Interpelacja nr 1339
Interpelacja w sprawie opieki laktacyjnej w placówkach medycznych
Zgłaszający:
•
Adresat:
Zdrowie i Lecznictwo (100%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie opieki laktacyjnej w placówkach medycznych
Interpelacja nr 1339
do ministra zdrowia
w sprawie opieki laktacyjnej w placówkach medycznych
Zgłaszający: Karina Anna Bosak, Krzysztof Bosak, Krzysztof Tuduj, Krzysztof Mulawa, Witold Tumanowicz
Data wpływu: 05-02-2024
Szanowna Pani Minister,
organizacje społeczne działające na rzecz wspierania naturalnego karmienia piersią zwróciły uwagę na zbyt duży poziom karmienia noworodków mlekiem modyfikowanym w placówkach medycznych. Zgodnie z przepisami zawartymi w rozdziale XIII Standardu organizacyjnego opieki okołoporodowej (dalej SOOO), dotyczącym opieki nad noworodkiem, należy zapewnić warunki prawidłowej laktacji i odżywiania noworodka poprzez:
1) dostarczenie matce przez położną sprawującą opiekę nad matką i dzieckiem informacji spójnych i zgodnych z aktualną wiedzą na temat laktacji w zakresie korzyści i metod karmienia piersią lub mlekiem kobiecym;
2) przeprowadzenie instruktażu matki w zakresie prawidłowej pozycji i sposobu przystawienia dziecka do piersi uwzględniającego informację, że we wczesnym okresie karmienia piersią należy podejmować próby przystawienia noworodka do piersi do kilkunastu razy na dobę na przynajmniej 15 minut do każdej piersi, a jeżeli noworodek nie budzi się, należy go budzić do karmienia po 3–4 godzinach, licząc od początku ostatniego karmienia, z wyjątkiem pierwszych dwunastu godzin życia dziecka, kiedy z powodu obniżonej aktywności dziecka wybudzanie nie jest wymagane co trzy godziny;
3) zachęcanie matki do przystawiania noworodka do piersi po zaobserwowaniu wczesnych oznak głodu (czuwanie i zwiększona aktywność, poruszanie ustami, odruch szukania);
4) dokonywanie, w pierwszych dniach po urodzeniu, bieżących obserwacji cech dobrego przystawienia i pozycji przy piersi oraz objawów skutecznego i nieskutecznego karmienia (w szczególności liczba karmień, stolców i mikcji na dobę, czas trwania i rytm odgłosu połykania podczas karmienia, przyrost masy, tzw. wskaźniki skutecznego karmienia), których wyniki są odnotowywane w dokumentacji medycznej; w przypadku stwierdzenia nieskutecznego karmienia piersią należy zdiagnozować problem na podstawie oceny umiejętności ssania i wdrożyć postępowanie zgodnie z aktualną wiedzą na temat laktacji w celu umożliwienia skutecznego nakarmienia noworodka mlekiem matki z piersi, a jeżeli nie jest to możliwe – odciągniętym mlekiem matki. Należy przy tym uwzględnić prawidłowy dobór metody dokarmiania, który zgodnie z aktualną wiedzą nie zwiększy ryzyka pojawienia się problemów ze ssaniem piersi i laktacją. Diagnozę i przeprowadzone postępowanie należy odnotować w dokumentacji medycznej[1].
Zgodnie z przepisami podawanie sztucznego mleka początkowego możliwe jest wyłącznie na zlecenie lekarza lub zgodnie z decyzją matki, po wcześniejszym udzieleniu jej informacji o takim żywieniu (XIII 3.5 SOOO). Placówki medyczne mają obowiązek przeprowadzenia instruktażu ręcznego pozyskiwania pokarmu, a w szczególności siary dla noworodka i zapewnienia każdej potrzebującej matce sprzętu do skutecznego pozyskiwania mleka kobiecego (XIII 3.6, 3.8 SOOO).
Ponadto noworodkowi przedwcześnie urodzonemu, w tym o znacznej niedojrzałości, który nie może być karmiony mlekiem biologicznej matki, zaleca się podawanie mleka z banku mleka kobiecego zgodnie z aktualnymi zaleceniami Światowej Organizacji Zdrowia. Równolegle rekomenduje się prowadzenie działań na rzecz stymulacji laktacji u matki dziecka (XIII 3.9 SOOO).
