Interpelacja w sprawie planowanego zakupu satelitów telekomunikacyjnych w ramach Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności oraz udziału Polski w programie IRIS<SUP>2</SUP>
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 13362
do ministra cyfryzacji, ministra finansów i gospodarki, ministra funduszy i polityki regionalnej
w sprawie planowanego zakupu satelitów telekomunikacyjnych w ramach Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności oraz udziału Polski w programie IRIS(2)
Zgłaszający: Krzysztof Bosak, Michał Wawer, Karina Anna Bosak, Witold Tumanowicz
Data wpływu: 03-11-2025
Na podstawie art. 192 Regulaminu Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej składam interpelację w sprawie decyzji o przeznaczeniu kwoty 2 mld zł ze środków Krajowego Planu Odbudowy (KPO) na zakup sześciu satelitów telekomunikacyjnych.
Zgodnie z informacjami przekazanymi przez Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej w dniu 11 września 2025 r. zakupione satelity miałyby zostać włączone do unijnego programu IRIS2 (Infrastructure for Resilience, Interconnectivity and Security by Satellite) mającego na celu budowę bezpiecznej europejskiej konstelacji satelitarnej. Decyzja ta, o ogromnym znaczeniu strategicznym i finansowym, została ogłoszona w sposób nagły, bez wcześniejszej debaty publicznej oraz, co najistotniejsze, bez przedstawienia opinii publicznej jakichkolwiek analiz czy dokumentów strategicznych, które uzasadniałyby potrzebę zakupu dokładnie sześciu satelitów o nieokreślonych publicznie parametrach. Rodzi to uzasadnione podejrzenia, że jest to działanie doraźne, podyktowane koniecznością szybkiego wydatkowania środków z KPO, z pominięciem kluczowego interesu państwa, jakim jest rozwój i wzmacnianie krajowego sektora kosmicznego.
Polski przemysł kosmiczny, posiadający już dziś znaczące kompetencje w obszarze budowy platform satelitarnych, komponentów, oprogramowania czy stacji naziemnych, został w całym procesie całkowicie pominięty. Nie przeprowadzono odpowiednich konsultacji, co stoi w sprzeczności z deklaracjami rządu o wspieraniu innowacyjności i budowie polskiego potencjału technologicznego. Zamiast tego mamy do czynienia z perspektywą transferu gigantycznych środków publicznych do zagranicznych podmiotów, głównie z Francji, Hiszpanii i Niemiec, które są głównymi beneficjentami programu IRIS².
W związku z powyższym proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Na podstawie jakich konkretnie dokumentów analitycznych, strategicznych lub planistycznych, przyjętych przez Radę Ministrów lub poszczególne resorty w ciągu ostatnich 24 miesięcy, została podjęta decyzja o konieczności zakupu satelitów telekomunikacyjnych dla Polski? Proszę o wskazanie nazw tych dokumentów, dat ich przyjęcia oraz przytoczenie kluczowych fragmentów uzasadniających ten kierunek działań.
Czy z ww. dokumentów wynika zapotrzebowanie na dokładnie sześć satelitów? Jeżeli tak, jakie konkretne parametry techniczne i operacyjne dla tych jednostek zostały w nich zdefiniowane?
Czy jakikolwiek dokument strategiczny Rzeczypospolitej Polskiej rekomenduje przekazanie zakupionych ze środków narodowych satelitów do konstelacji zarządzanej na poziomie unijnym, takiej jak IRIS²?
Proszę o przedstawienie szczegółowego kalendarium spotkań i konsultacji międzyresortowych dotyczących projektu zakupu satelitów w ramach rewizji KPO.
Czy Ministerstwo Obrony Narodowej, Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji lub Ministerstwo Spraw Zagranicznych brało udział w procesie decyzyjnym od samego początku? Proszę o informację, kiedy formalnie poinformowano te resorty o planowanym zakupie, oraz o przedstawienie ich oficjalnych opinii i stanowisk w tej sprawie.
Czy przed ogłoszeniem decyzji o zakupie satelitów przeprowadzono jakiekolwiek konsultacje, spotkania lub analizy z udziałem polskich przedsiębiorstw z sektora kosmicznego? Proszę o podanie dat ewentualnych spotkań i listy uczestniczących w nich podmiotów.
Czy strona rządowa posiada analizę potencjału polskiego przemysłu w zakresie udziału w łańcuchu dostaw dla programu IRIS² lub dla satelitów, które mają zostać zakupione? Jakie konkretnie komponenty, systemy lub usługi, według tej analizy, mogłyby dostarczyć polskie firmy?
Jaki procent z kwoty 2 mld zł przeznaczonej na zakup zostanie zakontraktowany bezpośrednio u polskich podmiotów gospodarczych? Czy w negocjacjach z potencjalnymi zagranicznymi dostawcami postawiono warunek szerokiego włączenia polskich firm do łańcucha dostaw w ramach offsetu lub polonizacji technologii?
Na jakiej podstawie oszacowano koszt zakupu sześciu satelitów na kwotę 2 mld zł? Proszę o informację, od ilu i od jakich konkretnie podmiotów (krajowych i zagranicznych) zebrano oferty lub przeprowadzono wstępne badanie rynku (rozeznanie cenowe)?
Czy równolegle do planowanego transferu środków finansowych za granicę w celu zakupu gotowych produktów rząd planuje uruchomienie narodowego programu rozwoju technologii satelitarnych, który w perspektywie 5–10 lat zapewniłby Polsce zdolność do budowy własnych satelitów telekomunikacyjnych? Jakie środki finansowe zostały na ten cel zabezpieczone w budżecie państwa na najbliższe lata?
Program IRIS² jest realizowany od kilku lat przez konsorcjum firm z Europy Zachodniej. Proszę o wskazanie, ile polskich podmiotów (firm, instytutów badawczych) zostało do tej pory zaangażowanych w ten program. Jaka jest łączna wartość kontraktów pozyskanych przez polskie podmioty i jaki stanowi to procent w całości budżetu programu IRIS²?
Jakie konkretne działania dyplomatyczne i administracyjne podjął polski rząd od początku trwania programu IRIS², aby zapewnić w nim jak najszerszy udział polskiego przemysłu i polskiej nauki?
Z wyrazami szacunku
Krzysztof Bosak
Sekretarz stanu Michał Jaros
Odpowiedź zawiera znaczną ilość ogólników lub zapowiedzi dalszych analiz przy ograniczonej liczbie konkretów.
- Zawiera 4 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (23)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
- Wykryto zwrot wymijający: „nie posiada informacji” (brak danych / ewidencji w resorcie)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
53684 znakówkancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Znak pisma: DPO-III.054.7.2025
Warszawa, 24 listopada 2025 r.
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Dotyczy: interpelacji nr 13362 w sprawie planowanego zakupu satelitów
telekomunikacyjnych w ramach Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności
oraz udziału Polski w programie IRIS2.
Szanowny Panie Marszałku,
na podstawie art. 193 ust. 1 i 2 Regulaminu Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej1
przedstawiam odpowiedzi na pytania Posłów na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej Pana
Krzysztofa Bosaka, Pana Michała Wawra, Pani Kariny Anny Bosak, Pana Witolda
Tumanowicza zawarte w interpelacji nr 13362 z 5 listopada 2025 r., dotyczące
planowanego zakupu satelitów telekomunikacyjnych w ramach Krajowego Planu
Odbudowy i Zwiększania Odporności oraz udziału Polski w programie IRIS2.
Na wstępie pragnę podziękować za przesłane pytania oraz za wyrażoną troskę o rozwój
polskiego sektora kosmicznego. Zapewnienie aktywnego udziału krajowych podmiotów w
europejskich programach kosmicznych, w tym w obszarze łączności satelitarnej, jest
priorytetem, a zainteresowanie poselskie tą kwestią jest wyrazem dbałości o strategiczne
interesy państwa.
W odpowiedzi na pytania z interpelacji chciałbym przedstawić następujące stanowisko,
wskazując jednocześnie, że pełna informacja w niektórych obszarach leży w gestii Ministra
Spraw Wewnętrznych i Administracji (MSWiA) oraz Ministra Funduszy i Polityki
Regionalnej (MFiPR), jako właściwych organów odpowiedzialnych za proces wdrażania
decyzji Rady Ministrów z dnia 23 września br. dotyczącej zmian w Krajowym Planie
Odbudowy i Zwiększania Odporności, w tym w odniesieniu do udziału Polski w unijnym
programie IRIS² w ramach tego programu.
