Interpelacja nr 13346
Interpelacja w sprawie przywrócenia realnych kompetencji rolnikom i samorządom w zarządzaniu wodą na użytkach rolnych, ograniczenia nadregulacji oraz wyjaśnienia działań Wód Polskich skutkujących degradacją lokalnej retencji, ze szczególnym uwzględnieniem przypadku Stankowic (woj. dolnośląskie)
Zgłaszający:
•
Adresat:
Rolnictwo i Rozwój Wsi (100%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie przywrócenia realnych kompetencji rolnikom i samorządom w zarządzaniu wodą na użytkach rolnych, ograniczenia nadregulacji oraz wyjaśnienia działań Wód Polskich skutkujących degradacją lokalnej retencji, ze szczególnym uwzględnieniem przypadku Stankowic (woj. dolnośląskie)
Interpelacja nr 13346
do ministra infrastruktury
w sprawie przywrócenia realnych kompetencji rolnikom i samorządom w zarządzaniu wodą na użytkach rolnych, ograniczenia nadregulacji oraz wyjaśnienia działań Wód Polskich skutkujących degradacją lokalnej retencji, ze szczególnym uwzględnieniem przypadku Stankowic (woj. dolnośląskie)
Zgłaszający: Jarosław Sachajko
Data wpływu: 01-11-2025
Szanowny Panie Ministrze,
dział prasowy ministerstwa rolnictwa poinformował, iż Ministerstwo Infrastruktury analizuje „problemy prawne blokujące rozwój spółek wodnych i odbudowę melioracji“. Przedstawiam więc sprawę ilustrującą systemową dysfunkcję obecnych rozwiązań – odebranie realnego współdecydowania społecznościom lokalnym (rolnikom, spółkom wodnym i gminom) i de facto przekazanie go scentralizowanej, rozrośniętej oraz przeciążonej administracji Wód Polskich. Skutkiem jest paraliż decyzji w prostych sprawach małej retencji, odpływ odpowiedzialności, a w konsekwencji realne straty wodne i majątkowe na wsi.
Podstawa prawna (instrumenty dziś w praktyce „martwe“)
Art. 234 ustawy – Prawo wodne: zakaz zmiany kierunku/natężenia odpływu wód opadowych/roztopowych lub wód ze źródeł ze szkodą dla gruntów sąsiednich.
Art. 235 ustawy – Prawo wodne: ugoda właścicieli gruntów w sprawie zmian stanu wody, zatwierdzana decyzją wójta/burmistrza/prezydenta, wykonalna w trybie egzekucji administracyjnej.
W prawie są to sprawne narzędzia pozwalające lokalnie i szybko rozwiązywać spory oraz zatrzymywać wodę w zlewniach rolnych. W praktyce – po wprowadzeniu podejścia, zgodnie z którym niemal każda przeszkoda w rowie melioracyjnym kwalifikowana jest jako „urządzenie wodne“ wymagające pozwolenia wodnoprawnego, art. 234–235 przestały działać. Rolnicy i gminy zostali wyłączeni z decyzyjności, a procesy eskalowano do formuły pozwoleniowej, trudnej i czasochłonnej.
Studium przypadku – Stankowice (Dolny Śląsk)
Lokalizacja: https://maps.app.goo.gl/3CHvjW5ZaUsCdJ3bA
Stan pierwotny i założenia przedwojenne
Na Stankowickim Potoku funkcjonowały niskie granitowe progi (kilkanaście cm) stabilizujące dno i ograniczające erozję. W zlewni znajdowały się źródliska i studnie (w tym ujęcie wody pitnej dla wojskowego obiektu Zamek Czocha), zasilające grawitacyjnie okoliczne zabudowania.
Działania powodziowe Wód Polskich
Po jednej z powodzi przyjęto koncepcję „oczyszczenia“ koryta: z dna usunięto przegrody/progi.
Skutek hydrologiczny: obniżenie dna → obniżenie zwierciadła wód gruntowych → zanik wody w studniach i spadek wydajności ujęcia dla wojska.
Skutki społeczne i finansowe
Gmina doraźnie zleciła dowóz wody beczkowozami (same koszty paliwa to kilkadziesiąt tys. zł).
Dodatkowo doszło do wycinki starych drzew na źródliskach (po zmianie dysponenta gruntu KOWR → parafia → przedsiębiorca), co dodatkowo pogorszyło retencję i odpływ.
Proponowane lokalnie rozwiązania
Po inwentaryzacji naturalnej retencji zaproponowano:
kaskadę naturalnych progów kamiennych na cieku,
wyposażenie przepustów melioracyjnych w zastawki dla sezonowego piętrzenia i zatrzymania wody w rowach.
Były to działania małej retencji – szybkie, tanie, o przewidywalnym efekcie.
