Interpelacja w sprawie poprawy jakości opieki nad pacjentami z wielochorobowością w kontekście wyników raportu Polskiego Stowarzyszenia Diabetyków
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 13336
do ministra zdrowia
w sprawie poprawy jakości opieki nad pacjentami z wielochorobowością w kontekście wyników raportu Polskiego Stowarzyszenia Diabetyków
Zgłaszający: Małgorzata Pępek
Data wpływu: 31-10-2025
Szanowna Pani Minister!
Zwracam się do Pani Minister w związku z wystąpieniem Polskiego Stowarzyszenia Diabetyków, które w dniu 13 października 2025 roku, wraz z organizacjami EcoSerce i Moje Nerki, przeprowadziło konferencję prasową, prezentując wyniki badania ankietowego wśród pacjentów z wielochorobowością. Wśród uczestników konferencji znaleźli się eksperci klinicyści, którzy wspólnie z przedstawicielami organizacji pacjenckich przedstawili wyniki badania, które ujawniły szereg niepokojących kwestii związanych z leczeniem i opieką nad osobami cierpiącymi na więcej niż jedną chorobę przewlekłą.
Raport, który został zaprezentowany, nosi tytuł „Leczenie i opieka nad pacjentem z wielochorobowością“. Dokument ten wykazał szereg trudności, z jakimi borykają się pacjenci, a wśród najistotniejszych problemów wymieniono:
niedostateczną świadomość pacjentów i opiekunów na temat opieki koordynowanej,
negatywny wpływ choroby na zdrowie psychiczne pacjentów,
bariery ekonomiczne utrudniające dostęp do odpowiedniego leczenia,
trudności w przestrzeganiu zaleceń lekarskich,
marginalizacja pacjentów z wielochorobowością na rynku pracy.
W związku z powyższym, uprzejmie proszę o odpowiedzi na następujące pytania:
Czy Ministerstwo Zdrowia zapoznało się z treścią raportu „Leczenie i opieka nad pacjentem z wielochorobowością“ oraz wynikami przeprowadzonych badań wśród pacjentów z wielochorobowością?
Jakie konkretne działania ministerstwo planuje podjąć w celu poprawy jakości opieki nad pacjentami z wielochorobowością, szczególnie w kontekście podniesienia świadomości na temat opieki koordynowanej?
Co Pani Minister sądzi na temat wyników raportu, zwłaszcza w odniesieniu do kwestii wpływu chorób przewlekłych na zdrowie psychiczne pacjentów?
Jakie kroki Ministerstwo Zdrowia zamierza podjąć, aby zminimalizować bariery ekonomiczne w dostępie do leczenia oraz poprawić przestrzeganie zaleceń lekarskich przez pacjentów?
Czy ministerstwo planuje wprowadzenie inicjatyw mających na celu poprawę sytuacji pacjentów z wielochorobowością na rynku pracy? Jeśli tak, to jakie konkretne działania są przewidziane w tym zakresie?
Z wyrazami szacunku Małgorzata Pępek
Poseł na Sejm RP
Podsekretarz stanu Tomasz Maciejewski
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 3 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (5)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (12)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
22895 znakówadres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
OKUK.050.6.2025.AF
Warszawa, 26 listopada 2025
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 13336 z 5 listopada 2025 r. Pani Poseł Małgorzaty Pępek
w sprawie poprawy jakości opieki nad pacjentami z wielochorobowością w kontekście
wyników raportu Polskiego Stowarzyszenia Diabetyków uprzejmie przedstawiam poniższe
informacje.
Na wstępie pragnę podkreślić, że Minister Zdrowia prowadzi kompleksowe działania
mające na celu poprawę jakości opieki nad osobami z chorobami przewlekłymi, w tym
z wielochorobowością, poprzez rozwój opieki koordynowanej, wdrażanie nowych modeli
organizacji świadczeń oraz stopniowe usuwanie barier w dostępie do leczenia,
w szczególności w podstawowej opiece zdrowotnej i ambulatoryjnej opiece
specjalistycznej.