Warto przypomnieć, że w podmiocie wykonującym działalność leczniczą sprawującym opiekę nad kobietami w okresie ciąży, po porodzie i noworodkami nie prowadzi się działań reklamowych i marketingowych związanych z preparatami do początkowego żywienia niemowląt i przedmiotów służących do karmienia niemowląt, aby zmniejszyć ryzyko przedwczesnej rezygnacji z karmienia piersią (XIII 3.10 SOOO).
Dodatkowo Ministerstwo Zdrowia wskazało, że Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) zaleca wyłączne karmienie piersią do ukończenia przez dziecko 6 miesiąca życia oraz kontynuację karmienia piersią do ukończenia drugiego roku życia i dłużej, przy jednoczesnym wprowadzaniu pokarmów uzupełniających. Wyraźnie podkreślono, że mleko modyfikowane nie jest pokarmem uzupełniającym[2].
W związku z powyższym, w celu wstępnego zdiagnozowania jakości opieki laktacyjnej w placówkach medycznych, bardzo proszę Panią Minister o odpowiedź na następujące pytania:
1. Jakie ilości mleka modyfikowanego zostały zakupione przez szpitale i jaki był ich koszt w ostatnich czterech latach, z podziałem na poszczególne lata (2020–2023)?
2. Ile zakupiono laktatorów i jaki był ich koszt w ostatnich czterech latach, z podziałem na poszczególne lata (2020–2023)?
3. Ilu certyfikowanych doradców laktacyjnych jest obecnie zatrudnionych i w których placówkach medycznych?
4. Ile jest banków mleka kobiecego i w jakich miejscach?
5. Czy w okresie ostatnich czterech lat były podejmowane kontrole pod kątem działań reklamowych i marketingowych związanych z preparatami do początkowego żywienia niemowląt i przedmiotów służących do karmienia niemowląt w placówkach medycznych? Jeśli tak, to w których i z jakim rezultatem?
Z wyrazami szacunku
Karina Bosak
Poseł na Sejm RP
[1] https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU20180001756/O/D20181756.pdf
[2] https://www.gov.pl/web/zdrowie/karmienie-piersia
Interpelacja nr 1339
do ministra zdrowia
w sprawie opieki laktacyjnej w placówkach medycznych
Zgłaszający: Karina Anna Bosak, Krzysztof Bosak, Krzysztof Tuduj, Krzysztof Mulawa, Witold Tumanowicz
Data wpływu: 05-02-2024
Szanowna Pani Minister,
organizacje społeczne działające na rzecz wspierania naturalnego karmienia piersią zwróciły uwagę na zbyt duży poziom karmienia noworodków mlekiem modyfikowanym w placówkach medycznych. Zgodnie z przepisami zawartymi w rozdziale XIII Standardu organizacyjnego opieki okołoporodowej (dalej SOOO), dotyczącym opieki nad noworodkiem, należy zapewnić warunki prawidłowej laktacji i odżywiania noworodka poprzez:
1) dostarczenie matce przez położną sprawującą opiekę nad matką i dzieckiem informacji spójnych i zgodnych z aktualną wiedzą na temat laktacji w zakresie korzyści i metod karmienia piersią lub mlekiem kobiecym;
2) przeprowadzenie instruktażu matki w zakresie prawidłowej pozycji i sposobu przystawienia dziecka do piersi uwzględniającego informację, że we wczesnym okresie karmienia piersią należy podejmować próby przystawienia noworodka do piersi do kilkunastu razy na dobę na przynajmniej 15 minut do każdej piersi, a jeżeli noworodek nie budzi się, należy go budzić do karmienia po 3–4 godzinach, licząc od początku ostatniego karmienia, z wyjątkiem pierwszych dwunastu godzin życia dziecka, kiedy z powodu obniżonej aktywności dziecka wybudzanie nie jest wymagane co trzy godziny;
3) zachęcanie matki do przystawiania noworodka do piersi po zaobserwowaniu wczesnych oznak głodu (czuwanie i zwiększona aktywność, poruszanie ustami, odruch szukania);
