tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.587.2025
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 13410 z 13 listopada 2025 r. Pani Posłanki Wioletty Marii
Kulpy, w sprawie sytuacji osób pobierających rentę socjalną, w szczególności osób
z niepełnosprawnościami, proszę przyjąć poniższe wyjaśnienia.
Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej systematycznie wprowadza do porządku
prawnego zmiany regulacji, które przewidują dodatkowe wsparcie osób
z niepełnosprawnościami, dostosowując jego formy i zakres do zmieniającej się sytuacji
społecznej i ekonomicznej. Działania te, jak i inne kierowane do grup szczególnie
wrażliwych, podejmowane są w ramach systemu pomocy społecznej, systemu świadczeń
rodzinnych oraz wsparcia osób z niepełnosprawnościami.
Przesłanki przyznania świadczenia w postaci renty socjalnej reguluje ustawa z dnia
27 czerwca 2003 r. o rencie socjalnej (Dz. U. z 2025 r. poz. 420 z późn. zm.). Na jej podstawie
renta socjalna przysługuje osobie pełnoletniej całkowicie niezdolnej do pracy z powodu
naruszenia sprawności organizmu, które powstało:
– przed ukończeniem 18. roku życia;
– w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej — przed ukończeniem 25 roku życia;
– w trakcie kształcenia w szkole doktorskiej, studiów doktoranckich lub aspirantury
naukowej.
Całkowicie niezdolną do pracy jest osoba, która utraciła zdolność do wykonywania
jakiejkolwiek pracy. Ustalenia całkowitej niezdolności do pracy dokonuje lekarz orzecznik
Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, na zasadach i w trybie określonych w ustawie z dnia 17
grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.
Tytułem do otrzymywania renty socjalnej jest zatem posiadanie orzeczenia o całkowitej
niezdolności do pracy oraz jednocześnie powstanie naruszenia sprawności organizmu
powodującego niezdolność do pracy w okresach wskazanych w art. 4 ustawy o rencie
socjalnej. Do nabycia prawa do renty socjalnej nie jest wymagane posiadanie stażu pracy.
Wskazana ustawa stanowi, że renta socjalna wynosi 100% kwoty najniższej renty z tytułu
całkowitej niezdolności do pracy ustalonej i podwyższonej zgodnie z ustawą o emeryturach
i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Kwota renty socjalnej jest corocznie
waloryzowana. Podwyższenie renty socjalnej następuje z urzędu, a jeżeli wypłata renty
została wstrzymana - po jej wznowieniu. Od 1 marca 2025 r. kwota renty socjalnej wynosi
1878,91 zł.
Odnośnie do kwestii zmiany ustawy o rencie socjalnej należy zauważyć, że inicjatywa
ustawodawcza w tym zakresie należała do obywateli – obywatelski projekt ustawy o
zmianie ustawy o rencie socjalnej został złożony w Sejmie RP IX kadencji, a Sejm RP X
kadencji podjął prace nad projektem. Uchwalona w dniu 27 września 2024 r. ustawa o

-- 1 of 5 --

tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
zmianie ustawy o rencie socjalnej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz.1615)
wprowadziła dodatek dopełniający w wysokości 2520 zł (od 1 marca br. 2610,72 zł.)
przysługujący osobie uprawnionej do renty socjalnej, będącej całkowicie niezdolną do pracy
oraz do samodzielnej egzystencji. Kwota dodatku jest waloryzowana. Ustawa wprowadza
też zmianę zasad łączenia renty socjalnej z rentą rodzinną poprzez podniesienie limitu
łącznej kwoty obu świadczeń do 300% najniższej renty z tytułu całkowitej niezdolności do
pracy.
Informuję, że aktualnie w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej nie są
prowadzone prace zmierzające do zmiany ustawy o rencie socjalnej.
Kierownictwo Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej nie dysponuje danymi
dotyczącymi osób pobierających rentę socjalną w wysokości niższej niż płaca minimalna.
Statystyki dotyczące osób pobierających rentę socjalną są prowadzone przez Zakład
Ubezpieczeń Społecznych. Z danych zamieszczonych na stronie Portalu Statystycznego
ZUS wynika, że wg stanu na grudzień 2024 r. ogólna liczba osób pobierających renty
socjalne wypłacane przez ZUS (niewypłacane w zbiegu z rentą rodzinną) wyniosła 227 662.
Celem pokrycia kosztów opieki oraz rehabilitacji osoby niepełnosprawnej w Ministerstwie
Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej przygotowano ustawę z dnia 7 lipca 2023 r.
o świadczeniu wspierającym (Dz. U. poz. 1429, z późn. zm.), która weszła w życie 1 stycznia
2024r. Świadczenie wspierające przysługuje osobie, która ukończyła 18 rok życia
posiadającej decyzję ustalającą poziom potrzeby wsparcia, o której mowa ustawie z dnia 27
sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób
niepełnosprawnych, jeżeli potrzebę wsparcia określono na w jej przypadku na poziomie od
70 do 100 punktów w przyjętej skali.
W zależności od poziomu potrzeby wsparcia, osobie uprawnionej przysługuje świadczenie
w wysokości równej od 40% do 220% renty socjalnej. Celem świadczenia wspierającego
jest udzielenie osobom z niepełnosprawnościami, wykazującym potrzebę wsparcia, pomocy
służącej częściowemu pokryciu wydatków związanych z zaspokojeniem ich szczególnych
potrzeb życiowych. Osoba zainteresowana otrzymaniem wsparcia powinna złożyć wniosek
do wojewódzkiego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności, który wydaje
decyzję ustalającą poziom potrzeby wsparcia, a po jej otrzymaniu zawnioskować o
świadczenie wspierające do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.
Wraz z coroczną waloryzacją renty socjalnej, waloryzowana będzie również wysokość
świadczenia. Osobie z niepełnosprawnościami, spełniającej ustawowe warunki,
świadczenie wspierające przysługuje bez względu na wysokość dochodu osiąganego przez
nią, jej opiekuna lub członków jej rodziny.
Wyrównywaniu szans osób z niepełnosprawnościami w codziennym funkcjonowaniu służą
także środki Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (PFRON),
z którego finansowany jest polski system rehabilitacji zawodowej i społecznej osób
z niepełnosprawnościami. Zakres świadczonej pomocy określają przepisy ustawy
o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. W jej
ramach istnieje możliwość finansowania osobom z niepełnosprawnościami, w części lub
całości, np. zaopatrzenia w sprzęt rehabilitacyjny, zakupu przedmiotów ortopedycznych
i środków pomocniczych (przyznawanych na podstawie odrębnych przepisów) czy likwidacji
barier dotyczących - architektonicznych, w komunikowaniu się i technicznych - w związku
z indywidualnymi potrzebami wynikającymi z niepełnosprawności.

