Interpelacja nr 13380
Interpelacja w sprawie braku systemowego leczenia lipodemii w Polsce
Zgłaszający:
•
Adresat:
Zdrowie i Lecznictwo (100%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie braku systemowego leczenia lipodemii w Polsce
Interpelacja nr 13380
do ministra zdrowia
w sprawie braku systemowego leczenia lipodemii w Polsce
Zgłaszający: Dorota Arciszewska-Mielewczyk
Data wpływu: 03-11-2025
Na podstawie art. 192 Regulaminu Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej, składam interpelację w sprawie systemowego problemu braku odpowiedniego leczenia lipodemii w Polsce.
Lipodemia jest przewlekłą, postępującą chorobą tkanki tłuszczowej, dotykającą głównie kobiet. Jej objawy obejmują nieproporcjonalne odkładanie się tłuszczu na kończynach dolnych i górnych, ból, obrzęki, nadwrażliwość tkanek oraz ograniczenie mobilności. Choroba ma charakter genetyczny i znacząco wpływa na codzienne funkcjonowanie pacjentek, ich zdrowie fizyczne, psychiczne i społeczne.
Mimo, że lipodemia została opisana i uznana za jednostkę chorobową w wielu krajach europejskich, w Polsce wciąż pozostaje schorzeniem marginalizowanym. Obecnie pacjentki napotykają na poważne trudności w uzyskaniu właściwej diagnozy i leczenia. W publicznej ochronie zdrowia brakuje wyspecjalizowanych ośrodków zajmujących się lipodemią, a Narodowy Fundusz Zdrowia nie prowadzi listy placówek świadczących opiekę w tym zakresie.
Lekarze różnych specjalizacji często nie dysponują wiedzą dotyczącą diagnostyki i terapii lipodemii. Kobiety chorujące na to schorzenie wielokrotnie słyszą błędne informacje, że ich objawy wynikają „z takiej urody“ lub są efektem otyłości. W konsekwencji dochodzi do późnego rozpoznania i wdrożenia leczenia dopiero w zaawansowanym stadium choroby, co prowadzi do powikłań, takich jak wtórny obrzęk limfatyczny.
Dodatkowo lekarze flebolodzy, którzy w praktyce najczęściej zajmują się leczeniem pacjentek z lipodemią, nie mają uprawnień do wystawiania refundowanych recept na odzież kompresyjną. Oznacza to, że kobiety chore na lipodemię zmuszone są do ponoszenia wysokich kosztów leczenia z własnych środków lub do całkowitej rezygnacji z terapii. Brak refundacji i brak jasno określonych procedur pogłębia nierówności w dostępie do opieki medycznej.
Tymczasem w wielu krajach Unii Europejskiej lipodemia jest uznawana za poważne schorzenie wymagające kompleksowego podejścia – obejmującego diagnostykę, leczenie zachowawcze, rehabilitację, dostęp do terapii kompresyjnej, a w uzasadnionych przypadkach również leczenie chirurgiczne (np. liposukcję limfologiczną).
Brak systemowych rozwiązań w Polsce skutkuje nie tylko cierpieniem pacjentek, ale i długofalowymi kosztami społecznymi i ekonomicznymi – kobiety w zaawansowanym stadium choroby często stają się niezdolne do pracy, wymagają długotrwałej rehabilitacji i wsparcia opiekuńczego.
W związku z powyższym proszę Panią Minister o odpowiedź na następujące pytania:
Czy Ministerstwo Zdrowia planuje wprowadzenie lipodemii na listę chorób wymagających systemowego leczenia w ramach Narodowego Funduszu Zdrowia?
Czy rozważane jest umożliwienie lekarzom flebologom wystawiania refundowanych recept na odzież kompresyjną już na wczesnym etapie choroby?
Czy ministerstwo planuje opracowanie i wdrożenie jednolitych wytycznych diagnostyczno-terapeutycznych dla lekarzy i placówek medycznych w zakresie rozpoznawania i leczenia lipodemii?
Czy w ramach Narodowego Funduszu Zdrowia planowane jest stworzenie rejestru lub sieci ośrodków specjalistycznych zajmujących się leczeniem lipodemii?
Jakie działania edukacyjne i informacyjne są lub będą podejmowane w celu zwiększenia świadomości na temat tej choroby wśród lekarzy i pacjentów?
