Interpelacja w sprawie dramatycznej sytuacji finansowej i organizacyjnej szpitali finansowanych przez NFZ oraz działań podejmowanych przez rząd w celu ratowania systemu opieki szpitalnej
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 13254
do ministra zdrowia
w sprawie dramatycznej sytuacji finansowej i organizacyjnej szpitali finansowanych przez NFZ oraz działań podejmowanych przez rząd w celu ratowania systemu opieki szpitalnej
Zgłaszający: Olga Ewa Semeniuk-Patkowska
Data wpływu: 29-10-2025
Szanowna Pani Minister,
z danych przekazywanych przez Narodowy Fundusz Zdrowia, samorządy oraz dyrektorów placówek wynika, że sytuacja finansowa publicznych szpitali w Polsce jest dramatyczna. Według najnowszych danych, łączny dług szpitali przekroczył już 22 miliardy złotych, a ponad 60% placówek kończy rok z ujemnym wynikiem finansowym. Coraz więcej jednostek ma problem z utrzymaniem płynności, opłacaniem dostaw leków, energii, a nawet wypłatą wynagrodzeń dla personelu medycznego.
Zarówno szpitale powiatowe, jak i wojewódzkie, sygnalizują, że stawki refundacyjne NFZ nie pokrywają rzeczywistych kosztów leczenia pacjentów. W rezultacie wiele placówek ogranicza przyjęcia, zawiesza działalność oddziałów lub rezygnuje z realizacji części kontraktów. W niektórych regionach dochodzi już do czasowego zamykania oddziałów internistycznych, pediatrycznych i położniczych, co oznacza faktyczne pogorszenie dostępności leczenia dla mieszkańców mniejszych miast i wsi. W tej sytuacji niezbędne są nie zapowiedzi, lecz konkretne decyzje i natychmiastowe działania naprawcze ze strony Ministerstwa Zdrowia.
W związku z powyższym proszę Panią Minister o odpowiedź na następujące pytania:
Jakie konkretne działania naprawcze zostały podjęte przez Ministerstwo Zdrowia od początku 2024 roku w celu poprawy sytuacji finansowej szpitali publicznych?
Czy resort posiada opracowany plan restrukturyzacji lub oddłużenia szpitali, a jeśli tak – kiedy zostanie on przedstawiony opinii publicznej i wdrożony w życie?
Jakie środki finansowe zostały przeznaczone w budżecie państwa oraz przez NFZ na ratowanie płynności finansowej szpitali w roku 2025?
Czy ministerstwo planuje podniesienie wycen świadczeń zdrowotnych, które obecnie nie pokrywają kosztów ich realizacji?
W jaki sposób resort zamierza przeciwdziałać zamykaniu oddziałów szpitalnych w mniejszych miejscowościach, co skutkuje utratą dostępu do podstawowych świadczeń dla mieszkańców całych powiatów?
Czy ministerstwo analizuje wpływ rosnącego zadłużenia szpitali na jakość leczenia pacjentów i bezpieczeństwo zdrowotne obywateli?
Kiedy pacjenci oraz samorządy prowadzące szpitale mogą spodziewać się realnych decyzji i wdrożenia systemowych rozwiązań, a nie jedynie kolejnych zapowiedzi?
Z poważaniem Poseł Olga Semeniuk-Patkowska
Podsekretarz stanu Tomasz Maciejewski
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 15 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (3)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (9)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
10855 znakówadres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
DLF.050.67.2025.DP
Warszawa, 20 listopada 2025
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 13254 Pani Olgi Ewy Semeniuk-Patkowskiej, Poseł na Sejm
RP, z 4 listopada 2025 r. w sprawie dramatycznej sytuacji finansowej i organizacyjnej szpitali
finansowanych przez NFZ oraz działań podejmowanych przez rząd w celu ratowania
systemu opieki szpitalnej, uprzejmie proszę o przyjęcie następujących informacji.
Na wstępie pragnę podkreślić, że Ministerstwo Zdrowia wspólnie z Narodowym Funduszem
Zdrowia na bieżąco monitoruje sytuację finansową szpitali oraz nieustannie podejmuje
działania mające na celu zachowanie stabilności finansowej świadczeniodawców
i zapewnienie bezpieczeństwa zdrowotnego świadczeniobiorców.
Uwzględniając powyższe należy wskazać, że planowane nakłady na koszty świadczeń opieki
zdrowotnej NFZ w 2024 r. wynosiły pierwotnie ok. 157,56 mld zł, natomiast w wyniku
dokonanych zmian planu finansowego NFZ na 2024 r. zostały zwiększone łącznie o blisko
24,78 mld zł do poziomu ponad 182,33 mld zł.
Ponadto dotacja podmiotowa na 2024 r. w pierwotnym planie finansowym NFZ została
określona w wysokości 8,8 mld zł, natomiast po zwiększeniach kwota ta wyniosła ostatecznie
blisko 14,8 mld zł (na podstawie decyzji Ministra Zdrowia, NFZ otrzymał również w 2024 r.
dodatkowe środki na zwiększenie funduszu zapasowego w łącznej kwocie 344,67 mln zł).