Paraliż proceduralny:
zakwalifikowanie niemal każdego elementu jako „urządzenia wodnego“ wymaga pozwolenia wodnoprawnego i operatu,
w związku z systemami drenarskimi oddziaływanie formalnie rozlewa się na dziesiątki działek, co generuje wymóg pozyskania zgód – w praktyce niewykonalny,
ugody lokalne (art. 235) i decyzje wójta/burmistrza – wypchnięte z obiegu,
administracja Wód Polskich – nie ma czasu na oględziny, a przeciążenie sprawami nanosowymi blokuje realne decyzje.
Efekt: zniszczenie lokalnego systemu zaopatrzenia w wodę, wzrost kosztów, degradacja retencji i absurdalne sytuacje (OSP dowozi wodę wojsku).
Diagnoza problemu systemowego
Nadregulacja – rozszerzająca wykładnia „urządzenia wodnego“ obejmuje nawet naturalne mikroprzegrody, co czyni lokalne interwencje nieproporcjonalnie sformalizowanymi.
Centralizacja – odbiera sprawczość rolnikom i samorządom, marginalizuje art. 234–235.
Koszty społeczne i środowiskowe – przyspieszenie odpływu, obniżka wód gruntowych, susza glebowa, zanik ujęć, degradacja agrohydrologii.
Brak zarządzania adaptacyjnego – zamiast „zatrzymywać każdą kroplę wody“ w zlewni, praktyka „udrażniania“ intensyfikuje erozję i odpływ.
Wnioski de lege ferenda
Przywrócić pierwszeństwo art. 234–235 jako podstawowego narzędzia lokalnego zarządzania wodą na gruntach rolnych.
Wprowadzić próg „de minimis“ dla małej retencji rolniczej (zastawki, progi naturalne, bystrza) – zgłoszenie zamiast pozwolenia.
Doprecyzować definicję „urządzenia wodnego“ oraz wyłączyć z niej naturalne i małogabarytowe elementy retencji.
Zdecentralizować kompetencje: realne wzmocnienie spółek wodnych i JST; terminy na stanowisko Wód Polskich + milcząca zgoda.
Standardy techniczne preferujące rozwiązania bliskie naturze (NBS) i sezonowe piętrzenie dla rolnictwa.
Opisany przypadek pokazuje, że centralizacja i nadregulacja wygasiły lokalne, szybkie i tanie mechanizmy retencyjne, skutkując realnymi stratami środowiskowymi i ekonomicznymi. W interesie państwa (w tym bezpieczeństwa obiektów wojskowych) jest natychmiastowe odblokowanie małej retencji oraz przywrócenie sprawczości rolnikom i samorządom.
W związku z powyższym uprzejmie proszę o odpowiedź na poniższe pytania:
Legalność działań w Stankowicach
a) Czy Wody Polskie dla prac usunięcia progów/przegród stabilizujących dno Stankowickiego Potoku sporządziły operat wodnoprawny i uzyskały pozwolenie wodnoprawne?
b) Na jakiej podstawie prawnej i w oparciu o jakie ekspertyzy hydrologiczne podjęto decyzję o usunięciu progów? Proszę o podanie autorów, dat i zakresu analiz.
c) Czy pozyskano zgody właścicieli wszystkich działek, na które oddziaływały skutki prac (w tym ujęcia wojskowego)? Proszę o wykaz działek i daty złożenia zgód.
Ocena skutków i odpowiedzialność
a) Czy ministerstwo dysponuje oceną oddziaływania wykonanych prac na poziom wód gruntowych i wydajność ujęć (m.in. Zamek Czocha)?
b) Czy zostanie przeprowadzony audyt działań Wód Polskich w tej sprawie, wraz z analizą szkód i wskazaniem osób funkcyjnych odpowiedzialnych za decyzje?
c) Czy są rozważane rekompensaty dla mieszkańców/gminy (m.in. za koszty doraźnego dowozu wody) oraz plan naprawczy przywrócenia retencji?
Przywrócenie sprawczości lokalnej
a) Czy MI planuje przywrócić pierwszeństwo trybom z art. 234–235 (ugody + decyzje wójta/burmistrza), tak aby niewielkie urządzenia małej retencji można było realizować w uproszczonym trybie administracyjnym?
b) Czy ministerstwo przygotuje definicję i katalog ujemny dla pojęcia „urządzenia wodnego“, aby naturalne lub małogabarytowe elementy retencji (progi kamienne, bystrza, zastawki w przepustach) nie wymagały pozwolenia, lecz co najwyżej zgłoszenia?
c) Czy jest planowane zdecentralizowanie kompetencji w zakresie melioracji i małej retencji (przywrócenie decyzyjności spółkom wodnym i JST) oraz wprowadzenie limitów czasowych na zajęcie stanowiska przez Wody Polskie, po których milcząca zgoda umożliwia realizację prac?