Z poważaniem
Interpelacja nr 13380
do ministra zdrowia
w sprawie braku systemowego leczenia lipodemii w Polsce
Zgłaszający: Dorota Arciszewska-Mielewczyk
Data wpływu: 03-11-2025
Na podstawie art. 192 Regulaminu Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej, składam interpelację w sprawie systemowego problemu braku odpowiedniego leczenia lipodemii w Polsce.
Lipodemia jest przewlekłą, postępującą chorobą tkanki tłuszczowej, dotykającą głównie kobiet. Jej objawy obejmują nieproporcjonalne odkładanie się tłuszczu na kończynach dolnych i górnych, ból, obrzęki, nadwrażliwość tkanek oraz ograniczenie mobilności. Choroba ma charakter genetyczny i znacząco wpływa na codzienne funkcjonowanie pacjentek, ich zdrowie fizyczne, psychiczne i społeczne.
Mimo, że lipodemia została opisana i uznana za jednostkę chorobową w wielu krajach europejskich, w Polsce wciąż pozostaje schorzeniem marginalizowanym. Obecnie pacjentki napotykają na poważne trudności w uzyskaniu właściwej diagnozy i leczenia. W publicznej ochronie zdrowia brakuje wyspecjalizowanych ośrodków zajmujących się lipodemią, a Narodowy Fundusz Zdrowia nie prowadzi listy placówek świadczących opiekę w tym zakresie.
Lekarze różnych specjalizacji często nie dysponują wiedzą dotyczącą diagnostyki i terapii lipodemii. Kobiety chorujące na to schorzenie wielokrotnie słyszą błędne informacje, że ich objawy wynikają „z takiej urody“ lub są efektem otyłości. W konsekwencji dochodzi do późnego rozpoznania i wdrożenia leczenia dopiero w zaawansowanym stadium choroby, co prowadzi do powikłań, takich jak wtórny obrzęk limfatyczny.
Dodatkowo lekarze flebolodzy, którzy w praktyce najczęściej zajmują się leczeniem pacjentek z lipodemią, nie mają uprawnień do wystawiania refundowanych recept na odzież kompresyjną. Oznacza to, że kobiety chore na lipodemię zmuszone są do ponoszenia wysokich kosztów leczenia z własnych środków lub do całkowitej rezygnacji z terapii. Brak refundacji i brak jasno określonych procedur pogłębia nierówności w dostępie do opieki medycznej.
Tymczasem w wielu krajach Unii Europejskiej lipodemia jest uznawana za poważne schorzenie wymagające kompleksowego podejścia – obejmującego diagnostykę, leczenie zachowawcze, rehabilitację, dostęp do terapii kompresyjnej, a w uzasadnionych przypadkach również leczenie chirurgiczne (np. liposukcję limfologiczną).
Brak systemowych rozwiązań w Polsce skutkuje nie tylko cierpieniem pacjentek, ale i długofalowymi kosztami społecznymi i ekonomicznymi – kobiety w zaawansowanym stadium choroby często stają się niezdolne do pracy, wymagają długotrwałej rehabilitacji i wsparcia opiekuńczego.
W związku z powyższym proszę Panią Minister o odpowiedź na następujące pytania:
Czy Ministerstwo Zdrowia planuje wprowadzenie lipodemii na listę chorób wymagających systemowego leczenia w ramach Narodowego Funduszu Zdrowia?
Czy rozważane jest umożliwienie lekarzom flebologom wystawiania refundowanych recept na odzież kompresyjną już na wczesnym etapie choroby?
Czy ministerstwo planuje opracowanie i wdrożenie jednolitych wytycznych diagnostyczno-terapeutycznych dla lekarzy i placówek medycznych w zakresie rozpoznawania i leczenia lipodemii?
Czy w ramach Narodowego Funduszu Zdrowia planowane jest stworzenie rejestru lub sieci ośrodków specjalistycznych zajmujących się leczeniem lipodemii?
Jakie działania edukacyjne i informacyjne są lub będą podejmowane w celu zwiększenia świadomości na temat tej choroby wśród lekarzy i pacjentów?
Z poważaniem
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Tomasz Maciejewski
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
15%
Konkretność
85%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
5
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
3.4 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (5)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
10025 znaków
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
DLG.050.189.2025.PM
Warszawa, 12 grudnia 2025
Pan Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację poselską nr 13380, Doroty Arciszewskiej-Mielewczyk,
posłanki na Sejm RP w sprawie braku systemowego leczenia lipodemii w Polsce, uprzejmie
proszę o przyjęcie poniższych informacji.
