Interpelacja w sprawie zmian w organizacji i nadzorze nad dyżurami lekarzy w trakcie specjalizacji z psychiatrii dorosłych
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 13400
do ministra zdrowia
w sprawie zmian w organizacji i nadzorze nad dyżurami lekarzy w trakcie specjalizacji z psychiatrii dorosłych
Zgłaszający: Joanna Wicha
Data wpływu: 04-11-2025
Szanowna Pani Minister,
opublikowany przez Zarząd Porozumienia Rezydentów OZZL raport dotyczący dyżurów całodobowych w trakcie specjalizacji z psychiatrii dorosłych jest skrajnie niepokojący. Autorzy wskazują na liczne i powszechne nieprawidłowości organizacyjne, zagrażające bezpieczeństwu pacjentów. Zagrożenie dotyczy również bezpieczeństwa młodych lekarzy.
Aż 79,5% lekarzy nie czuje się bezpiecznie na dyżurach całodobowych. Prawie 70% uważa, że organizacja pracy nie zapewnia bezpieczeństwa pacjentom. To jest poważny sygnał alarmowy.
Raport ujawnia naruszenia prawa i programu specjalizacji. Dyżury odbywają się niezgodnie z programem, który zakłada pracę tylko w jednej jednostce. Ponad 90% ankietowanych dyżuruje lub opiekuje się oddziałami innymi niż ogólnopsychiatryczne. Brakuje realnego nadzoru ze strony specjalistów, obciążenie pracą personelu jest zbyt duże. Ponad połowa ankietowanych lekarzy wskazuje, że ma pod opieką ponad 100 pacjentów. Rodzi to brak poczucia bezpieczeństwa.
W związku z powyższym, proszę o odpowiedź na poniższe pytania.
Czy Ministerstwo Zdrowia planuje podjęcie działań, które zagwarantują realny nadzór specjalisty podczas dyżurów lekarzy w trakcie specjalizacji? Czy ministerstwo wprowadzi limity pacjentów pod opieką specjalizanta (np. 100, jak proponuje środowisko) oraz zasadę dyżurowania tylko na jednym oddziale?
W jaki sposób Ministerstwo Zdrowia zamierza wyeliminować nieprawidłowości takie jak dyżurowanie lekarzy w trakcie specjalizacji na oddziałach niezgodnych z programem szkolenia (np. dyżury psychiatryczne poza oddziałami ogólnopsychiatrycznymi)?
Jakie kary grożą placówkom szkolącym, które wymuszają dyżury niezgodne z ustawą? Jak wygląda proces kontrolny w tym zakresie?
Czy Ministerstwo Zdrowia zapewni całodobowy, realny dostęp do badań diagnostycznych (laboratoryjnych i obrazowych)? Czy zostanie wprowadzony obowiązek posiadania co najmniej jednego kardiomonitora na oddział?
Jakie kroki zamierza podjąć Ministerstwo Zdrowia, aby poprawić bezpieczeństwo fizyczne personelu i pacjentów oddziałów psychiatrycznych?
Podsekretarz stanu Katarzyna Kęcka
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (9)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
11285 znakówadres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
RKLU.050.30.2025.DR
Warszawa, 02 grudnia 2025
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
na podstawie art. 115 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U.
z 1997 r. Nr 78, poz. 483, z późn. zm.) oraz art. 193 uchwały Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
z dnia 30 lipca 1992 r. Regulamin Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej (M.P. z 2022 r. poz. 990, z
późn. zm.), przekazuję poniższą odpowiedź na interpelację nr 13400 Pani Poseł Joanny
Wicha w sprawie zmian w organizacji i nadzorze nad dyżurami lekarzy w trakcie
specjalizacji z psychiatrii dorosłych przekazaną przez Kancelarię Sejmu Rzeczypospolitej
Polskiej za pomocą e-PUAP w dniu 14 listopada 2025 roku.