1. Zapoznanie się Ministerstwa Zdrowia z raportem „Leczenie i opieka nad pacjentem
z wielochorobowością”
Ministerstwo Zdrowia (MZ) zapoznało się z treścią raportu „Leczenie i opieka nad
pacjentem z wielochorobowością” oraz wynikami badań przeprowadzonych wśród
pacjentów z wielochorobowością. Dokument ten stanowi dla resortu cenne uzupełnienie
danych pochodzących z systemu informacji w ochronie zdrowia, analiz Narodowego
Funduszu Zdrowia (NFZ) oraz badań naukowych.
Raport został przekazany do właściwych komórek organizacyjnych MZ i zostanie
wykorzystany w analizach dotyczących dalszego rozwoju opieki koordynowanej i modeli
kompleksowej opieki specjalistycznej. Wnioski przedstawione przez organizacje pacjentów
są spójne z dotychczasową diagnozą sytuacji i potwierdzają konieczność kontynuowania
działań ukierunkowanych na poprawę jakości opieki, lepszą koordynację świadczeń oraz
wzmocnienie wsparcia edukacyjnego i psychologicznego dla pacjentów
z wielochorobowością.
-- 1 of 8 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
2. Działania Ministerstwa Zdrowia na rzecz poprawy jakości opieki nad pacjentami z
wielochorobowością, w szczególności podniesienia świadomości na temat opieki
koordynowanej.
Podstawowym narzędziem służącym poprawie jakości opieki nad pacjentami
z wielochorobowością jest rozwijany model opieki koordynowanej, w szczególności
w podstawowej opiece zdrowotnej (POZ). W ramach opieki koordynowanej lekarz POZ
współpracuje z lekarzami specjalistami, pielęgniarką, dietetykiem oraz koordynatorem,
a pacjent otrzymuje m.in.:
pogłębioną ocenę stanu zdrowia (porada kompleksowa),
Indywidualny Plan Opieki Medycznej obejmujący wiele rozpoznań,
rozszerzony katalog badań diagnostycznych dostępnych na poziomie POZ,
porady edukacyjne i dietetyczne,
wsparcie koordynatora w organizacji badań i wizyt.
Model ten jest szczególnie ukierunkowany na pacjentów z chorobami przewlekłymi z takich
obszarów jak: diabetologia, kardiologia, nefrologia, pulmonologia czy endokrynologia, a
rozwiązania organizacyjne pozwalają na jednoczesne objęcie pacjenta więcej niż jedną
ścieżką opieki. Odpowiada to potrzebom osób z wielochorobowością, u których niezbędne
jest podejście holistyczne, a nie skupione na pojedynczej jednostce chorobowej.
Liczba poradni POZ realizujących opiekę koordynowaną systematycznie rośnie, co
umożliwia stopniowe zwiększanie dostępności tego modelu opieki dla kolejnych pacjentów.
W celu podniesienia świadomości pacjentów i opiekunów na temat opieki koordynowanej
Ministerstwo Zdrowia, we współpracy z Narodowym Funduszem Zdrowia i Centrum e-
Zdrowia, podejmuje działania informacyjne i edukacyjne, w szczególności poprzez:
materiały na portalach informacyjnych (w tym pacjent.gov.pl oraz w serwisach
NFZ),
ulotki i plakaty w placówkach POZ,
działania edukacyjne w ramach kampanii profilaktycznych i projektów takich jak
„Akademia NFZ”.
Uzupełnieniem opieki koordynowanej w POZ są rozwiązania wprowadzane na poziomie
opieki specjalistycznej, w szczególności w ramach Krajowej Sieci Kardiologicznej oraz
Krajowej Sieci Onkologicznej. Celem tych sieci jest zapewnienie pacjentom z chorobami
układu krążenia oraz chorobami nowotworowymi szybkiej i uporządkowanej ścieżki
diagnostyczno-terapeutycznej, opartej na współpracy ośrodków o różnym stopniu
referencyjności oraz pracy zespołów wielodyscyplinarnych. Elementy koordynacji obejmują
m.in. standaryzację ścieżek postępowania, wyznaczenie ośrodków wiodących oraz
monitorowanie jakości i wyników leczenia. Rozwiązania te są projektowane w sposób
mający sprzyjać bardziej skoordynowanemu prowadzeniu pacjentów
z wielochorobowością, w tym z równoczesnym występowaniem chorób sercowo-
naczyniowych, nowotworowych i innych schorzeń przewlekłych, a także tworzą ramy
organizacyjne dla lepszego powiązania opieki specjalistycznej z opieką koordynowaną
realizowaną w POZ.