-- 2 of 5 --

tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Osoby z niepełnosprawnościami mogą również uzyskać wsparcie z programów
zatwierdzanych przez Radę Nadzorczą Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób
Niepełnosprawnych. Szczegółowe informacje dotyczące realizowanych programów
udostępnianie są na stronie internetowej PFRON pod adresem: http://www.pfron.org.pl/
lub w Oddziałach PFRON.
Osoby z niepełnosprawnościami znajdujące się w trudnej sytuacji życiowej i dochodowej
mogą korzystać ze wsparcia w ramach systemu pomocy społecznej, będącej instytucją
polityki społecznej państwa mającą umożliwić osobom i rodzinom przezwyciężanie
trudności, z którymi nie są one w stanie sobie poradzić, wykorzystując własne uprawnienia,
zasoby i możliwości. Zasady i tryb przyznawania tych świadczeń reguluje ustawa z dnia 12
marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2025 r. poz. 1214, z późn. zm.).
Rolą pomocy społecznej jest w pierwszej kolejności wspieranie osób i rodzin w wysiłkach
zmierzających do zaspokojenia potrzeb bytowych, tak by stały się samowystarczalne.
Rodzaj, forma i wymiar świadczenia powinny odpowiadać okolicznościom uzasadniającym
udzielenie pomocy, zaś potrzeby osób i rodzin z niej korzystających winny zostać
uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej.
Wśród przesłanek umożliwiających uzyskanie pomocy są miedzy innymi
niepełnosprawność i długotrwała lub ciężka choroba.
Świadczeń z systemu pomocy społecznej udziela się na wniosek osoby zainteresowanej.
Sytuacja każdej osoby lub rodziny wymagającej wsparcia rozpatrywana jest indywidualnie,
a pomoc winna odpowiadać zdiagnozowanym potrzebom wynikającym z położenia, w jakim
dana osoba lub rodzina się znalazła. O tym czy dana osoba kwalifikuje się do otrzymania
świadczeń z pomocy społecznej (oraz o ich zakresie i formie) decyduje dyrektor/kierownik
ośrodka pomocy społecznej - właściwego ze względu na miejsce zamieszkania osoby
ubiegającej się o świadczenia - na podstawie informacji zebranych podczas rodzinnego
wywiadu środowiskowego, przeprowadzanego przez pracownika socjalnego. Osobie
niezadowolonej z podjętej decyzji przysługuje prawo wniesienia odwołania do
Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Osoba i rodzina niezadowolona z działalności
ośrodka pomocy społecznej może również złożyć skargę do rady gminy.
Prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej uzależnione jest od wysokości
dochodu. Kryteria dochodowe podlegają weryfikacji co 3 lata, z uwzględnieniem wyniku
badań progu interwencji socjalnej. Od 1 stycznia 2025 r. kryterium dla osoby samotnie
gospodarującej wynosi 1010 zł ,a dla osoby w rodzinie 823 zł.
Obok kryterium dochodowego winien wystąpić co najmniej jeden z powodów
wymienionych w art. 7 pkt 2-15 ustawy o pomocy społecznej, np. niepełnosprawność,
długotrwała lub ciężka choroba i inne.
Wśród wymienionych w przepisach ustawy o pomocy społecznej świadczeń pieniężnych
znajdują się między innymi zasiłek okresowy (przysługujący w szczególności ze względu na
długotrwałą chorobę, niepełnosprawność, bezrobocie, możliwość utrzymania lub nabycia
uprawnień z innych systemów zabezpieczenia społecznego) i zasiłek celowy (może być
przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków,
środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego, wyrobów medycznych
i leczenia, ogrzewania, w tym opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego,
drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu), o które mogą