1. Czy Ministerstwo Zdrowia planuje wprowadzenie lipodemii na listę chorób
wymagających systemowego leczenia w ramach Narodowego Funduszu Zdrowia?
Termin „leczenie systemowe” stosowany jest w odniesieniu do leczenia nowotworów
i polega na stosowaniu leków prowadzących w różny sposób do niszczenia komórek
nowotworowych. Leczenie systemowe nowotworów może obejmować chemioterapię,
hormonoterapię, terapię molekularną oraz immunoterapię. Lekarz może zalecić jeden lek
lub kombinację leków o różnych mechanizmach działania. Dobór leków jest uzależniony od
wielu czynników, które są analizowane przez onkologa klinicznego.
Leczenie systemowe często jest częścią większego planu leczenia, który obejmuje operację
lub radioterapię. Zasady leczenie systemowego oraz kojarzenia tego leczenia z leczeniem
chirurgicznym czy radioterapią są opisane w zaleceniach krajowych i międzynarodowych
towarzystw naukowych. Zlecenia są aktualizowane co kilka lat, co wynika z postępu
w medycynie i odkrywania nowych leków.
Lipodemia nie jest chorobą nowotworową, to dysfunkcja tkanki tłuszczowej występująca
głównie u kobiet. Międzynarodowa klasyfikacja chorób ICD-11 definiuję ją jako „obrzęk
lipidowy, który nie powoduje wżerów, zwykle ogranicza się do nóg, ud, bioder i ramion, ale
może też wystąpić na skórze głowy”.
2. Czy rozważane jest umożliwienie lekarzom flebologom wystawiania refundowanych
recept na odzież kompresyjną już na wczesnym etapie choroby?
Termin „odzież kompresyjna” to pojęcie szerokie, obejmujące swoim zakresem dużą gamę
produktów. Mogą to być produkty o różnym statusie oraz o różnym stopniu
profesjonalizmu ich przygotowania lub przeznaczenia do zastosowań medycznych. Do
-- 1 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
odzieży kompresyjnej można zakwalifikować również produkty, które są jedynie
produktami sportowymi. Innymi słowy, różny może być stopień faktycznego odpowiadania
takiego produktu na określone problemy zdrowotne związane z chorobami żył. Nie każdy
produkt określany mianem „odzieży kompresyjnej” może być kwalifikowany jako wyrób
medyczny, a tym samym finansowany albo współfinansowany pacjentom ze środków
publicznych.
W kwestii ustalenia, czy możliwa jest refundacja odzieży kompresyjnej będącej wyrobem
medycznym w ten sposób, że dostępna byłaby na podstawie recepty, należy mieć na
uwadze, że proces obejmowania wyrobów medycznych refundacją jest skomplikowany
i zależny od szeregu trudnych do przewidzenia okoliczności. Niemożliwe jest, bez złożenia
odpowiedniego wniosku, udzielenie wiążącej odpowiedzi na hipotetyczne pytanie czy dany
wyrób mógłby być objęty refundacją w analizowanym trybie.
W rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 29 maja 2017 r. w sprawie wykazu wyrobów
medycznych wydawanych na zlecenie (Dz.U. z 2025 r. poz. 1038), wydanym na podstawie
art. 38 ust. 4 ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o refundacji leków, środków spożywczych
specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych (Dz.U. z 2025 r. poz.
907) (dalej jako „ustawa refundacyjna”), określającym wykaz wyrobów medycznych
wydawanych na zlecenie, ujęto szereg wyrobów medycznych dających się kwalifikować
jako pewien element „odzieży kompresyjnej”. W przypadku części z tych wyrobów, zlecenia
na nie, jak wyraźne wskazano w omawianych przepisach, mogą być wystawiane między
innymi przez lekarzy specjalistów w dziedzinie angiologii. Zakres dostępnych w tym trybie
wyrobów oraz kryteria wystawiania na nie zleceń, są ustalane w uzgodnieniu
z odpowiednimi konsultantami w ochronie zdrowia i potencjalnie mogą podlegać zmianom
w przyszłości, również w zakresie przypadków, w których wyroby te przysługują.
Ministerstwo Zdrowia nie widzi podstaw do zmiany obecnego trybu dostępności do
omawianych wyrobów i wprowadzenie dostępności tożsamych wyrobów w trybie na
receptę.