-- 2 of 8 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
3. Wpływ chorób przewlekłych na zdrowie psychiczne pacjentów oraz zapewnienie
wsparcia psychologicznego w świetle wyników raportu
W odniesieniu do kwestii wpływu chorób przewlekłych na zdrowie psychiczne pacjentów,
w tym faktu, że zgodnie z raportem 77% badanych wskazało na negatywny wpływ choroby
na zdrowie psychiczne, a ponad 1/3 doświadczyła stygmatyzacji, należy zgodzić się co do
konieczności zapewnienia niezbędnego wsparcia psychologicznego.
Należy podkreślić, że kluczowym zadaniem w obszarze opieki psychiatrycznej jest
wyrównanie dostępu do świadczeń zdrowotnych, szczególnie w zakresie opieki udzielanej
w środowisku życia (miejscu zamieszkania, pracy, edukacji) osób potrzebujących.
Obecnie w Polsce funkcjonuje 117 centrów zdrowia psychicznego, które obejmują
działaniem ponad 50 % dorosłej populacji. Centrum zdrowia psychicznego to miejsce,
w którym można uzyskać natychmiastową, bezpłatną pomoc w zakresie problemów
związanych ze zdrowiem psychicznym. Pomoc można uzyskać przez całą dobę, bez
konieczności posiadania skierowania lub wcześniejszego umawiania wizyty.
W obliczu ryzyka wystąpienia kryzysu psychicznego, w związku z diagnozą i leczeniem
chorób przewlekłych, szczególne znaczenie ma dostępność pomocy psychologicznej m.in. w
ramach Centrum Wsparcia dla osób dorosłych w kryzysie psychicznym, gdzie pomoc jest
dostępna całodobowo, bezpłatnie, telefonicznie pod numerem 800 70 2222, a także online:
przez czat, wideorozmowę czy e-mail. W określone dni i godziny, zgodnie z obowiązującym
grafikiem, możliwe jest uzyskanie porady i pomocy udzielanej przez specjalistów, w tym:
psychiatrę, prawnika, pracownika socjalnego, terapeutę uzależnień, asystenta zdrowienia
oraz seksuologa.
W 2024 r. 1,25% zgłoszeń do ww. Centrum Wsparcia dotyczyło problemów zdrowotnych o
charakterze somatycznym, które często współwystępują z trudnościami psychicznymi
(choroby psychosomatyczne, przewlekłe choroby somatyczne, zaburzenia bólowe), co
potwierdza potrzebę traktowania opieki nad pacjentami z chorobami przewlekłymi
w sposób uwzględniający zarówno aspekty somatyczne, jak i psychiczne.
4. Działania Ministerstwa Zdrowia na rzecz ograniczenia barier ekonomicznych
w dostępie do leczenia oraz poprawy przestrzegania zaleceń lekarskich przez
pacjentów.
Opiekę medyczną nad pacjentami w miejscu ich zamieszkania sprawują lekarze POZ,
natomiast w sytuacji, gdy zaistnieje konieczność dalszych badań i konsultacji
specjalistycznych, diagnostyka i leczenie prowadzone są w ramach AOS albo leczenia
szpitalnego (LSZ).
Zarówno w ramach AOS jak i LSZ, Minister Zdrowia określił minimalne warunki realizacji
świadczeń gwarantowanych w poszczególnych zakresach. Wszystkie świadczenia
gwarantowane są udzielane zgodnie ze wskazaniami aktualnej wiedzy medycznej,
z wykorzystaniem metod diagnostyczno- terapeutycznych innych niż stosowane
w medycynie niekonwencjonalnej, ludowej lub orientalnej i obejmują:
1) świadczenia scharakteryzowane procedurami medycznymi i rozpoznaniami
chorobowymi, w tym rozpoznaniami opisanymi numerami ORPHA, w przypadku
chorób rzadkich,
1) badania diagnostyczne oraz leki lub wyroby medyczne, w zakresie niezbędnym do
wykonania świadczeń gwarantowanych,
-- 3 of 8 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
4
2) świadczenia w chemioterapii,
3) świadczenia wykonywane w celu realizacji programów lekowych.