Przepisy wykonawcze i praktyka
a) Czy MI rozważa zniesienie wymogu sumowania długości kilku drobnych przepustów/zastawek przy ocenie przekroju zamknięcia cieku – jeśli celem jest sezonowe piętrzenie i retencja rolnicza, a nie regulacja o charakterze hydrotechnicznym?
b) Czy powstanie narzędzie wzorcowej ugody (art. 235) wraz z instrukcją dla gmin/spółek wodnych i wzorami dokumentów, tak aby tryb ten znów stał się realnie stosowany?
c) Czy ministerstwo przygotuje wytyczne techniczne (katalog rozwiązań małej retencji) rekomendujące stosowanie naturalnych, „miękkich“ metod stabilizacji dna (kaskady kamienne, bystrza, drewniano-kamienne tamowania) zamiast wyłącznie „udrażniania“?
Program naprawczy dla Stankowic
a) Czy MI, w porozumieniu z MON, MRiRW i gminą, uruchomi pilotaż odbudowy małej retencji w tej zlewni (kaskady, zastawki, odtworzenie zieleni źródliskowej), z szybkim trybem zgłoszeniowym i ewaluacją efektów (poziom wód gruntowych, wydajność ujęć, koszty)?
b) W jakim terminie jest możliwe przywrócenie sprawności ujęcia wojskowego i zakończenie kosztownego dowożenia wody?
Proszę o doręczenie (w wersji elektronicznej jako załączniki do niniejszej interpelacji):
operatu/operatów wodnoprawnych oraz decyzji administracyjnych dotyczących usunięcia progów/przegród w Stankowickim Potoku;
wykazu działek, na które oddziaływały prace, oraz zgód właścicieli (z datami);
ekspertyz hydrologicznych i środowiskowych, na podstawie których podjęto decyzje;
notatek służbowych/korespondencji wewnętrznej Wód Polskich dotyczących tej inwestycji;
aktualnej mapy urządzeń melioracyjnych i wylotów drenarskich w zlewni, o której mowa.
Interpelacja nr 13346
do ministra infrastruktury
w sprawie przywrócenia realnych kompetencji rolnikom i samorządom w zarządzaniu wodą na użytkach rolnych, ograniczenia nadregulacji oraz wyjaśnienia działań Wód Polskich skutkujących degradacją lokalnej retencji, ze szczególnym uwzględnieniem przypadku Stankowic (woj. dolnośląskie)
Zgłaszający: Jarosław Sachajko
Data wpływu: 01-11-2025
Szanowny Panie Ministrze,
dział prasowy ministerstwa rolnictwa poinformował, iż Ministerstwo Infrastruktury analizuje „problemy prawne blokujące rozwój spółek wodnych i odbudowę melioracji“. Przedstawiam więc sprawę ilustrującą systemową dysfunkcję obecnych rozwiązań – odebranie realnego współdecydowania społecznościom lokalnym (rolnikom, spółkom wodnym i gminom) i de facto przekazanie go scentralizowanej, rozrośniętej oraz przeciążonej administracji Wód Polskich. Skutkiem jest paraliż decyzji w prostych sprawach małej retencji, odpływ odpowiedzialności, a w konsekwencji realne straty wodne i majątkowe na wsi.
Podstawa prawna (instrumenty dziś w praktyce „martwe“)
Art. 234 ustawy – Prawo wodne: zakaz zmiany kierunku/natężenia odpływu wód opadowych/roztopowych lub wód ze źródeł ze szkodą dla gruntów sąsiednich.
Art. 235 ustawy – Prawo wodne: ugoda właścicieli gruntów w sprawie zmian stanu wody, zatwierdzana decyzją wójta/burmistrza/prezydenta, wykonalna w trybie egzekucji administracyjnej.
W prawie są to sprawne narzędzia pozwalające lokalnie i szybko rozwiązywać spory oraz zatrzymywać wodę w zlewniach rolnych. W praktyce – po wprowadzeniu podejścia, zgodnie z którym niemal każda przeszkoda w rowie melioracyjnym kwalifikowana jest jako „urządzenie wodne“ wymagające pozwolenia wodnoprawnego, art. 234–235 przestały działać. Rolnicy i gminy zostali wyłączeni z decyzyjności, a procesy eskalowano do formuły pozwoleniowej, trudnej i czasochłonnej.
Studium przypadku – Stankowice (Dolny Śląsk)
Lokalizacja: https://maps.app.goo.gl/3CHvjW5ZaUsCdJ3bA
Stan pierwotny i założenia przedwojenne
Na Stankowickim Potoku funkcjonowały niskie granitowe progi (kilkanaście cm) stabilizujące dno i ograniczające erozję. W zlewni znajdowały się źródliska i studnie (w tym ujęcie wody pitnej dla wojskowego obiektu Zamek Czocha), zasilające grawitacyjnie okoliczne zabudowania.
Działania powodziowe Wód Polskich
Po jednej z powodzi przyjęto koncepcję „oczyszczenia“ koryta: z dna usunięto przegrody/progi.
