Interpelacja w sprawie likwidacji tzw. dołów kwasowych w Czechowicach-Dziedzicach
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 13275
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie likwidacji tzw. dołów kwasowych w Czechowicach-Dziedzicach
Zgłaszający: Małgorzata Pępek
Data wpływu: 29-10-2025
Szanowna Pani Minister!
Teren tzw. dołów kwasowych w Czechowicach-Dziedzicach stanowi jedno z największych i najbardziej niebezpiecznych historycznych zanieczyszczeń środowiska w województwie śląskim. Na obszarze dawnej rafinerii do dziś zalegają tysiące ton odpadów ropopochodnych i kwasów pochodzących z przerobu ropy naftowej, które stanowią realne zagrożenie dla zdrowia mieszkańców oraz dla wód gruntowych i powierzchniowych.
Pomimo licznych apeli społecznych i samorządowych, przez osiem lat rządów Prawa i Sprawiedliwości nie podjęto żadnych skutecznych działań w celu likwidacji tego niebezpiecznego składowiska. Problem był wielokrotnie zgłaszany przez władze lokalne i organizacje ekologiczne, jednak nie znalazł odzwierciedlenia w decyzjach inwestycyjnych ani planach finansowych ówczesnego resortu.
W marcu 2025 roku złożyłam w tej sprawie interpelację poselską, zwracając uwagę na skalę zagrożenia i konieczność pilnej interwencji państwa. W odpowiedzi Ministerstwo Klimatu i Środowiska poinformowało, że na rok 2025 zabezpieczono 200 mln zł na usuwanie nielegalnie nagromadzonych odpadów, jednak środki te wystarczyły jedynie na dziewięć pierwszych lokalizacji z ogólnej listy 23 priorytetowych miejsc.
Resort zapowiedział jednocześnie, że kolejny nabór wniosków planowany jest na 2026 rok, o ile pozwolą na to możliwości budżetu państwa. Podkreślono także, że przepis umożliwiający dofinansowanie takich zadań ma charakter epizodyczny i obowiązuje jedynie w latach 2025-2027.
W związku z powyższym, zwracam się do Pani Minister z następującym pytaniem:
Czy w ramach planowanego na 2026 rok naboru do rezerwy celowej budżetu państwa na usuwanie nielegalnie nagromadzonych odpadów zostanie ujęta likwidacja tzw. dołów kwasowych w Czechowicach-Dziedzicach, stanowiących jedno z najpoważniejszych zagrożeń ekologicznych w regionie?
Z wyrazami szacunku
Małgorzata Pępek
Poseł na Sejm RP
Podsekretarz stanu Anita Sowińska
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 2 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (1)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (3)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
4401 znakówinfo@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
DGO-SGO.050.30.2025.WK
4064968.16444160.13373176
Warszawa, 16-11-2025
Pan
Szymon Hołownia,
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację pani poseł Małgorzaty Pępek w sprawie likwidacji tzw. dołów
kwasowych w Czechowicach-Dziedzicach (K10INT13275), uprzejmie informuję.
Na wstępie chciałabym zwrócić uwagę, że działania prowadzone przez Ministra Klimatu
i Środowiska mają charakter systemowy, m.in. związane są z realizacją zadań o charakterze
legislacyjnym. W związku z problemem nielegalnego nagromadzenia odpadów w zakresie
braku wystarczających środków finansowych na usunięcie odpadów resort klimatu
i środowiska podjął działania w celu umożliwienia przekazywania organom administracji
środków z rezerwy celowej budżetu państwa na ww. cel (tj. wprowadzono art. 226b ustawy
z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach1). Jednocześnie na 2026 rok zostały zabezpieczone
środki finansowe rezerwy celowej w wysokości 200 mln zł na usuwanie odpadów.
W ramach powyższych czynności na początku przyszłego roku zostanie przeprowadzony
nabór do rezerwy celowej na 2026 r. jako dofinansowanie do usunięcia nielegalnie
nagromadzonych odpadów. Potencjalni beneficjenci naboru do rezerwy celowej budżetu
państwa zostaną wyłonieni na podstawie list opracowanych przez wojewódzkich
inspektorów ochrony środowiska (WIOŚ), zawierających wyselekcjonowane lokalizacje
nielegalnego zdeponowania odpadów, które mogą stanowić zagrożenie dla lokalnej
społeczności — w szczególności dla życia i zdrowia ludzi oraz dla środowiska.
W ramach naboru do rezerwy celowej wojewodowie zbiorą od właściwych organów
administracji (właściwi do podejmowania działań w zakresie usunięcia odpadów) fiszki
przedstawiające informacje o nielegalnych miejscach nagromadzenia odpadów. Fiszki będą
zawierały informacje wskazujące na dyspozycyjność organu do podjęcia się usunięcia
odpadów w 2026 r. Po upływie terminu składania fiszek wojewodowie wstępnie
zweryfikują je pod względem:
1. formalno-rachunkowym, tj. nie będą brane pod uwagę lokalizacje, gdzie potrzebne
środki finansowe z rezerwy celowej na usunięcie odpadów (lub jego etapu) w 2026 r.
przekraczają rocznie kwotę 50 mln zł (dot. realizacji całego przedsięwzięcia lub jego
etapu) oraz gdzie nie wykazano co najmniej 1 % wkładu własnego, oraz
2. podstawowych kryteriów, koniecznych do spełnienia:
1) została wydana decyzja na podstawie art. 26a ustawy o odpadach stała się
ostateczna najpóźniej dzień przed złożeniem fiszki,
1 Dz. U. z 2023 r., poz. 1587 z późn. zm.
-- 1 of 2 --
2) fiszka została wypełniona prawidłowo – tzn. wskazano precyzyjnie wszystkie
wymagane informacje w fiszce (np. ilość odpadów musi być określona w Mg,
potencjalny beneficjent musi wypełnić wszystkie miejsca w fiszce),
3) w danym miejscu zdeponowano odpady niebezpieczne (rezerwa celowa będzie
przeznaczona na likwidację odpadów niebezpiecznych),
4) termin zakończenia realizacji przedsięwzięcia lub jego etapu nie przekracza daty
30 listopada 2026 r.
Wojewodowie po weryfikacji otrzymanych fiszek przekażą do Ministerstwa Klimatu
i Środowiska fiszki wstępnie pozytywnie zweryfikowane. Z kolei resort klimatu i środowiska
przeprowadzi analizę tych fiszek, w ramach której zostanie sporządzony ranking lokalizacji
nielegalnie nagromadzonych odpadów, gdzie pod uwagę będzie brana ocena merytoryczna
wojewodów i WIOŚ dla każdej lokalizacji.
W lutym 2025 r. Ministerstwo Klimatu i Środowiska od Wojewody Śląskiego otrzymało
fiszki, które nie przeszły pozytywnej weryfikacji przez wojewodę. Do jednej z takich fiszek
należała fiszka złożona przez Burmistrza Czechowic-Dziedzic dotycząca „Likwidacji
zagrożeń spowodowanych przez odpady zgromadzone w „dołach kwasowych”.
Niemniej jednak, możliwe jest by w przyszłym roku fiszka przeszła pozytywną weryfikację
przez wojewodę, jeżeli spełni wskazane wymagania formalne. Spełnienie tych wymagań
pozwoli następnie uwzględnić ją w zestawieniu lokalizacji nielegalnie nagromadzonych
odpadów, które mają szanse na uzyskanie dofinansowania.
Z wyrazami szacunku
Z up. Ministra
Anita Sowińska
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości:
- Departament Spraw Parlamentarnych, KPRM
-- 2 of 2 --