Katarzyna Pełczyńska-Nałęcz
tel. 22 273 70 10
www.gov.pl/web/fundusze-regiony
www.funduszeeuropejskie.gov.pl
ul. Wspólna 2/4
00-926 Warszawa
Warszawa, data: 27 lutego 2024 r.
znak sprawy: BCK-III.054.7.2024.AS
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: odpowiedzi na interpelację nr 1331 Pana Posła Marcina Horały
w sprawie złożonych przez CPK sp. z o.o. wniosków o dofinansowanie
inwestycji z instrumentu Connecting Europe Facility
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację, przedstawiam następujące informacje.
Ad 1. Czy prawdą są pojawiające się w sferze publicznej nieoficjalne informacje,
iż CPK sp. z o.o. w ostatnich dniach złożyła dwa wnioski o środki z instrumentu
CEF na dofinansowanie projektów:
- budowy tunelu Kolei Dużych Prędkości pod Łodzią;
- przygotowania dokumentacji projektowej linii kolejowej Sieradz-Poznań;
Jednocześnie nie złożono wniosków o dofinansowanie:
- budowy linii kolejowej między Warszawą a Łodzią;
- przygotowanie dokumentacji technicznej węzła CPK?
Potwierdzam, że w dniu 30 stycznia 2024 r. spółka CPK Sp. z o.o. złożyła
w naborze CEF Transport 2023 dwa wnioski o dofinansowanie:
 Budowa odcinka Łódź Fabryczna – Łódź Retkinia (Tunel kolejowy Kolei
Dużych Prędkości),
 Opracowanie dokumentacji projektowej dla odcinka Sieradz Północny –
Pleszew – Poznań.

-- 1 of 4 --

2
Jednocześnie, w odniesieniu do drugiej części pytania, należy sprostować, że
przygotowane przez Spółkę, a ostatecznie niezłożone wnioski aplikacyjne, nie
dotyczyły całości inwestycji wskazanych w zapytaniu tylko ich ograniczonego
zakresu, tj. w odniesieniu do:
 budowy linii kolejowej między Warszawą a Łodzią – zostały
przygotowane, a nie zostały złożone dwa wnioski: Budowa linii kolejowej
na odcinku Bolimów-Las Wiączyński (tzw. odcinek łódzki) oraz Budowa
linii kolejowej na odcinku Kotowice – Bolimów (tzw. odcinek warszawski),
natomiast nie należały do zakresu tych projektów pozostałe inwestycje
niezbędne do utworzenia ciągu komunikacyjnego dla linii KDP Warszawa
– Łódź. Do zakresu rzeczowego przedmiotowych wniosków nie zaliczały
się: inwestycja w budowę tunelu w rejonie Warszawa Zachodnia, budowa
tunelu w rejonie Łódź Niciarniana, prace budowlane w rejonie węzła CPK
(Etap I mający zapewnić przejezdność linii kolejowej, dla którego, jak
wskazane zostanie w kolejnym akapicie, dopiero planowano wnioskować
o środki na projektowanie) oraz odcinek od Węzła CPK do Węzła
w Bolimowie. Spółka (powołując się na nieudostępnione MFiPR decyzje
poprzedniego Zarządu) wskazywała, że większość robót na odcinku
Warszawa-Łódź, w tym najdroższe elementy, będzie realizować ze
środków własnych lub innych środków (w toku prac nad wnioskami nie
doprecyzowała tych źródeł);
 przygotowania dokumentacji technicznej węzła CPK – został
przygotowany, natomiast nie został złożony wniosek na Opracowanie
dokumentacji projektowej dla budowy Węzła CPK, którego zakres nie
obejmuje całej wspomnianej inwestycji. Spółka podzieliła projektowanie
Węzła na III etapy. Przedmiotowy wniosek obejmował wyłącznie Etap I
tzn. projektowanie linii kolejowej nr 85 łącznie z fragmentami linii
kolejowych nr 5 i 88 na północ i na południe od linii kolejowej nr 85.
Ad 2. Jakie były przyczyny odstąpienia od złożenia wyżej wymienionych
wniosków?
Żeby precyzyjnie odpowiedzieć na to pytanie w pierwszej kolejności należy
wyjaśnić, czym charakteryzuje się realizacja projektów w ramach Instrumentu
„Łącząc Europę” (CEF) i czym różni się od procesu wdrażania projektów
finansowanych w ramach polityki spójności, z której realizowanych jest większość
inwestycji infrastrukturalnych, dofinansowanych ze środków UE w Polsce.
CEF to instrument finansowy zarządzany centralnie przez Komisję Europejską.
Nabory organizowane są przez Komisję Europejską (KE) we współpracy
z Europejską Agencją Wykonawczą ds. Klimatu, Infrastruktury i Środowiska
(CINEA).