Gdyby jednak przyjąć, że możliwa byłaby do nich dostępność na podstawie recept (mowa tu
o dostępności w wymiarze refundacyjnym – ekonomicznym, gdyż w przypadku wyrobów
medycznych recepta nie warunkuje możliwość wydania, a jedynie możliwość uzyskania
refundacji – w przypadku wyrobów innych niż wymagające zlecenia, wydanie wyrobu
zawsze może nastąpić bez recepty pełnopłatnie), to należy zwrócić uwagę, że wystawianie
recept nie tylko na wyroby medyczne, ale recept w ogóle, nie jest zawężone w przypadku
lekarzy asortymentowo.
Lekarz, niezależnie od posiadanej specjalizacji, jest „osobą uprawnioną” w rozumieniu art. 2
pkt 14 ustawy refundacyjnej do wystawiania recept i ma prawo ordynacji wyrobów
medycznych przez wystawianie na nie recept, w tym z uwzględnieniem refundacji. Wykaz
refundowanych leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego
-- 2 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
oraz wyrobów medycznych nie zawęża możliwości refundacji przez wzgląd na specjalizację
wystawiającego. Uzależnia ją od kwestii tego, czy recepta wystawiana jest w związku ze
schorzeniem lub stanem medycznym (wskazaniem do refundacji), w którym wykaz ten
refundację faktycznie przewiduje.
Inną kwestią jest natomiast to, czy dany lekarz może te wskazania samodzielnie stwierdzić,
czy też nie i wówczas, chcąc wystawić receptę uwzględniającą refundację, musi te
wskazania potwierdzać u innego lekarza specjalisty.
Ponadto, należy wskazać, że refundacja na podstawie recept odbywa się jedynie przy
wydawaniu danego asortymentu z aptek ogólnodostępnych albo punktów aptecznych
(tylko bowiem w stosunku do nich możliwa jest umowa z NFZ o realizacje recept
refundowanych), podczas gdy często pacjenci zaopatrują się w wyroby medyczne, w tym
potencjalnie w omawianą odzież kompresyjną, np. w kanale pozaaptecznym,
w szczególności w sklepach specjalistycznych zaopatrzenia medycznego, w których recept
nie realizuje się.
3. Czy Ministerstwo planuje opracowanie i wdrożenie jednolitych wytycznych
diagnostyczno-terapeutycznych dla lekarzy i placówek medycznych w zakresie
rozpoznawania i leczenia lipodemii?
Podkreślić należy, że Minister Zdrowia nie opracowuje i nie gromadzi krajowych
i międzynarodowych zaleceń postępowania diagnostyczno-leczniczego w wybranych
chorobach lub określonych grupach schorzeń. Opracowanie zaleceń postępowania
diagnostyczno-leczniczego pozostaje w wyłącznej kompetencji ekspertów zrzeszonych
w stowarzyszeniach będących zgodnie z postanowieniami ich statutów towarzystwami
naukowymi o zasięgu krajowym. Zalecenia postępowania mogą być opracowywane jako
dokumenty krajowe albo w drodze adaptacji do polskich warunków zaleceń
międzynarodowych.
Zalecenia postępowania diagnostyczno-leczniczego są dokumentami podsumowującymi
i oceniającymi dostępne dane naukowe, a ich celem jest ułatwienie lekarzom wyboru
najlepszych strategii postępowania u poszczególnych pacjentów z określonymi problemami
zdrowotnymi. Wytyczne zawierające zalecenia powinny pomagać lekarzom
w podejmowaniu decyzji w codziennej praktyce, ale ostateczne decyzje dotyczące
indywidualnych pacjentów musi podejmować lekarz lub lekarze odpowiedzialni za leczenie
po konsultacji z pacjentem lub w razie potrzeby jego opiekunem.
Powyższe wynika z ustawy z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty
(Dz.U. z 2024 r. poz. 1287, z późn. zm.), w szczególności z:
1) art. 2 ust. 1 zgodnie z którym, wykonywanie zawodu lekarza polega na udzielaniu
przez osobę posiadającą wymagane kwalifikacje, potwierdzone odpowiednimi
dokumentami, świadczeń zdrowotnych, w szczególności: badaniu stanu zdrowia,
-- 3 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
4
rozpoznawaniu chorób i zapobieganiu im, leczeniu i rehabilitacji chorych,
udzielaniu porad lekarskich, a także wydawaniu opinii i orzeczeń lekarskich;
2) art. 4 zgodnie z którym, lekarz ma obowiązek wykonywać zawód, zgodnie ze
wskazaniami aktualnej wiedzy medycznej, dostępnymi mu metodami i środkami
zapobiegania, rozpoznawania i leczenia chorób, zgodnie z zasadami etyki
zawodowej oraz z należytą starannością.