Skutek hydrologiczny: obniżenie dna → obniżenie zwierciadła wód gruntowych → zanik wody w studniach i spadek wydajności ujęcia dla wojska.
Skutki społeczne i finansowe
Gmina doraźnie zleciła dowóz wody beczkowozami (same koszty paliwa to kilkadziesiąt tys. zł).
Dodatkowo doszło do wycinki starych drzew na źródliskach (po zmianie dysponenta gruntu KOWR → parafia → przedsiębiorca), co dodatkowo pogorszyło retencję i odpływ.
Proponowane lokalnie rozwiązania
Po inwentaryzacji naturalnej retencji zaproponowano:
kaskadę naturalnych progów kamiennych na cieku,
wyposażenie przepustów melioracyjnych w zastawki dla sezonowego piętrzenia i zatrzymania wody w rowach.
Były to działania małej retencji – szybkie, tanie, o przewidywalnym efekcie.
Paraliż proceduralny:
zakwalifikowanie niemal każdego elementu jako „urządzenia wodnego“ wymaga pozwolenia wodnoprawnego i operatu,
w związku z systemami drenarskimi oddziaływanie formalnie rozlewa się na dziesiątki działek, co generuje wymóg pozyskania zgód – w praktyce niewykonalny,
ugody lokalne (art. 235) i decyzje wójta/burmistrza – wypchnięte z obiegu,
administracja Wód Polskich – nie ma czasu na oględziny, a przeciążenie sprawami nanosowymi blokuje realne decyzje.
Efekt: zniszczenie lokalnego systemu zaopatrzenia w wodę, wzrost kosztów, degradacja retencji i absurdalne sytuacje (OSP dowozi wodę wojsku).
Diagnoza problemu systemowego
Nadregulacja – rozszerzająca wykładnia „urządzenia wodnego“ obejmuje nawet naturalne mikroprzegrody, co czyni lokalne interwencje nieproporcjonalnie sformalizowanymi.
Centralizacja – odbiera sprawczość rolnikom i samorządom, marginalizuje art. 234–235.
Koszty społeczne i środowiskowe – przyspieszenie odpływu, obniżka wód gruntowych, susza glebowa, zanik ujęć, degradacja agrohydrologii.
Brak zarządzania adaptacyjnego – zamiast „zatrzymywać każdą kroplę wody“ w zlewni, praktyka „udrażniania“ intensyfikuje erozję i odpływ.
Wnioski de lege ferenda
Przywrócić pierwszeństwo art. 234–235 jako podstawowego narzędzia lokalnego zarządzania wodą na gruntach rolnych.
Wprowadzić próg „de minimis“ dla małej retencji rolniczej (zastawki, progi naturalne, bystrza) – zgłoszenie zamiast pozwolenia.
Doprecyzować definicję „urządzenia wodnego“ oraz wyłączyć z niej naturalne i małogabarytowe elementy retencji.
Zdecentralizować kompetencje: realne wzmocnienie spółek wodnych i JST; terminy na stanowisko Wód Polskich + milcząca zgoda.
Standardy techniczne preferujące rozwiązania bliskie naturze (NBS) i sezonowe piętrzenie dla rolnictwa.
Opisany przypadek pokazuje, że centralizacja i nadregulacja wygasiły lokalne, szybkie i tanie mechanizmy retencyjne, skutkując realnymi stratami środowiskowymi i ekonomicznymi. W interesie państwa (w tym bezpieczeństwa obiektów wojskowych) jest natychmiastowe odblokowanie małej retencji oraz przywrócenie sprawczości rolnikom i samorządom.
W związku z powyższym uprzejmie proszę o odpowiedź na poniższe pytania:
Legalność działań w Stankowicach
a) Czy Wody Polskie dla prac usunięcia progów/przegród stabilizujących dno Stankowickiego Potoku sporządziły operat wodnoprawny i uzyskały pozwolenie wodnoprawne?
b) Na jakiej podstawie prawnej i w oparciu o jakie ekspertyzy hydrologiczne podjęto decyzję o usunięciu progów? Proszę o podanie autorów, dat i zakresu analiz.
c) Czy pozyskano zgody właścicieli wszystkich działek, na które oddziaływały skutki prac (w tym ujęcia wojskowego)? Proszę o wykaz działek i daty złożenia zgód.
Ocena skutków i odpowiedzialność
a) Czy ministerstwo dysponuje oceną oddziaływania wykonanych prac na poziom wód gruntowych i wydajność ujęć (m.in. Zamek Czocha)?
b) Czy zostanie przeprowadzony audyt działań Wód Polskich w tej sprawie, wraz z analizą szkód i wskazaniem osób funkcyjnych odpowiedzialnych za decyzje?
c) Czy są rozważane rekompensaty dla mieszkańców/gminy (m.in. za koszty doraźnego dowozu wody) oraz plan naprawczy przywrócenia retencji?