-- 3 of 5 --

tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
ubiegać się osoby i rodziny, jeżeli ich dochód jest niższy od odpowiedniego kryterium
dochodowego.
Podkreślić trzeba, że przekroczenie kryterium dochodowego przez osobę pobierającą lub
ubiegającą się o świadczenie z pomocy społecznej nie uniemożliwia otrzymania wsparcia.
W szczególnie uzasadnionych przypadkach osobom i rodzinom, których dochody
przekraczają kryteria dochodowe, można przyznać pomoc finansową w formie
bezzwrotnego specjalnego zasiłku celowego lub zasiłku okresowego, celowego lub pomocy
rzeczowej pod warunkiem zwrotu części lub całości kwoty zasiłku albo wydatków na pomoc
rzeczową.
Ośrodki pomocy społecznej udzielają też pomocy w postaci usług opiekuńczych
i specjalistycznych usług opiekuńczych. Wsparcie w tej formie przyznawane jest osobom,
które z powodu wieku, choroby lub innych przyczyn wymagają pomocy osób trzecich, a są
jej pozbawione. Wsparcie to kierowane jest przede wszystkim do osób samotnych, ale
również tych, którymi – z różnych przyczyn – najbliższa rodzina nie jest w stanie się
zaopiekować. Usługi opiekuńcze obejmują pomoc w zaspokajaniu codziennych potrzeb
życiowych, opiekę higieniczną, zaleconą przez lekarza pielęgnację oraz, w miarę możliwości,
zapewnienie kontaktów z otoczeniem.
Specjalistyczne usługi opiekuńcze są dostosowane do szczególnych potrzeb wynikających
z rodzaju schorzenia lub niepełnosprawności. Świadczą je osoby ze specjalistycznym
przygotowaniem zawodowym, np. pielęgniarki, rehabilitanci, fizjoterapeuci.
Informuję także, że jednym z zadań pracownika socjalnego jest praca socjalna prowadzona
z osobami i rodzinami bez względu na osiągany przez nie dochód. Polega ona m.in. na
udzieleniu pomocy w uzyskaniu odpowiedniego poradnictwa (prawnego, psychologicznego,
rodzinnego), pomocy w załatwianiu spraw urzędowych w różnych urzędach i instytucjach
oraz innych spraw, które mogą przyczynić się do rozwiązania problemów i poprawy sytuacji
tych osób.
Osoby znajdujące się w trudnej sytuacji życiowej mogą również ubiegać się o wsparcie
w ramach wieloletniego rządowego programu „Posiłek w szkole i w domu” na lata 2024-
2028. Program kierowany jest do dzieci i osób dorosłych, w szczególności osób samotnych,
w podeszłym wieku, chorych lub niepełnosprawnych w formie posiłku, świadczenia
pieniężnego na zakup posiłku lub żywności albo świadczenia rzeczowego w postaci
produktów żywnościowych. Dodatkowo program dofinansowuje dowóz posiłków osobom
niewychodzącym z domu ze względu na podeszły wiek czy niepełnosprawność, które same
nie są w stanie posiłku przygotować. Z uwagi na podwyższenie kryterium dochodowego
uprawniającego do korzystania ze wsparcia w ramach programu, pomoc otrzymają
beneficjenci o dochodach nieprzekraczających 200 % kryterium dochodowego, o którym
mowa w art. 8 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej.
Informuję ponadto, że w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej nad projektem
zmiany przepisów ustawy o pomocy społecznej pracuje zespół do spraw reformy systemu
pomocy społecznej, powołany jako organ opiniodawczo-doradczy Ministra. W skład
zespołu wchodzą eksperci, praktycy i naukowcy, których zadaniem jest dokonanie
gruntownego przeglądu funkcjonujących w ramach systemu pomocy społecznej rozwiązań
prawnych i organizacyjnych.

-- 4 of 5 --

tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Zadaniem zespołu jest weryfikacja dostępności świadczeń i usług społecznych, analiza
sytuacji pracowników systemu pomocy społecznej, ocena funkcjonowania i finansowania
instytucji pomocowych świadczących usługi całodobowe oraz opracowanie propozycji
zmian prawnych i innych rekomendacji. Podejmowane przez jego członków wysiłki
doprowadzą do integracji różnych form wsparcia i zacieśnienia współpracy między
instytucjami państwowymi, samorządami, organizacjami pozarządowymi oraz lokalnymi
społecznościami, co przyczyni się do zwiększenia skuteczności realizowanych działań
pomocowych.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Maja Nowak
Pełnomocnik Rządu ds. Osób Niepełnosprawnych
Sekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/

-- 5 of 5 --