Interpelacja w sprawie skutków finansowych wprowadzonych w ramach Polskiego Ładu dla jednostek samorządu terytorialnego w pow. bieszczadzkim w woj. podkarpackim
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 13295
do ministra finansów i gospodarki
w sprawie skutków finansowych wprowadzonych w ramach Polskiego Ładu dla jednostek samorządu terytorialnego w pow. bieszczadzkim w woj. podkarpackim
Zgłaszający: Adam Dziedzic
Data wpływu: 31-10-2025
Szanowny Panie Ministrze,
w 2022 roku rząd Prawa i Sprawiedliwości wprowadził reformę podatkową określaną mianem Polskiego Ładu. Program ten, reklamowany jako „historyczna obniżka podatków”, w rzeczywistości okazał się jednym z najbardziej destrukcyjnych działań wobec finansów samorządów od momentu ich odrodzenia w 1990 roku.
Zasadnicze zmiany w systemie podatku dochodowego od osób fizycznych (PIT) - w szczególności podniesienie kwoty wolnej, obniżenie progów podatkowych i zmiana zasad odliczania składki zdrowotnej - doprowadziły do gwałtownego spadku dochodów własnych gmin, powiatów i województw. Wpływy z PIT stanowiące filar samorządowych budżetów w wielu przypadkach uległy zmniejszeniu. Tym samym Polski Ład faktycznie zniszczył stabilność finansową samorządów, pozbawiając je możliwości prowadzenia inwestycji, realizacji zadań własnych oraz zapewnienia mieszkańcom usług publicznych na dotychczasowym poziomie. Wiele samorządów zostało zmuszonych do wstrzymania projektów rozwojowych, ograniczenia wydatków oświatowych czy rezygnacji z inwestycji.
Rząd PiS obiecywał pełną rekompensatę utraconych dochodów poprzez tzw. subwencję rozwojową. W rzeczywistości była to doraźna i uznaniowa pomoc, która nie tylko nie wyrównała strat, ale wprowadziła dodatkową zależność samorządów od decyzji centralnych. Zamiast wzmocnienia lokalnej wspólnoty, wprowadzono system centralnego sterowania i finansowego uzależnienia od rządu.
Z danych Związku Miast Polskich, Unii Metropolii Polskich i wielu niezależnych analiz wynika, że łączne straty samorządów z tytułu wprowadzenia Polskiego Ładu liczone są w dziesiątkach miliardów złotych. Oznacza to trwałe osłabienie fundamentów lokalnej demokracji i ograniczenie zdolności samorządów do prowadzenia polityki rozwojowej.
W kontekście powyższego niezbędne jest uzyskanie od Ministerstwa Finansów precyzyjnych danych i analiz dotyczących realnego wpływu reform podatkowych w ramach Polskiego Ładu na finanse samorządów wszystkich szczebli.
Na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (Dz. U. z 2024 poz. 907) oraz art. 192 Regulaminu Sejmu RP przyjętego uchwałą Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 30 lipca 1992 r. (t.j. M.P. z 2022 poz. 990 z późn. zm.) zwracam się z prośbą o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
1. Ile wyniosły łączne straty dochodów jednostek samorządu terytorialnego w powiecie bieszczadzkim z rozbiciem na poszczególne gminy, wynikające z wprowadzenia zmian podatkowych w ramach tzw. Polskiego Ładu w latach 2022-2024?
2. Jakie były różnice w poziomie utraty dochodów między poszczególnymi kategoriami JST - miasta a gminy?
3. W jaki sposób Ministerstwo Finansów kalkulowało tzw. subwencję rozwojową mającą rekompensować samorządom ubytek w dochodach z PIT? Czy rekompensaty te w pełni pokryły straty poniesione przez samorządy?
