Interpelacja w sprawie sytuacji w zawodzie komornika
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 1335
do ministra finansów, ministra sprawiedliwości
w sprawie sytuacji w zawodzie komornika
Zgłaszający: Sebastian Kaleta
Data wpływu: 05-02-2024
Szanowni Panowie Ministrowie,
w ostatnich latach obserwujemy dynamiczny rozwój sytuacji na rynku komorniczym.
Jakie są aktualne statystyki dotyczące liczby powołań nowych komorników w ostatnich latach (tj. 2014-2023)? Czy Ministerstwo Sprawiedliwości przewiduje jakiekolwiek zmiany w procesie powoływania komorników?
Jakie są obecne obciążenia zadań komorniczych, szczególnie w kontekście liczby spraw przypadających na jednego komornika? Czy ministerstwo dostrzega potrzebę zmian lub nieuzasadnione dysproporcje w liczbie spraw przypadających na jednego komornika?
Jakie są przeciętne zarobki komorników w Polsce? Proszę o wskazanie średniej wartości zarobków w każdym decylu grup komorników w oparciu o składane deklaracje podatkowe komorników?
Proszę o udzielenie odpowiedzi na powyższe pytania oraz o udostępnienie informacji na temat sytuacji w zawodzie komornika. Jest to istotna kwestia dla prawidłowego funkcjonowania systemu sprawiedliwości oraz dla zapewnienia obywatelom odpowiedniej ochrony prawnej.
Z wyrazami szacunku
Sebastian Kaleta
Poseł na Sejm RP
Sekretarz stanu Marcin Łoboda
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Podaje wskaźniki procentowe (10)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (5)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
- Wykryto zwrot wymijający: „nie posiada danych” (brak danych / ewidencji w resorcie)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
10450 znakówfax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/2
Warszawa, 23 lutego 2024 roku
Sprawa: Interpelacja nr 1335 w sprawie sytuacji w zawodzie komornika.
Znak sprawy: DPP8.054.1.2024
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
ul. Wiejska 4/6/8
00-902 Warszawa
Interpelacja nr 1335 w sprawie sytuacji w zawodzie komornika.
Szanowny Panie Marszałku,
W związku z przekazaną interpelacją nr 1335 Pana Posła na Sejm Rzeczypospolitej
Polskiej Sebastiana Kalety w sprawie sytuacji w zawodzie komornika, przedkładam
poniższe informacje:
Pytanie: Jakie są przeciętne zarobki komorników w Polsce? Proszę
o wskazanie średniej wartości zarobków w każdym decylu grup
komorników w oparciu o składane deklaracje podatkowe
komorników?
-- 1 of 2 --
2/2
Grupa Średni dochód brutto
za 2022 r. wyrażony w zł*
Decyl 1 43 093,32
Decyl 2 104 962,11
Decyl 3 152 477,22
Decyl 4 200 735,89
Decyl 5 251 977,02
Decyl 6 305 353,06
Decyl 7 364 306,38
Decyl 8 437 522,79
Decyl 9 541 003,07
Decyl 10 792 362,23
* średni dochód brutto z prowadzonej pozarolniczej działalności gospodarczej
wykazany przez komorników sądowych w deklaracjach podatkowych PIT-36 i
PIT-36L w 2022 r.
Lista komorników sądowych została ustalona na podstawie złożonych w 2023 roku
deklaracji podatkowych OEG-1 - informacji w sprawie opłaty egzekucyjnej
stanowiącej dochód budżetu państwa.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów
Marcin Łoboda
Sekretarz Stanu Szef Krajowej Administracji Skarbowej
-- 2 of 2 --
+48 22 52 12 888 Al. Ujazdowskie 11
kontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
Sekretarz Stanu
Arkadiusz Myrcha
BK-VII.0520.51.2024
Warszawa, 13 marca 2024 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 1335 Pana Posła Sebastiana Kalety w sprawie sytuacji
w zawodzie komornika, uprzejmie przedstawiam następujące stanowisko.
Odpowiadając na pierwsze pytanie zawarte w interpelacji, a dotyczące statystyk
w zakresie powołań komorników sądowych w latach 2014-2023, na uwagę zasługuje
przede wszystkim dynamika zmian w zakresie liczby komorników sądowych w tym
okresie. Dane dotyczące zmian liczby komorników obrazuje poniższa tabela. Liczba
komorników w tabeli została określona według stanu na dzień 31 grudnia danego roku.
