Interpelacja w sprawie rosnącego bezrobocia i pogarszającej się sytuacji na rynku pracy
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 13321
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie rosnącego bezrobocia i pogarszającej się sytuacji na rynku pracy
Zgłaszający: Magdalena Filipek-Sobczak
Data wpływu: 31-10-2025
Szanowna Pani Minister,
z najnowszych danych Głównego Urzędu Statystycznego wynika, że stopa bezrobocia rejestrowanego we wrześniu 2025 roku wyniosła 5,6 proc., wobec 5,5 proc. miesiąc wcześniej. Liczba osób zarejestrowanych w urzędach pracy wzrosła o 9,8 tys. w ciągu miesiąca i wynosi obecnie 866,1 tys. – to najgorszy wynik od stycznia 2022 r. W ujęciu rocznym liczba bezrobotnych zwiększyła się aż o 96,1 tys. osób.
Wzrost bezrobocia odnotowano w wielu regionach kraju, w tym w największych miastach – Łodzi, Warszawie i Krakowie. Szczególnie niepokojąca jest sytuacja w niektórych powiatach, takich jak powiat włodawski w województwie lubelskim, gdzie stopa bezrobocia wzrosła o 2,2 punktu procentowego i sięgnęła aż 16,5 proc.
Tak znaczący wzrost liczby osób bez pracy w skali roku wymaga zdecydowanych działań państwa, które powinno aktywnie wspierać zarówno przedsiębiorców, jak i osoby poszukujące zatrudnienia.
W związku z powyższym zwracam się do Pani Minister z prośbą o odpowiedź na następujące pytania:
Jakie działania podejmuje lub planuje Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej w celu zahamowania wzrostu bezrobocia i poprawy sytuacji na rynku pracy?
Czy resort planuje rozszerzenie programów wsparcia dla przedsiębiorców, zwłaszcza z sektora mikro-, małych i średnich firm, które są podstawą zatrudnienia w Polsce?
Czy ministerstwo zamierza uruchomić nowe programy aktywizacji zawodowej skierowane do osób długotrwale bezrobotnych, młodych oraz mieszkańców mniejszych miejscowości?
Jakie działania podejmowane są w celu utrzymania miejsc pracy w regionach o wysokiej stopie bezrobocia, takich jak województwo lubelskie, podkarpackie czy warmińsko-mazurskie?
Czy ministerstwo analizuje wpływ zmian gospodarczych i wzrostu kosztów utrzymania firm na poziom zatrudnienia i planuje środki kompensacyjne dla najbardziej zagrożonych branż?
Wzrost bezrobocia to nie tylko wskaźnik ekonomiczny, lecz także realny problem społeczny. Wymaga on zdecydowanej reakcji rządu oraz ukierunkowanej polityki wspierającej stabilność zatrudnienia i bezpieczeństwo ekonomiczne polskich rodzin.
Z wyrazami szacunku Magdalena Filipek-Sobczak
Poseł na Sejm RP
Minister Agnieszka Dziemianowicz-Bąk
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 19 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (10)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (4)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
12632 znakówinfo@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Agnieszka Dziemianowicz-Bąk
BM-II.059.1.576.2025
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 13321 Pani Posłanki Magdaleny Filipek-Sobczak,
w sprawie rosnącego bezrobocia i pogarszającej się sytuacji na rynku pracy, proszę przyjąć
poniższe wyjaśnienia.
W kontekście pytania o działania służące poprawie sytuacji na rynku pracy pragnę wskazać,
że 1 czerwca ub.r. weszła w życie ustawa z dnia 20 marca 2025 r. o rynku pracy i służbach
zatrudnienia (Dz. U. poz. 620 z poźn. zm.), której celem jest m.in. zwiększenie aktywności
zawodowej, podniesienie efektywności urzędów pracy, skrócenie czasu poszukiwania pracy
oraz dostosowanie potencjału kadrowego do potrzeb gospodarki. Na mocy przepisów tego
aktu osoby mające problem ze znalezieniem zatrudnienia lub zainteresowane
podwyższeniem kompetencji zawodowych mogą po zarejestrowaniu się w urzędzie pracy
korzystać z wielu form wsparcia, wśród których wymienić należy: pośrednictwo pracy;
poradnictwo zawodowe; szkolenia; bon na kształcenie ustawiczne; pożyczkę edukacyjną;
staż; skierowanie do pracy w ramach robót publicznych, prac interwencyjnych czy prac
społecznie użytecznych; pakiet aktywizacyjny; dofinansowanie podjęcia działalności
gospodarczej; pożyczkę na podjęcie działalności gospodarczej czy bon na zasiedlenie.