-- 2 of 4 --

3
Obecny nabór, ogłoszony 26 września 2023 r. z terminem składania wniosków do
30 stycznia 2024 r., dysponował ograniczonym budżetem w wysokości 7 mld
euro dla wszystkich Państw Członkowskich. Ogłaszając konkurs, KE/CINEA
publikuje warunki, które projekty mają spełniać, aby mogły być kwalifikowalne
w konkursie. Między innymi w zapisach konkursu kluczowy jest warunek
dotyczący terminu realizacji inwestycji, tj.: The foreseen duration of the works
and mixed projects should be 4-5 years maximum. For studies projects it should
be 2-3 years maximum. In both cases, the end date set in the Grant Agreement
will not be later than 31.12.2028; z którego wynika m.in., że projekt nie może
trwać dłużej niż do końca 2028 roku.
Ponadto, warto podkreślić, że złożenie wniosku do KE/CINEA nie jest
jednoznaczne z otrzymaniem dofinansowania w ramach CEF, a szansa na
otrzymanie tego dofinansowania jest niewielka. W przedmiotowym naborze
złożono przez wnioskodawców z Państw Członkowskich ogółem 408 wniosków
o dofinansowanie na łączną kwotę 22 mld euro (trzykrotność puli środków
dostępnych w naborze).
Polscy beneficjenci złożyli 24 wnioski aplikacyjne na łączną kwotę
dofinansowania CEF w wysokości 2,4 mld EUR (w tym ok. 0,5 mld EUR w ramach
wniosków CPK Sp. z o.o.) dotyczące polskich inwestycji. Wśród wnioskodawców
są takie podmioty jak: PKP Polskie Linie Kolejowe S.A., CPK Sp. z o.o., GDDKiA,
Zarządy Portów Morskich.
Jednocześnie, należy podkreślić, że w odróżnieniu od inwestycji realizowanych
w ramach polityki spójności, w przypadku niepowodzenia w realizacji projektu
(np. powstania znacznych opóźnień) przyznana kwota dofinansowania przepada
i nie może zostać wykorzystana na inne polskie inwestycje – wraca do puli
środków dostępnych dla pozostałych Państw Członkowskich.
Z uwagi na powyższe, tj. dużą konkurencję, ograniczony budżet naboru
w stosunku do potrzeb, ryzyko utraty środków – do dofinansowania w ramach
CEF rekomendowane są tylko wnioski najlepiej przygotowane, najbardziej
„dojrzałe” (najlepiej już znacznie zaawansowane w realizacji) i/lub najmniej
ryzykowne.
Ad 3. Jakie działania podjął w ramach swoich obowiązków Pełnomocnik ds. CPK
aby zapewnić finansowanie ww. projektów?
oraz
Ad 4. Jakie źródła finansowania spółka i/lub ministerstwo zamierza pozyskać
aby uzupełnić finansowanie wspomnianych wniosków?
Wnioski spółki CPK, które nie zostały złożone w naborze do dnia 30 stycznia
2024 r. w przypadku, gdy zostaną poprawione poprzez urealnienie
harmonogramów i zwiększenie ich „dojrzałości”, będą mogły wziąć udział
w kolejnym naborze wniosków rozpoczynającym się we wrześniu br.

-- 3 of 4 --

4
Ad 5. Czy oszacowano ryzyka wynikające z ewentualnego niezrealizowania
powyższych inwestycji, leżących na sieci bazowej TEN-T, w tym w szczególności
ew. niedotrzymania warunków otrzymanego dofinansowania z CEF za
projektowanie połączenia Warszawa-Łódź (ok. 290 mln zł).
Projekt jest w trakcie realizacji. Wniosek o dofinansowanie na etap projektowy
zakładał uzyskanie decyzji w marcu 2023 r. Decyzje o środowiskowych
uwarunkowaniach na odcinek warszawski i odcinek łódzki wydano na przełomie
2023 i 2024 roku, tj. z prawie rocznym opóźnieniem. Ze względu na opóźnienia
w wydaniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach procedowane jest
obecnie wydłużenie realizacji projektu, które może być zastosowane jedynie
w wyjątkowych, należycie uzasadnionych przypadkach.
Warunkiem wypłaty dofinansowania ze środków CEF jest zrealizowanie zakresu
rzeczowego projektu i dotyczących go kamieni milowych. MFiPR oraz Centrum
Unijnych Projektów Transportowych ściśle monitorują projekt w zakresie jego
realizacji i ewentualnego ryzyka utracenia dofinansowania ze względu na ww.
opóźnienia.
Z uwagi na powyższe utrata dofinansowania jest już obecnie wstępnie
zidentyfikowanym ryzykiem w projekcie, niezależnie od kwestii pozyskania
dofinansowania z CEF, bądź innych źródeł, na etap budowlany.
Z poważaniem
Katarzyna Pełczyńska-Nałęcz
/podpisano elektronicznie/

-- 4 of 4 --