4) dokonywanie, w pierwszych dniach po urodzeniu, bieżących obserwacji cech dobrego przystawienia i pozycji przy piersi oraz objawów skutecznego i nieskutecznego karmienia (w szczególności liczba karmień, stolców i mikcji na dobę, czas trwania i rytm odgłosu połykania podczas karmienia, przyrost masy, tzw. wskaźniki skutecznego karmienia), których wyniki są odnotowywane w dokumentacji medycznej; w przypadku stwierdzenia nieskutecznego karmienia piersią należy zdiagnozować problem na podstawie oceny umiejętności ssania i wdrożyć postępowanie zgodnie z aktualną wiedzą na temat laktacji w celu umożliwienia skutecznego nakarmienia noworodka mlekiem matki z piersi, a jeżeli nie jest to możliwe – odciągniętym mlekiem matki. Należy przy tym uwzględnić prawidłowy dobór metody dokarmiania, który zgodnie z aktualną wiedzą nie zwiększy ryzyka pojawienia się problemów ze ssaniem piersi i laktacją. Diagnozę i przeprowadzone postępowanie należy odnotować w dokumentacji medycznej[1].
Zgodnie z przepisami podawanie sztucznego mleka początkowego możliwe jest wyłącznie na zlecenie lekarza lub zgodnie z decyzją matki, po wcześniejszym udzieleniu jej informacji o takim żywieniu (XIII 3.5 SOOO). Placówki medyczne mają obowiązek przeprowadzenia instruktażu ręcznego pozyskiwania pokarmu, a w szczególności siary dla noworodka i zapewnienia każdej potrzebującej matce sprzętu do skutecznego pozyskiwania mleka kobiecego (XIII 3.6, 3.8 SOOO).
Ponadto noworodkowi przedwcześnie urodzonemu, w tym o znacznej niedojrzałości, który nie może być karmiony mlekiem biologicznej matki, zaleca się podawanie mleka z banku mleka kobiecego zgodnie z aktualnymi zaleceniami Światowej Organizacji Zdrowia. Równolegle rekomenduje się prowadzenie działań na rzecz stymulacji laktacji u matki dziecka (XIII 3.9 SOOO).
Warto przypomnieć, że w podmiocie wykonującym działalność leczniczą sprawującym opiekę nad kobietami w okresie ciąży, po porodzie i noworodkami nie prowadzi się działań reklamowych i marketingowych związanych z preparatami do początkowego żywienia niemowląt i przedmiotów służących do karmienia niemowląt, aby zmniejszyć ryzyko przedwczesnej rezygnacji z karmienia piersią (XIII 3.10 SOOO).
Dodatkowo Ministerstwo Zdrowia wskazało, że Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) zaleca wyłączne karmienie piersią do ukończenia przez dziecko 6 miesiąca życia oraz kontynuację karmienia piersią do ukończenia drugiego roku życia i dłużej, przy jednoczesnym wprowadzaniu pokarmów uzupełniających. Wyraźnie podkreślono, że mleko modyfikowane nie jest pokarmem uzupełniającym[2].
W związku z powyższym, w celu wstępnego zdiagnozowania jakości opieki laktacyjnej w placówkach medycznych, bardzo proszę Panią Minister o odpowiedź na następujące pytania:
1. Jakie ilości mleka modyfikowanego zostały zakupione przez szpitale i jaki był ich koszt w ostatnich czterech latach, z podziałem na poszczególne lata (2020–2023)?
2. Ile zakupiono laktatorów i jaki był ich koszt w ostatnich czterech latach, z podziałem na poszczególne lata (2020–2023)?
3. Ilu certyfikowanych doradców laktacyjnych jest obecnie zatrudnionych i w których placówkach medycznych?
4. Ile jest banków mleka kobiecego i w jakich miejscach?
5. Czy w okresie ostatnich czterech lat były podejmowane kontrole pod kątem działań reklamowych i marketingowych związanych z preparatami do początkowego żywienia niemowląt i przedmiotów służących do karmienia niemowląt w placówkach medycznych? Jeśli tak, to w których i z jakim rezultatem?