Rok Liczba komorników
2014 833
2015 910
2016 992
2017 1131
2018 1244
2019 1475
2020 1703
2021 1868
2022 2038
2023 2159
Zasady dotyczące powoływania komorników sądowych zawarte są w rozdziale 2 ustawy
z dnia 22 marca 2018 r. o komornikach sądowych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1691 t.j.), dalej
u.k.s., która weszła w życie w dniu 1 stycznia 2019 r. Zgodnie z art. 11 ust. 1 u.k.s., na
stanowisko komornika sądowego może zostać powołana osoba, która:
1) posiada obywatelstwo polskie;
2) ma pełną zdolność do czynności prawnych;
3) jest nieskazitelnego charakteru;
4) nie była karana za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe;
5) nie jest podejrzana o przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego lub
przestępstwo skarbowe;
-- 1 of 4 --
6) ukończyła wyższe studia prawnicze w Rzeczypospolitej Polskiej i uzyskała tytuł
magistra prawa lub zagraniczne studia prawnicze uznane w Rzeczypospolitej
Polskiej;
7) jest zdolna ze względu na stan zdrowia do pełnienia obowiązków komornika;
8) odbyła aplikację komorniczą, zwaną dalej „aplikacją”;
9) złożyła egzamin komorniczy;
10) pracowała w charakterze asesora przez okres co najmniej 2 lat;
11) ukończyła 28 lat.
Ponadto u.k.s. przewiduje szereg wyjątków od obowiązku spełnienia przez kandydata
wymogów o których mowa w art. 11 ust. 1 pkt 8, 9 oraz 10 u.k.s. Przykładowo, obowiązek
odbycia aplikacji komorniczej, złożenia egzaminu komorniczego oraz pracy na stanowisku
asesora komorniczego przez okres co najmniej 2 lat nie dotyczy osób, które uzyskały tytuł
naukowy profesora lub stopień naukowy doktora habilitowanego nauk prawnych (art. 11
ust. 2 pkt 1), osób, które zajmowały stanowisko sędziego lub prokuratora (art. 11 ust. 2
pkt 3 u.k.s.), osób które wykonywały zawód adwokata, radcy prawnego lub notariusza
przez okres co najmniej 2 lat (art. 11 ust. 2 pkt 6).
Od dnia 1 stycznia 2019 r., a więc od dnia wejścia w życie u.k.s., liczba powołań na
stanowisko komornika sądowego wyglądała następująco: w 2019 r. Minister
Sprawiedliwości wydał 189 decyzji o powołaniu na stanowisko komornika sądowego
(w tym 114 dotyczących komorników, którzy utworzyli nowe kancelarie), w 2020 r. –
201 decyzji (w tym 155 dotyczących komorników, którzy utworzyli nowe kancelarie),
w 2021 r. – 165 decyzji (w tym 122 dotyczących komorników, którzy utworzyli nowe
kancelarie), w 2022 r. – 112 decyzji (w tym 86 dotyczących komorników, którzy utworzyli
nowe kancelarie), w 2023 r. – 90 decyzji (w tym 66 dotyczących komorników, którzy
utworzyli nowe kancelarie).
Jeżeli chodzi o obecne obciążenie komorników wykonywaniem zadań, w szczególności
liczbę spraw przypadającą na jednego komornika – możliwe jest przekazanie danych
dotyczących wielkości kancelarii komorniczych za rok 2022 oraz lata poprzednie. Dane
dotyczące wielkości kancelarii komorniczych za rok 2023 pozostają w fazie gromadzenia
oraz analizy.
W 2022 r. do przeciętnej kancelarii komorniczej trafiło 2 050 spraw tj. średnio o 12,39%
mniej niż w 2021 r., przy czym na uwagę zasługuje okoliczność, że przeciętny wpływ spraw
zaobserwowany w 2022 r. był najniższy w ostatnich 12 latach. Dla porównania, średnia
wielkość kancelarii komorniczych mierzona średnim wpływem spraw w latach 2014-2022
kształtowała się następująco: 2014 r. – 4 181 spraw, 2015 r. – 5 613 spraw, 2016 r. –
2 821 spraw, 2017 r. – 2 934 sprawy, 2018 r. – 2 661 spraw, 2019 r. – 2 069 spraw,
2020 r. – 2 286 spraw, 2021 r. – 2 340 spraw, 2022 r. – 2 050 spraw.
Jednakże w przypadku, kiedy występuje asymetria rozkładu wielkości kancelarii jako
właściwą miarę opisu statystycznego należy wskazać kwartyle wpływu. Kwartyl pierwszy
(Q1) jest miarą, która dzieli badaną grupę w proporcji 25% do 75%, kwartyl drugi
(mediana) dzieli w proporcji 50% do 50%, zaś kwartyl trzeci (Q3), dzieli w proporcji 75%
do 25%.
-- 2 of 4 --
Poniżej znajduje się tabela określająca wielkość kancelarii w 2022 r. za pomocą ww. miar:
Okres Kwartyl 1 Kwartyl 2 (mediana) Kwartyl 3
2022 r. 1 080 spraw 1 723 spraw 2 750 spraw
Powyższe dane obrazują, że 25% kancelarii zanotowało wpływ mniejszy lub równy
1 080 spraw, 50% kancelarii zanotowało wpływ mniejszy lub równy 1 723 spraw, zaś 75%
kancelarii zanotowało wpływ mniejszy lub równy 2 750 spraw.
