Interpelacja nr 13269
Interpelacja w sprawie zasad klasyfikacji i postępowania z odpadami borowinowymi powstającymi w zakładach lecznictwa uzdrowiskowego
Zgłaszający:
•
Adresat:
Klimat, Energia i Środowisko (88%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie zasad klasyfikacji i postępowania z odpadami borowinowymi powstającymi w zakładach lecznictwa uzdrowiskowego
Interpelacja nr 13269
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie zasad klasyfikacji i postępowania z odpadami borowinowymi powstającymi w zakładach lecznictwa uzdrowiskowego
Zgłaszający: Sylwia Bielawska, Anna Sobolak, Małgorzata Tracz
Data wpływu: 29-10-2025
Szanowna Pani Minister,
do mojego biura poselskiego docierają liczne sygnały ze strony przedstawicieli uzdrowisk dolnośląskich oraz podmiotów prowadzących działalność w zakresie lecznictwa uzdrowiskowego o problemach związanych z obowiązującą klasyfikacją i sposobem postępowania ze zużytą borowiną.
Borowina jest czynnym rodzajem torfu leczniczego powstałego z obumarłej roślinności bagiennej. Zaliczana jest do peloidów, czyli dennych osadów wód złożonych z resztek organicznych pochodzenia roślinnego zawierających duże stężenie soli mineralnych. Masa borowinowa stosowana w okładach jest zatem naturalnym materiałem organicznym, niezawierającym substancji szkodliwych dla zdrowia i środowiska. Po wykonaniu zabiegu balneologicznego zużyta borowina nie zmienia składu fizykochemicznego i nie jest materiałem zakaźnym, co potwierdzają wyniki badań mikrobiologicznych. W państwach członkowskich UE borowinę pozabiegową wolno odzyskiwać lub przekazywać osobom fizycznym oraz jednostkom organizacyjnym zajmującym się uprawami rolnymi. Odpad ten jest bowiem bardzo dobrej jakości nawozem naturalnym. W krajach Unii Europejskiej problem składowania tego typu odpadów nie istnieje z uwagi, iż borowinę pozabiegową w celu utrzymania tych właściwości, które warunkują jej oddziaływanie w czasie zabiegu, poddaje się regeneracji w warunkach zbliżonych do naturalnych przez pozostawienie jej na kilku, kilkunastoletni okres w specjalnie zbudowanych dołach odstojnikowych. W okresie regeneracji borowina ulega również samooczyszczeniu pod względem mikrobiologicznym. Po umieszczeniu borowiny z powrotem w pokładach (złożach naturalnych) następuje znacząca regeneracja fizycznych właściwości po 6-7 latach. Regenerowana borowina wykorzystywana jest jako dodatek do świeżej borowiny wykorzystywanej do zabiegów borowinowych klasycznych (zawijania, okłady), w których główną rolę odgrywają czynniki fizyczne (termiczne) lub na cele przemysłowe lub rolnicze (ogrodnicze).
Tymczasem w naszym kraju zgodnie z obowiązującymi przepisami, w szczególności z ustawą z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2023 r. poz. 1587 z późn. zm.) oraz rozporządzeniem Ministra Klimatu z dnia 2 stycznia 2020 r. w sprawie katalogu odpadów (Dz. U. poz. 10), odpady pochodzące z działalności uzdrowiskowej, w tym zużyta borowina, są kwalifikowane w sposób, który w praktyce wymusza ich kosztowną utylizację jako odpady o charakterze organicznym, często traktowane na równi z odpadami medycznymi lub sanitarnymi.
Taka kwalifikacja budzi poważne wątpliwości środowiskowe i ekonomiczne. Zużyta borowina, będąca naturalnym torfem leczniczym, po wykorzystaniu w zabiegach nie staje się odpadem niebezpiecznym. Jest materiałem pochodzenia naturalnego, wolnym od substancji toksycznych, który – po odpowiednim procesie higienizacji – mógłby zostać ponownie wykorzystany w obiegu gospodarczym, np.
jako materiał rekultywacyjny przy odtwarzaniu terenów zdegradowanych,
jako komponent w procesie kompostowania,
jako surowiec do produkcji nawozów organicznych lub podłoży glebowych,
ewentualnie jako biomasowy materiał energetyczny niskiej wartości opałowej.
Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o odpadach, priorytetem gospodarki odpadami jest zapobieganie ich powstawaniu, a następnie ponowne użycie, recykling i odzysk. W świetle tej zasady, obecna praktyka całkowitej utylizacji borowiny poprzez przekazywanie jej do spalarni lub specjalistycznych instalacji jest sprzeczna z ideą gospodarki o obiegu zamkniętym (GOZ), promowaną w polityce środowiskowej Unii Europejskiej oraz w Krajowym Planie Gospodarki Odpadami 2028.