1. Na podstawie jakich konkretnie dokumentów analitycznych, strategicznych lub
planistycznych, przyjętych przez Radę Ministrów lub poszczególne resorty w ciągu
ostatnich 24 miesięcy, została podjęta decyzja o konieczności zakupu satelitów
telekomunikacyjnych dla Polski? Proszę o wskazanie nazw tych dokumentów, dat ich
przyjęcia oraz przytoczenie kluczowych fragmentów uzasadniających ten kierunek
działań.
Informacja o możliwości przekierowania niewykorzystanych środków z Krajowych Planów
Odbudowy została przekazana Państwom Członkowskim UE w połowie roku (na
1 Uchwała Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 30 lipca 1992 r. Regulamin Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
(M. P. z 2022 r. poz. 990 z poźn.zm. ).
-- 1 of 10 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
przełomie czerwca i lipca 2025 r.). Od tego czasu MFiPR i MSWiA prowadziły rozmowy z
Komisją Europejską na temat możliwości optymalnego przesunięcia dostępnych środków.
Komisja wskazywała, że środki te mogą być wykorzystane w różnych obszarach, w tym na
inwestycje własne związane z Programem Kosmicznym UE oraz programem UE w zakresie
bezpiecznej łączności (IRIS2). Takie możliwości były poruszone na forum UE, zarówno w
odniesieniu do Polski, jak i innych państw członkowskich, jako przykłady potencjalnych
kierunków wykorzystania funduszy.
Ogólne cele powyższych programów unijnych są zgodne m.in. z Polską Strategią
Kosmiczną (przyjętą uchwałą Rady Ministrów nr 66 z dnia 26 września 2017 r., M.P. 2017,
poz. 907). Rozwój zdolności w zakresie łączności satelitarnej został wskazany jako jeden z
kluczowych kierunków Polskiej Strategii Kosmicznej. Cel szczegółowy nr 3 tej strategii
przewiduje m.in.: „Rozbudowę zdolności w obszarze bezpieczeństwa i obronności państwa z
wykorzystaniem technologii kosmicznych i technik satelitarnych, w tym zapewnienie dostępu
do usług satelitarnych systemów łączności i nawigacji dla administracji publicznej i instytucji
odpowiedzialnych za bezpieczeństwo.”
Włączenie Polski w program IRIS² mogłoby zatem wpisywać się w realizację tych celów, w
ramach EU Secure Connectivity Programme, realizowanego we współpracy z Europejską
Agencją Kosmiczną (ESA), a resort rozwoju i technologii dostrzega kluczowe znaczenie
zapewnienia dostępu do usług telekomunikacyjnych, zwłaszcza w sytuacjach
nadzwyczajnych, gdy inne formy łączności mogą być ograniczone.
2. Czy z ww. dokumentów wynika zapotrzebowanie na dokładnie 6 satelitów? Jeżeli
tak, jakie konkretne parametry techniczne i operacyjne dla tych jednostek zostały w
nich zdefiniowane?
Należy podkreślić, że inicjatywa wniesienia przez Polskę kontrybucji do programu IRIS² –
obejmująca m.in. zakup sześciu satelitów, ale także wychodząca naprzeciw szerszym
potrzebom, tj. budowa tzw. EU Communications Gateway (obejmującego anteny i stację
naziemną dla systemu telemetrii, śledzenia i sterowania – tzw. TT&C w programie IRIS2,
które umożliwią łączność między infrastrukturą naziemną a wieloorbitową konstelacją
satelitów) – została podjęta przez MSWiA przy wsparciu Polskiej Agencji Kosmicznej
(POLSA). Resort ten posiada pełne kompetencje decyzyjne w zakresie organizacji
przedsięwzięcia, ustalania harmonogramu oraz prowadzenia negocjacji z Komisją
Europejską. W związku z tym, to MSWiA jest właściwym organem do udzielenia pełnej
odpowiedzi na przedmiotowe pytanie, ponieważ m.in. identyfikowało potrzeby krajowych
służb w zakresie zasięgu i przepustowości łączności satelitarnej.
3. Czy jakikolwiek dokument strategiczny Rzeczypospolitej Polskiej rekomenduje
przekazanie zakupionych ze środków narodowych satelitów do konstelacji
zarządzanej na poziomie unijnym, takiej jak IRIS²?
Odpowiadając na to pytanie na wstępie warto w szerszym ujęciu spojrzeć na sam
program IRIS² - jest to inicjatywa Unii Europejskiej zakładająca stworzenie wielo-
orbitalnej konstelacji satelitów, mającej na celu zapewnienie bezpiecznej i autonomicznej
łączności satelitarnej dla użytkowników rządowych państw członkowskich UE. W dalszej
perspektywie konstelacja przewiduje także świadczenie usług komercyjnych, w tym
telekomunikacji i łączności w obszarach słabo pokrytych sygnałem w Europie oraz na
strategicznych obszarach globalnych.
-- 2 of 10 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Program IRIS² opiera się na unijnym rozporządzeniu (rozporządzenie Parlamentu
Europejskiego i Rady (UE) 2023/588 z dnia 15 marca 2023 r. ustanawiające unijny program
bezpiecznej łączności na lata 2023–2027 - opublikowane w Dzienniku Urzędowym UE L
79, 17.03.2023, s. 1-39), które jako akt prawa obowiązujący bezpośrednio we wszystkich
państwach członkowskich stanowi jego bezpośrednią i wiążącą podstawę prawną.
Zakres zastosowań IRIS² obejmuje m.in.: ochronę infrastruktury krytycznej, łączność
rządową i obronną, zarządzanie kryzysowe, nadzór graniczny i morski, łączność dla
transportu (morski, lotniczy, kolejowy), roaming satelitarny oraz szerokopasmowe usługi
w tzw. „martwych strefach”. Kluczowym elementem jest zapewnienie suwerenności
łącznościowej Europy, odporności i bezpieczeństwa systemów komunikacyjnych w
obliczu rosnących zagrożeń cybernetycznych, hybrydowych i geopolitycznych.
Z punktu widzenia politycznego i przemysłowego, zaangażowanie europejskich
podmiotów w ramach IRIS² wspiera rozwój europejskiego łańcucha wartości, w tym
sektora „new space”, i sprzyja konkurencyjności MŚP oraz wzmocnieniu suwerenności
technologicznej. Strategicznie, konstelacja pozwala Europie uniezależnić się od
podmiotów spoza UE w obszarze bezpieczeństwa i obrony.
W aspekcie organizacyjnym, program wykorzystuje model koncesji i partnerstwa
publiczno-prywatnego, łącząc środki publiczne UE/ESA z prywatnymi inwestycjami, co
umożliwia realizację dużych projektów infrastrukturalnych przy równoczesnym
wzmocnieniu europejskiego przemysłu kosmicznego i telekomunikacyjnego. Technicznie,
wieloorbitalna architektura IRIS² oraz integracja segmentu satelitarnego z naziemną siecią
5G wymaga udziału szerokiego spektrum europejskich podmiotów – od producentów
satelitów i operatorów telekomunikacyjnych po integratorów systemów.
W odniesieniu do pytania o strategiczne rekomendacje Polski w kontekście przekazania
zakupionych ze środków narodowych satelitów do konstelacji IRIS² należy wskazać, że
decyzje w zakresie organizacji, harmonogramu oraz negocjacji z Komisją Europejską
pozostają w kompetencjach MSWiA, przy wsparciu Polskiej Agencji Kosmicznej (POLSA).
MRiT, jako resort odpowiedzialny za horyzontalne kształtowanie polityki kosmicznej,
uczestniczy w analizie potencjalnych kierunków wykorzystania zasobów satelitarnych i
funduszy, z uwzględnieniem strategicznych celów Polski w obszarze rozwoju przemysłu
kosmicznego. Od wielu lat Ministerstwo umożliwia polskim podmiotom udział w
programach Europejskiej Agencji Kosmicznej (ESA) dotyczących telekomunikacji
satelitarnej. Członkostwo Polski w ESA zapewnia dostęp do zaawansowanego know-how
i wsparcia inżynierskiego ESA, a także stwarza możliwość rozwoju krajowych technologii i
kompetencji poprzez uczestnictwo w projektach o wysokim poziomie innowacyjności i
złożoności technicznej.