Natomiast w planie NFZ na 2025 r. pierwotna wysokość środków zapisana na koszty
świadczeń opieki zdrowotnej NFZ wynosiła 183,6 mld zł, tj. jest wyższa o 26,07 mld zł
w porównaniu do pierwotnego planu finansowego NFZ na 2024 rok.
-- 1 of 5 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
Zaplanowana pierwotnie dotacja podmiotowa z budżetu państwa dla NFZ na 2025 r.
wyniosła 18,35 mld zł (ponad dwukrotnie więcej niż zaplanowana pierwotnie na 2024 r.),
natomiast dzięki decyzjom Minister Zdrowia oraz Ministra Finansów, środki te wynoszą
aktualnie ponad 31 mld zł.
Ponadto dzięki decyzji Minister Zdrowia z dnia 6 listopada 2025 r. do NFZ zostaną
przekazane dodatkowe środki w wysokości 400 mln zł z przeznaczeniem na zwiększenie
dotacji podmiotowej dla Narodowego Funduszu Zdrowia.
Jednocześnie dzięki decyzji Ministra Finansów z dnia 1 lipca 2025 r., zostały przyznane
środki finansowe dla NFZ w kwocie blisko 1,58 mld zł, przeznaczone na zwiększenie
funduszu zapasowego NFZ.
Jeśli nastąpi konieczność zwiększenia nakładów finansowych na świadczenia opieki
zdrowotnej, Minister Zdrowia może skorzystać z instrumentu, jakim jest wsparcie z budżetu
państwa dla NFZ na finansowanie świadczeń gwarantowanych, o którym mowa w art. 131d
ustawy o świadczeniach, na podstawie którego minister właściwy do spraw zdrowia jest
uprawniony do przekazania NFZ dotacji podmiotowej lub wpłaty na zasilenie funduszu
zapasowego NFZ.
Zaznaczenia wymaga, że zgodnie z informacją NFZ, dzięki ostatnim decyzjom Ministra
Finansów i Gospodarki z dnia 15 października 2025 r., umożliwiającym przekazanie
dodatkowych środków budżetu państwa, zwiększających dotację podmiotową dla NFZ
(wzrost o kwotę 3,44 mld zł), możliwe będzie reagowanie na zgłaszane problemy związane
z niewystarczającym finansowaniem świadczeń.
Jednocześnie na podstawie wniosku Ministra Zdrowia skierowanego do KPRM, Prezes Rady
Ministrów polecił Ministrowi Finansów i Gospodarki przekazanie skarbowych papierów
wartościowych na podwyższenie funduszu zapasowego Narodowego Funduszu Zdrowia
o łącznej wartości nominalnej 922 mln zł.
Ponadto pragnę wskazać, że rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 10 czerwca 2025 r.
zmieniające rozporządzenie w sprawie ogólnych warunków umów o udzielanie świadczeń
opieki zdrowotnej wprowadziło przepis umożliwiający wypłatę w 2025 r. specjalnych
dodatków do ryczałtu PSZ świadczeniodawcom, którzy za poprzedni okres rozliczeniowy
(2024 r.) wykazali tzw. nadwykonania tego ryczałtu w wysokości 27% wartości
wypracowanych świadczeń powyżej wartości ryczałtu, z jednoczesnym uwzględnieniem
kwot dodatków wypłaconych w 2024 r. (dodatkowe pieniądze dla szpitali PSZ w łącznej
wysokości 300 mln zł).
Należy również wskazać, że systematycznie odbywa się aktualizacja wyceny świadczeń
gwarantowanych na podstawie planu taryfikacji Agencji Oceny Technologii Medycznych
i Taryfikacji (AOTMiT) na dany rok, obejmując konkretne obszary świadczeń. W pracach
analitycznych nad taryfikacją świadczeń gwarantowanych uwzględnia się wiele czynników
-- 2 of 5 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
m.in. wzrost kosztów pracy, w tym dane dotyczące wysokości wynagrodzeń poszczególnych
grup zawodowych biorących udział w realizacji wycenianego świadczenia, inflację i inne
zmienne, które mogą wpływać na zmianę wyceny świadczeń opieki zdrowotnej.
Podstawą działań związanych z określaniem taryfy świadczeń stanowi Plan Taryfikacji
sporządzany na dany rok kalendarzowy, w terminie do dnia 1 czerwca roku poprzedzającego,
zatwierdzany przez ministra właściwego do spraw zdrowia. Wszystkie plany taryfikacji są
publikowane w Biuletynie Informacji Publicznej Agencji.
Plan Taryfikacji wskazuje obszary świadczeń, w ramach których prowadzone jest
pozyskiwanie danych. Efektem analiz zgromadzonych danych jest Raport taryfikacyjny
w sprawie ustalenia taryfy świadczeń. Projekty taryf zawarte w raporcie poddawane są
konsultacjom publicznym oraz opiniowaniu przez Radę do spraw Taryfikacji.