4. Czy w ramach Narodowego Funduszu Zdrowia planowane jest stworzenie rejestru lub
sieci ośrodków specjalistycznych zajmujących się leczeniem lipodemii?
Ministerstwo Zdrowia nie planuje utworzenia rejestru podmiotów specjalizujących się
w leczeniu lipodemii.
W ramach ambulatoryjnej opieki specjalistycznej w Polsce pacjenci, u których podejrzewa
się lub rozpoznano lipodemię mają dostęp do świadczeń gwarantowanych między innymi
w formie porad specjalistycznych z zakresu, w szczególności dermatologii oraz leczenia
chorób naczyń. W celu ustalenia optymalnej ścieżki terapeutycznej lekarz specjalista zleca
pacjentowi wykonanie niezbędnych badań diagnostycznych.
Należy podkreślić, że zgodnie z § 8 załącznika do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia
8 września 2015 r. w sprawie ogólnych warunków umów o udzielanie świadczeń opieki
zdrowotnej (Dz.U. z 2025 r. poz. 400, z późn. zm.) świadczeniodawca zapewnia udzielanie
świadczeń w sposób kompleksowy obejmujący wykonanie niezbędnych badań, w tym
badań laboratoryjnych i diagnostyki obrazowej, oraz procedur medycznych związanych
z udzielaniem tych świadczeń.
5. Jakie działania edukacyjne i informacyjne są lub będą podejmowane w celu zwiększenia
świadomości na temat tej choroby wśród lekarzy i pacjentów?
Ministerstwo Zdrowia bieżącym roku nie prowadziło działań edukacyjnych
w przedmiotowym temacie.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Tomasz Maciejewski
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 4 of 4 --
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
DLG.050.189.2025.PM
Warszawa, 12 grudnia 2025
Pan Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację poselską nr 13380, Doroty Arciszewskiej-Mielewczyk,
posłanki na Sejm RP w sprawie braku systemowego leczenia lipodemii w Polsce, uprzejmie
proszę o przyjęcie poniższych informacji.
1. Czy Ministerstwo Zdrowia planuje wprowadzenie lipodemii na listę chorób
wymagających systemowego leczenia w ramach Narodowego Funduszu Zdrowia?
Termin „leczenie systemowe” stosowany jest w odniesieniu do leczenia nowotworów
i polega na stosowaniu leków prowadzących w różny sposób do niszczenia komórek
nowotworowych. Leczenie systemowe nowotworów może obejmować chemioterapię,
hormonoterapię, terapię molekularną oraz immunoterapię. Lekarz może zalecić jeden lek
lub kombinację leków o różnych mechanizmach działania. Dobór leków jest uzależniony od
wielu czynników, które są analizowane przez onkologa klinicznego.
Leczenie systemowe często jest częścią większego planu leczenia, który obejmuje operację
lub radioterapię. Zasady leczenie systemowego oraz kojarzenia tego leczenia z leczeniem
chirurgicznym czy radioterapią są opisane w zaleceniach krajowych i międzynarodowych
towarzystw naukowych. Zlecenia są aktualizowane co kilka lat, co wynika z postępu
w medycynie i odkrywania nowych leków.
Lipodemia nie jest chorobą nowotworową, to dysfunkcja tkanki tłuszczowej występująca
głównie u kobiet. Międzynarodowa klasyfikacja chorób ICD-11 definiuję ją jako „obrzęk
lipidowy, który nie powoduje wżerów, zwykle ogranicza się do nóg, ud, bioder i ramion, ale
może też wystąpić na skórze głowy”.
2. Czy rozważane jest umożliwienie lekarzom flebologom wystawiania refundowanych
recept na odzież kompresyjną już na wczesnym etapie choroby?
