Interpelacja w sprawie uciążliwości związanych z emisją pyłów i innych zanieczyszczeń powietrza na terenie hałdy w Radlinie
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 13259
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie uciążliwości związanych z emisją pyłów i innych zanieczyszczeń powietrza na terenie hałdy w Radlinie
Zgłaszający: Gabriela Lenartowicz
Data wpływu: 29-10-2025
Racibórz, 20.10.2025 r.
Szanowna Pani Minister,
zwracam się do Pani w imieniu mieszkańców Radlina (województwo śląskie, powiat wodzisławski) oraz okolicznych miejscowości, którzy od wielu lat zmagają się z poważnymi uciążliwościami środowiskowymi, wynikającymi z emisji pyłów i innych zanieczyszczeń powietrza na terenie hałdy w Radlinie. Na obszarze tym prowadzone są prace związane z przetwarzaniem odpadów przez spółkę PGG SA oraz firmę Barosz-Gwimet sp. z o.o.
Decyzje administracyjne wydane przez starostę wodzisławskiego w dniu 12 września 2025 roku umożliwiły kontynuację tych działań, pomimo licznych sygnałów o negatywnym wpływie prowadzonych prac na zdrowie i komfort życia mieszkańców. Według licznych relacji, intensywna emisja pyłów, roznoszonych przez wiatr na okoliczne posesje, powoduje osadzanie się czarnego, tłustego pyłu na budynkach, samochodach, roślinności oraz w przydomowych ogródkach. Skutkuje to również występowaniem uciążliwych dolegliwości zdrowotnych, takich jak przewlekły kaszel, katar, problemy z oddychaniem czy alergie.
Warto podkreślić, że mieszkańcy realizując obowiązki wynikające z „uchwały antysmogowej” województwa śląskiego ponieśli znaczne koszty związane z wymianą źródeł ciepła oraz modernizacją instalacji grzewczych, licząc na poprawę jakości powietrza w regionie. Niestety, pomimo tych wysiłków, ich codzienne funkcjonowanie wciąż zakłócają zanieczyszczenia pochodzące z działalności przemysłowej na terenie hałdy.
Pomimo wielokrotnych zgłoszeń, konsultacji oraz interwencji mieszkańców i samorządowców, a także wyjaśnień udzielanych przez PGG SA i Barosz-Gwimet sp. z o.o., sytuacja nie ulega poprawie. Deklaracje o braku rozprzestrzeniania się pyłów poza teren hałdy nie znajdują potwierdzenia w faktach ani w dokumentacji fotograficznej, którą mieszkańcy regularnie przekazują służbom.
W związku z powyższym, proszę Panią Minister o odpowiedź na następujące pytania:
Czy Ministerstwo Klimatu i Środowiska planuje podjęcie działań kontrolnych lub nadzorczych wobec działalności prowadzonej na terenie hałdy w Radlinie przez PGG SA oraz Barosz-Gwimet sp. z o.o.?
Czy resort analizował wpływ tej działalności na jakość powietrza w regionie oraz zdrowie mieszkańców?
Czy rozważane jest wstrzymanie lub ograniczenie prac związanych z przetwarzaniem odpadów na terenie hałdy do czasu wdrożenia skutecznych zabezpieczeń przeciwpyłowych?
Jakie konkretne działania ministerstwo zamierza podjąć, aby zapewnić mieszkańcom Radlina i okolic prawo do życia w czystym i bezpiecznym środowisku?
Uprzejmie proszę o szybką odpowiedź.
Z poważaniem
Gabriela Lenartowicz
Sekretarz stanu Krzysztof Bolesta
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (9)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
8378 znakówinfo@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
Odpowiedź K10INT13259
DPN-WEP.050.12.2025.KM
4060711.16643623.13553645
Warszawa, 12-12-2025
Dotyczy: odpowiedź na interpelację pani poseł Gabrieli Lenartowicz
Temat: uciążliwości związane z emisją pyłów i innych zanieczyszczeń powietrza na terenie
hałdy w Radlinie
Pan Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
W odpowiedzi na interpelację przekazuję następujące informacje,
Ad. 1, 2
Uciążliwości związane z emisją pyłu z terenu hałdy, podnoszone w interwencjach
mieszkańców Radlina, stanowiły podstawę przeprowadzenia przez Śląskiego
Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska (Śląski WIOŚ) kontroli
interwencyjnej w okresie od 14 września 2023 r. do 27 listopada 2023 r., a jej
ustalenia udokumentowane są w protokole kontroli nr WIOS-KATOW 906/2023.
