Interpelacja w sprawie przewlekłości postępowań i nadmiernych opóźnień w wydawaniu decyzji przez wojewódzkie zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 13395
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie przewlekłości postępowań i nadmiernych opóźnień w wydawaniu decyzji przez wojewódzkie zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności
Zgłaszający: Marek Krząkała
Data wpływu: 04-11-2025
Szanowna Pani Minister!
Zwracam się z prośbą o wyjaśnienie oraz przedstawienie działań naprawczych w zakresie funkcjonowania wojewódzkich zespołów do spraw orzekania o niepełnosprawności (WZON) – w szczególności w kontekście znacznych opóźnień w wydawaniu decyzji ustalających poziom potrzeby wsparcia, co blokuje prawo do skorzystania ze świadczenia wspierającego wprowadzonego ustawą z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz. U. 2023 poz. 1429).
Zgodnie z obowiązującymi przepisami od 1 stycznia 2024 r. osoba z niepełnosprawnością może ubiegać się o wydanie decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia, warunek konieczny uzyskania prawa do świadczenia wspierającego. Przepisy wykonawcze przewidują, że WZON powinien wydać decyzję „maksymalnie do 3 miesięcy” od dnia wpływu wniosku. Tymczasem dostępne informacje wskazują, że w praktyce terminy znacznie przekraczają te normy – w niektórych przypadkach oczekiwanie wynosi 6-12 miesięcy (lub dłużej). Opóźnienia te mają poważne skutki dla osób z niepełnosprawnością: bez decyzji nie może być przyznane świadczenie wspierające, co oznacza wydłużenie okresu bez dostępu do nowego instrumentu wsparcia – mimo iż prawo do niego wynika już z ustawy. Z punktu widzenia konstytucyjnych gwarancji równości, godności oraz praw osób niepełnosprawnych sytuacja ta budzi poważne wątpliwości. Opóźnienia w działaniach WZON mogą wynikać z różnych przyczyn – m.in.: nadmiernej liczby wpływających wniosków, braków kadrowych lub organizacyjnych, nieadekwatnych środków finansowych, trudności w przeprowadzaniu oceny funkcjonowania osób ubiegających się o wsparcie.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
Jaka jest aktualna średnia długość oczekiwania na wydanie decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia w poszczególnych województwach (stan na dzień dzisiejszy w poszczególnych województwach)?
Ile wniosków o wydanie decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia zostało złożonych w każdym województwie od 1 stycznia 2024 r.? Ile z nich zostało wydanych (i ile jest w toku)?
Jakie działania podjęło lub zamierza podjąć ministerstwo w celu skrócenia czasu oczekiwania na decyzje – czy przewidziano zwiększenie środków finansowych, poszerzenie kadry orzekającej, uproszczenie procedur, wprowadzenie e-komunikacji, wykorzystanie zasobów powiatowych zespołów do spraw orzekania o niepełnosprawności?
Czy przewidziane jest wprowadzenie wskaźników monitoringu i raportowania terminów załatwienia spraw w WZON wraz z publikacją danych publicznych w tym zakresie?
Czy ministerstwo rozważa wprowadzenie rozwiązania tymczasowego lub kompensacyjnego dla osób, które złożyły wniosek i oczekują na decyzję mimo spełniania przesłanek ustawowych – np. tymczasowe prawo do świadczenia lub przyspieszone postępowanie?
W jakim terminie ministerstwo planuje doprowadzić do pełnej operacyjności systemu wydawania decyzji ustalających poziom potrzeby wsparcia, w taki sposób, by czas oczekiwania nie przekraczał ustawowego terminu 3 miesięcy?
Z wyrazami szacunku
Marek Krząkała
Poseł na Sejm RP
Sekretarz stanu Maja Nowak
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (1)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
4059 znakówinfo@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.588.2025
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 13395 Pana Posła Marka Krząkały, w sprawie
przewlekłości postepowań o ustalenie poziomu potrzeby wsparcia przez wojewódzkie
zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności, proszę przyjąć poniższe wyjaśnienia.
Zgodnie z art. 6b4 ust. 5 ustawy o rehabilitacji społecznej i zawodowej osób
niepełnosprawnych wnioski o wydanie decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia
rozpatrywane są w terminie nie dłuższym niż 3 miesiące od dnia wpływu do wojewódzkiego
zespołu. Na podstawie art. 35 § 5 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024
r., poz. 572, z 2025 r., poz. 769) do terminów określonych w przepisach nie wlicza się
terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności,
okresów doręczania z wykorzystaniem publicznej usługi hybrydowej, o której mowa w art.
2 pkt 7 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych (Dz.U. z 2023 r.
poz. 285, 1860 i 2699), okresów zawieszenia postępowania, okresu trwania mediacji oraz
okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo przyczyn niezależnych od organu.
Odnośnie do sytuacji przekroczenia terminu rozpatrzenia przez wojewódzkie zespoły do
spraw orzekania o niepełnosprawności wniosku w postępowaniu o wydanie decyzji
ustalającej poziom potrzeby wsparcia trzeba podkreślić, że tego typu sprawy mają charakter
wieloaspektowy.
Należy zaznaczyć, że większość osób z niepełnosprawnościami i ich opiekunów
ustawowych składa wniosek o wydanie decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia za
pośrednictwem operatora pocztowego albo bezpośrednio do organu wydającego decyzję,
a nie drogą elektroniczną, co wpływa na czas przeprowadzania poszczególnych czynności
w postępowaniu.
Kolejnym czynnikiem wydłużającym w wielu przypadkach czas oczekiwania na wydanie
decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia jest fakt, że część nadesłanych wniosków nie
spełnia wymogów formalnych lub wniesione zostały przez osobę nieposiadającą legitymacji
procesowej do zainicjowania postępowania w tej sprawie. Powoduje to wydłużenie okresu
oczekiwania na wydanie decyzji bez winy wojewódzkiego zespołu orzekającego, skutkując
koniecznością skierowania do wnioskodawców wezwań o uzupełnienie braków formalnych
wniosku.
Nieustannie podejmowane są działania mające poprawić wydajność organów orzekających.
Zwiększane są zasoby kadrowe i podnoszona jest efektywność organizacyjna. Służy temu
zwiększanie zatrudnienia osób wykonujących prace administracyjnie związane z obsługą
wniosków i infolinii, powoływanie kolejnych członków zespołów ustalających poziom
potrzeby wsparcia, organizowanie dodatkowych posiedzeń składów ustalających poziom
potrzeby wsparcia, pozyskiwanie i wyposażanie kolejnych pomieszczeń do obsługi
administracyjnej i posiedzeń składów ustalających poziom potrzeby wsparcia.
-- 1 of 2 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
W celu monitorowania procesu wydawania przez wojewódzkie zespoły do spraw orzekania
o niepełnosprawności decyzji w sprawie ustalania poziomu potrzeby wsparcia
Kierownictwo Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej na bieżąco współpracuje
zarówno z wojewodami, jak i przewodniczącymi wojewódzkich zespołów do spraw
orzekania o niepełnosprawności, udzielając wyjaśnień w zakresie stosowania przepisów,
koordynując szkolenia i organizując spotkania informacyjne. Podjęto ponadto stosowne
działania na rzecz zwiększenia zatrudnienia pracowników administracyjnych w urzędach
wojewódzkich, na których realizację w budżecie państwa na rok 2025 r. przewidziano
dodatkowe środki.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Maja Nowak
Pełnomocnik Rządu ds. Osób Niepełnosprawnych
Sekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 2 of 2 --