Z poważaniem
Adam DZIEDZIC
Poseł na Sejm RP
Podsekretarz stanu Hanna Majszczyk
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (6)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (6)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
11400 znakówfax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/3
Subwencja rozwojowa
Warszawa, 27 listopada 2025 roku
Sprawa: Interpelacje nr 13295-13319 posła Adama Dziedzica
Znak sprawy: ST3.054.58.2025
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelacje o nr 13295-13319 Pana Posła Adama Dziedzica
w sprawie skutków finansowych wprowadzonych zmian podatkowych w ramach
Polskiego Ładu dla jednostek samorządu terytorialnego w powiatach województwa
podkarpackiego, proszę przyjąć następujące wyjaśnienia.
Skutki finansowe dla jednostek samorządu terytorialnego wynikające
z wprowadzonych w latach 2019-2022 zmian podatkowych w podatku
dochodowym od osób fizycznych w ramach Polskiego Ładu były szacowane łącznie
dla wszystkich jednostek samorządu terytorialnego, bez podziału na poszczególne
jednostki.
Wyszacowane łączne skutki zmian w podatku dochodowym od osób prawnych dla
wszystkich jednostek samorządu terytorialnego w latach 2022-2024, wg kwot
wykazanych w ocenie skutków regulacji (OSR) do ustaw mających wpływ na
wielkość dochodów z PIT, wyniosły 57.361 mln zł.
Skutki ubytków w PIT wg OSR projektów ustaw
(w mln zł)
2022 r. 19 221
2023 r. 18 940
2024 r. 19 200
R a z e m 57 361
-- 1 of 3 --
2/3
W kwestii subwencji rozwojowej, określonej przepisami art. 28a ustawy z dnia
13 listopada 2003 roku o dochodach jednostek samorządu terytorialnego,
informuję, że w latach 2022-2023 subwencja rozwojowa nie była wypłacana
odpowiednio na podstawie:
art. 18 ustawy z dnia 14 października 2021 r o zmianie ustawy o dochodach
jednostek samorządu terytorialnego oraz niektórych innych ustaw1,
art. 70l ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu
terytorialnego, wprowadzonego ustawą z dnia 15 września 2022 r. o zmianie
ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego oraz niektórych
innych ustaw2.
Subwencja rozwojowa została wypłacona po raz pierwszy dopiero w roku 2024.
Stosownie do art. 70w ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek
samorządu terytorialnego, część rozwojowa subwencji ogólnej dla jednostek
samorządu terytorialnego na rok 2024 wynosiła 3 231 000 tys. zł
i podlegała podziałowi na części przysługujące gminom, powiatom i województwom,
proporcjonalnie do wysokości udziału kwoty dochodów planowanych na rok 2024
z tytułu udziału we wpływach z podatku dochodowego od osób fizycznych gmin,
powiatów i województw w łącznej kwocie dochodów wszystkich jednostek
samorządu terytorialnego z tego tytułu.
Kwotę części rozwojowej subwencji ogólnej podzielono następująco:
gminy - 2 469 932 tys. zł,
powiaty - 658 308 tys. zł,
województwa - 102 760 tys. zł.
Z kwoty części rozwojowej subwencji ogólnej przysługującej gminom wydzielono:
stanowiącą 60%, kwotę podstawową, przysługującą każdej gminie, a jej podział
następował proporcjonalnie do liczby mieszkańców gmin, z zastrzeżeniem że
kwota dla jednej gminy nie może być mniejsza niż 0,01% i większa niż 3,0%
kwoty podstawowej ustalonej dla wszystkich gmin;
kwotę stanowiącą 40%, rozdzieloną między wszystkie gminy proporcjonalnie
do udziału należnego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2021 r. od
podatników zamieszkałych na obszarze gminy, w ogólnej kwocie należnego
podatku od osób fizycznych za 2021 r.
W analogiczny sposób podzielono kwotę części rozwojowej subwencji ogólnej
przysługującą powiatom, z tym że kwota podstawowa dla powiatu nie może być
mniejsza niż 0,1% i większa niż 0,95% kwoty podstawowej ustalonej dla wszystkich
powiatów.