Ustawa o rynku pracy i służbach zatrudnienia:
— wzmocniła pomoc oferowaną przedstawicielom grup wrażliwych na rynku pracy, w tym
długotrwale bezrobotnym oraz bezrobotnym i poszukującym pracy do 30 roku życia.
Zgodnie z art. 69 ustawy osobom tym przysługuje pierwszeństwo w kierowaniu do
aktywnych form pomocy. Udostępniono ponadto nowe formy pomocy kierowane do
osób młodych, m.in. poprzez utworzenie funkcji doradcy ds. osób młodych w urzędach
pracy, wprowadzenie oceny umiejętności cyfrowych oraz umożliwienie tworzenia
kompleksowych punktów obsługi osób młodych. Wprowadzono też zmiany
w regulacjach dotyczących staży, z których najczęściej korzystają osoby młode, w tym
podwyższono stypendium dla stażysty do kwoty równej 160% zasiłku miesięcznie
(wcześniej było to 120%) i wprowadzono możliwość realizacji stażu w formie zdalnej
oraz odbywania stażu w niepełnym wymiarze czasowym, co pozwoli jego uczestnikom
na lepsze łączenie ról zawodowych i rodzinnych;
— umożliwiła urzędom pracy zlecanie działań w zakresie reintegracji społecznej osób
długotrwale bezrobotnych instytucjom tworzącym centra i kluby integracji społecznej
albo podmiotom ekonomii społecznej prowadzącym działalność statutową na rzecz
integracji i reintegracji społecznej osób zagrożonych wykluczeniem społecznym lub na
rzecz przeciwdziałania uzależnieniom i patologiom społecznym. Działania
reintegracyjne realizowane są w formie indywidualnych lub grupowych porad
specjalistycznych, w tym spotkań z psychologiem, warsztatów motywacyjnych, grup
terapeutycznych i grup wsparcia. Bezrobotnemu uczestniczącemu w działaniach
-- 1 of 4 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
reintegracyjnych przysługuje stypendium w wysokości 60% kwoty zasiłku dla
bezrobotnych, a także możliwość sfinansowania kosztów przejazdu na zajęcia. Ustawa
przewiduje również zacieśnienie współpracy między urzędami pracy i instytucjami
pomocy społecznej poprzez zawieranie porozumień w celu wspólnego planowania
i realizowania działań kierowanych do osób długotrwale bezrobotnych;
— zawiera rozwiązania kierowane do pracodawców i przedsiębiorców umożliwiające
tworzenie i utrzymanie miejsc pracy. Wśród nich wymienić należy: roboty publiczne,
prace interwencyjne, dofinansowanie wynagrodzenia za zatrudnienie bezrobotnego
wieku 50+; dofinansowanie wynagrodzenia za zatrudnienie poszukującego pracy
w wieku emerytalnym, refundację kosztów zatrudnienia opiekunów osoby
z niepełnosprawnością; grant na utworzenie stanowiska pracy zdalnej; przyznanie
środków dla spółdzielni socjalnych na utworzenie stanowiska pracy; udzielenie pożyczki
na utworzenie stanowiska pracy; refundację kosztów poniesionych na opłatę
wynagrodzeń i składek na ubezpieczenia społeczne młodocianych pracowników
zatrudnionych na podstawie umowy o pracę w celu ich przygotowania zawodowego,
dofinansowanie kształcenia ustawicznego ze środków Krajowego Funduszu
Szkoleniowego (KFS).
Od 1 stycznia 2026 r. z pomocy na kształcenie ustawiczne w ramach KFS mogą korzystać
wszystkie podmioty odprowadzające składki na Fundusz Pracy lub zwolnione
z tego obowiązku na mocy prawa. Oznacza to, że o środki z KFS mogą aplikować również
osoby prowadzące jednoosobową działalność gospodarczą. Rozszerzono ponadto kategorię
osób pracujących, które mogą korzystać z kształcenia ustawicznego finansowanego z KFS
o te, które wykonują pracę na podstawie umów cywilno-prawnych.
Pomoc przedsiębiorcom i osobom bezrobotnym świadczona jest również w ramach
rządowego programu o ogólnopolskim zasięgu pn. „Pierwszy biznes – Wsparcie w starcie”.