Ponadto, zgodnie z art. 2 ust. 1 oraz art. 4 ustawy z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach
lekarza i lekarza dentysty (Dz. U. z 2023 r. poz. 1516, z późn. zm.), wykonywanie zawodu
lekarza polega na udzielaniu świadczeń zdrowotnych przez osobę posiadającą wymagane
kwalifikacje, potwierdzone odpowiednimi dokumentami. Świadczenia te obejmują w
szczególności: badanie stanu zdrowia, rozpoznawanie chorób i zapobieganie im, leczenie i
rehabilitację chorych, udzielanie porad lekarskich oraz wydawanie opinii i orzeczeń
lekarskich.
Lekarz ma obowiązek wykonywać zawód, zgodnie ze wskazaniami aktualnej wiedzy
medycznej, dostępnymi mu metodami i środkami zapobiegania, rozpoznawania i leczenia
chorób, zgodnie z zasadami etyki zawodowej oraz z należytą starannością.
Najlepsze strategie postępowania u pacjentów z określonymi problemami zdrowotnymi są
odzwierciedlone w zaleceniach postępowania diagnostyczno-leczniczego,
opracowywanych w formie dokumentów podsumowujących i oceniających dostępne dane
naukowe. Wytyczne te mają wspierać lekarzy w podejmowaniu decyzji w codziennej
praktyce, jednak ostateczne decyzje dotyczące indywidualnych pacjentów podejmuje
lekarz (lub lekarze) odpowiedzialny za leczenie, po konsultacji z pacjentem lub w razie
potrzeby, jego opiekunem.
Opracowanie zaleceń postępowania diagnostyczno- leczniczego w różnych dziedzinach
medycyny pozostaje w wyłącznej kompetencji ekspertów zrzeszonych w stowarzyszeniach
będących zgodnie z postanowieniami ich statutów towarzystwami naukowymi o zasięgu
krajowym. Zalecenia postępowania mogą być opracowywane jako dokumenty krajowe albo
w drodze adaptacji do polskich warunków zaleceń międzynarodowych. W przypadku
zaleceń postępowania diagnostyczno- leczniczego w diabetologii, właściwym do ich
opracowania lub adaptacji jest Polskie Towarzystwo Diabetologiczne (PTD).1
Należy jednocześnie podkreślić, że zgodnie z § 8 załącznika do rozporządzenia Ministra
Zdrowia z dnia 8 września 2015 r. w sprawie ogólnych warunków umów o udzielanie
świadczeń opieki zdrowotnej (Dz.U. z 2025 r. poz. 400, z późn. zm.) świadczeniodawca
zapewnia udzielanie świadczeń w sposób kompleksowy obejmujący wykonanie
niezbędnych badań, w tym badań laboratoryjnych i diagnostyki obrazowej, oraz procedur
medycznych związanych z udzielaniem tych świadczeń.
Zarówno Ministerstwo Zdrowia jak Narodowy Fundusz Zdrowia systematycznie badają
dostępność do poszczególnych świadczeń gwarantowanych finansowanych ze środków
publicznych. W celu poprawy dostępności świadczeń dla pacjentów pierwszorazowych w
ramach AOS poprzez motywowanie świadczeniodawców do podwyższania udziału
świadczeń specjalistycznych pierwszorazowych, w bieżącym roku wprowadzona została,
zarządzeniem nr 23/2025/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 1 kwietnia
2025 roku2, modyfikacja zasad finansowania świadczeń w zależności od osiągniętego przez
świadczeniodawców poziomu udziału procentowego świadczeń specjalistycznych
1 https://ptdiab.pl/zalecenia-ptd
2 Zarządzenie nr 23/2025/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 1 kwietnia 2025 roku zmieniające
zarządzenie w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów o udzielanie świadczeń opieki
zdrowotnej w rodzaju ambulatoryjna opieka specjalistyczna
-- 4 of 8 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
5
pierwszorazowych. Nowe zasady finansowania będą miały zastosowanie do rozliczania
świadczeń udzielonych od 1 listopada 2025 r., przy czym pierwsza ocena spełniania
parametrów określonych w wyżej wskazanym zarządzeniu obejmie świadczenia udzielone
w okresie od 1 lipca do 30 września 2025 roku.
