Interpelacja w sprawie listy zielonych urządzeń i materiałów oraz przyszłości branży urządzeń grzewczych
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 13285
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie listy zielonych urządzeń i materiałów oraz przyszłości branży urządzeń grzewczych
Zgłaszający: Artur Daniel Gierada
Data wpływu: 30-10-2025
Szanowna Pani Minister,
do mojego biura poselskiego wpływają liczne sygnały od przedstawicieli branży urządzeń grzewczych, którzy wyrażają zaniepokojenie projektowanymi przez Ministerstwo Klimatu i Środowiska [dalej: MKiŚ] zmianami dotyczącymi wpisu urządzeń na listę zielonych urządzeń i materiałów [dalej: ZUM].
Wątpliwości dotyczą w szczególności kotłów na paliwo pelletowe z automatycznym podawaniem paliwa, które od lat przechodzą wieloetapowe kontrole i weryfikacje w zakresie zgodności z dyrektywami unijnymi oraz normami i rozporządzeniami krajowymi. Już teraz producenci byli zobowiązani m.in. do przedstawienia oświadczeń potwierdzających brak możliwości montażu tzw. rusztu awaryjnego, choć w systemie prawnym brakowało jasnej definicji tego pojęcia. Dopiero obecnie powstają ekspertyzy doprecyzowujące, czym właściwie jest ruszt awaryjny oraz jakie elementy mogą być uznane za umożliwiające jego montaż.
Producentów urządzeń grzewczych niepokoi fakt, że po latach funkcjonowania w oparciu o obowiązujące przepisy i kontrole urządzenia, które uzyskały pozytywne oceny, mogą ponownie zostać poddane weryfikacji w oparciu o nowe, dopiero konsultowane kryteria. Przedsiębiorcy zwracają uwagę, że dla sprawnego prowadzenia działalności gospodarczej potrzebna jest przewidywalność wprowadzanych norm prawnych.
Z informacji przekazanych branży grzewczej przez MKiŚ wynika, że nowe wytyczne mogą doprowadzić do sytuacji, w której praktycznie wszystkie z obecnych modeli kotłów na biomasę nie spełnią kryteriów wpisu na listę ZUM. W efekcie w 2026 roku lista ta może być całkowicie pozbawiona kotłów zasilanych pelletem, co w praktyce oznacza wykluczenie biomasy jako źródła energii w programie „Czyste Powietrze”. Dodatkowo należy zwrócić uwagę, że także w odniesieniu do pomp ciepła planowane są zmiany, które – w zależności od ostatecznego brzmienia przepisów – mogą znacząco ograniczyć dostępność tej technologii na liście ZUM.
Przedsiębiorcy zwracają uwagę, że jeżeli oba te scenariusze się spełnią, Polska może stanąć wobec sytuacji, w której program „Czyste Powietrze” zostanie pozbawiony dostępnych technologii grzewczych. Beneficjenci programu nie będą mogli skorzystać z żadnej formy wsparcia przy wymianie źródeł ciepła, a cały ciężar dostosowania budynków do wymogów dyrektywy EPBD oraz uchwał antysmogowych zostanie przerzucony na obywateli. Dodatkowym problemem, który sygnalizują przedstawiciele branży urządzeń grzewczych, jest niespójność regulacji krajowych i regionalnych. Uchwały antysmogowe w niektórych województwach (np. uchwała świętokrzyska) promują kotły gazowe kosztem biomasy, podczas gdy Unia Europejska dąży do całkowitego odejścia od spalania paliw kopalnych. Niewątpliwie spójne regulacje i jasne deklaracje – co do kierunku transformacji energetycznej – zachęcają do inwestycji i rozwoju innowacyjnych rozwiązań. Brak spójności natomiast może skutkować marginalizacją polskich przedsiębiorstw na europejskim rynku.
Przedstawiciele branży urządzeń grzewczych podkreślają, że problem nie dotyczy wyłącznie zasad wpisu na listę ZUM. Optymalnym rozwiązaniem – zdaniem przedsiębiorców – byłoby wskazanie, które technologie będą wspierane w długim horyzoncie czasowym. Skutkowałoby to pewnością inwestycyjną i wpływało pozytywnie na rozwój zarówno producentów urządzeń grzewczych, jak i całego rynku.