Przywrócenie sprawczości lokalnej
a) Czy MI planuje przywrócić pierwszeństwo trybom z art. 234–235 (ugody + decyzje wójta/burmistrza), tak aby niewielkie urządzenia małej retencji można było realizować w uproszczonym trybie administracyjnym?
b) Czy ministerstwo przygotuje definicję i katalog ujemny dla pojęcia „urządzenia wodnego“, aby naturalne lub małogabarytowe elementy retencji (progi kamienne, bystrza, zastawki w przepustach) nie wymagały pozwolenia, lecz co najwyżej zgłoszenia?
c) Czy jest planowane zdecentralizowanie kompetencji w zakresie melioracji i małej retencji (przywrócenie decyzyjności spółkom wodnym i JST) oraz wprowadzenie limitów czasowych na zajęcie stanowiska przez Wody Polskie, po których milcząca zgoda umożliwia realizację prac?
Przepisy wykonawcze i praktyka
a) Czy MI rozważa zniesienie wymogu sumowania długości kilku drobnych przepustów/zastawek przy ocenie przekroju zamknięcia cieku – jeśli celem jest sezonowe piętrzenie i retencja rolnicza, a nie regulacja o charakterze hydrotechnicznym?
b) Czy powstanie narzędzie wzorcowej ugody (art. 235) wraz z instrukcją dla gmin/spółek wodnych i wzorami dokumentów, tak aby tryb ten znów stał się realnie stosowany?
c) Czy ministerstwo przygotuje wytyczne techniczne (katalog rozwiązań małej retencji) rekomendujące stosowanie naturalnych, „miękkich“ metod stabilizacji dna (kaskady kamienne, bystrza, drewniano-kamienne tamowania) zamiast wyłącznie „udrażniania“?
Program naprawczy dla Stankowic
a) Czy MI, w porozumieniu z MON, MRiRW i gminą, uruchomi pilotaż odbudowy małej retencji w tej zlewni (kaskady, zastawki, odtworzenie zieleni źródliskowej), z szybkim trybem zgłoszeniowym i ewaluacją efektów (poziom wód gruntowych, wydajność ujęć, koszty)?
b) W jakim terminie jest możliwe przywrócenie sprawności ujęcia wojskowego i zakończenie kosztownego dowożenia wody?
Proszę o doręczenie (w wersji elektronicznej jako załączniki do niniejszej interpelacji):
operatu/operatów wodnoprawnych oraz decyzji administracyjnych dotyczących usunięcia progów/przegród w Stankowickim Potoku;
wykazu działek, na które oddziaływały prace, oraz zgód właścicieli (z datami);
ekspertyz hydrologicznych i środowiskowych, na podstawie których podjęto decyzje;
notatek służbowych/korespondencji wewnętrznej Wód Polskich dotyczących tej inwestycji;
aktualnej mapy urządzeń melioracyjnych i wylotów drenarskich w zlewni, o której mowa.
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Przemysław Koperski
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Przeciętnie konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
45%
Konkretność
55%
Odpowiedź standardowa – resort odnosi się merytorycznie do zagadnienia z umiarkowaną ilością danych szczegółowych.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
6
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
5.3 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (6)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
- Wykryto zwrot wymijający: „nie posiada wiedzy” (brak danych / ewidencji w resorcie)
Zidentyfikowane zwroty wymijające:
„nie posiada wiedzy”
(brak danych / ewidencji w resorcie)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
6783 znaków
Infolinia: +48 22 630 10 00 Ministerstwo Infrastruktury
kancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
Znak pisma: DGW-2.054.74.2025
Warszawa, 11 grudnia 2025
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 13346 z dnia 5 listopada br. Posła na Sejm RP pana
Jarosława Sachajko w sprawie przywrócenia realnych kompetencji rolnikom
i samorządom w zarządzaniu wodą na użytkach rolnych, ograniczenia nadregulacji oraz
wyjaśnienia działań Wód Polskich skutkujących degradacją lokalnej retencji, ze
szczególnym uwzględnieniem przypadku Stankowic (woj. dolnośląskie) przedstawiam
poniższe informacje.
Na wstępie wyjaśniam, iż zgodnie z informacjami otrzymanymi z Państwowego
Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (dalej jako: PGW WP), na terenie miejscowości
Stankowice gm. Leśna znajdują się: ciek R-K, rowy melioracyjne oraz sieć drenarska. Od
2018 r.1 do chwili obecnej nie były prowadzone przez PGW WP prace związane z likwidacją
urządzeń wodnych w cieku R-K.
W związku z problemami w zakresie stosunków wodnych w rejonie Stankowic zgłoszonych
w niniejszej Interpelacji, PGW WP przeprowadziło analizę Mapy Podziału
Hydrograficznego Polski. Na jej podstawie stwierdzono brak wymienionych w interpelacji
progów oraz zastawek służących piętrzeniu wód i zwiększaniu retencji korytowej.