Z wyrazami szacunku
Karina Bosak
Poseł na Sejm RP
[1] https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU20180001756/O/D20181756.pdf
[2] https://www.gov.pl/web/zdrowie/karmienie-piersia
Odpowiedź urzędowa
Sekretarz stanu Wojciech Konieczny
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Lanie wody / Uniki
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
75%
Konkretność
25%
Wysoki stopień unikania odpowiedzi – zidentyfikowano zwroty o braku właściwości, braku danych lub ogólnikowe formułki uspokajające.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
4
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
3.9 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (4)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
- Wykryto zwrot wymijający: „nie posiada informacji” (brak danych / ewidencji w resorcie)
Zidentyfikowane zwroty wymijające:
„nie posiada informacji”
(2x)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
8187 znaków
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
ZPR.050.5.2024.JK
Warszawa, 02 marca 2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku!
W związku z interpelacją Pani Poseł Kariny Bosak i grupy posłów, nr 1339, w sprawie opieki
laktacyjnej w placówkach medycznych, proszę o przyjęcie poniższych informacji.
W odniesieniu do pytania dotyczącego ilości i kosztu mleka modyfikowanego, które zostało
zakupione przez szpitale w ostatnich czterech latach, informuję, że Ministerstwo Zdrowia
nie posiada informacji dotyczących zakupów szpitali w tym zakresie. Jednakże, na
podstawie danych rozliczeniowych Narodowego Funduszu Zdrowia, w poniższej tabeli
zebrano informacje o liczbie pacjentów i łącznym koszcie żywienia dojelitowego mlekiem
modyfikowanym (produkt rozliczeniowy NFZ: 5.53.01.0000002 - żywienie dojelitowe
mlekiem modyfikowanym) rozliczonym przez NFZ w latach 2020-2023.
Dane za 2023 r. są niepełne i dotyczą okresu od stycznia do listopada 2023 r.
rok liczba pacjentów Wartość świadczeń rozliczonych z NFZ/ PLN
2020 6 485 2 429 724
2021 6 898 2 420 081
2022 6 203 2 931 120
2023 4 649 2 931 012
Dla porównania w poniższym zestawieniu ujęto informacje o liczbie pacjentów i łącznym
koszcie żywienia dojelitowego mlekiem z banku mleka kobiecego lub odciągniętym mlekiem
matki (produkt rozliczeniowy NFZ: 5.53.01.0000001 - żywienie dojelitowe mlekiem z
banku mleka kobiecego lub odciągniętym mlekiem matki) w analogicznym okresie.
rok liczba pacjentów Wartość świadczeń rozliczonych z NFZ/ PLN
2020 5 285 18 411 594
2021 5 592 19 276 966
2022 5 321 23 176 908
2023 4 355 24 411 666
-- 1 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
W odpowiedzi na pytanie dotyczące liczby i kosztu laktatorów zakupionych w ostatnich
czterech latach, z podziałem na poszczególne lata (2020 - 2023), informuję, że w ramach
Programu polityki zdrowotnej służącemu wykonaniu programu kompleksowego wsparcia
dla rodzin „Za życiem” na lata 2017-2021
w ramach zadania: Odżywianie mlekiem kobiecym noworodków i niemowląt (zakup
specjalistycznego sprzętu stanowiącego wyposażenie lub doposażenie banku mleka
kobiecego, umożliwiającego udzielanie świadczeń) w 2021 roku zakupiono 323 laktatory.
Koszt zakupu powyższych laktatorów wyniósł 1 584 875,51 zł.
W 2023 r. w ramach Programu polityki zdrowotnej służącemu wykonaniu programu
kompleksowego wsparcia dla rodzin „Za życiem” na lata 2022-2026
w ramach zadania odżywianie mlekiem kobiecym noworodków i niemowląt przez
rozszerzenie sieci banków mleka kobiecego o województwa, w których banki mleka nie
funkcjonują (województwo świętokrzyskie, podlaskie warmińsko-mazurskie) zakupiono
25 laktatorów o łącznej wartości 99 906,75 zł;
w ramach zadania Odżywianie mlekiem kobiecym noworodków i niemowląt - zakup
sprzętu do pozyskiwania mleka kobiecego oraz jego przechowywania dla podmiotów
leczniczych współpracujących z bankami mleka kobiecego zakupiono 372 laktatory
o łącznej wartości 2 198 498,26 zł.