1 Dz.U. z 2021 r. poz. 1927
2 Dz.U. z 2022 r. poz. 1964
-- 2 of 3 --
3/3
Kwoty z tytułu części rozwojowej subwencji ogólnej, jakie w 2024 r. otrzymały
jednostki samorządu terytorialnego woj. podkarpackiego, zostały podane
w załączniku.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów i Gospodarki
Hanna Majszczyk
podsekretarz stanu
w Ministerstwie Finansów
-- 3 of 3 --
w zł
WK PK GK GT typ GNAZWA SUBWENCJA OGÓLNA - część
rozwojowa
18 01 00 0 P bieszczadzki 481 193,00
18 01 03 2 G CZARNA 174 408,00
18 01 05 2 G LUTOWISKA 181 650,00
18 01 08 3 G USTRZYKI DOLNE 916 646,00
18 02 00 0 P brzozowski 946 043,00
18 02 01 3 G BRZOZÓW 1 415 792,00
18 02 02 2 G DOMARADZ 299 445,00
18 02 03 2 G DYDNIA 382 468,00
18 02 04 2 G HACZÓW 484 485,00
18 02 05 2 G JASIENICA ROSIELNA 396 944,00
18 02 06 2 G NOZDRZEC 377 868,00
18 03 00 0 P dębicki 2 201 044,00
18 03 01 1 G DĘBICA 2 799 651,00
18 03 02 3 G BRZOSTEK 637 155,00
18 03 03 2 G CZARNA 786 742,00
18 03 04 2 G DĘBICA 1 531 198,00
18 03 05 2 G JODŁOWA 258 364,00
18 03 06 3 G PILZNO 998 265,00
18 03 07 2 G ŻYRAKÓW 844 613,00
18 04 00 0 P jarosławski 1 785 924,00
18 04 01 1 G JAROSŁAW 2 183 754,00
18 04 02 1 G RADYMNO 274 660,00
18 04 03 2 G CHŁOPICE 271 709,00
18 04 04 2 G JAROSŁAW 713 151,00
18 04 05 2 G LASZKI 317 228,00
18 04 06 2 G PAWŁOSIÓW 473 317,00
18 04 07 3 G PRUCHNIK 462 098,00
18 04 08 2 G RADYMNO 547 040,00
18 04 09 2 G ROKIETNICA 198 102,00
18 04 10 2 G ROŹWIENICA 308 889,00
18 04 11 2 G WIĄZOWNICA 598 219,00
18 05 00 0 P jasielski 1 710 204,00
18 05 01 1 G JASŁO 2 063 443,00
18 05 02 2 G BRZYSKA 317 855,00
18 05 03 2 G DĘBOWIEC 441 125,00
18 05 04 2 G JASŁO 916 129,00
18 05 05 3 G KOŁACZYCE 448 709,00
18 05 06 2 G KREMPNA 161 009,00
18 05 07 2 G NOWY ŻMIGRÓD 444 163,00
18 05 08 2 G OSIEK JASIELSKI 254 124,00
18 05 09 2 G SKOŁYSZYN 647 039,00
18 05 11 2 G TARNOWIEC 471 252,00
18 06 00 0 P kolbuszowski 919 443,00
18 06 01 2 G CMOLAS 421 342,00
18 06 02 3 G KOLBUSZOWA 1 389 958,00
18 06 03 2 G MAJDAN KRÓLEWSKI 475 219,00
SUBWENCJA OGÓLNA - część rozwojowa jednostek samorzadu terytorialnego
województwa podkarpackiwgo w 2024 r.