Projekty telekomunikacyjne mają charakter długofalowy i wymagają znaczących
nakładów finansowych oraz technicznych, co oznacza, że proces osiągnięcia pełnej
gotowości operacyjnej trwa wiele lat. W tym kontekście MRiT konsekwentnie wspiera
działania służące budowaniu krajowych zdolności w zakresie łączności satelitarnej, w tym
we współpracy z sektorem prywatnym oraz w ramach inicjatyw realizowanych na
poziomie Unii Europejskiej.
4. Proszę o przedstawienie szczegółowego kalendarium spotkań i konsultacji
międzyresortowych dotyczących projektu zakupu satelitów w ramach rewizji KPO.
-- 3 of 10 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Dwa główne resorty zaangażowane w inicjatywę wniesienia przez Polskę kontrybucji do
programu IRIS² – Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej (MFiPR) oraz Ministerstwo
Spraw Wewnętrznych i Administracji (MSWiA) – przeprowadzały szereg spotkań i
konsultacji w tym zakresie.
Rola Ministerstwa Rozwoju i Technologii (MRiT) polegała natomiast na działaniach
doradczych i konsultacyjnych, mając na celu zapewnienie spójności polityki kosmicznej i
przemysłowej Polski. MRiT uczestniczyło w kilku spotkaniach i konsultacjach
międzyresortowych, angażując również polskie przedsiębiorstwa, konsorcjum SpaceRISE
realizujące IRIS², Komisję Europejską oraz ESA. Spotkania te, prowadzone zarówno w
formie fizycznej, jak i online na przestrzeni października i listopada 2025 r., obejmowały
m.in.:
omówienie możliwości udziału polskich firm w projekcie unijnej łączności
satelitarnej IRIS² (01.10, MRiT);
negocjacje rewizji KPO z KE oraz wskazanie konieczności zabezpieczenia interesu
krajowego przemysłu (10.10 i 03.11);
prezentacje konsorcjum SpaceRISE dla polskich firm we współpracy z KE w
zakresie potencjalnej współpracy (17.10);
uzgodnienia dotyczące zasadności inwestycji i maksymalizacji korzyści dla Polski
(22.10 i 29.10) – na zaproszenie MFiPR i MSWiA w tym z udziałem MC, MON i
POLSA.
Działania MRiT miały charakter doradczy, natomiast decyzje operacyjne i finalne
uzgodnienia dotyczące udziału Polski w IRIS² w zakresie przedmiotowej inwestycji należą
do MSWiA i MFiPR.
5. Czy Ministerstwo Obrony Narodowej, Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i
Administracji lub Ministerstwo Spraw Zagranicznych brały udział w procesie
decyzyjnym od samego początku? Proszę o informację, kiedy formalnie
poinformowano te resorty o planowanym zakupie oraz o przedstawienie ich
oficjalnych opinii i stanowisk w tej sprawie.
Ministerstwo Obrony Narodowej (MON) oraz Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i
Administracji (MSWiA) były informowane przez MFiPR o możliwości alokacji środków na
przedmiotowy cel w ramach programu IRIS² od samego początku procesu, w równym
stopniu jak MRiT. Resorty te uczestniczyły aktywnie w spotkaniach i konsultacjach
organizowanych przez MFiPR, co pozwalało na bieżące uwzględnianie ich uwag i
stanowisk w procesie analityczno-konsultacyjnym. Poinformowany został również resort
spraw zagranicznych. Resorty te pozostawały w stałym kontakcie z Ministerstwem
Funduszy i Polityki Regionalnej (MFiPR), które koordynowało działania na etapie
wstępnych ustaleń z Komisją Europejską.
Z perspektywy MRiT prowadzone działania miały charakter międzyresortowy i
konsultacyjny, zapewniając, że MON i MSWiA były na bieżąco informowane o postępach,
harmonogramie oraz kluczowych założeniach dotyczących projektu, co skutkowało
powierzeniem MSWiA roli instytucji odpowiedzialnej za przedmiotową inwestycję w
ramach KPO.
-- 4 of 10 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
6. Czy przed ogłoszeniem decyzji o zakupie satelitów przeprowadzono jakiekolwiek
konsultacje, spotkania lub analizy z udziałem polskich przedsiębiorstw z sektora
kosmicznego? Proszę o podanie dat ewentualnych spotkań i listy uczestniczących w
nich podmiotów.
Przedstawione w odpowiedzi na pytanie informacje odnoszą się wyłącznie do spotkań, w
których brali udział przedstawiciele MRiT.
Jak wskazano w odpowiedzi na pytanie 4, po wstępnych rozmowach z Komisją Europejską
odbyły się także konsultacje z przedstawicielami polskiego sektora kosmicznego.
W dniu 1 października w MRiT odbyło się spotkanie z udziałem MSWiA, MC i POLSA z
przedstawicielami polskiego sektora kosmicznego (około 20 firm i jednostek naukowo-
badawczych, w tym Creotech Instruments S.A., Bit By Bit Sp. z o.o., SpaceForest Sp. z o.o.,
GISS Sp. z o.o., Liftero Sp. z o.o., PIAP Space Sp. z o.o., Astronika Sp. z o.o., CBK PAN,
ICEYE Polska Sp. z o.o., Thorium Space, WB Centrum Kompozytów, Radmor S.A., WiRan,
GMV Sp. z o.o., Instytut Łączności, Exatel, ITTI, KP Labs, N7 Space, Semicon, Integrated
Solutions, Redwire Poland, WAT) w sprawie potencjalnego udziału Polski w realizacji
unijnego projektu bezpiecznej łączności satelitarnej IRIS2.
W dniu 17 października 2025 r. zorganizowano spotkanie online z udziałem konsorcjum
SpaceRISE, KE, POLSA oraz ponad 40 reprezentantów branży z Polski. Spotkanie miało na
celu:
przedstawienie harmonogramu, koncepcji technicznej i zasad udziału w
przetargach ESA i partnerów konsorcjum;
wskazanie ścieżek wejścia polskich firm do programu, zarówno przez platformę
ESA Star, jak i bezpośrednią współpracę z członkami core team;
omówienie zasad kwalifikowalności i procesu zamówień;
podkreślenie znaczenia wczesnego włączenia Polski w budowę segmentu LEO
(infrastruktura satelitarna na niskiej orbicie okołoziemskiej), który pozostaje
otwarty na nowych uczestników.
7. Czy strona rządowa posiada analizę potencjału polskiego przemysłu w zakresie
udziału w łańcuchu dostaw dla programu IRIS² lub dla satelitów, które mają zostać
zakupione? Jakie konkretnie komponenty, systemy lub usługi, według tej analizy,
mogłyby dostarczyć polskie firmy?
Polska Agencja Kosmiczna przeprowadziła analizę kompetencji, zainteresowania,
zaangażowania i gotowości firm z polskiego sektora kosmicznego do udziału programie
IRIS2. Z uzyskanych informacji wynika, że część polskich firm brało aktywny udział w
ogłaszanych przez wykonawcę programu IRIS2 (konsorcjum SpaceRISE) w etapach
procedury przetargowej, np. na etapie RFI (Request For Information). Wśród
zainteresowanych firm nieznaczna część wskazała na posiadanie zdolności integracji
satelitów.
Z rozpoznania i analizy przeprowadzonej wśród polskich firm wynika, że ich potencjał do
udziału w łańcuchu dostaw programu IRIS² cechuje duże zróżnicowanie pod względem
doświadczenia i aktywności na rynku. Różnice te wynikają m.in. z długości obecności na
rynku, dostępnych zasobów, skali działania oraz stopnia skomplikowania oferowanych
rozwiązań technologicznych.
-- 5 of 10 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Niektóre podmioty współpracują już z członkami konsorcjum lub ich poddostawcami w
ramach projektów realizowanych przez ESA. Wśród obszarów, w których polskie firmy
mogą wnieść wkład, wymienia się:
szerokopasmowy przesył danych między satelitami,
wykorzystanie łączy optycznych,
technologie transmisji zapewniające bezpieczeństwo, takie jak przesył klucza
kwantowego,
rozwiązania IoT,
rozwój i rozbudowę możliwości 5G NTN,
projektowanie oraz integracja terminali SATCOM.
Polskie podmioty posiadają zdolność prowadzenia zaawansowanych prac rozwojowych, co
stanowi podstawę ich zaangażowania w przedsięwzięcia o znaczeniu międzynarodowym,
zaś dotychczasowym głównym narzędziem rozwoju potencjału kosmicznego w Polsce jest
udział w projektach Europejskiej Agencji Kosmicznej.