Odnotowano natomiast liczne zbieracze drenarskie świadczące o podejmowanych
w przeszłości działaniach melioracyjnych, mających na celu odwodnienie gruntów w celu
polepszenia ich zdolności produkcyjnej i uprawy. PGW WP zwróciło uwagę, iż znaczący
wpływ na retencję terenową w rejonie Stankowic ma właściwe zagospodarowanie
gruntów i prowadzenie upraw przez rolników w sposób zapobiegający erozji,
intensyfikacji spływów powierzchniowych i przesuszania gleby.
Odnosząc się do kwestii narzędzi wykorzystywanych do zarządzania gospodarką wodną
na gruntach rolnych wskazanych w art. 234-235 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. – Prawo
wodne2, dalej jako: uPW wyjaśniam, iż w art. 234 ust. 3 ww. ustawy uregulowano proces
naprawy szkód wynikających z prowadzenia niewłaściwej melioracji gruntów oraz
wykonywania urządzeń zapobiegających tym szkodom. Dodatkowo w art. 234 ust. 4 uPW
jednoznacznie wskazano, że przedmiotowy nakaz nie zwalnia z obowiązku uzyskania
pozwolenia wodnoprawnego albo dokonania zgłoszenia wodnoprawnego. W związku
z tym wyjaśniam, iż tryb z art. 234–235 uPW, nie jest specjalnym uproszczonym trybem
1 Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie zostało powołane 1 stycznia 2018 r. na mocy
ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. – Prawo wodne (Dz.U. z 2017 r. poz. 1566).
2 ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. – Prawo wodne (Dz. U. z 2025 r. poz. 960, z poźn. zm.)
-- 1 of 3 --
2
administracyjnym pozwalającym na zwolnienie z wymogu uzyskiwania pozwoleń
wodnoprawnych oraz zgłoszeń wodnoprawnych w przypadku wykonywania niewielkich
urządzeń małej retencji. Jedocześnie informuję, iż MI wspiera upowszechnianie urządzeń
małej retencji, w miarę możliwości, poprzez wprowadzanie sukcesywnych zmian
w przepisach prawa.
Odnosząc się do postulatu dotyczącego zdecentralizowania kompetencji w zakresie
melioracji i małej retencji informuję, że w związku z sygnałami przekazanymi przez stronę
społeczną, w MI rozpoczęto prace nad identyfikacją kluczowych problemów. W dalszej
kolejności będą podejmowane decyzje odnośnie wprowadzenia odpowiednich zmian
w przepisach.
Poza powyższym, należy wskazać, że obecnie funkcjonują już w uPW rozwiązania mające
na celu ułatwienie budowy urządzeń z zakresu małej retencji, które uwzględniają potrzeby
rolnictwa. Zgodnie z art. 395 pkt 11–12 i 15–16 uPW bez konieczności uzyskania
pozwolenia wodnoprawnego lub zgłoszenia wodnoprawnego można już podejmować
szereg działań związanych z zatrzymywaniem wody i hamowania jej odpływu. W myśl
ww. przepisów pozwolenia wodnoprawnego albo zgłoszenia wodnoprawnego nie
wymaga:
1) zatrzymywanie wody w rowach, jeżeli zasięg oddziaływania nie wykracza poza granice
terenu, którego zakład jest właścicielem, lub terenu znajdującego się w zasięgu
oddziaływania, gdy zakład posiada uprzednią pisemną zgodę właścicieli gruntów objętych
oddziaływaniem na zatrzymywanie wody w rowach;
12) hamowanie odpływu wody z obiektów drenarskich, jeżeli zasięg oddziaływania nie
wykracza poza granice terenu, którego zakład jest właścicielem, lub terenu znajdującego
się w zasięgu oddziaływania, gdy zakład posiada uprzednią pisemną zgodę właścicieli
gruntów objętych oddziaływaniem na hamowanie odpływu wody z obiektów drenarskich;
15) przebudowa rowów w celu zatrzymywania wody, jeżeli zasięg oddziaływania nie
wykracza poza granice terenu, którego zakład jest właścicielem, lub terenu znajdującego
się w zasięgu oddziaływania, gdy zakład posiada uprzednią pisemną zgodę właścicieli
gruntów objętych oddziaływaniem na przebudowę rowów w celu zatrzymywania wody;
16) przebudowa obiektów drenarskich w celu hamowania odpływu wody, jeżeli zasięg
oddziaływania nie wykracza poza granice terenu, którego zakład jest właścicielem, lub
terenu znajdującego się w zasięgu oddziaływania, gdy zakład posiada uprzednią pisemną
zgodę właścicieli gruntów objętych oddziaływaniem na przebudowę obiektów
drenarskich w celu hamowania odpływu wody.
Należy także podkreślić, że w uPW znacznie ułatwiono wykonanie stawów o powierzchni
nieprzekraczającej 5000 m2 oraz głębokości nieprzekraczającej 3 m (art. 394 ust. 1 pkt 9
uPW). Zapisem tym zastąpiono wymóg pozwolenia wodnoprawnego wyłącznie prostym
zgłoszenie wodnoprawnym.