Termin „odzież kompresyjna” to pojęcie szerokie, obejmujące swoim zakresem dużą gamę
produktów. Mogą to być produkty o różnym statusie oraz o różnym stopniu
profesjonalizmu ich przygotowania lub przeznaczenia do zastosowań medycznych. Do
-- 1 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
odzieży kompresyjnej można zakwalifikować również produkty, które są jedynie
produktami sportowymi. Innymi słowy, różny może być stopień faktycznego odpowiadania
takiego produktu na określone problemy zdrowotne związane z chorobami żył. Nie każdy
produkt określany mianem „odzieży kompresyjnej” może być kwalifikowany jako wyrób
medyczny, a tym samym finansowany albo współfinansowany pacjentom ze środków
publicznych.
W kwestii ustalenia, czy możliwa jest refundacja odzieży kompresyjnej będącej wyrobem
medycznym w ten sposób, że dostępna byłaby na podstawie recepty, należy mieć na
uwadze, że proces obejmowania wyrobów medycznych refundacją jest skomplikowany
i zależny od szeregu trudnych do przewidzenia okoliczności. Niemożliwe jest, bez złożenia
odpowiedniego wniosku, udzielenie wiążącej odpowiedzi na hipotetyczne pytanie czy dany
wyrób mógłby być objęty refundacją w analizowanym trybie.
W rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 29 maja 2017 r. w sprawie wykazu wyrobów
medycznych wydawanych na zlecenie (Dz.U. z 2025 r. poz. 1038), wydanym na podstawie
art. 38 ust. 4 ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o refundacji leków, środków spożywczych
specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych (Dz.U. z 2025 r. poz.
907) (dalej jako „ustawa refundacyjna”), określającym wykaz wyrobów medycznych
wydawanych na zlecenie, ujęto szereg wyrobów medycznych dających się kwalifikować
jako pewien element „odzieży kompresyjnej”. W przypadku części z tych wyrobów, zlecenia
na nie, jak wyraźne wskazano w omawianych przepisach, mogą być wystawiane między
innymi przez lekarzy specjalistów w dziedzinie angiologii. Zakres dostępnych w tym trybie
wyrobów oraz kryteria wystawiania na nie zleceń, są ustalane w uzgodnieniu
z odpowiednimi konsultantami w ochronie zdrowia i potencjalnie mogą podlegać zmianom
w przyszłości, również w zakresie przypadków, w których wyroby te przysługują.
Ministerstwo Zdrowia nie widzi podstaw do zmiany obecnego trybu dostępności do
omawianych wyrobów i wprowadzenie dostępności tożsamych wyrobów w trybie na
receptę.
Gdyby jednak przyjąć, że możliwa byłaby do nich dostępność na podstawie recept (mowa tu
o dostępności w wymiarze refundacyjnym – ekonomicznym, gdyż w przypadku wyrobów
medycznych recepta nie warunkuje możliwość wydania, a jedynie możliwość uzyskania
refundacji – w przypadku wyrobów innych niż wymagające zlecenia, wydanie wyrobu
zawsze może nastąpić bez recepty pełnopłatnie), to należy zwrócić uwagę, że wystawianie
recept nie tylko na wyroby medyczne, ale recept w ogóle, nie jest zawężone w przypadku
lekarzy asortymentowo.
Lekarz, niezależnie od posiadanej specjalizacji, jest „osobą uprawnioną” w rozumieniu art. 2
pkt 14 ustawy refundacyjnej do wystawiania recept i ma prawo ordynacji wyrobów
medycznych przez wystawianie na nie recept, w tym z uwzględnieniem refundacji. Wykaz
refundowanych leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego
-- 2 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
oraz wyrobów medycznych nie zawęża możliwości refundacji przez wzgląd na specjalizację
wystawiającego. Uzależnia ją od kwestii tego, czy recepta wystawiana jest w związku ze
schorzeniem lub stanem medycznym (wskazaniem do refundacji), w którym wykaz ten
refundację faktycznie przewiduje.
Inną kwestią jest natomiast to, czy dany lekarz może te wskazania samodzielnie stwierdzić,
czy też nie i wówczas, chcąc wystawić receptę uwzględniającą refundację, musi te
wskazania potwierdzać u innego lekarza specjalisty.
Ponadto, należy wskazać, że refundacja na podstawie recept odbywa się jedynie przy
wydawaniu danego asortymentu z aptek ogólnodostępnych albo punktów aptecznych
(tylko bowiem w stosunku do nich możliwa jest umowa z NFZ o realizacje recept
refundowanych), podczas gdy często pacjenci zaopatrują się w wyroby medyczne, w tym
potencjalnie w omawianą odzież kompresyjną, np. w kanale pozaaptecznym,
w szczególności w sklepach specjalistycznych zaopatrzenia medycznego, w których recept
nie realizuje się.