Ponadto, z dniem 1 stycznia 2024 r. Ministerstwo Zdrowia rozpoczęło prace nad projektem
Odwróconej Piramida Świadczeń (OPŚ). W ramach projektu prowadzone są między innymi
prace nad budową pakietów diagnostycznych w ramach AOS, które zastąpią
fragmentarycznie udzielane porady. Pozwolą one na realizację profilaktyki, diagnostyki i
leczenia najbliżej pacjenta, tj. w ramach współpracy POZ i AOS oraz odciążenie szpitali z
procedur, które mogą być realizowane na niższych poziomach. Wdrożenie pakietów
diagnostyczno-terapeutycznych dodatkowo powinno przyczynić się do skrócenia czasu
oczekiwania na pierwszą wizytę.
Aktualnie w ramach projektu OPŚ trwają prace prowadzone z udziałem ekspertów
w różnych dziedzinach medycyny, w tym także z zakresu diabetologii, którzy nie tylko
przedstawiają listy świadczeń/procedur medycznych związanych z diagnostyką i leczeniem
w warunkach ambulatoryjnej opieki specjalistycznej, celem wyeliminowania bodźców do
ich realizacji w warunkach szpitalnych, ale także opracowują i przekazują do Ministerstwa
Zdrowia karty świadczeń opieki zdrowotnej (KŚOZ) zawierające m.in. opisy świadczeń,
kryteria kwalifikacji do świadczenia, opis i szacowaną wielkość populacji, proponowane
warunki realizacji, zasady finansowania i szacowane koszty zakwalifikowania świadczenia
jako świadczenia gwarantowanego w AOS/POZ, dowody naukowe i bibliografię
potwierdzające zasadność zakwalifikowania danego świadczenia jako świadczenia
gwarantowanego lub wprowadzenia zmiany dotychczasowych warunków realizacji tych
świadczeń. KŚOZ są na bieżąco poddawane analizie i ocenie pod względem merytorycznym
w trakcie prowadzonych konsultacji wewnętrznych w MZ i NFZ, a następnie przez Agencję
Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji (AOTMiT), która przygotowuje rekomendacje
dla Ministra Zdrowia mające na celu umożliwienie zaimplementowania nowych rozwiązań
naprawczych do systemu opieki zdrowotnej.
Ponadto, jednym z istotnych celów działań prowadzonych w Ministerstwie Zdrowia jest
zapewnienie większego dostępu do poradni w specjalnościach charakteryzujących się
wyjątkowo wysokim czasem oczekiwania na świadczenie zdrowotne poprzez m.in.
rozwijanie narzędzi ułatwiających zapisywanie i wypisywanie pacjentów z kolejek oraz
wprowadzenie rozwiązań motywujących pacjentów do informowania podmiotów
leczniczych o odwoływaniu wizyt, co powinno znaleźć odzwierciedlenie w poprawie
dostępności do świadczeń i ich jakości. Wspomniane powyżej rozwiązania będą dotyczyły
pacjentów z różnymi schorzeniami, także z wielochorobowością. Dodatkowo na podstawie
dokumentu pn. „Krajowy Plan Transformacji na lata 2022 – 2026. Aktualizacja”, który był
konsultowany w Ministerstwie Zdrowia, wśród najważniejszych potrzeb zdrowotnych
i wyzwań organizacyjnych systemu opieki zdrowotnej wskazano działania związane
z opracowaniem nowych standardów w AOS i realizacji projektów podnoszących
dostępność placówek w obszarze architektonicznym, cyfrowym oraz informacyjno-
komunikacyjnym. Działania te będą prowadzone stopniowo, głównie z myślą o osobach ze
szczególnymi potrzebami, w tym osobach z niepełnosprawnościami, chorobami
przewlekłymi oraz seniorach, którym łatwiej będzie korzystać z bardziej dostępnych
podmiotów leczniczych realizujących świadczenia w ramach AOS w rożnych zakresach
świadczeń.