MRiT, uczestnicząc w spotkaniach roboczych z MSWiA, MFiPR i POLSA, zwracało uwagę
w sposób ogólny, że możliwości zaangażowania polskiego przemysłu w programie IRIS²
mogą być częściowo ograniczone, zważywszy że kluczowe postępowania przetargowe
zostały już rozstrzygnięte przez Komisję Europejską.
Pragnę podkreślić, że unijny system IRIS2 ma osiągnąć pełną operacyjność w 2030 r.
Oznacza to, że główny udział w jego budowie przypadnie podmiotom dysponującym już
wdrożonymi rozwiązaniami w zakresie łączności satelitarnej. Zakres potencjalnych prac
badawczo-rozwojowych będzie zatem ograniczony i dotyczyć będzie przede wszystkim
demonstratorów usług na niskiej orbicie (LEO).
8. Jaki procent z kwoty 2 mld złotych, przeznaczonej na zakup, zostanie
zakontraktowany bezpośrednio u polskich podmiotów gospodarczych? Czy w
negocjacjach z potencjalnymi zagranicznymi dostawcami postawiono warunek
szerokiego włączenia polskich firm do łańcucha dostaw w ramach offsetu lub
polonizacji technologii?
Przedmiotem wstępnych rozmów prowadzonych przez MSWiA oraz POLSA z Komisją
Europejską była przede wszystkim kwestia rozwoju systemów łączności satelitarnej, w
tym możliwości, jakie program IRIS² stwarza dla państw członkowskich oraz ich instytucji.
Należy podkreślić, że IRIS² jest programem unijnym, realizowanym w oparciu o przepisy
prawa UE, a jego mechanizmy zamówień publicznych nie przewidują stosowania
instrumentów offsetowych ani wymogów dotyczących lokalizacji czy transferu
technologii. Udział wykonawców – zarówno polskich, jak i zagranicznych – odbywa się
zgodnie z zasadami konkurencyjnych procedur prowadzonych głównie przez Europejską
Agencję Kosmiczną (ESA) oraz konsorcjum realizujące program.
W prowadzonych rozmowach ze stroną zagraniczną konsekwentnie podkreślano jednak
znaczenie szerokiego włączenia polskich podmiotów do łańcucha dostaw oraz
wykorzystania ich kompetencji w procesie realizacji programu. Celem tych działań było
stworzenie możliwie szerokich warunków do udziału polskiego sektora kosmicznego, w
tym poprzez udział w otwartych przetargach oraz współpracę z kluczowymi członkami
konsorcjum IRIS².
-- 6 of 10 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Z uwagi na charakter procedur unijnych, na obecnym etapie nie jest możliwe wskazanie
konkretnego procentowego poziomu zamówień, które zostaną ostatecznie skierowane do
polskich przedsiębiorstw. Zakres ten będzie wynikał z wyników otwartych postępowań
oraz konkurencyjności ofert składanych przez polskie podmioty.
9. Na jakiej podstawie oszacowano koszt zakupu sześciu satelitów na kwotę 2 mld
złotych? Proszę o informację, od ilu i od jakich konkretnie podmiotów (krajowych i
zagranicznych) zebrano oferty lub przeprowadzono wstępne badanie rynku
(rozeznanie cenowe)?
W odniesieniu do pytania dotyczącego szacunkowych kosztów zakupu satelitów
uprzejmie informuję, że kwestia ta — podobnie jak całość zagadnień związanych z
określaniem zapotrzebowania na satelitarne systemy łączności dla służb i instytucji
państwowych — leży w kompetencjach Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i
Administracji. Resort ten posiada pełną wiedzę operacyjną oraz nadzoruje właściwe
służby, które definiują wymagania techniczne i potrzeby w zakresie tego typu
infrastruktury. Z tego względu wszelkie informacje dotyczące założeń kosztowych, analiz
rynku oraz ewentualnych ofert powinny być pozyskiwane bezpośrednio od MSWiA jako
właściwego organu.
10. Czy równolegle do planowanego transferu środków finansowych za granicę w celu
zakupu gotowych produktów, rząd planuje uruchomienie narodowego programu
rozwoju technologii satelitarnych, który w perspektywie 5-10 lat zapewniłby Polsce
zdolność do budowy własnych satelitów telekomunikacyjnych? Jakie środki
finansowe zostały na ten cel zabezpieczone w budżecie państwa na najbliższe lata?
Planowane zaangażowanie finansowe Polski w program IRIS² nie powinno być
postrzegane jako transfer środków za granicę, lecz jako inwestycja w bezpieczeństwo
państwa, odporność infrastruktury krytycznej oraz rozwój zdolności w obszarze
komunikacji satelitarnej. Udział w programie unijnym umożliwia Polsce dostęp do
nowoczesnych technologii oraz włączenie krajowych podmiotów w europejski łańcuch
dostaw.
Z perspektywy Ministerstwa Rozwoju i Technologii, na obecnym etapie nie są prowadzone
prace nad odrębnym krajowym programem budowy własnych satelitów
telekomunikacyjnych w horyzoncie 5–10 lat. Jednocześnie resort aktywnie inwestuje w
rozwój kompetencji technologicznych w obszarze komunikacji satelitarnej poprzez
uczestnictwo w programach Europejskiej Agencji Kosmicznej, takich jak ARTES 4.0, które
wspierają prace badawczo-rozwojowe i wdrożeniowe w zakresie nowoczesnych systemów
łączności. Środki finansowe na te działania są zabezpieczane w ramach składki
przeznaczonej na programy ESA oraz krajowych instrumentów wspierających działalność
B+R, przy czym ich poziom jest corocznie dostosowywany do możliwości budżetowych
państwa oraz do priorytetów polityki kosmicznej. Obecnie nie przewidziano dodatkowych
środków budżetowych na uruchomienie dedykowanego programu budowy krajowych
satelitów telekomunikacyjnych.
11. Program IRIS² jest realizowany od kilku lat przez konsorcjum firm z Europy
Zachodniej. Proszę o wskazanie, ile polskich podmiotów (firm, instytutów
badawczych) zostało do tej pory zaangażowanych w ten program. Jaka jest łączna
wartość kontraktów pozyskanych przez polskie podmioty i jaki stanowi to procent w
całości budżetu programu IRIS²?
-- 7 of 10 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Program IRIS² realizuje konsorcjum SpaceRISE, w skład którego wchodzą doświadczeni
europejscy operatorzy satelitarni (SES, Eutelsat, Hispasat) oraz kluczowi podwykonawcy
technologiczni i telekomunikacyjni (Airbus, Thales, OHB, Telespazio, Deutsche Telekom,
Orange). Wybór tych dużych, sprawdzonych firm wynika z konieczności zapewnienia
szybkiego wdrożenia systemu o skali europejskiej, integracji kompleksowej infrastruktury
satelitarnej i naziemnej oraz wysokiego poziomu bezpieczeństwa i niezawodności usług.
W bliższej perspektywie Polska i inne kraje członkowskie mogą natomiast uczestniczyć we
wsparciu merytorycznym i projektach demonstracyjnych, podczas gdy główne kontrakty
realizują partnerzy o już rozwiniętych zdolnościach operacyjnych i technicznych
niezbędnych do uruchomienia całej konstelacji.
W odpowiedzi na stwierdzenie, że program IRIS² jest realizowany od kilku lat wyłącznie
przez konsorcjum firm z Europy Zachodniej, warto podkreślić, iż proces realizacji programu
ma charakter etapowy i rozpoczął się formalnie wraz z ustanowieniem unijnego programu
„EU Secure Connectivity Programme (2023–2027)”. W jego ramach, po zakończeniu fazy
przygotowawczej i zaproszenia do udziału przemysłu, w listopadzie 2024 roku wybrano
konsorcjum SpaceRISE do realizacji projektu, a faktyczna implementacja, w tym
projektowanie i budowa infrastruktury, rozpoczęła się dopiero po podpisaniu 12-letniego
kontraktu PPP w grudniu 2024 roku.
Zatem program IRIS² znajduje się obecnie na wczesnym etapie implementacji, a udział
podmiotów z różnych państw członkowskich, w tym polskich firm i instytutów
badawczych, jest na bieżąco rozwijany w ramach otwartych, transparentnych postępowań
przetargowych. Celem programu IRIS² jest rozwój, budowa oraz eksploatacja systemu
wieloorbitalnego, integracja z istniejącymi komponentami (np. GOVSATCOM) oraz
zwiększenie autonomii i odporności Unii Europejskiej w obszarze bezpiecznej łączności
satelitarnej.