3. Czy Ministerstwo planuje opracowanie i wdrożenie jednolitych wytycznych
diagnostyczno-terapeutycznych dla lekarzy i placówek medycznych w zakresie
rozpoznawania i leczenia lipodemii?
Podkreślić należy, że Minister Zdrowia nie opracowuje i nie gromadzi krajowych
i międzynarodowych zaleceń postępowania diagnostyczno-leczniczego w wybranych
chorobach lub określonych grupach schorzeń. Opracowanie zaleceń postępowania
diagnostyczno-leczniczego pozostaje w wyłącznej kompetencji ekspertów zrzeszonych
w stowarzyszeniach będących zgodnie z postanowieniami ich statutów towarzystwami
naukowymi o zasięgu krajowym. Zalecenia postępowania mogą być opracowywane jako
dokumenty krajowe albo w drodze adaptacji do polskich warunków zaleceń
międzynarodowych.
Zalecenia postępowania diagnostyczno-leczniczego są dokumentami podsumowującymi
i oceniającymi dostępne dane naukowe, a ich celem jest ułatwienie lekarzom wyboru
najlepszych strategii postępowania u poszczególnych pacjentów z określonymi problemami
zdrowotnymi. Wytyczne zawierające zalecenia powinny pomagać lekarzom
w podejmowaniu decyzji w codziennej praktyce, ale ostateczne decyzje dotyczące
indywidualnych pacjentów musi podejmować lekarz lub lekarze odpowiedzialni za leczenie
po konsultacji z pacjentem lub w razie potrzeby jego opiekunem.
Powyższe wynika z ustawy z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty
(Dz.U. z 2024 r. poz. 1287, z późn. zm.), w szczególności z:
1) art. 2 ust. 1 zgodnie z którym, wykonywanie zawodu lekarza polega na udzielaniu
przez osobę posiadającą wymagane kwalifikacje, potwierdzone odpowiednimi
dokumentami, świadczeń zdrowotnych, w szczególności: badaniu stanu zdrowia,
-- 3 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
4
rozpoznawaniu chorób i zapobieganiu im, leczeniu i rehabilitacji chorych,
udzielaniu porad lekarskich, a także wydawaniu opinii i orzeczeń lekarskich;
2) art. 4 zgodnie z którym, lekarz ma obowiązek wykonywać zawód, zgodnie ze
wskazaniami aktualnej wiedzy medycznej, dostępnymi mu metodami i środkami
zapobiegania, rozpoznawania i leczenia chorób, zgodnie z zasadami etyki
zawodowej oraz z należytą starannością.
4. Czy w ramach Narodowego Funduszu Zdrowia planowane jest stworzenie rejestru lub
sieci ośrodków specjalistycznych zajmujących się leczeniem lipodemii?
Ministerstwo Zdrowia nie planuje utworzenia rejestru podmiotów specjalizujących się
w leczeniu lipodemii.
W ramach ambulatoryjnej opieki specjalistycznej w Polsce pacjenci, u których podejrzewa
się lub rozpoznano lipodemię mają dostęp do świadczeń gwarantowanych między innymi
w formie porad specjalistycznych z zakresu, w szczególności dermatologii oraz leczenia
chorób naczyń. W celu ustalenia optymalnej ścieżki terapeutycznej lekarz specjalista zleca
pacjentowi wykonanie niezbędnych badań diagnostycznych.
Należy podkreślić, że zgodnie z § 8 załącznika do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia
8 września 2015 r. w sprawie ogólnych warunków umów o udzielanie świadczeń opieki
zdrowotnej (Dz.U. z 2025 r. poz. 400, z późn. zm.) świadczeniodawca zapewnia udzielanie
świadczeń w sposób kompleksowy obejmujący wykonanie niezbędnych badań, w tym
badań laboratoryjnych i diagnostyki obrazowej, oraz procedur medycznych związanych
z udzielaniem tych świadczeń.
5. Jakie działania edukacyjne i informacyjne są lub będą podejmowane w celu zwiększenia
świadomości na temat tej choroby wśród lekarzy i pacjentów?
Ministerstwo Zdrowia bieżącym roku nie prowadziło działań edukacyjnych
w przedmiotowym temacie.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Tomasz Maciejewski
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 4 of 4 --