W 2023 roku łącznie zakupiono 397 laktatorów o wartości 2 298 405,01 zł.
Bez względu na powyższe, zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 16
sierpnia 2018 r. w sprawie standardu organizacyjnego opieki okołoporodowej (tj. Dz. U. z
2023 r., poz. 1324), podmioty lecznicze posiadające oddziały położnicze są zobowiązane od
1 stycznia 2022 r. do zapewnienia każdej potrzebującej matce sprzętu do skutecznego
pozyskiwania mleka kobiecego.
W odniesieniu do pytania dotyczącego liczby certyfikowanych doradców laktacyjnych oraz
placówek medycznych, w których obecnie są zatrudnieni, informuję, że Ministerstwo nie
posiada tych informacji z uwagi na fakt, że tytuł certyfikowany doradca laktacyjny (CDL)
jest nadawany przez Centrum Nauki o Laktacji - niepubliczną placówkę edukacyjną,
szkolącą w dziedzinie laktacji według własnego programu. Certyfikat CDL nie ma
umocowania w polskim systemie ochrony zdrowia.
W odniesieniu do pytania dotyczącego liczby banków mleka kobiecego i ich lokalizacji,
poniżej przedstawiam listę aktualnie funkcjonujących 17 banków mleka kobiecego
Polsce:
1. Uniwersytecki Szpital Kliniczny im. J. Mikulicza-Radeckiego we Wrocławiu, ul.
Borowska 213, 50-556 Wrocław;
2. Ginekologiczno-Położniczy Szpital Kliniczny Uniwersytetu Medycznego im. Karola
Marcinkowskiego w Poznaniu, ul. Polna 33, 60-535 Poznań;
3. Szpital Miejski w Rudzie Śląskiej Sp. z o.o., ul. Ignacego Paderewskiego 11, 41-717,
Ruda Śląska;
4. Szpitale Pomorskie Sp. z o.o., ul. Powstania Styczniowego 1 , 81-519 Gdynia;
5. Szpital Specjalistyczny Pro-Familia Sp. K. w Rzeszowie, ul. Witolda 6B, 35-302
Rzeszów;
6. Wojewódzki Szpital Zespolony im. L. Rydygiera w Toruniu, ul. św. Józefa 53-59, 87-
100 Toruń;
7. Centrum Medyczne Ujastek Sp. z o.o. w Krakowie, ul. Ujastek 3, 31-752 Kraków;
8. Uniwersyteckie Centrum Kliniczne w Gdańsku, ul. Dębinki 7, 80-952 Gdańsk;
9. Kliniczny Szpital Wojewódzki Nr 1 im. Fryderyka Chopina w Rzeszowie, ul. Fryderyka
Szopena 2, 35-055 Rzeszów;
10. Instytut Centrum Zdrowia Matki Polki w Łodzi, ul. Rzgowska 281/289, 93- 338 Łódź;
11. Samodzielny Publiczny Szpital Kliniczny Nr 2 PUM w Szczecinie, al. Powstańców
Wielkopolskich 72, 71-899 Szczecin;
12. Szpital Uniwersytecki im. Karola Marcinkowskiego w Zielonej Górze Sp. z o. o., ul. Zyty
26, 65-046 Zielona Góra;
-- 2 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
13. Samodzielny Publiczny Szpital Kliniczny Nr 1 w Lublinie, ul. Stanisława Staszica 16, 20-
400 Lublin;
14. Szpital Specjalistyczny im. Świętej Rodziny SPZOZ w Warszawie, ul. Antoniego Józefa
Madalińskiego 25, 02-544 Warszawa;
15. SPSK im. prof. W. Orłowskiego CMKP w Warszawie, ul. Czerniakowska 231 , 00- 416
Warszawa;
16. Kliniczne Centrum Ginekologii, Położnictwa i Neonatologii w Opolu, ul. Władysława
Reymonta 8, 45-066 Opole;
17. Uniwersytecki Szpital Kliniczny w Białymstoku, ul. M. Curie-Skłodowskiej 24A, 15-276
Białystok.