Ponadto, zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1353), borowina jest uznawana za naturalny surowiec leczniczy. Wobec tego, brak odrębnych regulacji dotyczących jej zagospodarowania po wykorzystaniu prowadzi do sytuacji, w której uzdrowiska ponoszą nieproporcjonalnie wysokie koszty związane z jej unieszkodliwianiem, często przekraczające możliwości finansowe mniejszych podmiotów.
W związku z powyższym, zwracam się do Pani Minister z następującymi pytaniami:
Czy Ministerstwo Klimatu i Środowiska planuje dokonanie przeglądu obowiązującej klasyfikacji odpadów borowinowych w rozporządzeniu w sprawie katalogu odpadów, w celu umożliwienia ich zaliczenia do kategorii odpadów biodegradowalnych lub innych niż niebezpieczne?
Czy ministerstwo rozważa opracowanie nowych wytycznych dotyczących możliwości ponownego wykorzystania borowiny po procesie higienizacji, np. w kompostowaniu lub rekultywacji terenów?
Czy prowadzone są prace nad włączeniem przedstawicieli branży uzdrowiskowej i instytutów badawczych (np. Państwowego Instytutu Geologicznego, Instytutu Ochrony Środowiska) do opracowania bezpiecznych i ekonomicznie uzasadnionych metod zagospodarowania tego rodzaju odpadów?
Czy ministerstwo rozważa wprowadzenie pilotażowego programu lub funduszu wsparcia dla uzdrowisk, które chciałyby wdrożyć rozwiązania zgodne z zasadami gospodarki o obiegu zamkniętym w zakresie przetwarzania borowiny?
Borowina, jako naturalny torf leczniczy, stanowi jedno z podstawowych bogactw polskich uzdrowisk. Po wykorzystaniu w celach leczniczych traci część swoich właściwości, jednak nie staje się substancją szkodliwą dla środowiska. Obowiązująca klasyfikacja wymusza kosztowną utylizację, której stawki sięgają nawet kilku tysięcy złotych za tonę. W konsekwencji wiele uzdrowisk ogranicza liczbę zabiegów lub rezygnuje z wykorzystania borowiny na rzecz innych metod terapeutycznych, co osłabia znaczenie polskiego lecznictwa uzdrowiskowego. Dostosowanie klasyfikacji odpadów borowinowych do rzeczywistego poziomu ich oddziaływania na środowisko, wraz z dopuszczeniem możliwości ponownego ich wykorzystania, pozwoliłoby znacząco ograniczyć koszty działalności uzdrowisk, a także przyczyniłoby się do realizacji celów polityki ekologicznej państwa w zakresie gospodarki o obiegu zamkniętym.
Z wyrazami szacunku
Sylwia Bielawska
Posłanka na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej
Interpelacja nr 13269
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie zasad klasyfikacji i postępowania z odpadami borowinowymi powstającymi w zakładach lecznictwa uzdrowiskowego
Zgłaszający: Sylwia Bielawska, Anna Sobolak, Małgorzata Tracz
Data wpływu: 29-10-2025
Szanowna Pani Minister,
do mojego biura poselskiego docierają liczne sygnały ze strony przedstawicieli uzdrowisk dolnośląskich oraz podmiotów prowadzących działalność w zakresie lecznictwa uzdrowiskowego o problemach związanych z obowiązującą klasyfikacją i sposobem postępowania ze zużytą borowiną.
Borowina jest czynnym rodzajem torfu leczniczego powstałego z obumarłej roślinności bagiennej. Zaliczana jest do peloidów, czyli dennych osadów wód złożonych z resztek organicznych pochodzenia roślinnego zawierających duże stężenie soli mineralnych. Masa borowinowa stosowana w okładach jest zatem naturalnym materiałem organicznym, niezawierającym substancji szkodliwych dla zdrowia i środowiska. Po wykonaniu zabiegu balneologicznego zużyta borowina nie zmienia składu fizykochemicznego i nie jest materiałem zakaźnym, co potwierdzają wyniki badań mikrobiologicznych. W państwach członkowskich UE borowinę pozabiegową wolno odzyskiwać lub przekazywać osobom fizycznym oraz jednostkom organizacyjnym zajmującym się uprawami rolnymi. Odpad ten jest bowiem bardzo dobrej jakości nawozem naturalnym. W krajach Unii Europejskiej problem składowania tego typu odpadów nie istnieje z uwagi, iż borowinę pozabiegową w celu utrzymania tych właściwości, które warunkują jej oddziaływanie w czasie zabiegu, poddaje się regeneracji w warunkach zbliżonych do naturalnych przez pozostawienie jej na kilku, kilkunastoletni okres w specjalnie zbudowanych dołach odstojnikowych. W okresie regeneracji borowina ulega również samooczyszczeniu pod względem mikrobiologicznym. Po umieszczeniu borowiny z powrotem w pokładach (złożach naturalnych) następuje znacząca regeneracja fizycznych właściwości po 6-7 latach. Regenerowana borowina wykorzystywana jest jako dodatek do świeżej borowiny wykorzystywanej do zabiegów borowinowych klasycznych (zawijania, okłady), w których główną rolę odgrywają czynniki fizyczne (termiczne) lub na cele przemysłowe lub rolnicze (ogrodnicze).