-- 1 of 4 --
18 06 04 2 G NIWISKA 311 084,00
18 06 05 2 G RANIŻÓW 370 765,00
18 06 06 2 G DZIKOWIEC 295 506,00
18 07 00 0 P krośnieński 1 655 028,00
18 07 01 2 G CHORKÓWKA 704 788,00
18 07 02 3 G DUKLA 710 735,00
18 07 03 3 G IWONICZ‐ZDRÓJ 547 442,00
18 07 04 3 G JEDLICZE 833 957,00
18 07 05 2 G KORCZYNA 609 891,00
18 07 06 2 G KROŚCIENKO WYŻNE 329 767,00
18 07 07 2 G MIEJSCE PIASTOWE 726 933,00
18 07 08 3 G RYMANÓW 816 283,00
18 07 09 2 G WOJASZÓWKA 499 223,00
18 07 10 2 G JAŚLISKA 165 889,00
18 08 00 0 P leżajski 989 650,00
18 08 01 1 G LEŻAJSK 787 618,00
18 08 02 2 G GRODZISKO DOLNE 402 495,00
18 08 03 2 G KURYŁÓWKA 265 090,00
18 08 04 2 G LEŻAJSK 999 997,00
18 08 05 3 G NOWA SARZYNA 1 055 055,00
18 09 00 0 P lubaczowski 772 071,00
18 09 01 1 G LUBACZÓW 662 250,00
18 09 02 3 G CIESZANÓW 331 978,00
18 09 03 2 G HORYNIEC‐ZDRÓJ 217 319,00
18 09 04 2 G LUBACZÓW 445 190,00
18 09 05 3 G NAROL 371 519,00
18 09 06 3 G OLESZYCE 335 411,00
18 09 07 2 G STARY DZIKÓW 192 796,00
18 09 08 2 G WIELKIE OCZY 181 713,00
18 10 00 0 P łańcucki 1 289 611,00
18 10 01 1 G ŁAŃCUT 1 142 736,00
18 10 02 2 G BIAŁOBRZEGI 469 489,00
18 10 03 2 G CZARNA 678 076,00
18 10 04 2 G ŁAŃCUT 1 222 488,00
18 10 05 2 G MARKOWA 333 838,00
18 10 06 2 G RAKSZAWA 383 954,00
18 10 07 2 G ŻOŁYNIA 363 379,00
18 11 00 0 P mielecki 2 245 699,00
18 11 01 1 G MIELEC 3 826 556,00
18 11 02 2 G BOROWA 293 282,00
18 11 03 2 G CZERMIN 374 958,00
18 11 04 2 G GAWŁUSZOWICE 176 121,00
18 11 05 2 G MIELEC 826 404,00
18 11 06 2 G PADEW NARODOWA 273 833,00
18 11 07 3 G PRZECŁAW 632 437,00
18 11 08 3 G RADOMYŚL WIELKI 769 919,00
18 11 09 2 G TUSZÓW NARODOWY 466 856,00
18 11 10 2 G WADOWICE GÓRNE 421 455,00
18 12 00 0 P niżański 966 265,00
18 12 01 2 G HARASIUKI 283 202,00
18 12 02 2 G JAROCIN 253 113,00
18 12 03 2 G JEŻOWE 477 139,00
-- 2 of 4 --
18 12 04 2 G KRZESZÓW 201 707,00
18 12 05 3 G NISKO 1 286 389,00
18 12 06 3 G RUDNIK NAD SANEM 528 845,00
18 12 07 3 G ULANÓW 401 079,00
18 13 00 0 P przemyski 1 065 194,00
18 13 01 3 G BIRCZA 298 095,00
18 13 02 3 G DUBIECKO 433 444,00
18 13 03 2 G FREDROPOL 257 283,00
18 13 04 2 G KRASICZYN 290 156,00
18 13 05 2 G KRZYWCZA 219 946,00
18 13 06 2 G MEDYKA 323 617,00
18 13 07 2 G ORŁY 449 337,00
18 13 08 2 G PRZEMYŚL 625 724,00
18 13 09 2 G STUBNO 181 895,00
18 13 10 2 G ŻURAWICA 702 292,00
18 14 00 0 P przeworski 1 168 186,00
