Interpelacja w sprawie realnej dostępności świadczeń zdrowotnych w środowisku szkolnym
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 13394
do ministra zdrowia
w sprawie realnej dostępności świadczeń zdrowotnych w środowisku szkolnym
Zgłaszający: Lucjan Marek Pietrzczyk
Data wpływu: 04-11-2025
Szanowna Pani Minister,
zwracam się z interpelacją dotyczącą realnej dostępności świadczeń zdrowotnych w środowisku szkolnym, gdzie pielęgniarka/higienistka szkolna (pielęgniarka środowiska nauczania i wychowania) stanowi w praktyce często jedyne stałe ogniwo wsparcia zdrowotnego dla uczniów.
Z przekazanych mi informacji wynika, że w większości szkół świadczenia te realizowane są w wymiarze co najwyżej 0,5 etatu, podczas gdy pełny etat występuje zasadniczo jedynie w bardzo dużych placówkach (ok. 880-1100 uczniów). Taki poziom obsady nie gwarantuje minimalnego poziomu bezpieczeństwa zdrowotnego i ciągłości profilaktyki. Kwestie te są obecnie determinowane przepisami wykonawczymi, w szczególności rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 24 września 2013 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu podstawowej opieki zdrowotnej (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1427, z późn. zm.). Choć polskie szkoły przeszły przez okres pandemii COVID-19 przy tak ograniczonych zasobach, utrzymywanie tego modelu nie odpowiada współczesnym potrzebom w zakresie bezpieczeństwa i profilaktyki zdrowotnej.
Stała obecność pielęgniarki/higienistki w szkole przekłada się na szybszą reakcję w sytuacjach nagłych, właściwą opiekę bieżącą, skuteczniejszą profilaktykę (w tym działania realizowane we współpracy z nauczycielami o różnych porach), łatwiejszą komunikację z rodzicami, większe zaangażowanie kadry w jednej placówce oraz realne poradnictwo dla uczniów z problemami zdrowotnymi, co poprawia komfort i bezpieczeństwo całej społeczności szkolnej.
W związku z powyższym uprzejmie proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Czy ministerstwo jest w posiadaniu informacji potwierdzających, że w przeważającej liczbie szkół świadczenia pielęgniarki/higienistki realizowane są w wymiarze do 0,5 etatu, a pełny etat dotyczy głównie placówek liczących ok. 880–1100 uczniów? Jeśli tak, proszę o ich udostępnienie.
Czy planowana jest nowelizacja rozporządzenia ministra zdrowia z 24.09.2013 r. w kierunku podniesienia minimalnych standardów dostępności (np. stała obecność pielęgniarki/higienistki w godzinach pracy szkoły bądź wprowadzenie norm przeliczeniowych uczniowie/etat)? Jeżeli tak – w jakim horyzoncie czasowym i według jakiego harmonogramu prac?
Jakie źródła i mechanizmy finansowania (NFZ, środki budżetowe, kontrakty w ramach POZ, inne instrumenty) resort przewiduje dla zwiększenia wymiaru czasu pracy pielęgniarek/higienistek szkolnych?
Czy ministerstwo prowadzi ocenę wpływu obecnych ograniczeń kadrowych na bezpieczeństwo uczniów oraz na realizację zadań z zakresu profilaktyki i promocji zdrowia w szkołach? Jeżeli tak, proszę o udostępnienie wyników wraz z wnioskami i rekomendacjami.
Z poważaniem
Poseł na Sejm RP
Lucjan Marek Pietrzczyk
Podsekretarz stanu Katarzyna Kęcka
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Podaje wskaźniki procentowe (1)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (4)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
5333 znakówadres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
RZZR.050.18.2025.AW
Warszawa, 01 grudnia 2025
Pan Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 13394 Pana Posła Lucjana Marka Pietrzczyka w sprawie
realnej dostępności świadczeń zdrowotnych w środowisku szkolnym, przedstawiam
wyjaśnienia i informacje.
Na podstawie ustawy z dnia 12 kwietnia 2019 r. o opiece zdrowotnej nad uczniami (Dz. U.
z 2019 r. poz. 1078) profilaktyczną opiekę zdrowotną nad uczniami w szkole sprawuje
pielęgniarka środowiska nauczania i wychowania lub higienistka szkolna.