W odniesieniu do pytania dotyczącego prowadzonych w okresie ostatnich czterech lat
kontroli pod kątem działań reklamowych i marketingowych związanych z preparatami do
początkowego żywienia niemowląt i przedmiotów służących do karmienia niemowląt
w placówkach medycznych oraz ich rezultatów, wyjaśniam, że w latach 2020-2023 oraz
w roku 2024, organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej podczas kontroli sanitarnych
przeprowadzonych w placówkach medycznych, takich jak:
bloki żywienia w szpitalach,
oddziały dziecięce i noworodkowe w szpitalach,
kuchnie niemowlęce w szpitalach,
kuchnie oddziałowe w szpitalach,
punkty przyjęcia posiłków w formie cateringu w szpitalach,
zakłady opieki zdrowotnej,
prowadziły również kontrole pod kątem działań reklamowych i marketingowych
dotyczących preparatów do początkowego żywienia niemowląt i przedmiotów służących
do karmienia niemowląt. Łącznie, na terenie wszystkich województw przeprowadzono co
najmniej 139 kontroli w placówkach medycznych. W żadnym przypadku nie stwierdzono
działalności promocyjnej i reklamowej zachęcającej do nabycia preparatów do
początkowego żywienia niemowląt i przedmiotów służących do karmienia niemowląt, która
jest zakazana w świetle przepisów art. 25 ust. 2 ustawy o bezpieczeństwie żywności
i żywienia.1
Warto także nadmienić, że podczas kontroli pracownicy Państwowej Inspekcji Sanitarnej
zauważyli m.in. działania mające na celu promowanie karmienia mlekiem matki,
zatrudnianie edukatorek ds. laktacji na oddziałach noworodków, obecność na korytarzach
plakatów i informacji propagujących karmienie piersią. Ponadto, uprzejmie informuję, że
organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej oceniają przestrzeganie przepisów art. 25 ustawy
o bezpieczeństwie żywności i żywienia, także podczas kontroli w innych obiektach, np.:
aptekach, punktach obrotu środkami spożywczymi (m.in. sklepach).
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Wojciech Konieczny
Sekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
1 ustawa z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz. U. z 2023 r.
poz. 1448)
-- 3 of 3 --
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
ZPR.050.5.2024.JK
Warszawa, 02 marca 2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku!
W związku z interpelacją Pani Poseł Kariny Bosak i grupy posłów, nr 1339, w sprawie opieki
laktacyjnej w placówkach medycznych, proszę o przyjęcie poniższych informacji.
W odniesieniu do pytania dotyczącego ilości i kosztu mleka modyfikowanego, które zostało
zakupione przez szpitale w ostatnich czterech latach, informuję, że Ministerstwo Zdrowia
nie posiada informacji dotyczących zakupów szpitali w tym zakresie. Jednakże, na
podstawie danych rozliczeniowych Narodowego Funduszu Zdrowia, w poniższej tabeli
zebrano informacje o liczbie pacjentów i łącznym koszcie żywienia dojelitowego mlekiem
modyfikowanym (produkt rozliczeniowy NFZ: 5.53.01.0000002 - żywienie dojelitowe
mlekiem modyfikowanym) rozliczonym przez NFZ w latach 2020-2023.