Tymczasem w naszym kraju zgodnie z obowiązującymi przepisami, w szczególności z ustawą z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2023 r. poz. 1587 z późn. zm.) oraz rozporządzeniem Ministra Klimatu z dnia 2 stycznia 2020 r. w sprawie katalogu odpadów (Dz. U. poz. 10), odpady pochodzące z działalności uzdrowiskowej, w tym zużyta borowina, są kwalifikowane w sposób, który w praktyce wymusza ich kosztowną utylizację jako odpady o charakterze organicznym, często traktowane na równi z odpadami medycznymi lub sanitarnymi.
Taka kwalifikacja budzi poważne wątpliwości środowiskowe i ekonomiczne. Zużyta borowina, będąca naturalnym torfem leczniczym, po wykorzystaniu w zabiegach nie staje się odpadem niebezpiecznym. Jest materiałem pochodzenia naturalnego, wolnym od substancji toksycznych, który – po odpowiednim procesie higienizacji – mógłby zostać ponownie wykorzystany w obiegu gospodarczym, np.
jako materiał rekultywacyjny przy odtwarzaniu terenów zdegradowanych,
jako komponent w procesie kompostowania,
jako surowiec do produkcji nawozów organicznych lub podłoży glebowych,
ewentualnie jako biomasowy materiał energetyczny niskiej wartości opałowej.
Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o odpadach, priorytetem gospodarki odpadami jest zapobieganie ich powstawaniu, a następnie ponowne użycie, recykling i odzysk. W świetle tej zasady, obecna praktyka całkowitej utylizacji borowiny poprzez przekazywanie jej do spalarni lub specjalistycznych instalacji jest sprzeczna z ideą gospodarki o obiegu zamkniętym (GOZ), promowaną w polityce środowiskowej Unii Europejskiej oraz w Krajowym Planie Gospodarki Odpadami 2028.
Ponadto, zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1353), borowina jest uznawana za naturalny surowiec leczniczy. Wobec tego, brak odrębnych regulacji dotyczących jej zagospodarowania po wykorzystaniu prowadzi do sytuacji, w której uzdrowiska ponoszą nieproporcjonalnie wysokie koszty związane z jej unieszkodliwianiem, często przekraczające możliwości finansowe mniejszych podmiotów.
W związku z powyższym, zwracam się do Pani Minister z następującymi pytaniami:
Czy Ministerstwo Klimatu i Środowiska planuje dokonanie przeglądu obowiązującej klasyfikacji odpadów borowinowych w rozporządzeniu w sprawie katalogu odpadów, w celu umożliwienia ich zaliczenia do kategorii odpadów biodegradowalnych lub innych niż niebezpieczne?
Czy ministerstwo rozważa opracowanie nowych wytycznych dotyczących możliwości ponownego wykorzystania borowiny po procesie higienizacji, np. w kompostowaniu lub rekultywacji terenów?
Czy prowadzone są prace nad włączeniem przedstawicieli branży uzdrowiskowej i instytutów badawczych (np. Państwowego Instytutu Geologicznego, Instytutu Ochrony Środowiska) do opracowania bezpiecznych i ekonomicznie uzasadnionych metod zagospodarowania tego rodzaju odpadów?
Czy ministerstwo rozważa wprowadzenie pilotażowego programu lub funduszu wsparcia dla uzdrowisk, które chciałyby wdrożyć rozwiązania zgodne z zasadami gospodarki o obiegu zamkniętym w zakresie przetwarzania borowiny?
