Interpelacja w sprawie konieczności nowelizacji przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i niektórych innych ustaw
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 13292
do ministra finansów i gospodarki
w sprawie konieczności nowelizacji przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i niektórych innych ustaw
Zgłaszający: Wioletta Maria Kulpa
Data wpływu: 30-10-2025
Szanowny Panie Ministrze,
w związku ze stanowiskiem przedstawionym przez wójta gminy Mińsk Mazowiecki oraz konwent wójtów i burmistrzów powiatu mińskiego z dnia 16 października 2025 r., zwracam się z interpelacją dotyczącą pilnej potrzeby podjęcia działań legislacyjnych mających na celu korektę obowiązujących przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2024 r. poz. 1130 ze zm.) oraz ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. (Dz. U. z 2023 r. poz. 1688 ze zm.).
W przedmiotowych stanowiskach samorządy wskazują na poważne trudności w praktycznym stosowaniu nowych regulacji dotyczących wydawania decyzji o warunkach zabudowy oraz wdrażania reformy systemu planowania przestrzennego.
Podkreślają, że mimo słusznych założeń reformy – mającej na celu uporządkowanie i usprawnienie procesów planistycznych – jej wdrożenie w obecnym kształcie może doprowadzić do szeregu negatywnych skutków, zarówno dla obywateli, jak i dla jednostek samorządu terytorialnego.
Samorządy sygnalizują w szczególności następujące problemy:
1. Nierealistyczny 5-letni termin ważności decyzji o warunkach zabudowy (WZ) wydanych po 1 stycznia 2026 r.
W związku z ogromną liczbą wniosków składanych jeszcze w 2025 r. oraz ograniczonymi możliwościami kadrowymi i organizacyjnymi urzędów, wiele decyzji nie zostanie wydanych i uprawomocnionych przed wejściem w życie nowych przepisów. Może to skutkować utratą praw nabytych przez inwestorów oraz masowym napływem odwołań i skarg na bezczynność organów administracji.
2. Ryzyko nakładania kar finansowych na gminy w związku z niedotrzymaniem ustawowych terminów wydania decyzji o WZ, pomimo obiektywnej niemożności ich zachowania w obecnych warunkach organizacyjnych.
3. Zbyt restrykcyjne ograniczenia w wyznaczaniu stref planistycznych oraz limit 130% powierzchni terenów bilansowanych, które uniemożliwiają racjonalne planowanie przestrzenne, zwłaszcza w gminach położonych wokół dużych miast. W konsekwencji wstrzymywany jest rozwój nowych terenów mieszkaniowych, co może pogłębić deficyt mieszkań i kryzys demograficzny w wielu gminach.
4. Nadmierne obciążenie urzędów gminnych wynikające z masowego wzrostu liczby składanych wniosków o wydanie decyzji o WZ – nawet trzykrotnie większego niż w latach poprzednich. Brak odpowiednich zasobów kadrowych i finansowych prowadzi do paraliżu prac planistycznych i zwiększa ryzyko błędów administracyjnych.
W związku z tym samorządy postulują m.in.:
• uchylenie 5-letniego terminu ważności decyzji o WZ wydanych na podstawie wniosków złożonych do dnia 31 grudnia 2025 r. i przywrócenie ich bezterminowego charakteru,
• zawieszenie lub uchylenie przepisów przewidujących kary finansowe dla organów administracyjnych za nieterminowe wydanie decyzji o WZ,
• zniesienie ograniczeń przy wyznaczaniu stref planistycznych oraz limitów bilansowania terenów (art. 13c ust. 2 pkt 1–3 ustawy),
• wprowadzenie rozwiązań przejściowych pozwalających na bezpieczne i równomierne wdrożenie reformy systemu planowania przestrzennego.
Reforma, której celem jest uporządkowanie i usprawnienie procesów planistycznych, nie powinna odbywać się kosztem poczucia bezpieczeństwa prawnego obywateli ani poprzez naruszenie konstytucyjnych zasad równości wobec prawa.