Dane za 2023 r. są niepełne i dotyczą okresu od stycznia do listopada 2023 r.
rok liczba pacjentów Wartość świadczeń rozliczonych z NFZ/ PLN
2020 6 485 2 429 724
2021 6 898 2 420 081
2022 6 203 2 931 120
2023 4 649 2 931 012
Dla porównania w poniższym zestawieniu ujęto informacje o liczbie pacjentów i łącznym
koszcie żywienia dojelitowego mlekiem z banku mleka kobiecego lub odciągniętym mlekiem
matki (produkt rozliczeniowy NFZ: 5.53.01.0000001 - żywienie dojelitowe mlekiem z
banku mleka kobiecego lub odciągniętym mlekiem matki) w analogicznym okresie.
rok liczba pacjentów Wartość świadczeń rozliczonych z NFZ/ PLN
2020 5 285 18 411 594
2021 5 592 19 276 966
2022 5 321 23 176 908
2023 4 355 24 411 666
-- 1 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
W odpowiedzi na pytanie dotyczące liczby i kosztu laktatorów zakupionych w ostatnich
czterech latach, z podziałem na poszczególne lata (2020 - 2023), informuję, że w ramach
Programu polityki zdrowotnej służącemu wykonaniu programu kompleksowego wsparcia
dla rodzin „Za życiem” na lata 2017-2021
w ramach zadania: Odżywianie mlekiem kobiecym noworodków i niemowląt (zakup
specjalistycznego sprzętu stanowiącego wyposażenie lub doposażenie banku mleka
kobiecego, umożliwiającego udzielanie świadczeń) w 2021 roku zakupiono 323 laktatory.
Koszt zakupu powyższych laktatorów wyniósł 1 584 875,51 zł.
W 2023 r. w ramach Programu polityki zdrowotnej służącemu wykonaniu programu
kompleksowego wsparcia dla rodzin „Za życiem” na lata 2022-2026
w ramach zadania odżywianie mlekiem kobiecym noworodków i niemowląt przez
rozszerzenie sieci banków mleka kobiecego o województwa, w których banki mleka nie
funkcjonują (województwo świętokrzyskie, podlaskie warmińsko-mazurskie) zakupiono
25 laktatorów o łącznej wartości 99 906,75 zł;
w ramach zadania Odżywianie mlekiem kobiecym noworodków i niemowląt - zakup
sprzętu do pozyskiwania mleka kobiecego oraz jego przechowywania dla podmiotów
leczniczych współpracujących z bankami mleka kobiecego zakupiono 372 laktatory
o łącznej wartości 2 198 498,26 zł.
W 2023 roku łącznie zakupiono 397 laktatorów o wartości 2 298 405,01 zł.
Bez względu na powyższe, zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 16
sierpnia 2018 r. w sprawie standardu organizacyjnego opieki okołoporodowej (tj. Dz. U. z
2023 r., poz. 1324), podmioty lecznicze posiadające oddziały położnicze są zobowiązane od
1 stycznia 2022 r. do zapewnienia każdej potrzebującej matce sprzętu do skutecznego
pozyskiwania mleka kobiecego.
W odniesieniu do pytania dotyczącego liczby certyfikowanych doradców laktacyjnych oraz
placówek medycznych, w których obecnie są zatrudnieni, informuję, że Ministerstwo nie
posiada tych informacji z uwagi na fakt, że tytuł certyfikowany doradca laktacyjny (CDL)
jest nadawany przez Centrum Nauki o Laktacji - niepubliczną placówkę edukacyjną,
szkolącą w dziedzinie laktacji według własnego programu. Certyfikat CDL nie ma
umocowania w polskim systemie ochrony zdrowia.
W odniesieniu do pytania dotyczącego liczby banków mleka kobiecego i ich lokalizacji,
poniżej przedstawiam listę aktualnie funkcjonujących 17 banków mleka kobiecego
Polsce:
1. Uniwersytecki Szpital Kliniczny im. J. Mikulicza-Radeckiego we Wrocławiu, ul.
Borowska 213, 50-556 Wrocław;
2. Ginekologiczno-Położniczy Szpital Kliniczny Uniwersytetu Medycznego im. Karola
Marcinkowskiego w Poznaniu, ul. Polna 33, 60-535 Poznań;
3. Szpital Miejski w Rudzie Śląskiej Sp. z o.o., ul. Ignacego Paderewskiego 11, 41-717,
Ruda Śląska;
4. Szpitale Pomorskie Sp. z o.o., ul. Powstania Styczniowego 1 , 81-519 Gdynia;
5. Szpital Specjalistyczny Pro-Familia Sp. K. w Rzeszowie, ul. Witolda 6B, 35-302
Rzeszów;
6. Wojewódzki Szpital Zespolony im. L. Rydygiera w Toruniu, ul. św. Józefa 53-59, 87-
100 Toruń;
7. Centrum Medyczne Ujastek Sp. z o.o. w Krakowie, ul. Ujastek 3, 31-752 Kraków;
8. Uniwersyteckie Centrum Kliniczne w Gdańsku, ul. Dębinki 7, 80-952 Gdańsk;
9. Kliniczny Szpital Wojewódzki Nr 1 im. Fryderyka Chopina w Rzeszowie, ul. Fryderyka
Szopena 2, 35-055 Rzeszów;
10. Instytut Centrum Zdrowia Matki Polki w Łodzi, ul. Rzgowska 281/289, 93- 338 Łódź;
11. Samodzielny Publiczny Szpital Kliniczny Nr 2 PUM w Szczecinie, al. Powstańców
Wielkopolskich 72, 71-899 Szczecin;
12. Szpital Uniwersytecki im. Karola Marcinkowskiego w Zielonej Górze Sp. z o. o., ul. Zyty
26, 65-046 Zielona Góra;
-- 2 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
13. Samodzielny Publiczny Szpital Kliniczny Nr 1 w Lublinie, ul. Stanisława Staszica 16, 20-
400 Lublin;
14. Szpital Specjalistyczny im. Świętej Rodziny SPZOZ w Warszawie, ul. Antoniego Józefa
Madalińskiego 25, 02-544 Warszawa;
15. SPSK im. prof. W. Orłowskiego CMKP w Warszawie, ul. Czerniakowska 231 , 00- 416
Warszawa;
16. Kliniczne Centrum Ginekologii, Położnictwa i Neonatologii w Opolu, ul. Władysława
Reymonta 8, 45-066 Opole;
17. Uniwersytecki Szpital Kliniczny w Białymstoku, ul. M. Curie-Skłodowskiej 24A, 15-276
Białystok.
W odniesieniu do pytania dotyczącego prowadzonych w okresie ostatnich czterech lat
kontroli pod kątem działań reklamowych i marketingowych związanych z preparatami do
początkowego żywienia niemowląt i przedmiotów służących do karmienia niemowląt
w placówkach medycznych oraz ich rezultatów, wyjaśniam, że w latach 2020-2023 oraz
w roku 2024, organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej podczas kontroli sanitarnych
przeprowadzonych w placówkach medycznych, takich jak:
bloki żywienia w szpitalach,
oddziały dziecięce i noworodkowe w szpitalach,
kuchnie niemowlęce w szpitalach,
kuchnie oddziałowe w szpitalach,
punkty przyjęcia posiłków w formie cateringu w szpitalach,
zakłady opieki zdrowotnej,
prowadziły również kontrole pod kątem działań reklamowych i marketingowych
dotyczących preparatów do początkowego żywienia niemowląt i przedmiotów służących
do karmienia niemowląt. Łącznie, na terenie wszystkich województw przeprowadzono co
najmniej 139 kontroli w placówkach medycznych. W żadnym przypadku nie stwierdzono
działalności promocyjnej i reklamowej zachęcającej do nabycia preparatów do
początkowego żywienia niemowląt i przedmiotów służących do karmienia niemowląt, która
jest zakazana w świetle przepisów art. 25 ust. 2 ustawy o bezpieczeństwie żywności
i żywienia.1
Warto także nadmienić, że podczas kontroli pracownicy Państwowej Inspekcji Sanitarnej
zauważyli m.in. działania mające na celu promowanie karmienia mlekiem matki,
zatrudnianie edukatorek ds. laktacji na oddziałach noworodków, obecność na korytarzach
plakatów i informacji propagujących karmienie piersią. Ponadto, uprzejmie informuję, że
organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej oceniają przestrzeganie przepisów art. 25 ustawy
o bezpieczeństwie żywności i żywienia, także podczas kontroli w innych obiektach, np.:
aptekach, punktach obrotu środkami spożywczymi (m.in. sklepach).
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Wojciech Konieczny
Sekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
1 ustawa z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz. U. z 2023 r.
poz. 1448)
-- 3 of 3 --