Borowina, jako naturalny torf leczniczy, stanowi jedno z podstawowych bogactw polskich uzdrowisk. Po wykorzystaniu w celach leczniczych traci część swoich właściwości, jednak nie staje się substancją szkodliwą dla środowiska. Obowiązująca klasyfikacja wymusza kosztowną utylizację, której stawki sięgają nawet kilku tysięcy złotych za tonę. W konsekwencji wiele uzdrowisk ogranicza liczbę zabiegów lub rezygnuje z wykorzystania borowiny na rzecz innych metod terapeutycznych, co osłabia znaczenie polskiego lecznictwa uzdrowiskowego. Dostosowanie klasyfikacji odpadów borowinowych do rzeczywistego poziomu ich oddziaływania na środowisko, wraz z dopuszczeniem możliwości ponownego ich wykorzystania, pozwoliłoby znacząco ograniczyć koszty działalności uzdrowisk, a także przyczyniłoby się do realizacji celów polityki ekologicznej państwa w zakresie gospodarki o obiegu zamkniętym.
Z wyrazami szacunku
Sylwia Bielawska
Posłanka na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Anita Sowińska
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
15%
Konkretność
85%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
10
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
4.8 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (10)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
9207 znaków
Telefon: (+48) 22 369 29 00 ul. Wawelska 52/54, 00-922 Warszawa
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
DGO-SGO.050.31.2025.ŁZ
4064682.16563939.13508292
Warszawa, 07-12-2025
Dotyczy: odpowiedzi na interpelację posłanek Sylwii Bielawskiej, Anny Sobolak oraz
Małgorzaty Tracz (znak: K10INT13269).
Temat: zasady klasyfikacji i postępowania z odpadami borowinowymi powstającymi
w zakładach lecznictwa uzdrowiskowego.
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z interpelacją nr K10INT13269 posłanek Sylwii Bielawskiej, Anny Sobolak oraz
Małgorzaty Tracz przekazuję odpowiedź w zakresie kompetencji Ministra Klimatu
i Środowiska.
1. Czy Ministerstwo Klimatu i Środowiska planuje dokonanie przeglądu obowiązującej
klasyfikacji odpadów borowinowych w rozporządzeniu w sprawie katalogu odpadów,
w celu umożliwienia ich zaliczenia do kategorii odpadów biodegradowalnych lub innych
niż niebezpieczne?
Obecnie Ministerstwo Klimatu i Środowiska nie planuje przeglądu klasyfikacji odpadów
borowinowych w rozporządzeniu Ministra Klimatu z dnia 2 stycznia 2020 r. w sprawie
katalogu odpadów1 (dalej jako: katalog odpadów).
Zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach2 (dalej jako: ustawa
o odpadach) odpady klasyfikuje się przez ich zaliczenie do odpowiedniej grupy,
podgrupy i rodzaju odpadów, przy czym klasyfikacja odpadów odbywa się na
podstawie źródła ich powstania oraz właściwości.
W przypadku odpadów borowinowych powstających w zakładach lecznictwa
uzdrowiskowego istnieją przesłanki, aby uznać je za odpady medyczne, ponieważ
powstają w związku z udzielaniem świadczeń zdrowotnych. Zaś, zgodnie z art. 3 ust. 1
pkt 8 ustawy o odpadach poprzez odpady medyczne rozumie się odpady powstające
w związku z udzielaniem świadczeń zdrowotnych oraz prowadzeniem badań
i doświadczeń naukowych w zakresie medycyny. Zatem klasyfikacja przedmiotowych
odpadów jako medycznych wynika przede wszystkim z ww. ustawy.
Jednocześnie niezasadne jest klasyfikowanie wszystkich odpadów medycznych jako
odpady medyczne zakaźne lub jako odpady niebezpieczne.
i. Aby zaklasyfikować odpad jako odpad niebezpieczny musi on wykazywać co
najmniej jedną spośród właściwości niebezpiecznych. Właściwości powodujące,
1 Dz.U. z 2020 r. poz. 10.
2 Dz.U. z 2023 r. poz. 1587.
-- 1 of 4 --
że odpady są odpadami niebezpiecznymi, oraz warunki uznania odpadów za
niebezpieczne, z wyjątkiem warunków uznania odpadów za posiadające
właściwości zakaźne, określają przepisy rozporządzenia Komisji (UE) nr
1357/2014 z dnia 18 grudnia 2014 r. zastępującego załącznik III do dyrektywy
Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/98/WE w sprawie odpadów oraz
uchylającej niektóre dyrektywy (Dz.Urz. UE L 365 z 19.12.2014, str. 89, z późn.
zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem (UE) nr 1357/2014", oraz rozporządzenia
Rady (UE) 2017/997 z dnia 8 czerwca 2017 r. zmieniającego załącznik III do
dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/98/WE w odniesieniu do
niebezpiecznej właściwości HP 14 „Ekotoksyczne” (Dz.Urz. UE L 150
z 14.06.2017, str. 1), zwanego dalej „rozporządzeniem (UE) 2017/997” (zgodnie
z art. 3 ust. 4 ustawy o odpadach).
ii. Zaś warunkiem uznania odpadów za posiadające właściwości zakaźne jest:
obecność w nich żywych mikroorganizmów lub przekroczenie wartości
mikrobiologicznego zanieczyszczenia lub obecność w nich żywych
mikroorganizmów lub ich toksyn, o których wiadomo lub co do których istnieją
wiarygodne podstawy do przyjęcia, że wywołują choroby u ludzi lub innych
żywych organizmów (zgodnie z rozporządzeniem Ministra Klimatu z dnia 24
grudnia 2019 r. w sprawie warunków uznania odpadów za posiadające
właściwości zakaźne oraz sposobu ustalania tych właściwości3).
Wobec powyższego traktowanie zużytej borowiny na równi z odpadami medycznym
jest w opinii resortu klimatu i środowiska uzasadnione, jednakże to czy stanowi ona
odpad medyczny zakaźny, czy lub posiadający inne właściwości, które kwalifikują go
do odpadów niebezpiecznych powinno określać się zgodnie z wyżej wymienionymi
przepisami.
Ostatecznie, zgodnie z art. 27 ust. 1 ustawy o odpadach to wytwórca odpadów jest
obowiązany do gospodarowania wytworzonymi przez siebie odpadami, wobec tego
jest również zobowiązany do dokonania prawidłowej klasyfikacji wytworzonych przez
siebie odpadów w oparciu o właściwości i źródło ich pochodzenia.
W związku z powyższym, wytwórca odpadu powinien każdorazowo ocenić jego
właściwości i dokonać klasyfikacji zgodnie z obowiązującymi przepisami.
2. Czy Ministerstwo rozważa opracowanie nowych wytycznych dotyczących możliwości
ponownego wykorzystania borowiny po procesie higienizacji, np. w kompostowaniu lub
rekultywacji terenów?
Ministerstwo Klimatu i Środowiska nie przewiduje w najbliższym czasie opracowania
wytycznych dotyczących możliwości przetwarzania odpadów borowiny.
Aktualne przepisy w zakresie gospodarki odpadami w postaci odpadów borowinowych
powstających w zakładach lecznictwa uzdrowiskowego już od dłuższego czasu
pozostają bez zmian i służą zapewnieniu bezpieczeństwa sanitarnego
i środowiskowego.
Zgodnie z obowiązującymi przepisami możliwe jest przetwarzanie przedmiotowych
odpadów w instalacjach przeznaczonych do zagospodarowania odpadów medycznych,
3 Dz.U. z 2020 r. poz. 3.
-- 2 of 4 --
pod warunkiem, że instalacje te posiadają w swoim zezwoleniu odpowiedni kod
odpadu –18 01 80* lub 18 01 81.
Jednocześnie na podstawie przepisów wykonawczych do ustawy o odpadach
dopuszczono dodatkowy sposób przetwarzania tych odpadów, który nie jest dostępny
dla innych odpadów medycznych. Szczegółowe informacje w tym zakresie znajdują się
w załączniku do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 11 maja 2015 r. w sprawie
odzysku odpadów poza instalacjami i urządzeniami4.
Zgodnie z przepisami powyższego rozporządzenia i jego załącznika, dla odpadów
o kodzie ex 18 01 81 (zużyte kąpiele lecznicze aktywne biologiczne inne niż
wymienione w 18 01 80 – borowina pozabiegowa) dopuszczono możliwość ich
przetwarzania poza instalacjami w procesie odzysku R3 (recykling lub odzysk substancji
organicznych, które nie są stosowane jako rozpuszczalniki) –tj. poprzez stosowanie do
wypełniania wyrobisk torfu, pod warunkiem spełnienia wymagań określonych
w załączniku do rozporządzenia.
Jednocześnie na podstawie przepisów rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 20
stycznia 2015 r. w sprawie procesu odzysku R105, dopuszczono możliwość odzysku
odpadów o kodzie ex 18 01 81 (zużyte kąpiele lecznicze aktywne biologiczne inne niż
wymienione w 18 01 80 – borowina pozabiegowa), w procesie R10 (obróbka na
powierzchni ziemi przynosząca korzyści dla rolnictwa lub poprawę stanu środowiska),
pod pewnymi warunkami wskazanymi w załączniku do rozporządzenia.