Dzięki ww. instrumentom prawnym, ujętym w uPW, znacznie ułatwiono rolnikom
podejmowanie działań prowadzących do rozwoju małej retencji. Dodatkowo informuję,
iż MI na bieżąco analizuje zgłaszane postulaty wpierające ten sektor w zakresie rozwoju
małej retencji wodnej.
-- 2 of 3 --
3
W zakresie wydajności ujęć wód na terenie Stankowic wyjaśniam, iż z informacji
pozyskanych za pośrednictwem PGW WP z Urzędu Miejskiego w Leśnej wynika, iż ujęcie
gminne znajdujące się na działkach nr: 608, 609/2, 609/1 oraz 610/1 w Stankowicach stale
dystrybuuje wodę w kierunku Zamku Czocha oraz kilku gospodarstw domowych. Ujęcie
to jest w pełni sprawne. Jednocześnie ww. urząd nie posiada wiedzy o istnieniu
w Stankowicach "ujęcia wojskowego", zwracam jednak uwagę, iż kwestie
bezpieczeństwa, higieny służby oraz gospodarki finansowej Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej
Polskiej należą do właściwości Ministra Obrony Narodowej3.
Z poważaniem,
Dokument podpisany elektronicznie przez:
z upoważnienia Ministra Infrastruktury
Przemysław Koperski
Podsekretarz Stanu
3 Zgodnie z Rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 9 lipca 1996 r. w sprawie szczegółowego
zakresu działania Ministra Obrony Narodowej (Dz. U. z 1996 r. nr 94, poz. 426)
-- 3 of 3 --
kancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
Znak pisma: DGW-2.054.74.2025
Warszawa, 11 grudnia 2025
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 13346 z dnia 5 listopada br. Posła na Sejm RP pana
Jarosława Sachajko w sprawie przywrócenia realnych kompetencji rolnikom
i samorządom w zarządzaniu wodą na użytkach rolnych, ograniczenia nadregulacji oraz
wyjaśnienia działań Wód Polskich skutkujących degradacją lokalnej retencji, ze
szczególnym uwzględnieniem przypadku Stankowic (woj. dolnośląskie) przedstawiam
poniższe informacje.
Na wstępie wyjaśniam, iż zgodnie z informacjami otrzymanymi z Państwowego
Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (dalej jako: PGW WP), na terenie miejscowości
Stankowice gm. Leśna znajdują się: ciek R-K, rowy melioracyjne oraz sieć drenarska. Od
2018 r.1 do chwili obecnej nie były prowadzone przez PGW WP prace związane z likwidacją
urządzeń wodnych w cieku R-K.
W związku z problemami w zakresie stosunków wodnych w rejonie Stankowic zgłoszonych
w niniejszej Interpelacji, PGW WP przeprowadziło analizę Mapy Podziału
Hydrograficznego Polski. Na jej podstawie stwierdzono brak wymienionych w interpelacji
progów oraz zastawek służących piętrzeniu wód i zwiększaniu retencji korytowej.
Odnotowano natomiast liczne zbieracze drenarskie świadczące o podejmowanych
w przeszłości działaniach melioracyjnych, mających na celu odwodnienie gruntów w celu
polepszenia ich zdolności produkcyjnej i uprawy. PGW WP zwróciło uwagę, iż znaczący
wpływ na retencję terenową w rejonie Stankowic ma właściwe zagospodarowanie
gruntów i prowadzenie upraw przez rolników w sposób zapobiegający erozji,
intensyfikacji spływów powierzchniowych i przesuszania gleby.
Odnosząc się do kwestii narzędzi wykorzystywanych do zarządzania gospodarką wodną
na gruntach rolnych wskazanych w art. 234-235 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. – Prawo
wodne2, dalej jako: uPW wyjaśniam, iż w art. 234 ust. 3 ww. ustawy uregulowano proces
naprawy szkód wynikających z prowadzenia niewłaściwej melioracji gruntów oraz
wykonywania urządzeń zapobiegających tym szkodom. Dodatkowo w art. 234 ust. 4 uPW
jednoznacznie wskazano, że przedmiotowy nakaz nie zwalnia z obowiązku uzyskania
pozwolenia wodnoprawnego albo dokonania zgłoszenia wodnoprawnego. W związku
z tym wyjaśniam, iż tryb z art. 234–235 uPW, nie jest specjalnym uproszczonym trybem
1 Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie zostało powołane 1 stycznia 2018 r. na mocy
ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. – Prawo wodne (Dz.U. z 2017 r. poz. 1566).
2 ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. – Prawo wodne (Dz. U. z 2025 r. poz. 960, z poźn. zm.)