-- 5 of 8 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
6
Dodatkowo, rozwiązania wdrażane w ramach Krajowej Sieci Kardiologicznej oraz Krajowej
Sieci Onkologicznej, opisane w odpowiedzi na pytanie nr 2, poprzez uporządkowanie
ścieżek diagnostyczno-terapeutycznych i ograniczanie dublowania badań oraz
niezasadnych hospitalizacji mogą przyczyniać się również do zmniejszenia części kosztów
pośrednich ponoszonych przez pacjentów oraz ułatwiać realizację zaleceń lekarskich,
w szczególności u osób z wielochorobowością
W uzupełnieniu do powyższych działań o charakterze organizacyjnym należy wskazać
rozwiązania, które w sposób bezpośredni przyczyniają się do ograniczania barier
ekonomicznych po stronie pacjentów oraz poprawy przestrzegania zaleceń
terapeutycznych.
Uzupełniająco do powyższego należy wskazać, że leki to jedna ze stref w systemie ochrony
zdrowia, która stanowi inwestycję w zdrowie i dłuższe życie polskich pacjentów.
Zapewnienie bezpiecznych i skutecznych leków, dostępnych w odpowiednim miejscu i
czasie stanowi filar poprawy zdrowia pacjenta.
Ostatnie lata stanowiły przełom w liczbie nowych terapii obejmowanych refundacją.
Ministerstwo Zdrowia nieustająco rozwija listę leków refundowanych, a każde
obwieszczenie przynosi dobre wiadomości dla pacjentów oczekujących na refundację
produktów w schorzeniu, na które cierpią. Zwiększająca się liczba nowych objęć jest
obserwowana szczególnie od 2019 r., gdzie wyraźnie zauważalny jest wzrost obejmowania
refundacją wskazań onkologicznych oraz dotyczących chorób rzadkich.
• do historii przeszedł rok 2023, w którym refundacją objęto aż 145 innowacyjnych
terapii (w tym 75 onkologicznych),
• kontynuacja tego trendu w roku 2024 przyniosła 135
nowych cząsteczkowskazań,
• od początku istnienia ustawy refundacyjnej najwięcej możliwości w dostępie do
innowacyjnych terapii zaoferowano polskim pacjentom w 2025 r – 152 terapie.
8 6
7 2 14 9 5 1 7 16 2 2 2 3 0 4
75
6 3
3 6
11 17
35
0 3
12
18 28
7 2 27
6 3
75
0 7
99
89
2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022 2023 2024 2025
0
20
40
60
80
100
120
140
160
Wskazania onkologiczne
Liczba nowych cząsteczko-wskazań - ONKO/NIEONKO
-- 6 of 8 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
7
Niezaprzeczalny wydaje się fakt, iż resort zdrowia przykłada bardzo dużo uwagi do
problemu osób chorych na choroby onkologiczne oraz choroby rzadkie. Zdecydowana
większość nowych cząsteczkowskazań dotyczy terapii najdroższymi substancjami
czynnymi, bo w zakresie programów lekowych.
Dodatkowo należy mieć na względzie, iż osobom po ukończeniu 65 roku życia (S) oraz przed
ukończeniem 18 roku życia (DZ), a także kobietom w ciąży i połogu (C), po spełnieniu
kryteriów zawartych w ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki
zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2025 r. poz. 1461, z późn. zm.),
zwanej dalej „ustawą o świadczeniach”, przysługują dostęp do zaopatrzenia w bezpłatne
leki. Lista produktów znajduje się w wykazie leków w załącznikach D1, D2 oraz E, do
obwieszczenia Ministra Zdrowia w sprawie wykazu refundowanych leków, środków
spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych.