18 14 01 1 G PRZEWORSK 919 848,00
18 14 02 2 G ADAMÓWKA 207 420,00
18 14 03 2 G GAĆ 231 400,00
18 14 04 3 G JAWORNIK POLSKI 212 859,00
18 14 05 3 G KAŃCZUGA 618 500,00
18 14 06 2 G PRZEWORSK 790 995,00
18 14 07 3 G SIENIAWA 350 890,00
18 14 08 2 G TRYŃCZA 466 272,00
18 14 09 2 G ZARZECZE 354 446,00
18 15 00 0 P ropczycko‐sędziszowski 1 143 628,00
18 15 01 2 G IWIERZYCE 426 622,00
18 15 02 2 G OSTRÓW 388 846,00
18 15 03 3 G ROPCZYCE 1 555 568,00
18 15 04 3 G SĘDZISZÓW MAŁOPOLSKI 1 311 863,00
18 15 05 2 G WIELOPOLE SKRZYŃSKIE 383 729,00
18 16 00 0 P rzeszowski 2 802 460,00
18 16 01 1 G DYNÓW 315 998,00
18 16 02 3 G BŁAŻOWA 563 955,00
18 16 03 3 G BOGUCHWAŁA 1 318 211,00
18 16 04 2 G CHMIELNIK 417 125,00
18 16 05 2 G DYNÓW 321 408,00
18 16 06 3 G GŁOGÓW MAŁOPOLSKI 1 201 970,00
18 16 07 2 G HYŻNE 353 579,00
18 16 08 2 G KAMIEŃ 354 340,00
18 16 09 2 G KRASNE 806 194,00
18 16 10 2 G LUBENIA 347 171,00
18 16 11 3 G SOKOŁÓW MAŁOPOLSKI 948 404,00
18 16 12 2 G ŚWILCZA 957 204,00
18 16 13 2 G TRZEBOWNISKO 1 407 773,00
18 16 14 3 G TYCZYN 672 210,00
18 17 00 0 P sanocki 1 435 795,00
18 17 01 1 G SANOK 2 144 766,00
18 17 02 2 G BESKO 222 204,00
18 17 03 2 G BUKOWSKO 269 203,00
18 17 04 2 G KOMAŃCZA 214 800,00
18 17 05 2 G SANOK 964 482,00
-- 3 of 4 --
18 17 06 2 G TYRAWA WOŁOSKA 164 085,00
18 17 07 3 G ZAGÓRZ 730 221,00
18 17 08 2 G ZARSZYN 475 156,00
18 18 00 0 P stalowowolski 1 687 152,00
18 18 01 1 G STALOWA WOLA 3 467 879,00
18 18 02 2 G BOJANÓW 385 367,00
18 18 03 2 G PYSZNICA 704 169,00
18 18 04 2 G RADOMYŚL NAD SANEM 388 066,00
18 18 05 3 G ZAKLIKÓW 439 287,00
18 18 06 2 G ZALESZANY 637 675,00
18 19 00 0 P strzyżowski 903 688,00
18 19 01 2 G CZUDEC 664 180,00
18 19 02 2 G FRYSZTAK 526 183,00
18 19 03 2 G NIEBYLEC 529 063,00
18 19 04 3 G STRZYŻÓW 1 095 555,00
18 19 05 2 G WIŚNIOWA 395 457,00
18 20 00 0 P tarnobrzeski 795 935,00
18 20 01 3 G BARANÓW SANDOMIERSKI 615 678,00
18 20 02 2 G GORZYCE 716 307,00
18 20 03 2 G GRĘBÓW 531 475,00
18 20 04 3 G NOWA DĘBA 967 559,00
18 21 00 0 P leski 492 854,00
18 21 01 2 G BALIGRÓD 186 766,00
18 21 02 2 G CISNA 181 513,00
18 21 03 3 G LESKO 595 002,00
18 21 04 2 G OLSZANICA 247 274,00
18 21 05 2 G SOLINA 280 622,00
18 61 00 0 M Krosno 3 482 160,00
18 62 00 0 M Przemyśl 4 416 816,00
18 63 00 0 M Rzeszów 17 381 278,00
18 64 00 0 M Tarnobrzeg 3 456 351,00
-- 4 of 4 --