Przeprowadzona kontrola wykazała nieprawidłowości w zakresie gospodarowania
odpadami, tj. gospodarowanie odpadami niezgodnie z zezwoleniem posiadanym
przez ww. podmiot. Ponadto Śląski WIOŚ przeprowadził rozpoznania w pobliżu
hałdy, które potwierdziły występowanie uciążliwości odorowych
charakterystycznych dla procesów palenia się hałd pogórniczych, a także pylenie
powodowane samozapłonem materiału zgromadzonego na hałdzie, bądź
prowadzonymi tam pracami rekultywacyjnymi.
W protokole przedmiotowej kontroli Śląski WIOŚ nie wykazał naruszeń
związanych z emisją zanieczyszczeń do powietrza przez podmiot.
Ponadto Centralne Laboratorium Badawcze Głównego Inspektoratu Ochrony
Środowiska (GIOŚ), na zlecenie WIOŚ, zainstalowało 27 sierpnia 2025 r. 6
próbników na opad pyłu w miejscach związanych z pobytem ludności. Czas
prowadzenia badań zaplanowano na okres 1 roku, a uzyskane wartości opadu pyłu
porównane zostaną z wartością odniesienia opadu substancji pyłowej określoną w
rozporządzeniu w sprawie wartości odniesienia dla niektórych substancji w
powietrzu [1] wynoszącą 200 g/m2/rok.
-- 1 of 4 --
Jedocześnie informuję, że Śląski WIOŚ uwzględniając liczne interwencje
w sprawie uciążliwości powodowanych pyleniem przedmiotowej hałdy, planuje
przeprowadzenie w I kwartale 2026 r. kolejnej kontroli w zakresie spełniania
wymagań ochrony środowiska podczas prac związanych z jej rekultywacją
i w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości podejmie odpowiednie działania.
Ad. 3, 4
Z informacji uzyskanych od Polskiej Grupy Górniczej S.A. (PGG S.A.) wynika, że
podjęto następujące działania w celu ograniczenia zapylenia i emisji w środowisku
oraz eliminacji ryzyka zapożarowania:
1) zaangażowano jednostki naukowe w celu konsultacji metod prewencji
przeciwpożarowej hałdy i w projekcie technologii wykonywania robót w celu
zwiększenia ich skuteczności. Zagadnienia dotyczące stabilności
i bezpieczeństwa zwałowiska zostały udokumentowane w opracowaniu GIG
Katowice z 2024 r. pt.: „Przeprowadzenie niezbędnych analiz i badań w celu
ustalenia okoliczności i przyczyn zdarzenia (wystąpienia osuwiska w dniu
16.09.2023 r.) na rekultywowanym obiekcie w Oddziale KWK ROW Ruch
Marcel oraz działań zaradczych”;
2) zaktualizowano technologię i organizację bezpiecznego prowadzenia robót
w celu zabezpieczenia nowo formowanej bryły rekultywacyjnej wewnątrz
wykonanego wyrobiska przed rozprzestrzenianiem się zjawisk termicznych;
3) praktycznie codziennie przeprowadzana jest kontrola inspektora nadzoru
inwestorskiego lub innych służb Kopalni;
4) uruchomiono stały monitoring wizyjny obiektu;
5) zwiększono częstotliwość prowadzonego nadzoru termiczno – aerologicznego:
a. 1 raz na miesiąc wykonywany jest nalot termowizyjny dronem,
b. 1 raz na tydzień prowadzone są badania wgłębne składu gazów pożarowych
oraz temperatury w punktach pomiarowych,
6) uruchomiono ciągły pomiar stężenia pyłów zawieszonych PM2,5 i PM10 oraz
gazów w rejonie hałdy, w wyznaczonych czterech punktach;
7) uruchomiono ciągły pomiar kierunku i siły wiatru w dwóch miejscach
pomiarowych;
8) celem uzyskania całkowitej kontroli nad prowadzonymi pracami przy likwidacji
zapożarowania oraz budowie bryły rekultywacyjnej, PGG S.A. złożyła
w Starostwie Powiatu Wodzisławskiego wnioski o:
a. zezwolenie na przetwarzanie odpadów z bieżącej produkcji do budowy bryły
rekultywacyjnej (decyzja wydana),
b. zezwolenie na przetwarzanie odpadów do produkcji kruszywa z
przepalonego łupka (decyzja wydana), oraz do Marszałka Województwa
Śląskiego wniosek o wydanie zgody na wydobywanie odpadów
wydobywczych celem likwidacji ognisk pożarowych (wniosek rozpatrywany
-- 2 of 4 --
od 18.12.2024 r.).