W ramach programu, 30 marca 2023 roku odbył się „Industry Information Day”, który
zapoczątkował otwarte zaproszenia do składania ofert przez przemysł europejski. Po
wyborze konsorcjum SpaceRISE w listopadzie 2024 roku i podpisaniu kontraktu w grudniu
tego samego roku, rozpoczęto fazę implementacji, obejmującą projektowanie oraz budowę
infrastruktury kosmicznej i naziemnej w kolejnych etapach.
Na obecnym etapie realizacji, ze względu na specyfikę procedur unijnych i fazę projektu,
nie jest możliwe precyzyjne wskazanie liczby polskich podmiotów uczestniczących w
programie ani wartości kontraktów przez nie pozyskanych. Również procentowy udział
polskich firm w całości budżetu IRIS² będzie uzależniony od wyników otwartych
postępowań oraz konkurencyjności ofert składanych przez polskie przedsiębiorstwa i
instytuty badawcze.
12. Jakie konkretne działania dyplomatyczne i administracyjne podjął polski rząd od
początku trwania programu IRIS², aby zapewnić w nim jak najszerszy udział
polskiego przemysłu i nauki?
Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji pełni rolę organu właściwego w Polsce
w zakresie zarządzania unijnymi usługami GOVSATCOM oraz Secure Connectivity (IRIS²),
odpowiadając za koordynację ich krajowej implementacji, nadzór nad realizacją usług oraz
-- 8 of 10 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
zapewnienie spójności działań z polityką bezpieczeństwa i strategicznymi priorytetami
państwa.
Od początku programu IRIS² polski rząd podejmuje działania dyplomatyczne i
administracyjne mające na celu szeroki udział polskiego przemysłu i nauki. Obejmują one
dialog z Komisją Europejską, organizację spotkań informacyjnych oraz konsultacji
branżowych, umożliwiających polskim firmom i instytucjom naukowym zapoznanie się z
harmonogramem, zasadami przetargów i możliwościami współpracy – jak wskazano w
odpowiedziach na pytania 4 i 6. Działania te mają na celu wczesne zaangażowanie polskich
podmiotów w rozwój systemu IRIS² oraz wzmocnienie ich pozycji w europejskim sektorze
kosmicznym i telekomunikacyjnym.
Poza powyższym warto dodać, że uruchomienie europejskiej inicjatywy IRIS², obejmującej
setki satelitów na orbicie, ma potencjał nie tylko do wzmocnienia bezpieczeństwa
narodowego, ale także do wykorzystania potencjału polskich firm w budowie
skalowalnego systemu o dużych możliwościach rozwojowych. Utrzymanie kontrybucji do
ESA powinno umożliwić rozwój technologii stosowanych w IRIS² i może przyczynić się do
rozwoju polskich zdolności przemysłowych w takich obszarach jak szerokopasmowy
przesył danych między satelitami, przesył klucza kwantowego dla bezpiecznej transmisji,
IoT czy rozwój 5G NTN i innych technologii przyszłości.
Oczekuje się, że udział Polski w systemie IRIS² zapewni dostępność i bezpieczeństwo
usług unijnych oraz stworzy krajowe struktury operacyjne (m.in. w zakresie komponentu
naziemnego). Aktywne uczestnictwo w programie może pozwolić Polsce na
współtworzenie funkcjonalności systemu, który z około 300 satelitami wymienianymi co
10 lat, stwarza perspektywy dołączenia do grona producentów i dostawców usług
satelitarnych.
Inwestycja w IRIS² może stać się impulsem do rozwoju polskiego ekosystemu technologii
telekomunikacyjnych, wspierając przemysł, administrację i naukę oraz umacniając pozycję
Polski jako regionalnego lidera. Dzięki temu Polska mogłaby zwiększyć swój udział w
budowie unijnego systemu bezpiecznej łączności satelitarnej i dołączyć do państw
rozwijających europejski rynek telekomunikacyjny na kolejne dekady.
Z upoważnienia, z wyrazami szacunku
Michał Jaros
Sekretarz Stanu
/ kwalifikowany podpis elektroniczny /
w Ministerstwie Rozwoju i Technologii
-- 9 of 10 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Podstawa prawna
Uchwała Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 30 lipca 1992 r. Regulamin Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej (M. P. z 2022 r. poz. 990 ze zm.).
Klauzula informacyjna dotycząca przetwarzania danych osobowych:
Zgodnie z art. 13 ust. 1 i 2 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia
2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie
swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (Dz. U. L 119 z 4 maja 2016 r., z
późn. zm.), zwanego dalej „RODO”, informuję, że:
1. Administratorem Pani/Pana danych osobowych jest Minister Finansów i Gospodarki, którego obsługę
zapewnia Ministerstwo Rozwoju i Technologii z siedzibą w Warszawie, przy Placu Trzech Krzyży 3/5,
00-507 Warszawa, e-mail: kancelaria@mrit.gov.pl, tel. +48 222 500 123, adres skrytki na ePUAP:
/MRPiT/SkrytkaESP, adres do doręczeń elektronicznych: AE:PL-68477-29007-EFSHR-
25. Wykonującym obowiązki administratora jest dyrektor Departamentu Przemysłu Obronnego.
2. Jeśli ma Pani/Pan pytania dotyczące przetwarzania Pani/Pana danych osobowych, a także
przysługujących Pani/Panu praw, może się Pani/Pan kontaktować z Inspektorem Ochrony Danych w
MRiT wysyłając informację na skrzynkę: iod@mrit.gov.pl.
3. Pani/Pana dane osobowe będą przetwarzane w oparciu o art. 6 ust. 1 lit. c) RODO tj. w celu
wypełnienia obowiązku prawnego ciążącego na administratorze, na podstawie Konstytucji
Rzeczypospolitej Polskiej, ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (Dz.
U. z 2024 r. poz. 907), oraz w związku z § 162 uchwały Nr 190 Rady Ministrów z dnia 29 października
2013 r. - Regulamin pracy Rady Ministrów (M.P. z 2024 r. poz. 806) oraz art. 193 uchwały Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 30 lipca 1992 r. – Regulamin Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej (M. P. z
2022 r. poz. 990).
4. Pani/Pana dane osobowe przetwarzane będą w celu rozpatrzenia i udzielenia odpowiedzi na
interwencję poselską lub senatorską lub interpelację/zapytanie poselskie.
5. Odbiorcami Pani/Pana danych osobowych mogą być:
o organy władzy publicznej oraz podmioty wykonujące zadania publiczne lub działające na
zlecenie organów władzy publicznej, w zakresie i w celach, które wynikają z przepisów
powszechnie obowiązującego prawa (np. na żądanie sądów, urzędów skarbowych,
Prokuratury lub Policji);
o inne podmioty, które na podstawie stosownych umów podpisanych z MRiT przetwarzają
dane osobowe, dla których Administratorem jest Minister Rozwoju i Technologii (np.
podmioty świadczące usługi prawne, dostawcy systemów informatycznych i usług IT oraz
telekomunikacyjnych, operatorzy pocztowi i kurierzy).
6. Pani/Pana dane osobowe będą przechowywane przez okres niezbędny do realizacji celu ich
przetwarzania tj. do chwili załatwienia sprawy, w której zostały one zebrane, a następnie – w
przypadkach, w których wymagają tego przepisy ustawy z dnia 14 lipca 1983 r. o narodowym zasobie
archiwalnym i archiwach (Dz. U. z 2020 r. poz. 164 ze zm.) – przez czas określony w tych przepisach.
7. Pani/Pana dane osobowe nie będą podlegać zautomatyzowanemu podejmowaniu decyzji lub
profilowaniu.
8. Pani/Pana dane osobowe nie będą przekazywane do państwa trzeciego ani do organizacji
międzynarodowych.
9. Podanie danych jest dobrowolne, ale niezbędne do rozpatrzenia i udzielenia odpowiedzi na
interpelację/zapytanie/interwencję.
10. W związku z przetwarzaniem Pani/Pana danych osobowych przysługują Pani/Panu następujące prawa:
o prawo dostępu do swoich danych oraz otrzymania ich kopii zgodnie z art. 15 RODO;
o prawo do sprostowania (poprawiania) swoich danych, jeśli są błędne lub nieaktualne,
zgodnie z art. 16 RODO;
o prawo do ograniczenia przetwarzania danych zgodnie z art. 18 RODO.