-- 1 of 3 --
2
administracyjnym pozwalającym na zwolnienie z wymogu uzyskiwania pozwoleń
wodnoprawnych oraz zgłoszeń wodnoprawnych w przypadku wykonywania niewielkich
urządzeń małej retencji. Jedocześnie informuję, iż MI wspiera upowszechnianie urządzeń
małej retencji, w miarę możliwości, poprzez wprowadzanie sukcesywnych zmian
w przepisach prawa.
Odnosząc się do postulatu dotyczącego zdecentralizowania kompetencji w zakresie
melioracji i małej retencji informuję, że w związku z sygnałami przekazanymi przez stronę
społeczną, w MI rozpoczęto prace nad identyfikacją kluczowych problemów. W dalszej
kolejności będą podejmowane decyzje odnośnie wprowadzenia odpowiednich zmian
w przepisach.
Poza powyższym, należy wskazać, że obecnie funkcjonują już w uPW rozwiązania mające
na celu ułatwienie budowy urządzeń z zakresu małej retencji, które uwzględniają potrzeby
rolnictwa. Zgodnie z art. 395 pkt 11–12 i 15–16 uPW bez konieczności uzyskania
pozwolenia wodnoprawnego lub zgłoszenia wodnoprawnego można już podejmować
szereg działań związanych z zatrzymywaniem wody i hamowania jej odpływu. W myśl
ww. przepisów pozwolenia wodnoprawnego albo zgłoszenia wodnoprawnego nie
wymaga:
1) zatrzymywanie wody w rowach, jeżeli zasięg oddziaływania nie wykracza poza granice
terenu, którego zakład jest właścicielem, lub terenu znajdującego się w zasięgu
oddziaływania, gdy zakład posiada uprzednią pisemną zgodę właścicieli gruntów objętych
oddziaływaniem na zatrzymywanie wody w rowach;
12) hamowanie odpływu wody z obiektów drenarskich, jeżeli zasięg oddziaływania nie
wykracza poza granice terenu, którego zakład jest właścicielem, lub terenu znajdującego
się w zasięgu oddziaływania, gdy zakład posiada uprzednią pisemną zgodę właścicieli
gruntów objętych oddziaływaniem na hamowanie odpływu wody z obiektów drenarskich;
15) przebudowa rowów w celu zatrzymywania wody, jeżeli zasięg oddziaływania nie
wykracza poza granice terenu, którego zakład jest właścicielem, lub terenu znajdującego
się w zasięgu oddziaływania, gdy zakład posiada uprzednią pisemną zgodę właścicieli
gruntów objętych oddziaływaniem na przebudowę rowów w celu zatrzymywania wody;
16) przebudowa obiektów drenarskich w celu hamowania odpływu wody, jeżeli zasięg
oddziaływania nie wykracza poza granice terenu, którego zakład jest właścicielem, lub
terenu znajdującego się w zasięgu oddziaływania, gdy zakład posiada uprzednią pisemną
zgodę właścicieli gruntów objętych oddziaływaniem na przebudowę obiektów
drenarskich w celu hamowania odpływu wody.
Należy także podkreślić, że w uPW znacznie ułatwiono wykonanie stawów o powierzchni
nieprzekraczającej 5000 m2 oraz głębokości nieprzekraczającej 3 m (art. 394 ust. 1 pkt 9
uPW). Zapisem tym zastąpiono wymóg pozwolenia wodnoprawnego wyłącznie prostym
zgłoszenie wodnoprawnym.
Dzięki ww. instrumentom prawnym, ujętym w uPW, znacznie ułatwiono rolnikom
podejmowanie działań prowadzących do rozwoju małej retencji. Dodatkowo informuję,
iż MI na bieżąco analizuje zgłaszane postulaty wpierające ten sektor w zakresie rozwoju
małej retencji wodnej.
-- 2 of 3 --
3
W zakresie wydajności ujęć wód na terenie Stankowic wyjaśniam, iż z informacji
pozyskanych za pośrednictwem PGW WP z Urzędu Miejskiego w Leśnej wynika, iż ujęcie
gminne znajdujące się na działkach nr: 608, 609/2, 609/1 oraz 610/1 w Stankowicach stale
dystrybuuje wodę w kierunku Zamku Czocha oraz kilku gospodarstw domowych. Ujęcie
to jest w pełni sprawne. Jednocześnie ww. urząd nie posiada wiedzy o istnieniu
w Stankowicach "ujęcia wojskowego", zwracam jednak uwagę, iż kwestie
bezpieczeństwa, higieny służby oraz gospodarki finansowej Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej
Polskiej należą do właściwości Ministra Obrony Narodowej3.
Z poważaniem,
Dokument podpisany elektronicznie przez:
z upoważnienia Ministra Infrastruktury
Przemysław Koperski
Podsekretarz Stanu
3 Zgodnie z Rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 9 lipca 1996 r. w sprawie szczegółowego
zakresu działania Ministra Obrony Narodowej (Dz. U. z 1996 r. nr 94, poz. 426)
-- 3 of 3 --