W odpowiedzi na pytanie 1 interpelacji informuję, że zgodnie z art. 16i ust. 1a-1c ustawy z
dnia 5 grudnia 1996 r. o zwodach lekarza i lekarza dentysty (Dz.U. z 2024 r. poz. 1287, z
późn. zm.)(dalej: ustawa) kierownik specjalizacji w porozumieniu z kierownikiem podmiotu
lub komórki organizacyjnej tego podmiotu wyraża, za pomocą Systemu Monitorowania
Kształcenia Pracowników Medycznych (SMK), zgodę na pełnienie samodzielnych dyżurów
medycznych przez lekarza odbywającego szkolenie specjalizacyjne. Lekarz odbywający
szkolenie specjalizacyjne może nie wyrazić zgody na pełnienie samodzielnych dyżurów
medycznych przez 1 rok od dnia rozpoczęcia szkolenia specjalizacyjnego, chyba że program
danej specjalizacji przewiduje prawo do odmowy pełnienia samodzielnych dyżurów
medycznych w dłuższym terminie. Lekarz, który korzysta z uprawnienia do odmowy
pełnienia samodzielnych dyżurów w czasie 1. roku szkolenia nie może pełnić samodzielnych
dyżurów medycznych, w tym także na podstawie umowy cywilnoprawnej, również w innych
podmiotach leczniczych niż podmiot, w którym odbywa szkolenie specjalizacyjne, z
wyłączeniem świadczeń zdrowotnych udzielanych w ramach nocnej i świątecznej pomocy
lekarskiej oraz świadczeń udzielanych przez lekarzy specjalistów innej dziedziny, niż
dziedzina, w której odbywają specjalizację. Z powyższego wynika, że lekarz w trakcie
szkolenia specjalizacyjnego pełni dyżury towarzyszące, czyli dyżury razem ze specjalistą lub
lekarzem posiadającym uprawnienia do pełnienia dyżurów samodzielnych do czasu, kiedy
kierownik specjalizacji stwierdzi, że lekarz ten posiada odpowiednie przygotowanie i wyrazi
zgodę na pełnienie samodzielnych dyżurów medycznych przez tego lekarza. Zatem dopiero
-- 1 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
po stwierdzeniu przez kierownika specjalizacji, że lekarz w trakcie szkolenia
specjalizacyjnego posiada odpowiednią wiedzę i umiejętności do pełnienia samodzielnych
dyżurów, lekarz ten może pełnić dyżury samodzielnie. Do tego czasu lekarz w trakcie
szkolenia specjalizacyjnego pełni tylko dyżury towarzyszące z lekarzem uprawnionym do
pełnienia samodzielnych dyżurów.
Jednocześnie informuję, że nie planuje się wprowadzenia ograniczeń co do maksymalnej
liczby pacjentów przypadających na lekarza rezydenta podczas dyżuru, gdyż kwestie
dotyczące całodobowej opieki lekarskiej w szpitalach regulują rozporządzenia ustalające
wymogi w zakresie udzielania świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków
publicznych w tym rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 19 czerwca 2019 r. w sprawie
świadczeń gwarantowanych z zakresu opieki psychiatrycznej i leczenia uzależnień (Dz.U.
2019 poz. 1285, ze zm.) (dalej: rozporządzenie).
Zgodnie z § 10 ust. 1 rozporządzenia świadczeniodawca udzielający świadczeń
gwarantowanych w warunkach stacjonarnych, w tym psychiatrycznych, zapewnia
całodobową opiekę lekarską we wszystkie dni tygodnia w szpitalach. Ponadto w § 10 ust. 2
rozporządzenia wskazano, że liczba i kwalifikacje pracowników niezbędnych dla
zapewnienia opieki lekarskiej są ustalane przez świadczeniodawcę, z uwzględnieniem:
1) specyfiki intensywności opieki sprawowanej nad pacjentami, w tym z
uwzględnieniem konieczności zapewnienia odpowiedniej opieki nad pacjentami, o
których mowa w art. 23, 24 i 28 ustawy z dnia 19 sierpnia 1994 r. o ochronie
zdrowia psychicznego (Dz.U. z 2024 poz. 917);
2) liczby i bieżącego wykorzystania łóżek lub miejsc;
3) wielkości i warunków lokalowych komórek organizacyjnych.