11. W przypadku powzięcia informacji o niezgodnym z prawem przetwarzaniu w Ministerstwie Rozwoju i
Technologii Pani/Pana danych osobowych, przysługuje Pani/Panu prawo wniesienia skargi do organu
nadzorczego właściwego w sprawach ochrony danych osobowych, tj. Prezesa Urzędu Ochrony
Danych Osobowych.
-- 10 of 10 --
telefon +48 22 245 54 42 ul. Królewska 27
adres email sekretariat.BM@cyfra.gov.pl 00-060 Warszawa
www.gov.pl/web/cyfryzacja
Sekretarz Stanu
Michał Gramatyka
BM.WP.057.204.2025
Warszawa, 05 stycznia 2026 r.
Szanowny Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Dot. pisma z 5 listopada br. Posłów na Sejm RP Panów Krzysztofa Bosaka, Michała
Wawer, Pani Kariny Anny Bosak oraz Pana Witolda Tumanowicza w sprawie planowanego
zakupu satelitów telekomunikacyjnych w ramach Krajowego Planu Odbudowy i
Zwiększania Odporności oraz udziału Polski w programie IRIS (2) (interpelacja nr 13362)
Szanowny Panie Marszałku,
poniżej przedstawiam odpowiedzi na pytania będące we właściwości Ministra Cyfryzacji.
Ad 1) Na podstawie jakich konkretnie dokumentów analitycznych, strategicznych lub
planistycznych, przyjętych przez Radę Ministrów lub poszczególne resorty w ciągu
ostatnich 24 miesięcy, została podjęta decyzja o konieczności zakupu satelitów
telekomunikacyjnych dla Polski? Proszę o wskazanie nazw tych dokumentów, dat ich
przyjęcia oraz przytoczenie kluczowych fragmentów uzasadniających ten kierunek
działań.
Ad 2) Czy z ww. dokumentów wynika zapotrzebowanie na dokładnie 6 satelitów? Jeżeli
tak, jakie konkretne parametry techniczne i operacyjne dla tych jednostek zostały w nich
zdefiniowane?
Ad 3) Czy jakikolwiek dokument strategiczny Rzeczypospolitej Polskiej rekomenduje
przekazanie zakupionych ze środków narodowych satelitów do konstelacji zarządzanej
na poziomie unijnym, takiej jak IRIS²?
4 czerwca 2025 r. Komisja Europejska (KE) przedstawiła państwom członkowskim UE
możliwość przeniesienia niewykorzystanych środków RRF (Recovey and Resilience
Facility), do unijnych programów, m.in. do Unijnego Programu Kosmicznego (USP) oraz
Programu Bezpiecznej Łączności (IRIS2). W odpowiedzi na przedstawione przez KE
rozwiązanie, MSWiA (resort odpowiedzialny za wdrożenie IRIS2 w Polsce) przy wsparciu
Polskiej Agencji Kosmicznej (POLSA) podjęło inicjatywę dot. możliwości wniesienia przez
Polskę kontrybucji do programu IRIS² – obejmującą zakup sześciu satelitów oraz budowę
stacji naziemnej (Gateway) na terenie Polski. W wyniku wniesienia przez Polskę ww.
kontrybucji, nasz kraj uzyskałby dodatkowe pojemności systemu oraz wzmocnione byłoby
bezpieczeństwo sygnałów, poprzez ustanowienie na terytorium Polski stacji naziemnej
wraz z punktem dostępowym. Ministerstwo Cyfryzacji pełni rolę doradczą w procesie
dotyczącym dodatkowej kontrybucji do programu IRIS2, w przypadku wskazania takiej
potrzeby ze strony MSWiA i POLSA. W ramach prowadzonego procesu MC zgłosiło
uwagę do projektu dokumentu CID (Council Implementing Decision) polegającą na
wskazaniu konieczności uwzględnieniu w umowie z KE instrumentów umożliwiających
wsparcie polskiego sektora, w tym wzmocnienie krajowych kompetencji w obszarze
technologii satelitarnych.
W związku z powyższym, właściwe do zajmowania w imieniu Rządu RP stanowiska w
zakresie decyzji dotyczącej kontrybucji Polski do programu IRIS2 jest MSWiA.
-- 1 of 3 --
telefon +48 22 245 54 42 ul. Królewska 27
adres email sekretariat.BM@cyfra.gov.pl 00-060 Warszawa
www.gov.pl/web/cyfryzacja
Ad 4) Proszę o przedstawienie szczegółowego kalendarium spotkań i konsultacji
międzyresortowych dotyczących projektu zakupu satelitów w ramach rewizji KPO.
Ad 5) Czy Ministerstwo Obrony Narodowej, Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i
Administracji lub Ministerstwo Spraw Zagranicznych brały udział w procesie decyzyjnym
od samego początku? Proszę o informację, kiedy formalnie poinformowano te resorty o
planowanym zakupie oraz o przedstawienie ich oficjalnych opinii i stanowisk w tej
sprawie.
Ad 6) Czy przed ogłoszeniem decyzji o zakupie satelitów przeprowadzono jakiekolwiek
konsultacje, spotkania lub analizy z udziałem polskich przedsiębiorstw z sektora
kosmicznego? Proszę o podanie dat ewentualnych spotkań i listy uczestniczących w nich
podmiotów.
Ad 7) Czy strona rządowa posiada analizę potencjału polskiego przemysłu w zakresie
udziału w łańcuchu dostaw dla programu IRIS² lub dla satelitów, które mają zostać
zakupione? Jakie konkretnie komponenty, systemy lub usługi, według tej analizy,
mogłyby dostarczyć polskie firmy?
Ad 8) Jaki procent z kwoty 2 mld złotych, przeznaczonej na zakup, zostanie
zakontraktowany bezpośrednio u polskich podmiotów gospodarczych? Czy w
negocjacjach z potencjalnymi zagranicznymi dostawcami postawiono warunek
szerokiego włączenia polskich firm do łańcucha dostaw w ramach offsetu lub polonizacji
technologii?
Ad 9) Na jakiej podstawie oszacowano koszt zakupu sześciu satelitów na kwotę 2 mld
złotych? Proszę o informację, od ilu i od jakich konkretnie podmiotów (krajowych i
zagranicznych) zebrano oferty lub przeprowadzono wstępne badanie rynku (rozeznanie
cenowe)?
MC nie uczestniczyło w procesie podejmowania decyzji odnośnie do zakresu ewentualnej
kontrybucji do programu IRIS2. MC pełniło jedynie funkcję doradczą dla resortów
zaangażowanych bezpośrednio w ten proces.
Ad 10) Czy równolegle do planowanego transferu środków finansowych za granicę w
celu zakupu gotowych produktów, rząd planuje uruchomienie narodowego programu
rozwoju technologii satelitarnych, który w perspektywie 5-10 lat zapewniłby Polsce
zdolność do budowy własnych satelitów telekomunikacyjnych? Jakie środki finansowe
zostały na ten cel zabezpieczone w budżecie państwa na najbliższe lata?
Znaczenie łączności satelitarnej dla bezpieczeństwa państwa oraz odporności systemów
publicznych jest mocno zaznaczone w projekcie „Strategii Cyfryzacji Państwa”. Strategia
wskazuje, że cele transformacji cyfrowej państwa są wspierane przez bezpieczny system
łączności satelitarnej. Realizacja tego celu obejmuje m.in.: wdrożenie ekosystemu
łączności satelitarnej GEO, przeprowadzenie demonstracji usług bezpiecznej łączności dla
użytkowników rządowych, rozwój krajowych zdolności w zakresie telekomunikacji opartej
na rozwiązaniach naziemnej i satelitarnej oraz zaangażowanie się Polski w budowę IRIS2.
Odnośnie do celów dotyczących rozwoju krajowych zdolności w zakresie łączności
satelitarnej, MC przy współpracy z POLSA oraz Europejską Agencją Kosmiczną (ESA),
przeprowadziło prace analityczno-przygotowawcze, których celem była diagnoza
zapotrzebowania na usługi bezpiecznej łączności satelitarnej wśród instytucji
państwowych. Zdecydowana większość instytucji wskazała na konieczność dostępu do
usług oferowanych przez system GEO. Część instytucji wskazała, że do realizacji
powierzonych zadań potrzebuje dostępu do usług satelitarnych o parametrach
jakościowych oferowanych przez systemy na niskiej orbicie (LEO). W ramach prac
analitycznych opracowane zostały możliwe scenariusze budowy satelitów w zależności od
konkretnych usług, które mają być oferowane przez system. Wyniki przeprowadzonych
-- 2 of 3 --
telefon +48 22 245 54 42 ul. Królewska 27
adres email sekretariat.BM@cyfra.gov.pl 00-060 Warszawa
www.gov.pl/web/cyfryzacja
prac są obecnie przedmiotem konsultacji międzyresortowych. Jednocześnie pragnę
poinformować, że Polska buduje krajowe kompetencje w zakresie łączności satelitarnej
uczestnicząc w programach opcjonalnych ESA. Polska aktywnie uczestniczy w realizacji
programu ARTES 4.0 dotyczącego budowy technologii związanych z łącznością satelitarną.