Całkowite wstrzymanie lub ograniczenie zakresu robót stwarza zagrożenie
niekontrolowanego rozprzestrzenienia się zjawisk pożarowych. Jedynie
w przypadku niekorzystnych warunków atmosferycznych prace są wstrzymywane.
Zakres prowadzonych prac jest określany na bieżąco, poprzez jego
dostosowywanie do informacji i danych pochodzących z monitoringu jakości
powietrza.
Prace zostaną zakończone po wybudowaniu obiektu zgodnie z zatwierdzonym
projektem budowlanym. Obiekt docelowo ma osiągnąć wysokość do rzędnej 350 m
n.p.m. Termin osiągnięcia tej wysokości uwarunkowany jest licznymi zmiennymi,
m.in. warunkami atmosferycznymi (wymóg wstrzymywania robót
w warunkach sprzyjających unosowi pyłów), obowiązkiem likwidacji zjawisk
termicznych, ilością uzyskanego materiału (odpadów wydobywczych) do lokowania
na obiekcie, realizacją warunków z decyzji (czas pracy, itp.). Po wykonaniu
rekultywacji technicznej zostanie przeprowadzona rekultywacja biologiczna
poprzez nasadzenie drzew i krzewów zgodnie z projektem.
PGG S.A. w ramach nadzoru inwestorskiego stale monitoruje przebieg robót oraz
ich zgodność z dokumentacją projektową. Wokół obiektu zamontowano 4 kamery
z podglądem na prowadzone prace. Wyznaczeni pracownicy kopalni posiadają
bieżący dostęp do obserwacji monitoringu wizyjnego co umożliwia ciągłą kontrolę
prac. Na bieżąco są sporządzane raporty z obchodów i kontroli na hałdzie. Podczas
obchodów przeprowadzanych przez służby kopalni wykonywane są pomiary
temperatur gorącego materiału przy użyciu kamery termowizyjnej oraz pirometru.
Do notatek z przeprowadzonych kontroli dołączane są zdjęcia z pomiarów oraz
prowadzonych robót. Prowadzone są także loty dronem (zakupionym w tym celu
przez PGG S.A.) wyposażonym w kamerę termowizyjną, celem kontrolowania
temperatury całego obiektu. Stan zapylenia monitorują 4 czujniki pyłu
zamontowane w rejonie hałdy.
Zgodnie z wprowadzonymi w bieżącym roku przez Wykonawcę zmianami
w technologii robót materiał z obszarów zapożarowanych przemieszczony jest do
wnętrza bryły, gdzie po przesortowaniu ładowany jest na samochody ciężarowe
celem wykorzystania do budowy tzw. „ekranu oddzielającego” z materiału
drobnoziarnistego i inertnego, mającego za zadanie izolację nowo formowanej
bryły od części zapożarowanej. Pozostałe frakcje z procesów sortowania
przewożone są w miejsce składowania celem sprzedaży.
W celu skoordynowania i wzmocnienia nadzoru nad prowadzonymi przez firmę
zewnętrzną pracami związanymi z budową bryły i likwidacją zapożarowania
utworzono w strukturze Oddziału KWK ROW odrębną komórkę organizacyjną
(Zespół ds. Odpadów Wydobywczych). Pracownicy kopalni na bieżąco interweniują
u Wykonawcy robót, jeżeli stwierdza się unoszenie pyłu poza teren budowanej
-- 3 of 4 --
bryły rekultywacyjnej Marcel i prace zostają przerwane do czasu wystąpienia
sprzyjających warunków atmosferycznych – siły i kierunku wiatru.
Uruchomiono telefon do zgłoszeń mieszkańców w temacie uciążliwości czynny
24h/7 dni w tygodniu.
Kopalnia na bieżąco zgłasza wykonawcy wszelkie stwierdzane uchybienia
i wyprzedzająco wskazuje na potencjalne źródła zagrożeń dla ograniczenia
uciążliwości robót dla mieszkańców.
Ministerstwo Klimatu i Środowiska ze swojej strony wystąpi do GIOŚ o
przekazanie informacji z przeprowadzonej w I kwartale 2026 r. kontroli, jak
i wynikach prowadzonego badania opadu pyłu (zakończenie w sierpniu 2026 r.).
Podstawa prawa:
[1] Załącznik nr 2 do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 26 stycznia 2010
r. w sprawie wartości odniesienia dla niektórych substancji w powietrzu
(Dz. U. 2010 nr 16 poz. 87)
Z wyrazami szacunku
Z up. Ministra
Krzysztof Bolesta
Sekretarz Stanu
Sekretarz Stanu Krzysztof Bolesta
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
-- 4 of 4 --