Przepisy te zostały wprowadzone w wyniku postulatów strony społecznej i stanowią
istotne odstępstwo od zasad obowiązujących w odniesieniu do innych odpadów
medycznych, w szczególności odpadów medycznych zakaźnych dla których
obowiązuje nakaz unieszkodliwiania przez termiczne przekształcanie w spalarniach
odpadów niebezpiecznych (zgodnie z art. 95 ust. 2 ustawy o odpadach).
3. Czy prowadzone są prace nad włączeniem przedstawicieli branży uzdrowiskowej
i instytutów badawczych (np. Państwowego Instytutu Geologicznego, Instytutu Ochrony
Środowiska) do opracowania bezpiecznych i ekonomicznie uzasadnionych metod
zagospodarowania tego rodzaju odpadów?
Ministerstwo Klimatu i Środowiska nie prowadzi i nie bierze udziału w pracach
mających na celu opracowanie innych niż wspomniane wyżej metod zagospodarowania
odpadów borowinowych. Obowiązujące przepisy, o których mowa powyżej,
przewidują m.in. odstępstwo dotyczące odpadów zużytej borowiny pozabiegowej,
w zakresie ich przetwarzania poza instalacjami i urządzeniami - na powierzchni ziemi –
i w ocenie Ministerstwa Klimatu i Środowiska są one wystarczające.
4. Czy Ministerstwo rozważa wprowadzenie pilotażowego programu lub funduszu wsparcia
dla uzdrowisk, które chciałyby wdrożyć rozwiązania zgodne z zasadami gospodarki
o obiegu zamkniętym w zakresie przetwarzania borowiny?
Na chwilę obecną w Ministerstwie Klimatu i Środowiska nie są prowadzone prace nad
uruchomieniem dedykowanego pilotażowego programu ani funduszu wsparcia dla
4 Dz.U. z 2015 r. poz. 796.
5 Dz.U. z 2015 r. poz. 132.
-- 3 of 4 --
uzdrowisk w zakresie wdrażania rozwiązań zgodnych z zasadami gospodarki o obiegu
zamkniętym w obszarze przetwarzania borowiny. Wynika to m.in. z ograniczonych
środków finansowych pozostających w dyspozycji Narodowego Funduszu Ochrony
Środowiska i Gospodarki Wodnej (dalej jako: NFOŚiGW).
W kontekście ewentualnego dofinansowania przedsięwzięć związanych z ochroną
środowiska, do krajowych źródeł finansowania należą przede wszystkim NFOŚiGW
oraz Wojewódzkie Fundusze Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. Sanatoria
oraz podmioty je zrzeszające powinny rozważyć zapoznanie się z dostępnymi
instrumentami wsparcia oferowanymi przez wskazane instytucje.
Z wyrazami szacunku
Z up. Ministra
Anita Sowińska
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości:
Departament Spraw Parlamentarnych, KPRM.
-- 4 of 4 --
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
DGO-SGO.050.31.2025.ŁZ
4064682.16563939.13508292
Warszawa, 07-12-2025
Dotyczy: odpowiedzi na interpelację posłanek Sylwii Bielawskiej, Anny Sobolak oraz
Małgorzaty Tracz (znak: K10INT13269).
Temat: zasady klasyfikacji i postępowania z odpadami borowinowymi powstającymi
w zakładach lecznictwa uzdrowiskowego.
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z interpelacją nr K10INT13269 posłanek Sylwii Bielawskiej, Anny Sobolak oraz
Małgorzaty Tracz przekazuję odpowiedź w zakresie kompetencji Ministra Klimatu
i Środowiska.
1. Czy Ministerstwo Klimatu i Środowiska planuje dokonanie przeglądu obowiązującej
klasyfikacji odpadów borowinowych w rozporządzeniu w sprawie katalogu odpadów,
w celu umożliwienia ich zaliczenia do kategorii odpadów biodegradowalnych lub innych
niż niebezpieczne?
Obecnie Ministerstwo Klimatu i Środowiska nie planuje przeglądu klasyfikacji odpadów
borowinowych w rozporządzeniu Ministra Klimatu z dnia 2 stycznia 2020 r. w sprawie
katalogu odpadów1 (dalej jako: katalog odpadów).
Zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach2 (dalej jako: ustawa
o odpadach) odpady klasyfikuje się przez ich zaliczenie do odpowiedniej grupy,
podgrupy i rodzaju odpadów, przy czym klasyfikacja odpadów odbywa się na
podstawie źródła ich powstania oraz właściwości.