Program realizuje Bank Gospodarstwa Krajowego na postawie umowy z 18 czerwca 2014
r. z Ministrem Pracy i Polityki Społecznej. Kierowany jest do poszukujących pracy
absolwentów szkół i uczelni wyższych, studentów ostatniego roku, zarejestrowanych osób
bezrobotnych i poszukujących pracy opiekunów osób z niepełnosprawnościami.
Przedstawiciele tych grup mogą w jego ramach uzyskać pożyczkę na podjęcie działalności
gospodarczej, a przedsiębiorcy pożyczkę na tworzenie nowych miejsc pracy.
Wsparcie dla osób bezrobotnych, poszukujących pracy i przedsiębiorców wynikające
z ustawy o rynku pracy i służbach zatrudnienia realizowane jest na bieżąco przez powiatowe
urzędy pracy i finansowane ze środków Funduszu Pracy.
Zgodnie z art. 267 ust. 1-3 ustawy o rynku pracy i służbach zatrudnienia minister właściwy
do spraw pracy przekazuje samorządom powiatów środki Funduszu Pracy na finansowanie
w danym roku budżetowym form pomocy, o których mowa w art. 300 ust. 2 ww. ustawy,
do wysokości kwot ustalonych zgodnie z jej art. 267 ust. 2–8. Ze środków ujętych w planie
finansowym Funduszu Pracy na finansowanie form pomocy wyodrębnia się rezerwę
stanowiącą 20% tej kwoty. Rezerwa znajduje się w dyspozycji ministra właściwego do spraw
pracy, co zapewnia mu możliwość podejmowania stosownych interwencji, m.in. poprzez
przekazywanie dodatkowych środków tam, gdzie są potrzebne.
Środki przyznawane są na cały rok i trafiają na konta powiatowych urzędów pracy
w transzach miesięcznych. W 2025 roku na finansowanie aktywizacji zawodowej osób
bezrobotnych i poszukujących pracy samorządy powiatów dysponowały, w ramach
przyznanych limitów na finansowanie programów na rzecz promocji zatrudnienia,
łagodzenia skutków bezrobocia i aktywizacji zawodowej, środkami Funduszu Pracy
-- 2 of 4 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
w wysokości 3,1 mld zł. Wskazany limit zwiększono o 345 mln zł z rezerwy Funduszu Pracy
z przeznaczeniem na finansowanie wszystkich formy pomocy określonych w ustawie o
rynku pracy i służbach zatrudnienia.
W 2026 roku na finansowanie kosztów realizacji form pomocy samorządy powiatów
dysponują środkami Funduszu Pracy w wysokości 1,7 mld zł. Równocześnie, uwzględniając
niższą, niż w roku 2025 kwotę środków w planie finansowym Funduszu Pracy na rok 2026
jako ministra właściwa do spraw pracy, w ramach środków rezerwy Funduszu Pracy,
przyznałam już blisko 57 mln zł na finansowanie kosztów realizacji projektów EFS+
i zobowiązań powstałych na podstawie art. 269 ustawy o rynku pracy i służbach
zatrudnienia.
Informuję, że w 2025 r. udział w aktywnych programach rynku pracy rozpoczęło 209 tys.
bezrobotnych. Wśród wszystkich zaktywizowanych bezrobotnych 87,3 tys. stanowiły
osoby do 30 roku życia (41,8%), 50,4 tys. długotrwale bezrobotne (24,1%), a 103,3 tys.
zamieszkałe na wsi (49,4%).
Reagując na doniesienia o planowanych i realizowanych już zwolnieniach grupowych
zdecydowałam o przeznaczeniu w 2025 roku 50 mln zł z rezerwy Funduszu Pracy na
realizowany bez ogłaszania naborów program aktywizacji zawodowej bezrobotnych
zwolnionych z pracy z przyczyn niedotyczących pracowników oraz pracowników objętych
zwolnieniami monitorowanymi. Wnioski o finansowanie składane były przez powiatowe
urzędy pracy na bieżąco, w zależności od wystąpienia w danym powiecie przypadków
zwolnień pracowników. W roku 2025 wpłynęło 7 wniosków, w ramach których przyznano
środki dla urzędów w kwocie 4,5 mln zł. Urzędy pracy mogły również wnioskować w trybie
ciągłym o środki rezerwy Funduszu Pracy na finansowanie programów aktywizacji
zawodowej dla bezrobotnych na terenach, na których miały miejsce klęski żywiołowe oraz
dla bezrobotnych cudzoziemców - w tym tych objętych ochroną międzynarodową.