Jak wynika z powyższego to świadczeniodawca jest odpowiedzialny za zapewnienie
odpowiedniej liczebności pracowników z uwzględnieniem wyżej wymienionych
wytycznych. Liczba dyżurujących lekarzy powinna być uzależniona od liczby i stanu zdrowia
hospitalizowanych pacjentów. Przy ustalaniu liczby dyżurujących lekarzy należy również
uwzględnić aktualny poziom kompetencji lekarza w trakcie szkolenia specjalizacyjnego
(oceniany przez kierownika specjalizacji).
W odpowiedzi na pytanie 2 interpelacji informuję, że co do zasady lekarz w trakcie
szkolenia specjalizacyjnego powinien odbywać dyżury medyczne na oddziale, w którym
realizuje staż podstawowy lub staż kierunkowy. Jednak zgodnie z rozporządzeniem
Ministra Zdrowia z dnia 22 listopada 2013 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z
zakresu leczenia szpitalnego (Dz.U. z 2023 r. poz. 870, z późn. zm.) dopuszcza się w
niektórych przypadkach by lekarz dyżurny sprawował opiekę nad pacjentami więcej niż
jednego oddziału, zatem taka sytuacja może mieć miejsce również w przypadku lekarzy
odbywających szkolenie specjalizacyjne. Jednak łączenie dyżurów, o którym mowa powyżej
powinno dotyczyć wyłącznie oddziałów o zbliżonym profilu, a w przypadku lekarzy w
trakcie szkolenia specjalizacyjnego – profilu zgodnym z programem szkolenia. Zatem nie
można łączyć dyżuru lekarza w trakcie szkolenia specjalizacyjnego odbywanego na oddziale
z dyżurem tego lekarza na SOR lub Izbie Przyjęć.
W odpowiedzi na pytanie 3 interpelacji informuję, że w sytuacji wystąpienia rażących
nieprawidłowości w trakcie realizacji szkolenia specjalizacyjnego, lekarze odbywający
szkolenie powinni niezwłocznie zgłosić niewłaściwe zachowania bądź praktyki występujące
w jednostce akredytowanej do Ministra Zdrowia, który na podstawie art. 19h ust. 1-4
ustawy zleca Dyrektorowi Centrum Medycznego Kształcenia Podyplomowego (dalej:
CMKP) przeprowadzenie w danej jednostce kontroli przebiegu szkolenia specjalizacyjnego.
Dyrektor CMKP przekazuje kierownikowi jednostki szkolącej zalecenia pokontrolne
dotyczące stwierdzenia nieprawidłowości w trakcie kontroli i zobowiązuje go do usunięcia
tych nieprawidłowości w wyznaczonym terminie. W przypadku niezrealizowania zaleceń
-- 2 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
pokontrolnych w określonym terminie dyrektor CMKP podejmuje decyzję o skreśleniu
jednostki z listy zawierającej wykaz jednostek uprawnionych do kształcenia
specjalizacyjnego. Wówczas lekarze szkolący się w takiej jednostce zostają skierowani do
innych jednostek akredytowanych.
W odpowiedzi na pytanie 4 interpelacji informuję, że rozporządzenie w sprawie świadczeń
gwarantowanych z zakresu opieki psychiatrycznej i leczenia uzależnień przewiduje, że
świadczeniodawca udzielający określonych świadczeń z zakresu opieki psychiatrycznej i
leczenia uzależnień powinien zapewnić dostęp do badań z zakresu diagnostyki
laboratoryjnej, obrazowej i elektrofizjologicznej oraz do konsultacji specjalistycznych.
Wymagania te dotyczą w szczególności leczenia alkoholowych zespołów abstynencyjnych,
leczenia zespołów abstynencyjnych po substancjach psychoaktywnych oraz świadczeń w
izbie przyjęć udzielanych całodobowo w trybie nagłym.
