Interpelacja w sprawie zmiany zasad ustalania wysokości świadczenia uzupełniającego
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 13263
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie zmiany zasad ustalania wysokości świadczenia uzupełniającego
Zgłaszający: Piotr Kowal
Data wpływu: 29-10-2025
Szanowna Pani Minister,
zwracam się z uprzejmą prośbą o rozważenie zmiany zasad ustalania wysokości świadczenia uzupełniającego określonego w ustawie z dnia 31 lipca 2019 r. o świadczeniu uzupełniającym dla osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji (Dz. U. z 2024 r. poz. 1649).
Obowiązujące przepisy przewidują, że świadczenie to przysługuje w wysokości do 500 zł miesięcznie. Jednak w przypadku, gdy osoba uprawniona otrzymuje inne świadczenia (np. rentę, emeryturę, zasiłek pielęgnacyjny), kwota dodatku ulega pomniejszeniu, a często wręcz jest całkowicie pomijana z powodu nieznacznego przekroczenia progu dochodowego.
W związku z powyższym zwracam się z uprzejmymi pytaniami:
1. Czy ministerstwo planuje podjąć prace nad zmianą przepisów, które pozwoliłyby wypłacać świadczenie uzupełniające w niepomniejszanej wysokości lub wprowadzić próg minimalny (np. 250 zł) zapewniający realną pomoc dla osób najbardziej potrzebujących?
2. Czy znana jest liczba osób, które mimo orzeczonej niezdolności do samodzielnej egzystencji nie otrzymują świadczenia uzupełniającego w pełnej wysokości bądź są całkowicie go pozbawione ze względu na przekroczenie dochodu o niewielką kwotę?
3. Czy możliwe byłoby oszacowanie, jakie koszty dla budżetu państwa wiązałyby się z ewentualną modyfikacją ustawy w kierunku zagwarantowania stałego dodatku (np. 250 zł miesięcznie) dla każdej osoby z orzeczoną trwałą niezdolnością do samodzielnej egzystencji?
Sekretarz stanu Maja Nowak
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 3 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (3)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
5840 znakówinfo@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.563.2025
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 13263 Pana Posła Piotra Kowala, w sprawie zmiany zasad
ustalania wysokości świadczenia uzupełniającego, proszę przyjąć poniższe wyjaśnienia.
Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej prowadzi liczne działania zmierzające do
poprawy jakości życia osób z niepełnosprawnościami. Inicjatywy legislacyjne podejmowane
na rzecz tej grupy uwzględniają fakt jej istotnego zróżnicowania.
Wyrazem szczególnej troski państwa o osoby niezdolne do samodzielnej egzystencji jest
m.in. wsparcie oferowane im w postaci świadczenia, o którym mowa w ustawie z dnia 31
lipca 2019 r. o świadczeniu uzupełniającym dla osób niezdolnych do samodzielnej
egzystencji1. Zasadniczym celem tego aktu jest zapewnienie osobom potrzebującym
dodatkowych środków służących zaspokajaniu ich szczególnych potrzeb związanych
z pielęgnacją, rehabilitacją i opieką medyczną.
Zgodnie z przepisami ww. ustawy, do świadczenia uprawnione są osoby, które ukończyły
18 lat i których niezdolność do samodzielnej egzystencji została stwierdzona orzeczeniem
o: całkowitej niezdolności do pracy i niezdolności do samodzielnej egzystencji; o
niezdolności do samodzielnej egzystencji; o całkowitej niezdolności do pracy
w gospodarstwie rolnym i niezdolności do samodzielnej egzystencji albo o całkowitej
niezdolności do służby i niezdolności do samodzielnej egzystencji2, wydanym przez organy
właściwe (ZUS, KRUS, MON, MSWiA, Służba Więzienna).