Dostępność pielęgniarki lub higienistki szkolnej jest określona w rozporządzeniu Ministra
Zdrowia z dnia 24 września 2013 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu
podstawowej opieki zdrowotnej (Dz. U. z 2023 r. poz. 1427, z późn. zm.) – od poniedziałku
do piątku, w dniach i godzinach dostępności świadczeń, zgodnie z warunkami umowy
zawartej przez świadczeniodawcę z Narodowym Funduszem Zdrowia, z wyłączeniem dni
ustawowo wolnych od pracy, według norm dotyczących zalecanej liczby uczniów na jedną
pielęgniarkę lub higienistkę szkolną jako wartość dla jednego etatu przeliczeniowego
w poszczególnych typach szkół. Normy te są określone w ww. rozporządzeniu,
z uwzględnieniem typu szkoły, liczby uczniów w szkole, w tym uczniów w określonymi
niepełnosprawnościami czy chorobami przewlekłymi. Liczba uczniów określająca etat
przeliczeniowy wynosi 880-1100. W przypadku szkół z klasami integracyjnymi
i sportowymi oraz szkół podstawowych, w których liczba uczniów nie przekracza 150,
rzeczywista liczba uczniów niezbędna dla osiągnięcia wskaźnika jest niższa, bowiem do
wyliczenia liczby uczniów stosowane są określone w rozporządzeniu przeliczniki. Wskaźnik
jest również niższy dla szkół prowadzących naukę zawodu z warsztatami w szkole oraz
szkół sportowych i wynosi 700 uczniów. Dla szkół specjalnych liczba uczniów na jedną
pielęgniarkę lub higienistkę szkolną zależy od rodzaju i stopnia niepełnosprawności
uczniów oraz specyfiki danej szkoły i powinna być ustalana indywidualnie przed zawarciem
umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej (150-30 uczniów).
W rozporządzeniu dopuszcza się dostępność pielęgniarki albo higienistki szkolnej
w szkołach nie mniej niż 3 razy w tygodniu nie mniej niż 4 godziny dziennie (liczba uczniów
w przedziale 400-499), nie mniej niż 2 razy w tygodniu nie mniej niż 4 godziny dziennie
(liczba uczniów w przedziale 251-399) oraz nie mniej niż 1 raz w tygodniu nie mniej niż
4 godziny dziennie (liczba uczniów nie przekracza 250). Tak sformułowany przepis (˝nie
mniej niż˝) nie stanowi formalnej przeszkody w określeniu przez świadczeniodawcę
harmonogramu pracy w taki sposób, by świadczenia były udzielane przez pielęgniarkę
-- 1 of 2 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
z większą częstotliwością niż minimalna lub w dłuższym czasie w poszczególne dni
tygodnia.
W roku szkolnym 2023/2024 profilaktyczna opieka zdrowotna nad uczniami była
realizowana w 16 480 szkołach w Polsce, co stanowiło 79,7% wszystkich placówek
oświatowych. Wg danych Narodowego Funduszu Zdrowia w 2024 r. świadczeń w tym
zakresie udzielało 7 928 pielęgniarek i higienistek szkolnych 1).
W celu zwiększenia liczby osób uprawnionych do realizacji opieki zdrowotnej nad uczniami
został przygotowany projekt ustawy o zmianie ustawy o opiece zdrowotnej nad uczniami
oraz niektórych innych ustaw (UD148). W projekcie proponuje się rozszerzenie kwalifikacji
umożliwiających pracę w szkole, w celu poprawy zarówno dostępności jak i funkcjonowania
profilaktycznej opieki zdrowotnej w szkole. Projekt był przedmiotem uzgodnień,
opiniowania i konsultacji publicznych i obecnie trwa analiza zgłoszonych uwag.
W odniesieniu do kwestii finansowania tzw. medycyny szkolnej uprzejmie informuję, że
zgodnie z ustawą o opiece zdrowotnej nad uczniami, świadczenia te są finansowane ze
środków ujętych w planie finansowym Narodowego Funduszu Zdrowia.
Świadczenia udzielane przez pielęgniarkę lub higienistkę szkolną w ramach opieki nad
uczniami są finansowane roczną stawką kapitacyjną, której wysokość określa
w zarządzeniu Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia.
Na podstawie zarządzenia nr 47/2025/DSOZ z dnia 30 czerwca 2025 r. zmieniającego
zarządzenie w sprawie warunków zawarcia i realizacji umów o udzielanie świadczeń opieki
zdrowotnej w rodzaju podstawowa opieka zdrowotna – stawka kapitacyjna dla świadczeń
pielęgniarki lub higienistki szkolnej wzrosła do 133,56 zł, natomiast dla świadczeń
w ramach grupowej profilaktyki fluorkowej – do 8,52 zł (poprzednio odpowiednio 116,76 zł
i 7,48 zł).
Pragnę jednocześnie zapewnić, że Ministerstwo Zdrowia dokłada wszelkich starań, aby
podnosić jakość i dostępność świadczeń profilaktycznej opieki zdrowotnej dla dzieci
i młodzieży w szkołach oraz motywować i zachęcać pielęgniarki do podejmowania pracy
w szkole.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Katarzyna Kęcka
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
1) Informacja o realizacji profilaktycznej opieki zdrowotnej nad uczniami w roku szkolnym 2023/2024, opracowana
przez Instytut Matki i Dziecka na zlecenie Ministra Zdrowia
-- 2 of 2 --