Zgłaszane przez samorządy postulaty nie zmieniają istoty reformy, lecz mają charakter porządkujący i ochronny – zarówno wobec mieszkańców, jak i wobec jednostek samorządowych.
W związku z powyższym zwracam się do Pana Ministra z pytaniami:
1. Czy ministerstwo analizuje postulaty przedstawione przez konwent wójtów i burmistrzów powiatu mińskiego oraz wójta gminy Mińsk Mazowiecki dotyczące potrzeby zmiany przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym?
2. Czy resort planuje wprowadzenie przepisów przejściowych umożliwiających zachowanie ważności decyzji o warunkach zabudowy wydanych na podstawie wniosków złożonych do końca 2025 roku?
3. Czy rozważane jest złagodzenie limitów bilansowania terenów (130%) i zniesienie ograniczeń w wyznaczaniu stref planistycznych, które uniemożliwiają wielu gminom prowadzenie racjonalnej polityki przestrzennej?
4. Jakie działania zamierza podjąć ministerstwo w celu wsparcia samorządów lokalnych w realizacji nowych obowiązków planistycznych, w tym wzmocnienia kadrowego i finansowego urzędów?
Podsekretarz stanu Tomasz Lewandowski
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Podaje wskaźniki procentowe (1)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (12)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
6708 znakówkancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Znak pisma: DPR-II.054.32.2025
Warszawa, 21 listopada 2025 r.
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: interpelacji nr 13292 Pani Posłanki Wioletty Marii Kulpy w sprawie konieczności
nowelizacji przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
oraz ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu
przestrzennym i niektórych innych ustaw
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 13292 Pani Posłanki Wioletty Marii Kulpy w sprawie
konieczności nowelizacji przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu
przestrzennym oraz ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o planowaniu
i zagospodarowaniu przestrzennym i niektórych innych ustaw, przekazuję następujące
wyjaśnienia.
W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że w dniu 24 września 2023 r. weszła w życie
nowelizacja ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu
przestrzennym (Dz. U. poz. 1688, z późn. zm., dalej jako „ustawa pzp”), która zobligowała
gminy do sporządzenia planów ogólnych gmin – nowych opracowań planistycznych
w randze aktu prawa miejscowego, obejmujących całą gminę i sporządzanych wyłącznie
w formie cyfrowej. Dokument ten w znacznej mierze zastąpi dotychczasowe studia
uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin, które zgodnie z art.
65 ww. nowelizacji stracą moc najpóźniej z dniem 1 lipca 2026 r. W tym samym terminie
zakończy się okres przejściowy i wejdą w życie wszystkie znowelizowane przepisy reformy
systemu planowania przestrzennego.
Odnosząc się do pytań Pani Posłanki, podkreślić należy, że wszystkie postulaty
wpływające do Ministerstwa są analizowane. W przypadku uznania ich za zasadne, są
podejmowane stosowne działania legislacyjne.
Sygnalizowane przez samorządy trudności w dotrzymaniu ustawowych terminów wydania
decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, są znane Ministerstwu
Rozwoju i Technologii. Problemy z wydawaniem decyzji o warunkach zabudowy
i zagospodarowania terenu wiążą się z możliwością nałożenia na gminę kar finansowych
-- 1 of 3 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
za nieterminowe wydanie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowaniu terenu,
w związku ze znaczącym wzrostem liczby składanych wniosków o wydanie ww. decyzji
po wejściu w życie reformy systemu planowania przestrzennego. Nagromadzenie
wniosków o wydanie decyzji o warunkach zabudowy, które powinny być wydane
w określonym ustawowo terminie, powoduje problemy organizacyjne i kadrowe jednostek
samorządu terytorialnego, które w tym samym czasie (do 1 lipca 2026 r.) są obciążone
obowiązkiem sporządzania planu ogólnego. Do Ministerstwa Rozwoju i Technologii
napływają liczne sygnały od gmin i ich związków, wskazujące na zwiększoną liczbę
wniosków o wydanie decyzji o warunkach zabudowy oraz braki kadrowe urzędów gmin,
uzasadniające problemy z dotrzymaniem terminów na wydanie tych decyzji. Powyższe
potwierdzają też dane uzyskane bezpośrednio z gmin. Wynika z nich, że w większości
badanych gmin w pierwszej połowie 2025 r. nastąpiło wydłużenie średniego czasu
na wydanie decyzji o warunkach zabudowy.