Ustawodawca zdecydował, że świadczenie uzupełniające przysługuje osobom, które nie
posiadają prawa do innych niż jednorazowe świadczeń pieniężnych finansowanych ze
środków publicznych albo suma tych świadczeń (wraz ze świadczeniem uzupełniającym
i razem z kwotą wypłacaną przez zagraniczne instytucje właściwe do spraw emerytalno-
rentowych, z wyłączeniem niektórych rent rodzinnych dzieci, zasiłku pielęgnacyjnego,
dodatku energetycznego, dodatku osłonowego, świadczenia ratowniczego z tytułu wysługi
lat w ochotniczej straży pożarnej, dodatku węglowego, dodatku dla gospodarstw domowych
z tytułu wykorzystywania niektórych źródeł ciepła, dodatku elektrycznego, świadczenia
pieniężnego z tytułu pełnienia funkcji sołtysa, świadczenia wspierającego, bonu
energetycznego, oraz innych dodatków przed dokonaniem odliczeń, potrąceń i zmniejszeń)
nie przekracza od 1 marca 2025 r. 2552,39 zł brutto miesięcznie3. Wskazane warunki muszą
być spełnione łącznie. Jednym z nich jest próg dochodowy.
Trzeba podkreślić, że ustawa - z uwagi na coroczną waloryzację emerytur i rent - zawiera
mechanizm waloryzacyjny, który odnosi się do poziomu dochodu, po przekroczeniu którego
świadczenie uzupełniające nie przysługuje. Za jego sprawą miesięczna kwota uprawniająca
1 Dz. U. z 2023 r. poz. 156, ze zm.
2 Art. 2 ust. 1 ww. ustawy.
3 Art. 2 ust. 2 ww. ustawy.
-- 1 of 2 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
do świadczenia uzupełniającego podlega podwyższeniu w terminach i na zasadach
określonych w ustawie z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu
Ubezpieczeń Społecznych. Oznacza to, że 1 marca każdego roku kwota miesięcznego progu
uprawniającego do świadczenia uzupełniającego jest waloryzowana.
Świadczenie uzupełniające dla osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji wypłacane
jest w zróżnicowanej wysokości (nieprzekraczającej 500 zł miesięcznie; w zależności od
łącznej kwoty świadczeń pobieranych przez osobę uprawnioną ze środków publicznych),
przy zastosowaniu tzw. formuły „złotówka za złotówkę”, która gwarantuje, że przekroczenie
progu dochodowego uprawniającego do uzyskania świadczenia przez osobę ubiegającą się
o jego uzyskanie umożliwia objęcie jej wsparciem w kwocie pomniejszonej o wartość tego
przekroczenia. Nadmieniam, że świadczenie uzupełniające dla osób niezdolnych do
samodzielnej egzystencji jest zwolnione z podatku dochodowego od osób fizycznych i nie
podlega żadnym potrąceniom ani egzekucji.
Według danych ZUS przedstawiających stan na listopad 2025 r. liczba osób, które pobierały
świadczenie uzupełniające dla osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji w niepełnej
kwocie (poniżej 500 zł) wyniosła 89,8 tys. Natomiast liczba osób pobierających świadczenia
emerytalno-rentowe wypłacane przez ZUS, które posiadają stopień niezdolności do pracy
i samodzielnej egzystencji oraz nie pobierają świadczenia uzupełniającego wyniosła 278,5
tys. Liczba wydanych decyzji odmawiających przyznania świadczenia uzupełniającego,
w których jako przyczynę odmowy wskazano przekroczenie progu dochodowego, wyniosła
w okresie od stycznia do listopada 2025 r. 6,8 tys.
W celu zobrazowania skali kosztów, z jakimi wiązałaby się realizacja postulatu dotyczącego
wypłacania świadczenia uzupełniającego w wysokości 250 zł wszystkim osobom
z orzeczoną całkowitą niezdolnością do pracy i samodzielnej egzystencji przekazuję, że
według dostępnych szacunków ZUS w warunkach minionego roku wyniosłyby one
miesięcznie 72,6 mln zł (z tego 3 mln zł w przypadku osób, które pobierały świadczenie
uzupełniające w kwocie poniżej 250 zł i 69,6 mln zł w odniesieniu do osób z orzeczoną
całkowitą niezdolnością do pracy i samodzielnej egzystencji, które go nie pobierały).
Informuję, że aktualnie w MRPiPS nie są prowadzone ani planowane prace mające na celu
zmianę zasad ustalania wysokości świadczenia uzupełniającego dla osób niezdolnych do
samodzielnej egzystencji.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Maja Nowak
Pełnomocnik Rządu do Spraw Osób Niepełnosprawnych
Sekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 2 of 2 --