Celem utrzymania miejsc pracy w regionach o wysokiej stopie bezrobocia w roku 2025
urzędy pracy mogły w ramach dwóch ogłoszonych naborów z rezerwy Funduszu Pracy
składać wnioski o przyznanie środków na finansowanie programów aktywizacji zawodowej
bezrobotnych w regionach wysokiego bezrobocia. Programy kierowano do powiatów,
w których stopa bezrobocia na koniec wskazanego w ogłoszeniu miesiąca przekraczała
150% przeciętnej stopy bezrobocia w kraju. W ramach pierwszego naboru przekazałam na
finansowanie programów 68,8 mln zł, z czego dla samorządów powiatowych województw:
lubelskiego 6,5 mln zł, podkarpackiego 7,3 mln zł, warmińsko-mazurskiego 6,6 mln zł.
W ramach drugiego naboru na finansowanie programów aktywizacyjnych przekazano 48
mln zł, m.in. samorządom powiatowym województw: lubelskiego (4,1 mln zł),
podkarpackiego (5,4 mln zł) i warmińsko-mazurskiego (4,8 mln zł).
W kwestii ostatnio podjętych działań informuję, że 4 lutego 2026 r. ogłoszono nabór
wniosków o środki rezerwy Funduszu Pracy na finansowanie wszystkich form pomocy
ujętych w ustawie, na które przeznaczono środki z rezerwy Funduszu Pracy w wysokości
150 mln zł. Nabór trwał do 16 lutego i skierowany był do powiatowych urzędów pracy
działających w regionach z wysoką stopą bezrobocia. Urzędy mogły wnioskować o środki
na finansowanie wszystkich form pomocy ujętych w ustawie o rynku pracy i służbach
zatrudnienia. Łączna wartość wniosków złożonych przez wszystkie urzędy pracy, które
spełniały warunki udziału wynosiła 174,9 mln zł.
Ze względu na wyższą niż określone w ogłoszeniu 150 mln zł kwotę wnioskowaną, mając
na uwadze potrzebę odpowiedniego zabezpieczenia możliwości działań w zakresie
-- 3 of 4 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
aktywizacji zawodowej osób bezrobotnych, zdecydowałam o zwiększeniu alokacji o 23,5
mln zł.
W efekcie, po dokonaniu oceny wszystkich wniosków oraz dostosowaniu wysokości
wsparcia do liczby osób bezrobotnych w danym powiecie z uwzględnieniem limitów
środków, jakimi poszczególne powiatowe urzędy pracy dysponują, kwotę przysługującego
im łącznie wsparcia ustalono na 173,5 mln zł. Oznacza to że każdy urząd pracy, który mógł
uczestniczyć w naborze i z którego złożono wniosek, otrzyma środki z rezerwy Funduszu
Pracy.
Zaznaczam przy tym, że w roku 2026, w trybie ciągłym, bez konieczności ogłoszenia naboru,
urzędy pracy mogą wnioskować o przyznanie środków z rezerwy FP na finansowanie
programów aktywizacji zawodowej bezrobotnych zwolnionych z przyczyn niedotyczących
pracowników oraz pracowników objętych zwolnieniami monitorowanymi, a także środków
na finansowanie programów aktywizacji zawodowej bezrobotnych na terenach, na których
miały miejsce klęski żywiołowe.
Finansowanie działań związanych ze wsparciem rynku pracy odbywa się zgodnie z planem
finansowym Funduszu Pracy na 2026 r. oraz obowiązującymi procedurami budżetowymi.
Kierownictwo podległego mi resortu utrzymuje stały kontakt z urzędami pracy, aby
możliwie szybko kierować wsparcie tam, gdzie potrzeby są największe. Równolegle
prowadzone są też rozmowy z Ministrem Finansów i Gospodarki w sprawie możliwości
podniesienia limitów FP w 2026 roku.
Należy podkreślić, że rynek pracy pozostaje w dobrej kondycji, a Polska znajduje się
w czołówce krajów o najniższej stopie bezrobocia w Unii Europejskiej. W styczniu 2026
szacowana według definicji Eurostat stopa bezrobocia wyniosła w Polsce 3,1% wobec
średniej unijnej sięgającej 5,8% . Nasz kraj, wraz z Bułgarią, uplasował się na pierwszej
pozycji pod względem najniższej stopy bezrobocia w UE.
Z wyrazami szacunku
Agnieszka Dziemianowicz-Bąk
Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 4 of 4 --