W przypadku odpadów borowinowych powstających w zakładach lecznictwa
uzdrowiskowego istnieją przesłanki, aby uznać je za odpady medyczne, ponieważ
powstają w związku z udzielaniem świadczeń zdrowotnych. Zaś, zgodnie z art. 3 ust. 1
pkt 8 ustawy o odpadach poprzez odpady medyczne rozumie się odpady powstające
w związku z udzielaniem świadczeń zdrowotnych oraz prowadzeniem badań
i doświadczeń naukowych w zakresie medycyny. Zatem klasyfikacja przedmiotowych
odpadów jako medycznych wynika przede wszystkim z ww. ustawy.
Jednocześnie niezasadne jest klasyfikowanie wszystkich odpadów medycznych jako
odpady medyczne zakaźne lub jako odpady niebezpieczne.
i. Aby zaklasyfikować odpad jako odpad niebezpieczny musi on wykazywać co
najmniej jedną spośród właściwości niebezpiecznych. Właściwości powodujące,
1 Dz.U. z 2020 r. poz. 10.
2 Dz.U. z 2023 r. poz. 1587.
-- 1 of 4 --
że odpady są odpadami niebezpiecznymi, oraz warunki uznania odpadów za
niebezpieczne, z wyjątkiem warunków uznania odpadów za posiadające
właściwości zakaźne, określają przepisy rozporządzenia Komisji (UE) nr
1357/2014 z dnia 18 grudnia 2014 r. zastępującego załącznik III do dyrektywy
Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/98/WE w sprawie odpadów oraz
uchylającej niektóre dyrektywy (Dz.Urz. UE L 365 z 19.12.2014, str. 89, z późn.
zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem (UE) nr 1357/2014", oraz rozporządzenia
Rady (UE) 2017/997 z dnia 8 czerwca 2017 r. zmieniającego załącznik III do
dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/98/WE w odniesieniu do
niebezpiecznej właściwości HP 14 „Ekotoksyczne” (Dz.Urz. UE L 150
z 14.06.2017, str. 1), zwanego dalej „rozporządzeniem (UE) 2017/997” (zgodnie
z art. 3 ust. 4 ustawy o odpadach).
ii. Zaś warunkiem uznania odpadów za posiadające właściwości zakaźne jest:
obecność w nich żywych mikroorganizmów lub przekroczenie wartości
mikrobiologicznego zanieczyszczenia lub obecność w nich żywych
mikroorganizmów lub ich toksyn, o których wiadomo lub co do których istnieją
wiarygodne podstawy do przyjęcia, że wywołują choroby u ludzi lub innych
żywych organizmów (zgodnie z rozporządzeniem Ministra Klimatu z dnia 24
grudnia 2019 r. w sprawie warunków uznania odpadów za posiadające
właściwości zakaźne oraz sposobu ustalania tych właściwości3).
Wobec powyższego traktowanie zużytej borowiny na równi z odpadami medycznym
jest w opinii resortu klimatu i środowiska uzasadnione, jednakże to czy stanowi ona
odpad medyczny zakaźny, czy lub posiadający inne właściwości, które kwalifikują go
do odpadów niebezpiecznych powinno określać się zgodnie z wyżej wymienionymi
przepisami.
Ostatecznie, zgodnie z art. 27 ust. 1 ustawy o odpadach to wytwórca odpadów jest
obowiązany do gospodarowania wytworzonymi przez siebie odpadami, wobec tego
jest również zobowiązany do dokonania prawidłowej klasyfikacji wytworzonych przez
siebie odpadów w oparciu o właściwości i źródło ich pochodzenia.
W związku z powyższym, wytwórca odpadu powinien każdorazowo ocenić jego
właściwości i dokonać klasyfikacji zgodnie z obowiązującymi przepisami.
2. Czy Ministerstwo rozważa opracowanie nowych wytycznych dotyczących możliwości
ponownego wykorzystania borowiny po procesie higienizacji, np. w kompostowaniu lub
rekultywacji terenów?
Ministerstwo Klimatu i Środowiska nie przewiduje w najbliższym czasie opracowania
wytycznych dotyczących możliwości przetwarzania odpadów borowiny.
Aktualne przepisy w zakresie gospodarki odpadami w postaci odpadów borowinowych
powstających w zakładach lecznictwa uzdrowiskowego już od dłuższego czasu
pozostają bez zmian i służą zapewnieniu bezpieczeństwa sanitarnego
i środowiskowego.
Zgodnie z obowiązującymi przepisami możliwe jest przetwarzanie przedmiotowych
odpadów w instalacjach przeznaczonych do zagospodarowania odpadów medycznych,
3 Dz.U. z 2020 r. poz. 3.
-- 2 of 4 --
pod warunkiem, że instalacje te posiadają w swoim zezwoleniu odpowiedni kod
odpadu –18 01 80* lub 18 01 81.