Podkreślić należy, że producenci urządzeń grzewczych, w tym członkowie Izby Gospodarczej Urządzeń OZE, deklarują gotowość do dialogu z administracją publiczną, udział w panelach dyskusyjnych i konsultacjach społecznych, a także opracowanie rozwiązań technicznych ograniczających możliwość nieprawidłowej eksploatacji urządzeń. Taka współpraca zapewni, że nowe przepisy nie będą tworzone jednostronnie, a z istotnym wkładem przedstawicieli branży.
Z powyższych względów zwracam się do Pani z prośbą o odpowiedź na następujące pytania:
Czy urządzenia, które przeszły już kilka kontroli i weryfikacji, w tym w zakresie tzw. rusztu awaryjnego i zasypu ręcznego paliwa w kotłach automatycznych, będą ponownie podlegać ocenie przy wpisie na listę ZUM zgodnie z nowymi propozycjami MKiŚ?
Czy zdaniem MKiŚ wprowadzenie proponowanych zmian może spowodować, iż w 2026 roku na liście ZUM nie znajdzie się żadna technologia oparta na spalaniu biomasy, a być może także pompy ciepła?
Czy MKiŚ przewiduje, że ewentualne rozwiązania techniczne ograniczające ryzyko nieprawidłowej eksploatacji kotłów będą opracowywane we współpracy z producentami?
Jakie technologie grzewcze rząd planuje wspierać w perspektywie 15 lat w ramach transformacji energetycznej państwa? Czy Krajowy Plan w dziedzinie Energii i Klimatu jest dokumentem wiążącym w tym zakresie?
Czy MKiŚ podejmie działania w celu promowania ujednolicenia uchwał antysmogowych, które obecnie preferują kotły gazowe nad kotły na biomasę, aby były one zgodne z polityką unijną i krajową, w szczególności z dyrektywą EPBD zakładającą odchodzenie od paliw kopalnych?
Czy MKiŚ planuje konsultacje z producentami urządzeń grzewczych i organizacjami branżowymi (np. IGU OZE), aby proces legislacyjny w obszarze transformacji energetycznej był przejrzysty, przewidywalny i oparty na wiedzy praktycznej oraz możliwościach rynku?
Czy rząd planuje powołanie pełnomocnika rządu ds. transformacji energetycznej w obszarze ogrzewnictwa, odpowiedzialnego za stałą koordynację dialogu z branżą i administracją publiczną?
Pragnę podkreślić, że polska branża kotlarska jest bardzo rozwinięta, stanowi ważną część krajowej gospodarki i zatrudnia tysiące osób. Aby nadal się rozwijać i inwestować w technologie, które będą służyć społeczeństwu w przyszłości, potrzebuje jasnych deklaracji dotyczących kierunków transformacji energetycznej.
Łączę wyrazy szacunku
Artur Gierada
Poseł na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej
Sekretarz stanu Krzysztof Bolesta
Odpowiedź zawiera znaczną ilość ogólników lub zapowiedzi dalszych analiz przy ograniczonej liczbie konkretów.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (2)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
- Wykryto zwrot wymijający: „nie posiada wiedzy” (brak danych / ewidencji w resorcie)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
8530 znakówinfo@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
Sekretarz Stanu
Krzysztof Bolesta
DPN-WWM.050.65.2025.MM
4068581.16454294.13459487
Warszawa, 28-11-2025
Dotyczy: odpowiedzi na interpelację Posła Artura Daniela Gierady (K10INT13285)
Temat: lista zielonych urządzeń i materiałów oraz przyszłości branży urządzeń grzewczych.
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w zawiązku z interpelacją nr K10INT13285 Posła Artura Daniela Gierady przekazuję
poniżej odpowiedzi:
1. Czy urządzenia, które przeszły już kilka kontroli i weryfikacji, w tym w zakresie tzw. rusztu
awaryjnego i zasypu ręcznego paliwa w kotłach automatycznych, będą ponownie podlegać
ocenie przy wpisie na listę ZUM zgodnie z nowymi propozycjami MKiŚ?
Lista Zielonych Urządzeń i Materiałów” (lista ZUM), prowadzona przez Instytut Ochrony
Środowiska -Państwowy Instytut Badawczy (IOŚ-BIP), jest dobrowolna i współtworzona
przez producentów i dystrybutorów materiałów i urządzeń grzewczych. Narzędzie
powstało jako pomoc dla wnioskodawców i beneficjentów Programu „Czyste Powietrze”
(PPCP) w wyborze urządzeń i materiałów, kwalifikujących się do dofinansowania.