Polskie podmioty biorą udział w realizacji projektów związanych z opracowaniem
innowacyjnych rozwiązań m.in. w zakresie paneli strukturalnych, anten, diplekserów,
transponderów, komputerów pokładowych, technik optycznych i kwantowych.
Ad 11) Program IRIS² jest realizowany od kilku lat przez konsorcjum firm z Europy
Zachodniej. Proszę o wskazanie, ile polskich podmiotów (firm, instytutów badawczych)
zostało do tej pory zaangażowanych w ten program. Jaka jest łączna wartość
kontraktów pozyskanych przez polskie podmioty i jaki stanowi to procent w całości
budżetu programu IRIS²?
Odnośnie do budowy systemu IRIS2, informuję, że dopiero w grudniu 2024 r. KE zawarła
umowę (Concession Contract) z konsorcjum SpaceRISE, które ma być głównym
wykonawcą systemu IRIS2 oraz dostawcą usług. Trzon konsorcjum stanowią wiodący
operatorzy satelitarni: SES SA, Eutelsat SA oraz Hispasat S.A., którzy będą wspierani przez
podwykonawców z wielu segmentów branży satelitarnej. Obecnie konsorcjum jest na
etapie zawierania kluczowych umów.
Ad 12) Jakie konkretne działania dyplomatyczne i administracyjne podjął polski rząd od
początku trwania programu IRIS², aby zapewnić w nim jak najszerszy udział polskiego
przemysłu i nauki?
Jak wskazano powyżej, program IRIS2 jest na początkowym etapie prac. Należy zauważyć,
że IRIS2 realizowany jest w trybie zamówień publicznych, co oznacza, że stosowane są
ściśle określone zasady unijnego prawa zamówień publicznych. Ministerstwo Cyfryzacji na
bieżąco wspiera działania administracji oraz sektora m.in. w zakresie udostępniania
informacji o ogłaszanych zamówieniach, a także organizowanych przez konsorcjum dni
przemysłowych dotyczących IRIS2. Jednocześnie pragnę podkreślić, że MC aktywnie
wspiera polski sektor w ramach udziału Polski w programach ESA dot. rozwoju łączności
satelitarnej.
Z wyrazami szacunku
Michał Gramatyka
Sekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów - Departament Spraw Parlamentarnych
-- 3 of 3 --
Katarzyna Pełczyńska-Nałęcz
tel. 22 273 70 10
www.gov.pl/web/fundusze-regiony
www.funduszeeuropejskie.gov.pl
ul. Wspólna 2/4
00-926 Warszawa
Warszawa, data: 7 stycznia 2026 r.
znak sprawy: DKK-VII.054.1.2025.NJ
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: odpowiedzi na interpelację nr 13362 Pana Posła Krzysztofa Bosaka
oraz grupy Posłów w sprawie planowanego zakupu satelitów
telekomunikacyjnych w ramach Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania
Odporności oraz udziału Polski w programie IRIS2
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację, przedstawiam następujące informacje w zakresie
Ministerstwa Funduszy i Polityki Regionalnej (MFiPR).
Ad 1.
Podjęcie działań w kierunku zapewnienia Polsce bezpiecznych zdolności łączności
satelitarnej wynika wprost z obowiązujących krajowych dokumentów
strategicznych oraz przepisów prawa powszechnie obowiązującego.
Po pierwsze, kierunek ten znajduje umocowanie w Polskiej Strategii Kosmicznej,
przyjętej przez Radę Ministrów w 2017 r., która:
wskazuje rozwój zdolności satelitarnych jako kluczowy cel państwa,
w ramach celu szczegółowego nr 3 przewiduje konieczność zapewnienia
administracji i służbom dostępu do usług satelitarnych systemów
łączności, szczególnie w sytuacjach kryzysowych i w obszarze
bezpieczeństwa narodowego.
Po drugie, ustawodawca w ustawie z dnia 5 grudnia 2024 r. o ochronie ludności
i obronie cywilnej nałożył na Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji
obowiązek organizacji i nadzoru nad Systemem Bezpiecznej Łączności
Państwowej (SBŁP). Ustawa enumeratywnie wymienia łączność satelitarną –
-- 1 of 6 --
2
w tym umożliwiającą przekaz informacji niejawnych – jako jeden z pięciu
podsystemów SBŁP, którego zapewnienie stanowi obowiązek państwa.
Uruchomienie programu IRIS² przez Unię Europejską wynika z rozporządzenia
Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/588, które ustanawia EU Secure
Connectivity Programme (IRIS²). Rozporządzenie to obowiązuje bezpośrednio
w państwach członkowskich, a jego celem jest zapewnienie Europie bezpiecznej,
odpornej i autonomicznej infrastruktury łączności satelitarnej, przeznaczonej dla
administracji publicznej, służb, zarządzania kryzysowego oraz obronności.
W połowie 2025 r. Polska, podobnie jak inne państwa UE, została
poinformowana przez Komisję Europejską o możliwości przesunięcia
niewykorzystanych środków KPO m.in. na inwestycje związane z IRIS². MFiPR
oraz MSWiA rozpoczęły rozmowy z KE i prace analityczne w celu określenia
zakresu zaangażowania.
Włączenie Polski w IRIS² stanowi zatem realizację celów strategicznych państwa
oraz wykonanie ustawowych obowiązków MSWiA w zakresie zapewnienia
bezpieczeństwa komunikacyjnego państwa.
Ad 2.
Żaden dokument strategiczny nie określa liczby satelitów jako parametru
docelowego. Dokumenty te formułują cel funkcjonalny, tj. zapewnienie Polsce
bezpiecznej i odpornej infrastruktury łączności satelitarnej o odpowiedniej
przepustowości i zasięgu.
Określenie parametrów technicznych tej łączności pozostaje w ustawowej
właściwości Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji jako organu
odpowiedzialnego za SBŁP.
Na podstawie analiz wykonanych przez Polską Agencję Kosmiczną (POLSA)
i Europejską Agencję Kosmiczną (ESA) stwierdzono, że:
szacowane zapotrzebowanie służb państwowych przekracza 50 Gbps,
Siły Zbrojne RP zgłaszają potrzeby rzędu 30 Gbps,
Policja: 30–50 Gbps,
czyli poziom transferu danych przewidziany dla Polski w ramach podziału
dotychczasowych zasobów IRIS² nie zaspokoi pełnego zapotrzebowania.
Z powyższego wynika konieczność zwiększenia krajowych zasobów
przepustowości, co może polegać m.in. na wniesieniu odpowiedniego wkładu
w konstelację IRIS².
Ponadto, konsorcjum SpaceRISE, odpowiadające za realizację IRIS², prowadzi
prace nad:
wyposażeniem elementów konstelacji IRIS² na średniej orbicie (MEO)
w kanały taktycznej łączności satelitarnej w paśmie UHF,
przygotowaniem dedykowanej usługi wojskowej, o ile zostanie na nią
formalnie zgłoszone zapotrzebowanie przez państwa członkowskie.
-- 2 of 6 --
3
Pozwala to na budowę spójnego, komplementarnego systemu łączności
integrującego potrzeby cywilne i wojskowe. Liczba satelitów jest więc
konsekwencją wymaganego poziomu zdolności operacyjnych, a nie wprost
wyrażonym w dokumentach strategicznych parametrem.
Ad 3.
Dokumenty strategiczne RP, w tym Polska Strategia Kosmiczna, nie zawierają
odrębnych rekomendacji co do przekazywania „zakupionych ze środków
narodowych satelitów” do konstelacji zarządzanych na poziomie unijnym.
Określają natomiast:
konieczność rozwijania zdolności satelitarnych,
potrzebę wzmacniania współpracy międzynarodowej, w tym w ramach
UE i ESA,
dążenie do podnoszenia bezpieczeństwa i odporności systemów
komunikacyjnych.
