tel.: +48 22 694 55 55 ul. Świętokrzyska 12
fax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/3
Warszawa, 23 lutego 2024 roku
Sprawa: Interpelacja 1333
Znak sprawy: PT8.054.1.2024
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Pan Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z interpelacją nr 1333 Pana Posła Sebastiana Kalety w sprawie spadku
dochodów z VAT w grudniu 2023 r., proszę o przyjęcie następujących wyjaśnień.
Pan Poseł w swoim wystąpieniu zwrócił się do Ministra Finansów z prośbą
o odpowiedź na poniższe pytania:
1. Jakie są główne przyczyny spadku dochodów z VAT? Czy rząd podjął
konkretne działania mające na celu zniwelowanie tego trendu?
2. Jakie środki podejmuje Ministerstwo Finansów w celu zwiększenia
skuteczności egzekwowania podatku VAT oraz zwalczania praktyk unikania
opodatkowania?
3. Czy Ministerstwo Finansów przewiduje jakiekolwiek zmiany w systemie
podatkowym mające na celu poprawę sytuacji związanej z dochodami z VAT?
Odnosząc się do pytania pierwszego (główne przyczyny spadku dochodów z VAT
w grudniu 2023 r., konkretne działania mające na celu zniwelowanie tego trendu)
informuję, że na wykonanie dochodów z VAT w poszczególnych miesiącach roku
wpływ mają czynniki o charakterze makroekonomicznym, które kształtują bazę
podatkową, jak również czynniki związane z procesem rozliczania deklaracji
podatkowych.
Na wykonanie dochodów z VAT w grudniu 2023 r., z uwagi na termin rozliczania
deklaracji VAT, wpływ miała sytuacja gospodarcza, jaka wystąpiła w listopadzie
2023 r. Według danych GUS w listopadzie 2023 r. sprzedaż detaliczna wzrosła
jedynie o 2,6% r/r. Jednocześnie zaobserwowano spadek nominalnej wartości
produkcji przemysłowej o 5,6% w stosunku do listopada 2022 r.

-- 1 of 3 --

2/3
Dodatkowo na poziom dochodów z VAT wpływają kwoty dokonanych przez KAS
zwrotów VAT dla podatników, którym taki zwrot przysługuje. Poziom zwrotów VAT
jest uwarunkowany wieloma czynnikami np. takimi jak występowanie nadwyżki
podatku naliczonego nad należnym czy też deklaracji samego podatnika co do
preferowanego przez niego sposobu rozliczenia tej nadwyżki (zwrot lub odliczenie
w następnym okresie). Na poziom zwrotów wpływa również struktura
deklarowanych zwrotów pod względem maksymalnych ustawowych terminów ich
dokonywania.
Pragnę jednocześnie podkreślić, że sytuacja, która wystąpiła w grudniu ubiegłego
roku w zakresie dochodów z VAT, nie jest sytuacją nadzwyczajną. Duże wahania
rocznej dynamiki dochodów z VAT występowały również we wcześniejszych
okresach, np. w marcu 2023 r. odnotowano ponad 40% wzrost r/r czy w czerwcu
2022 r. spadek blisko 25% r/r.
Stąd też, analizując strumienie dochodów podatkowych, należy mieć na uwadze, że
w krótkim okresie, z różnych przyczyn, dochodzi do mniej lub bardziej istotnych
odchyleń dochodów z podatków od wskaźników makroekonomicznych, które mogą
być jedynie indykatorami bazy podatkowej. Ponadto, biorąc pod uwagę dochody
z VAT zrealizowane w styczniu 2024 r., nie można mówić o trendzie (negatywnym)
w dochodach z VAT.
W zakresie pytania drugiego (podejmowane środki w celu zwiększenia skuteczności
egzekwowania podatku VAT oraz zwalczania praktyk unikania opodatkowania)
zwracam uwagę, że skuteczność egzekwowania należności podatkowych jest na
bieżąco monitorowana m.in. poprzez:
 prowadzenie czynności analitycznych z wykorzystaniem nowoczesnych
systemów i narzędzi informatycznych oraz postępowań przygotowawczych,
 prowadzenie kontroli celno–skarbowych, kontroli podatkowych oraz
czynności sprawdzających, które podejmowane są m.in. w przypadku
uzasadnionego ryzyka wystąpienia nieprawidłowości, na podstawie analizy
ryzyka, w obszarach, w których pojawia się prawdopodobieństwo
generowania strat dla budżetu państwa,
 wprowadzenie i rozwój narzędzi pozwalających na usprawnienie egzekucji
w zakresie VAT oraz efektywnego zwalczania praktyk unikania
opodatkowania, takich jak m.in. System Teleinformatyczny Izby
Rozliczeniowej (STIR), instytucja Tymczasowego Zajęcia Ruchomości (TZR),
usprawnienia w zakresie poszukiwania majątku zobowiązanych, wdrożenie
funkcjonalności okresowych zapytań o rachunek bankowy zobowiązanego,
 kierowanie do podległych jednostek wytycznych oraz
 wykonywanie własnych analiz dotyczących prawidłowości prowadzenia
postępowań egzekucyjnych.
W odniesieniu do pytania trzeciego (przewidywane jakiekolwiek zmiany w systemie
podatkowym mające na celu poprawę sytuacji związanej z dochodami z VAT)
informuję, że zwalczanie oszustw podatkowych i uodparnianie systemu
podatkowego na tego typu działania stanowi dla Ministra Finansów kwestię
priorytetową. Dlatego w Ministerstwie Finansów stale są podejmowane prace
służące poprawie mechanizmu poboru podatków. Jest to jeden ze strategicznych
celów Ministerstwa Finansów, którego bieżące monitorowanie jest nieodzowne
z uwagi na ciągłe zmiany rzeczywistości gospodarczej. Uwzględniając wyniki
prowadzonych analiz, będę podejmował na bieżąco decyzje dotyczące
ewentualnych zmian.

-- 2 of 3 --

3/3
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów
Jarosław Neneman
Podsekretarz Stanu

-- 3 of 3 --