W związku z powyższym w Ministerstwie Rozwoju i Technologii został opracowany
projekt ustawy o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, który
obecnie jest na etapie konsultacji, uzgodnień i opiniowania (UD 316) i w którym
planowane jest zawieszenie do 31 grudnia 2026 r. kar wynikających z ustawy o
planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym za nieterminowe wydanie decyzji o
warunkach zabudowy i zagospodarowaniu terenu. Projekt ten zawiera także inne
propozycje zmian przepisów.
Należy także zaznaczyć, że grupa posłów przygotowała projekt ustawy o zmianie ustawy
o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (druk 1839), który w dniu 5 listopada
2025 r. został uchwalony przez Sejm i obecnie oczekuje na podpis Prezydenta
Rzeczypospolitej Polskiej. Ustawa ta zmienia art. 62 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o
zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych
ustaw (Dz.U. poz. 1688 z późn. zm.) i na mocy tego przepisu decyzje o warunkach
zabudowy, które stały się prawomocne przed dniem 1 stycznie 2026 r., lub które zostały
wydane w sprawach wszczętych przed dniem 16 października 2025 r. będą decyzjami
bezterminowymi. Ustawa również zawiera przepis o zawieszeniu do 31 grudnia 2026 r. kar
wynikających z ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym za nieterminowe
wydanie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowaniu terenu.
Odnośnie pytania Pani Posłanki dotyczącego złagodzenia limitów bilansowania terenów
(130%) i zniesienie ograniczeń w wyznaczaniu stref planistycznych, uprzejmie informuję,
że Ministerstwo Rozwoju i Technologii nie prowadzi prac nad zmianą przepisów w tym
zakresie.
Odnosząc się do pytania dotyczącego zamierzonych działań Ministerstwa w celu
wsparcia samorządów lokalnych w realizacji nowych obowiązków planistycznych, w tym
wzmocnienia kadrowego i finansowego urzędów gmin w zarządzaniu zwiększoną liczbą
wniosków o warunki zabudowy, przy minimalizacji obciążeń finansowych
i administracyjnych, przekazuję informację.
Obecnie każda gmina w Polsce, może ubiegać się o uzyskanie dofinansowania w formie
refundacji kosztów poniesionych na sporządzenie, uchwalenie i ogłoszenie planu ogólnego
-- 2 of 3 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
gminy, miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz uchwalenie gminnego
programu rewitalizacji. Po przygotowaniu jednego z wyżej wymienionych dokumentów
gmina może złożyć stosowany wniosek i otrzymać dofinansowanie. Gmina starająca się
o dofinansowanie musi mieć szczególnie na względzie fakt, że środki finansowe
na przygotowanie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz gminnego
programu rewitalizacji zostaną przekazane tylko wówczas, jeżeli uchwalony i ogłoszony
zostanie plan ogólny gminy. Szczegółowe informacje dotyczące naboru wniosków wraz z
pełną dokumentacją konkursową znajdują się na stronie internetowej Ministerstwa
Rozwoju i Technologii. Wspomniane powyżej środki nie są przeznaczone na finansowanie
wydawania decyzji WZ, jednak stanowią realne wsparcie gmin we wdrażaniu reformy
planowania przestrzennego.
Z upoważnienia, z wyrazami szacunku
Tomasz Lewandowski
Podsekretarz Stanu
/ kwalifikowany podpis elektroniczny /
w Ministerstwie Rozwoju i Technologii
-- 3 of 3 --