Model funkcjonowania IRIS² wynika natomiast z unijnego rozporządzenia, które:
ustanawia EU Secure Connectivity Programme (IRIS²) jako wspólną
infrastrukturę unijną,
określa zasady zarządzania konstelacją satelitarną na poziomie UE,
przewiduje współdzielone, bezpieczne usługi łączności dla państw
członkowskich.
Zwiększony udział RP w programie IRIS² oznacza zatem wykorzystanie ram
prawnych ustanowionych przez prawo UE do zapewnienia efektywnej i dostępnej
w relatywnie krótkim czasie bezpiecznej komunikacji satelitarnej. Polska, jako
kraj członkowski UE będzie miała dostęp do całości konstelacji programu IRIS²,
nie tylko do satelitów, które będą sfinansowane dzięki wkładowi krajowemu.
Ad 4.
W okresie październik- listopad 2025 r. odbyto szereg spotkań w ramach
międzyresortowej współpracy administracji rządowej. W szczególności:
1 października 2025 r.: narada dot. możliwości udziału polskiego
przemysłu w IRIS² w MRiT;
17 października 2025 r.: prezentacja konsorcjum SpaceRISE dla polskich
przedsiębiorstw (KE + POLSA);
22 i 29 października 2025 r.: uzgodnienia międzyresortowe z udziałem
MFiPR, MSWiA, MON, MC oraz POLSA.
Spotkania te stanowiły podstawę do wypracowania skoordynowanego
stanowiska państwa w sprawie udziału Polski w IRIS².
Dialog z KE toczył się od września br. celem ustalenia zasad, na jakich następuje
przekazanie wkładu środków z KPO do IRIS² i zakresu kwalifikowanych działań.
-- 3 of 6 --
4
- spotkania z KE z udziałem resortów organizowane przez MFiPR:
24 lipca, 1 sierpnia, 25 sierpnia br.
spotkania bilateralne MFiPR z KE: 10 października, 3 listopada br.
bilateralne kontakty MSWiA z KE.
Ad 5.
MSWiA, zgodnie z ww. mandatem ustawowym od początku odpowiadało
za kwestie merytoryczne udziału Polski w programie IRIS². W tym procesie MFiPR
odpowiadał za kwestie formalne, związane z negocjacjami z KE zmiany KPO.
MSWiA, zgodnie z informacjami posiadanymi przez MFiPR, na bieżąco
konsultowało kwestie merytoryczne z MON, MC, POLSA.
MSZ zostało poinformowane w zakresie dotyczącym zobowiązań
międzynarodowych RP i współpracy z organami UE.
Ad 6.
17 października 2025 r. odbyło się spotkanie on-line z udziałem KE, konsorcjum
SpaceRISE, POLSA oraz ponad 40 przedstawicieli polskich firm i instytucji
badawczych. Uczestnikom przedstawiono zasady udziału w programie, procedury
ESA, ścieżki wejścia do łańcucha dostaw oraz warunki ubiegania się o kontrakty.
Podkreślono, że wczesne włączenie się polskich podmiotów w rozwój segmentu
satelitarnego w ramach IRIS² stanowi realną i istotną szansę dla krajowego
sektora kosmicznego.
Ad 7.
POLSA dokonała oceny zdolności krajowego przemysłu do udziału w programie
IRIS². Wskazano na istniejące kompetencje w obszarze technologii komunikacji
satelitarnej, integracji systemów oraz usług danych. Jednocześnie zwrócono
uwagę na ograniczenia wynikające z faktu, że zasadnicze decyzje wykonawcze
dotyczące architektury systemu IRIS² zostały podjęte przed wyborem konsorcjum
SpaceRISE.
Ad 8.
Program IRIS² podlega unijnym zasadom zamówień publicznych oraz procedurom
ESA, które:
nie dopuszczają offsetu ani wymogów lokalizacji produkcji,
wymagają pełnej konkurencyjności i równego traktowania podmiotów
z państw członkowskich.
W związku z powyższym nie jest możliwe określenie udziału procentowego, jaki
przypadnie polskim firmom. Udział ten będzie zależał od wyników otwartych
postępowań.
Mimo braku możliwości formalnego narzucenia offsetu, strona polska
konsekwentnie zabiega o jak najszersze włączenie krajowych przedsiębiorstw
do łańcucha dostaw poprzez dialog z KE i partnerami programu.
-- 4 of 6 --
5
Ad 9.
Kwestie dotyczące założeń kosztowych, analiz rynku, parametrów technicznych
oraz rozeznania cenowego pozostają w gestii MSWiA, jako organu właściwego
do ustalania potrzeb w zakresie łączności satelitarnej w ramach SBŁP.
Ad 10.
Wydatki RP w ramach programu IRIS² nie stanowią bezzwrotnego transferu
środków za granicę, lecz:
mają charakter strategicznej inwestycji kapitałowej w dostęp do unijnego
systemu bezpiecznej łączności satelitarnej,
służą wzmocnieniu bezpieczeństwa narodowego, odporności
infrastruktury krytycznej oraz rozwoju autonomicznych zdolności
komunikacyjnych,
są warunkiem uzyskania dostępu do określonych funkcjonalności
i technologii objętych wspólnym programem UE.
Jednocześnie uczestnictwo w programie:
stwarza możliwości włączenia polskich przedsiębiorstw do europejskiego
łańcucha dostaw wysokich technologii kosmicznych,
może wspierać rozwój krajowych kompetencji w obszarze technologii
satelitarnych.
MFiPR nie posiada informacji o realizacji odrębnego, krajowego programu
budowy narodowych satelitów telekomunikacyjnych w horyzoncie 5–10 lat.
Ad 11.
Program IRIS² znajduje się w początkowej fazie realizacji (wybór konsorcjum –
listopad 2024 r., umowa wykonawcza – grudzień 2024 r.; od 2025 r. – stopniowe
uruchamianie fazy projektowania i budowy infrastruktury).
Na obecnym – wczesnym – etapie wdrażania programu:
główne zadania realizują podmioty dysponujące już rozwiniętymi
zdolnościami technologicznymi i operacyjnymi,
udział przedsiębiorstw i instytucji badawczych z poszczególnych państw
członkowskich, w tym Polski, dopiero się kształtuje, wraz z ogłaszaniem
kolejnych otwartych postępowań przetargowych.
W związku z tym:
nie jest możliwe obecnie wskazanie dokładnej liczby polskich podmiotów
zaangażowanych w IRIS²,
nie można określić łącznej wartości pozyskanych przez nie kontraktów,
nie jest także możliwe podanie procentowego udziału polskich
kontraktów w całkowitym budżecie programu.
Wielkość ta będzie zależała od wyników przyszłych, otwartych postępowań oraz
konkurencyjności ofert składanych przez polskie podmioty.
-- 5 of 6 --
6
Ad 12.
Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji jest w Polsce:
instytucją właściwą do zarządzania unijnymi usługami GOVSATCOM oraz
Secure Connectivity (IRIS²),
organem odpowiedzialnym za krajową koordynację implementacji tych
usług, nadzór nad ich realizacją oraz zapewnienie zgodności działań
z polityką bezpieczeństwa państwa.
Od początku funkcjonowania programu IRIS² rząd RP, za pośrednictwem
właściwych resortów i instytucji (MSWiA, MFiPR, MRiT, MC, MON, POLSA),
podejmuje działania obejmujące:
współpracę z Komisją Europejską i ESA w zakresie kształtowania zasad
uczestnictwa i interpretacji przepisów programu,
udział w pracach i konsultacjach na forum unijnym dotyczących kształtu
programu i możliwości udziału państw członkowskich,
organizację spotkań informacyjnych i konsultacyjnych dla polskich
przedsiębiorstw i instytucji naukowych,
zapewnianie przepływu informacji o harmonogramie, zasadach
postępowań oraz potencjalnych obszarach współpracy z konsorcjum
SpaceRISE i ESA.
Celem tych inicjatyw jest wczesne włączenie polskich podmiotów w rozwój
programu oraz maksymalne zwiększenie ich udziału w europejskim łańcuchu
dostaw technologii satelitarnych.
Przedstawione działania pozostają zgodne z obowiązującymi dokumentami
strategicznymi Rzeczypospolitej Polskiej, przepisami prawa unijnego oraz
ustawowymi kompetencjami właściwych ministrów. Udział Polski w programie
IRIS² jest elementem wzmacniania odporności i bezpieczeństwa państwa,
a jednocześnie stwarza szansę dla rozwoju krajowego sektora kosmicznego.
Z poważaniem
Katarzyna Pełczyńska-Nałęcz
/podpisano elektronicznie/
-- 6 of 6 --