PPCP jest programem w ramach, którego udzielane jest dofinansowanie ze środków
publicznych. W przypadku takich środków kluczowe jest zapewnienie pełnej przejrzystości
kryteriów wsparcia, a kwalifikowane do dofinansowania powinny być urządzenia wysokiej
jakości, które pozwalają osiągnąć trwały efekt ekologiczny.
Decyzje o zmianach regulaminu listy ZUM są podejmowane przede wszystkim w interesie
beneficjentów Programu. Zgodnie z obowiązującymi zapisami regulaminu, w celu rejestracji
urządzeń i materiałów w bazie, producent jest zobowiązany do przedstawienia
dokumentów, potwierdzających spełnienie wymagań zgodnie z obowiązującymi przepisami
i programami, raporty z badań i certyfikaty. Jest to istotny element wpisu na listę ZUM,
kluczowy w dopuszczeniu urządzeń i materiałów do dotacji.
Zgłaszający może zostać poproszony o uzupełnienie dokumentacji lub dodatkowe
wyjaśnienia w sytuacji, gdy w regulaminie zostaną wprowadzone nowe wymagania. W tym
przypadku, nawet urządzenia wcześniej zweryfikowane będą musiały potwierdzić ich
spełnienie, jednak zawsze z uwzględnieniem terminu przejściowego. Takie działania są
również możliwe w przypadku stwierdzenia zmian technicznych w urządzeniu lub
materiale, zaprzestania spełniania wymagań obowiązującego prawa lub programów, a także
w sytuacji ponownego wnioskowania o umieszczenie urządzenia na liście po wcześniejszym
zawieszeniu lub usunięciu.
-- 1 of 3 --
Jednocześnie w ramach rozwoju listy ZUM możliwe jest wprowadzenie obowiązku
weryfikacji wymagań stawianych pompom ciepła i kotłom na biomasę przez niezależne
jednostki posiadające certyfikację Polskiego centrum Akredytacji.
2. Czy zdaniem MKiŚ, wprowadzenie proponowanych zmian może spowodować, iż w 2026
roku na liście ZUM nie znajdzie się żadna technologia oparta na spalaniu biomasy, a być
może także pompy ciepła?
Wprowadzenie proponowanych zmian nie spowoduje, zniknięcia technologii opartych na
spalaniu biomasy czy pomp ciepła. Technologie takie jak kotły na pelet oraz pompy ciepła są
jednymi z kluczowych form wsparcia w Programie „Czyste Powietrze”. Rozwiązania oparte
na odnawialnych źródłach ciepła (OZE) stanowią istotny element transformacji
energetycznej w kierunku niskoemisyjnego ogrzewnictwa indywidualnego, a ich rosnąca
popularność znajduje odzwierciedlenie w programach wsparcia.
Żadna z procedowanych aktualnie zmian nie eliminuje danych technologii z listy ZUM.
Kierunek wprowadzanych modyfikacji zmierza do dotowania urządzeń o najwyższej
jakości, tak aby zapewnić beneficjentom maksymalne bezpieczeństwo i standardy
techniczne. W perspektywie kolejnych etapów prac nad zmianami regulaminu listy ZUM
zakłada się, że wsparcie będą mogły uzyskać urządzenia produkowane na terenie Unii
Europejskiej. Pozwoli to zwiększyć konkurencyjność krajowego rynku OZE oraz wzmocnić
jego innowacyjność.
3. Czy MKiŚ przewiduje, że ewentualne rozwiązania techniczne ograniczające ryzyko
nieprawidłowej eksploatacji kotłów będą opracowywane we współpracy z producentami?
Ministerstwo Klimatu i Środowiska stale współpracuje z organizacjami zrzeszającymi
producentów urządzeń grzewczych. Aktualnie trwają prace nad doprecyzowaniem
wymagań wpisu na listę ZUM oraz zmianami w regulaminie, które mają wypracować
kryteria europejskości urządzeń grzewczych, aby wspierać produkcje i konkurencyjność w
Unii Europejskiej z uwzględnieniem wysokich standardów jakościowych. Celem tych
działań jest także wypracowanie kompleksowych rozwiązań zapewniających
bezpieczeństwo i prawidłową eksploatację dotowanych urządzeń grzewczych.