Na moment udzielania odpowiedzi w ramach obowiązującego obwieszczenia Ministra
Zdrowia z dnia 17 września 2025 r. w sprawie wykazu refundowanych leków, środków
spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych na 1
października 2025 r., w załączniku A1- obejmujące leki refundowane dostępne w aptece na
receptę w całym zakresie zarejestrowanych wskazań i przeznaczeń lub we wskazaniu
określonym stanem klinicznym, w przypadku wykazu D2, odnoszącego się do bezpłatnych
leków dla pacjentów po ukończeniu 65 roku życia dostępnych jest ok. 95 % względem
wszystkich leków refundowanych w ramach refundacji aptecznej. W przypadku wykazu
leków z załącznika D1 tj. wykaz leków dla dzieci i młodzieży do ukończenia 18 roku życia
lista leków dostępnych nieodpłatnie jest mniejsza wynosi blisko 69 %. W oparciu o dane
sprawozdawcze NFZ, w odniesieniu do kosztów finansowania leków w ramach omawianych
programów leków bezpłatnych, najwyższy koszt wygenerował program dla pacjentów
powyżej 65 roku życia. Dodatkowa kwota refundacji wynikająca z pokrywania dopłat
pacjentów w ramach bezpłatnego wydania leków za rok 2024 wyniosła prawie 2,8 mld zł.
W przypadku pozostałych programów, kwota dodatkowych wydatków dla pacjentów
poniżej 18 roku życia wyniosła ponad 216 mln zł, a finansowanie leków bezpłatnych w
okresie ciąży i połogu osiągnęło sięgnęło kwoty niespełna 16 mln zł. Ponadto, na podstawie
cyklicznie raportowanych przez Narodowy Fundusz Zdrowia danych widoczne są coroczne
tendencję wzrostowe, w związku z powyższym na obecny 2025 rok z dużym
prawdopodobieństwem przewidziany jest wzrost kosztów finansowania przez płatnika
publicznego dostępu pacjentów do darmowych leków.
Mając na względzie powyższe, Minister zauważa, iż w przypadku wielu zawartych na
wykazie refundacyjnym terapii, bariera ekonomiczna nabycia przez pacjenta potrzebnej
terapii jest niewielka, a w wielu przypadkach nie istnieje, tj. leki apteczne z zerową dopłatą
pacjenta (część leków o odpłatności „bezpłatny do limitu”), leki apteczne nabywane z
uprawnieniami dodatkowymi, leki finansowane w programach lekowych i chemioterapii.
Jednocześnie należy mieć na względzie ograniczenia finansowe istniejące w każdym
systemie refundacyjnym, co uniemożliwia refundację wszystkich dostępnych na rynku
terapii bez ograniczeń oraz limitów.
Ponadto rozwój opieki koordynowanej w POZ oraz upowszechnienie narzędzi e-zdrowia,
takich jak Internetowe Konto Pacjenta i jego funkcje umożliwiające stały dostęp do
informacji o wystawionych receptach, dawkowaniu i zaplanowanych wizytach, sprzyjają
lepszemu przestrzeganiu zaleceń terapeutycznych przez pacjentów, w tym osoby z
wielochorobowością.
-- 7 of 8 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
8
5. Poprawa sytuacji pacjentów z wielochorobowością na rynku pracy.
Zagadnienia dotyczące sytuacji osób przewlekle chorych na rynku pracy, w tym
przeciwdziałania marginalizacji, rozwoju elastycznych form zatrudnienia oraz rozwiązań
z zakresu rehabilitacji zawodowej, należą w pierwszej kolejności do kompetencji ministra
właściwego do spraw pracy oraz innych resortów odpowiedzialnych za politykę rynku
pracy i system zabezpieczenia społecznego.
Jednocześnie Minister Zdrowia, w ramach realizowanych zadań z zakresu zdrowia
publicznego, odpowiada za kształtowanie polityki zdrowotnej sprzyjającej utrzymaniu
możliwie najwyższego poziomu sprawności i samodzielności osób z chorobami
przewlekłymi.
W ramach prac międzyresortowych i konsultacji publicznych Ministerstwo Zdrowia
konsekwentnie zwraca uwagę na konieczność uwzględniania potrzeb osób z chorobami
przewlekłymi, w tym z wielochorobowością, przy projektowaniu rozwiązań w zakresie
rynku pracy, orzecznictwa o niezdolności do pracy oraz programów rehabilitacji
zawodowej. Minister Zdrowia jest gotów do dalszej współpracy z ministrem właściwym do
spraw pracy oraz innymi resortami w zakresie wypracowywania rozwiązań, które ułatwią
osobom z wielochorobowością utrzymanie aktywności zawodowej bądź powrót do pracy
po okresie niezdolności do pracy.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Tomasz Maciejewski
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 8 of 8 --