Jednocześnie na podstawie przepisów wykonawczych do ustawy o odpadach
dopuszczono dodatkowy sposób przetwarzania tych odpadów, który nie jest dostępny
dla innych odpadów medycznych. Szczegółowe informacje w tym zakresie znajdują się
w załączniku do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 11 maja 2015 r. w sprawie
odzysku odpadów poza instalacjami i urządzeniami4.
Zgodnie z przepisami powyższego rozporządzenia i jego załącznika, dla odpadów
o kodzie ex 18 01 81 (zużyte kąpiele lecznicze aktywne biologiczne inne niż
wymienione w 18 01 80 – borowina pozabiegowa) dopuszczono możliwość ich
przetwarzania poza instalacjami w procesie odzysku R3 (recykling lub odzysk substancji
organicznych, które nie są stosowane jako rozpuszczalniki) –tj. poprzez stosowanie do
wypełniania wyrobisk torfu, pod warunkiem spełnienia wymagań określonych
w załączniku do rozporządzenia.
Jednocześnie na podstawie przepisów rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 20
stycznia 2015 r. w sprawie procesu odzysku R105, dopuszczono możliwość odzysku
odpadów o kodzie ex 18 01 81 (zużyte kąpiele lecznicze aktywne biologiczne inne niż
wymienione w 18 01 80 – borowina pozabiegowa), w procesie R10 (obróbka na
powierzchni ziemi przynosząca korzyści dla rolnictwa lub poprawę stanu środowiska),
pod pewnymi warunkami wskazanymi w załączniku do rozporządzenia.
Przepisy te zostały wprowadzone w wyniku postulatów strony społecznej i stanowią
istotne odstępstwo od zasad obowiązujących w odniesieniu do innych odpadów
medycznych, w szczególności odpadów medycznych zakaźnych dla których
obowiązuje nakaz unieszkodliwiania przez termiczne przekształcanie w spalarniach
odpadów niebezpiecznych (zgodnie z art. 95 ust. 2 ustawy o odpadach).
3. Czy prowadzone są prace nad włączeniem przedstawicieli branży uzdrowiskowej
i instytutów badawczych (np. Państwowego Instytutu Geologicznego, Instytutu Ochrony
Środowiska) do opracowania bezpiecznych i ekonomicznie uzasadnionych metod
zagospodarowania tego rodzaju odpadów?
Ministerstwo Klimatu i Środowiska nie prowadzi i nie bierze udziału w pracach
mających na celu opracowanie innych niż wspomniane wyżej metod zagospodarowania
odpadów borowinowych. Obowiązujące przepisy, o których mowa powyżej,
przewidują m.in. odstępstwo dotyczące odpadów zużytej borowiny pozabiegowej,
w zakresie ich przetwarzania poza instalacjami i urządzeniami - na powierzchni ziemi –
i w ocenie Ministerstwa Klimatu i Środowiska są one wystarczające.
4. Czy Ministerstwo rozważa wprowadzenie pilotażowego programu lub funduszu wsparcia
dla uzdrowisk, które chciałyby wdrożyć rozwiązania zgodne z zasadami gospodarki
o obiegu zamkniętym w zakresie przetwarzania borowiny?
Na chwilę obecną w Ministerstwie Klimatu i Środowiska nie są prowadzone prace nad
uruchomieniem dedykowanego pilotażowego programu ani funduszu wsparcia dla
4 Dz.U. z 2015 r. poz. 796.
5 Dz.U. z 2015 r. poz. 132.
-- 3 of 4 --
uzdrowisk w zakresie wdrażania rozwiązań zgodnych z zasadami gospodarki o obiegu
zamkniętym w obszarze przetwarzania borowiny. Wynika to m.in. z ograniczonych
środków finansowych pozostających w dyspozycji Narodowego Funduszu Ochrony
Środowiska i Gospodarki Wodnej (dalej jako: NFOŚiGW).
W kontekście ewentualnego dofinansowania przedsięwzięć związanych z ochroną
środowiska, do krajowych źródeł finansowania należą przede wszystkim NFOŚiGW
oraz Wojewódzkie Fundusze Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. Sanatoria
oraz podmioty je zrzeszające powinny rozważyć zapoznanie się z dostępnymi
instrumentami wsparcia oferowanymi przez wskazane instytucje.
Z wyrazami szacunku
Z up. Ministra
Anita Sowińska
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości:
Departament Spraw Parlamentarnych, KPRM.
-- 4 of 4 --