W odpowiedzi na pytanie 5 interpelacji informuję, że zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 3 ustawy z
dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (Dz. U. z 2025 r. poz. 450, z późn. zm.) –
dalej zwanej: „ustawą o działalności leczniczej”, na podmiocie leczniczym spoczywa
obowiązek zapewnienia udzielania świadczeń zdrowotnych wyłącznie przez osoby
wykonujące zawód medyczny oraz spełniające wymagania zdrowotne określone w
odrębnych przepisach. Zgodnie z art. 46 ust. 1 ustawy o działalności leczniczej,
odpowiedzialność za zarządzanie podmiotem leczniczym niebędącym przedsiębiorcą
ponosi kierownik. W podmiocie leczniczym niebędącym przedsiębiorcą kierownik zatrudnia
pracowników posiadających kwalifikacje odpowiednie do zajmowanego stanowiska.
Przepisy art. 22 ust. 1 i 2 ustawy o działalności leczniczej stanowią, że pomieszczenia i
urządzenia podmiotu wykonującego działalność leczniczą odpowiadają wymaganiom
odpowiednim do rodzaju wykonywanej działalności leczniczej oraz zakresu udzielanych
świadczeń zdrowotnych. Wymagania powyższe dotyczą w szczególności warunków:
ogólnoprzestrzennych, sanitarnych oraz instalacyjnych.
Z kolei przepisy prawa pracy nakładają na pracodawcę, w tym podmiot leczniczy,
obowiązek zapewnienia bezpiecznych i higienicznych warunków pracy. W myśl art. 207 § 2
Kodeksu pracy – zwanego dalej: „Kp”, pracodawca jest obowiązany chronić zdrowie i życie
pracowników przez zapewnienie bezpiecznych i higienicznych warunków pracy przy
odpowiednim wykorzystaniu osiągnięć nauki i techniki. W szczególności pracodawca jest
obowiązany: organizować pracę w sposób zapewniający bezpieczne i higieniczne warunki
pracy, zapewniać przestrzeganie w zakładzie pracy przepisów oraz zasad bezpieczeństwa i
higieny pracy, wydawać polecenia usunięcia uchybień w tym zakresie oraz kontrolować
wykonanie tych poleceń, reagować na potrzeby w zakresie zapewnienia bezpieczeństwa i
higieny pracy oraz dostosowywać środki podejmowane w celu doskonalenia istniejącego
poziomu ochrony zdrowia i życia pracowników, biorąc pod uwagę zmieniające się warunki
wykonywania pracy. Do osób świadczących pracę na podstawie umów cywilnoprawnych, co
do zasady nie mają zastosowania przepisy Kodeksu pracy w dziedzinie BHP. Od tej reguły
istnieją jednak określone prawem wyjątki. Zgodnie z art. 304 § 1 Kp pracodawca jest
obowiązany zapewnić bezpieczne i higieniczne warunki pracy, o których mowa w art. 207 §
2 Kp, osobom fizycznym wykonującym pracę na innej podstawie niż stosunek pracy w
zakładzie pracy lub w miejscu wyznaczonym przez pracodawcę, a także osobom
prowadzącym w zakładzie pracy lub w miejscu wyznaczonym przez pracodawcę na własny
rachunek działalność gospodarczą. Osobami fizycznymi zatrudnionymi na innej podstawie
niż stosunek pracy są osoby wykonujące aktywność zarobkową, z którymi zawarto jedną z
umów cywilnoprawnych służących prowadzeniu takiej aktywności (m.in. umowy: zlecenia, o
świadczenie usług, o dzieło). Oznacza to, że pracodawca, w tym również podmiot leczniczy
jest obowiązany zapewnić bezpieczne i higieniczne warunki pracy osobom fizycznym (w
tym m.in. lekarzom, pielęgniarkom i pozostałemu personelowi) wykonującym pracę na innej
podstawie niż stosunek pracy w zakładzie pracy lub w miejscu wyznaczonym przez
pracodawcę. Osoby świadczące pracę na podstawie umów cywilnoprawnych mają z kolei
-- 3 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
4
obowiązek przestrzegania przepisów i zasad BHP w zakresie wskazanym przez
pracodawcę.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Katarzyna Kęcka
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 4 of 4 --