4. Jakie technologie grzewcze rząd planuje wspierać w perspektywie 15 lat w ramach
transformacji energetycznej państwa? Czy Krajowy Plan w dziedzinie Energii i Klimatu jest
dokumentem wiążącym w tym zakresie?
Zgodnie z krajowymi dokumentami strategicznymi: Polityką Energetyczną Polski
(PEP2040) oraz aktualizowanym Krajowym Planem w dziedzinie Energii i Klimatu (KPEiK),
priorytetem jest odchodzenie od węgla i paliw kopalnych na rzecz niskoemisyjnych
technologii i zwiększenia udziału w sektorze energetycznym, odnawialnych źródeł ciepła.
5. Czy MKiŚ podejmie działania w celu promowania ujednolicenia uchwał antysmogowych,
które obecnie preferują kotły gazowe nad kotły na biomasę, aby były one zgodne z polityką
unijną i krajową, w szczególności z dyrektywą EPBD zakładającą odchodzenie od paliw
kopalnych?
Ministerstwo Klimatu i Środowiska nie prowadzi obecnie żadnych prac nad ujednoliceniem
uchwał antysmogowych.
Uchwały antysmogowe są przepisami prawa miejscowego obowiązującymi na obszarze
województwa lub jego części. Przepisy te są przyjmowane przez sejmiki województw
-- 2 of 3 --
i są publikowane w wojewódzkich dziennikach urzędowych1. Celem uchwał
antysmogowych jest zapobieganie negatywnemu oddziaływaniu na zdrowie ludzi lub
na środowisko instalacji spalania paliw, które nie wymagają pozwolenia na emisję albo
zgłoszenia. Proces spalania paliw w instalacjach grzewczych małej mocy jest bowiem jedną
z głównych przyczyn złego stanu jakości powietrza w Polsce.
Uchwały antysmogowe, które są jednym z prawnych narzędzi w działaniach na rzecz
poprawy jakości powietrza w Polsce, określają m.in. rodzaje lub jakość paliw dopuszczonych
do stosowania lub których stosowanie jest zakazane na danym obszarze, lub wymagania
techniczne dla instalacji, w których następuje spalanie paliw. Dotychczas takie ograniczenia
lub zakazy zostały wprowadzone przez sejmiki 14 województw (uchwał nie przyjęto tylko
w województwie warmińsko-mazurskim i podlaskim). Każda z uchwał w sposób specyficzny
formułuje ograniczenia lub zakazy dotyczące spalania paliw (w szczególności paliw stałych)
lub wymagania dotyczące wycofywania z eksploatacji starych kotłów opalanych paliwami
stałymi.
Realizacja postanowień uchwał antysmogowych, jako aktów prawa miejscowego,
jest nadzorowana przez władze samorządowe.
6. Czy MKiŚ planuje konsultacje z producentami urządzeń grzewczych i organizacjami
branżowymi (np. IGU OZE), aby proces legislacyjny w obszarze transformacji energetycznej
był przejrzysty, przewidywalny i oparty na wiedzy praktycznej oraz możliwościach rynku?
Ministerstwo Klimatu i Środowiska stale prowadzi dialog z organizacjami branżowymi oraz
przedstawicielami rynku producentów urządzeń grzewczych. Konsultacje odbywają się
zarówno w ramach konsultacji publicznych w procesie legislacyjnym projektów aktów
prawnych, jak i w toku prac nad wypracowywaniem zmian zapisów programów,
wspierających transformację energetyczną oraz poprawę jakości powietrza.
7. Czy Rząd planuje powołanie Pełnomocnika Rządu ds. transformacji energetycznej w
obszarze ogrzewnictwa, odpowiedzialnego za stałą koordynację dialogu z branżą i
administracją publiczną?
Ministerstwo Klimatu i Środowiska nie posiada wiedzy o planach powołania Pełnomocnika
Rządu ds. transformacji energetycznej w obszarze ogrzewnictwa.
Kompetencje w zakresie koordynacji działań w obszarze energetyki leżą w gestii
Ministerstwa Energii.
Z wyrazami szacunku
Krzysztof Bolesta
Sekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości:
1. Departament Spraw Parlamentarnych w KPRM
1 art. 96 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2025 r. poz. 647, 1080.
-- 3 of 3 --