Dla porównania, poniżej znajduje się tabela określająca za pomocą ww. miar wielkość
kancelarii w latach 2014-2021:
Okres Kwartyl 1 Kwartyl 2 (mediana) Kwartyl 3
2021 r. 1 156 2 071 3 065
2020 r. 1 143 2 015 2 985
2019 r. 1 038 1 836 2 771
2018 r. 1 205 2 021 3 588
2017 r. 1 336 2 158 3 680
2016 r. 1 332 2 110 3 568
2015 r. 1 326 2 182 3 562
2014 r. 1 325 2 124 3 294
Z powyższych danych wynika, że w 2022 r., w porównaniu do analogicznego okresu z roku
poprzedniego, spadła wielkość kancelarii mierzona zarówno średnią arytmetyczną, jak
i za pomocą kwartyli.
W odpowiedzi na pytanie dotyczące projektowanych zmian ustawowych dotyczących
komorników sądowych, wskazać należy, że w Ministerstwie Sprawiedliwości obecnie
prowadzone są prace analityczno-koncepcyjne dotyczące projektu ustawy o zmianie
ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych oraz niektórych innych ustaw.
W ramach prowadzonych prac legislacyjnych przewidziana jest także nowelizacja
przepisów u.k.s. Projekt zakłada m.in. wprowadzenie zmian w procesie powoływania
komorników sądowych. Przewiduje się przede wszystkim złagodzenie wymogów
ubiegania się o stanowisko komornika sądowego. Projektowane zmiany dotyczą wymogu
niekaralności. Obecnie w u.k.s. występuje wymóg „niekaralności za przestępstwo lub
przestępstwo skarbowe”. W ww. projekcie proponowana jest zaś przesłanka niekaralności
za umyślne przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, nie zaś jak obecnie – również za
przestępstwa nieumyślne. Projektowane są także usprawnienia proceduralne w zakresie
objęcia kancelarii komorniczej w sytuacjach, gdy nie jest ona tworzona od podstaw
(art. 15 i 17 u.k.s.).
W przypadkach, które dotyczą kancelarii już funkcjonującej, zbędne jest bowiem
obligatoryjne sprawdzenie przez prezesa właściwego sądu rejonowego, czy kancelaria ta
spełnia wymogi przewidziane przepisami prawa. Warto wskazać, że obecny model z jednej
strony wiąże się z koniecznością badania, czy funkcjonująca i prowadzona przez kuratora
kancelaria spełnia niezbędne warunki (co z założenia podważa zaufanie do działań
-- 3 of 4 --
kuratora kancelarii), z drugiej strony powoduje szereg komplikacji dotyczących
dokładnego momentu objęcia kancelarii przez nowo powołanego komornika. Obejmując
kancelarię nie ma on bowiem jeszcze uprawnień do samodzielnego podejmowania
czynności, które nabywa dopiero z momentem złożenia ślubowania. Zgodnie zaś
z założeniem przyjętym w ww. projekcie komornik, powołany w miejsce komornika, który
zwolnił stanowisko, powinien od razu złożyć ślubowanie i objąć kancelarię jako osoba
posiadająca pełne uprawnienia do podejmowania czynności zastrzeżonych dla
komorników sądowych. Powyższy projekt ustawy zawiera również zmiany w zakresie
ograniczenia możliwości powołania na stanowisko komornika sądowego osoby, która
w ciągu dwóch lat przed złożeniem wniosku o powołanie zrezygnowała z zajmowanego
stanowiska (art. 12, 13 u.k.s.). Wprowadzenie karencji ma na celu przeciwdziałanie
pochopnemu składaniu wniosków o powołanie na stanowisko komornika, jak też
zagwarantowanie, aby decyzja o rezygnacji z zajmowanego stanowiska była w pełni
przemyślana.
Podkreślić jednak należy, że powyższe projektowane rozwiązania, jak również wpływające
postulaty legislacyjne dotyczące zasad powoływania na stanowisko komornika
i wykonywania tego zawodu, są w dalszym ciągu analizowane. Zakres zmian w powyższym
projekcie ustawy nie jest jeszcze ostatecznie ustalony.
W odniesieniu do trzeciego pytania zawartego w treści interpelacji, wskazać należy, że
Ministerstwo Sprawiedliwości nie posiada danych dotyczących przeciętnych zarobków
komorników sądowych. Do udzielenia odpowiedzi w tym zakresie właściwy pozostaje
Minister Finansów, do którego przedmiotowa interpelacja została skierowana.
Z wyrazami szacunku
Arkadiusz Myrcha
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
-- 4 of 4 --