Zakończeniem procesu taryfikacyjnego jest określenie przez Prezesa Agencji Oceny
Technologii Medycznych i Taryfikacji taryf świadczeń w danym zakresie oraz ich publikacja
w formie Obwieszczenia Prezesa AOTMiT w Biuletynie Informacji Publicznej Agencji,
po uprzednim zatwierdzeniu przez Ministra Zdrowia.
Ponadto od maja 2022 roku AOTMiT czterokrotnie uzyskał zlecenie Ministra Zdrowia
dotyczące dokonania analizy oraz przygotowania raportu w sprawie zmiany sposobu lub
poziomu finansowania świadczeń opieki zdrowotnej i wydania rekomendacji, w związku ze
wzrostem najniższego wynagrodzenia wprowadzanym ustawą o wynagrodzeniach.
Należy podkreślić, że przy wyborze wariantu rekomendacji wydanych we wskazanym
okresie, Minister Zdrowia kierował się przede wszystkim koniecznością poprawą sytuacji
finansowej podmiotów leczniczych, urealnienia wyceny oraz poprawy dostępności do
świadczeń, w szczególności w sytuacji występowania długu zdrowotnego spowodowanego
epidemią COVID-19. Powyższe było możliwe dzięki m.in. wzmocnieniu wycen w obszarach
o szczególnej istotności dla działalności szpitali I i II stopnia poziomów systemu, czyli głownie
placówek powiatowych.
Jednocześnie pragnę wskazać, że Ministerstwo Zdrowia podejmuje działania systemowe,
mające na celu poprawę sytuacji finansowej szpitali między innymi w zakresie rentowności
i płynności finansowej. Ustawa z dnia 5 sierpnia 2025 r. o zmianie ustawy o świadczeniach
opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz ustawy o działalności
leczniczej, wprowadza szereg zmian, mających na celu umożliwienie podejmowania działań
zmierzających do poprawy sytuacji finansowej szpitali. Rozwiązania zawarte w ww. ustawie
uelastyczniają funkcjonowanie systemu podstawowego szpitalnego zabezpieczenia
świadczeń opieki zdrowotnej (PSZ) i polegają na tym, że świadczeniodawcy uzyskają,
za zgodą Prezesa NFZ, możliwość:
• zamiany danego profilu w trybie hospitalizacji na hospitalizację planową/leczenie jednego
dnia;
-- 3 of 5 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
4
• rezygnacji z danego profilu.
Takie zmiany powinny przyczynić się do koncentracji świadczeń szpitalnych, udzielanych
w warunkach pełnej gotowości całodobowej, w ośrodkach dysponujących większym
doświadczeniem i potencjałem kadrowym, a zatem również do lepszego wykorzystania
ograniczonych zasobów, zwłaszcza kadrowych. Pozwolą także na lepsze dostosowanie
działalności szpitali PSZ do lokalnych potrzeb zdrowotnych, z uwzględnieniem zmian
demograficznych.
Zmiany obejmują także proces sporządzania, opiniowania i zatwierdzania programów
naprawczych, mające na celu podniesienie jakości ich przygotowania oraz zwiększenie
nadzoru podmiotów tworzących w procesie ich przyjmowania.
Ponadto w ustawie z dnia 5 sierpnia 2025 r. o zmianie ustawy o świadczeniach opieki
zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz ustawy o działalności leczniczej
(Dz. U. poz. 1211), w art. 3 ust. 1, zawarto regulację stanowiącą, że w latach 2025–2029
korekta wysokości ryczałtu systemu zabezpieczenia, o której mowa w art. 136c ust. 4 ustawy
o świadczeniach opieki zdrowotnej, w przypadku zmiany zakresu działalności leczniczej
świadczeniodawcy dokonanej na podstawie art. 159a ust. 4 tej ustawy nie może przekroczyć
50% wartości ryczałtu systemu zabezpieczenia przypadającej na część okresu
rozliczeniowego po dokonaniu tej zmiany, odpowiadającej świadczeniom udzielanym
w ramach wykreślonego profilu systemu zabezpieczenia. Oznacza to, że szpitale, które
skorzystają z możliwości rezygnacji z określonego profilu systemu zabezpieczenia,
na podstawie nowego przepisu wprowadzonego w art. 159a ust. 4 ustawy o świadczeniach
opieki zdrowotnej, zachowają część środków finansowych przypadających na taki profil do
końca bieżącego okresu rozliczeniowego.
Równocześnie w art. 3 ust. 2 ww. ustawy z 5 sierpnia 2025 r. zawarto regulację,
zgodnie z którą przy ustalaniu wartości ryczałtu systemu zabezpieczenia w latach 2026–
2029, dla świadczeniodawcy, który dokonał zmiany zakresu działalności leczniczej,
realizowanej w ramach PSZ, polegającej na rezygnacji z udzielania świadczeń w ramach
danego profilu systemu zabezpieczenia, uwzględnia się dodatkowo nie więcej niż 50% liczby
świadczeń opieki zdrowotnej zrealizowanych w ramach wykreślonego profilu systemu
zabezpieczenia.
Aktualnie trwają prace nad rozporządzeniem Ministra Zdrowia zmieniającym
rozporządzenie w sprawie sposobu ustalania ryczałtu PSZ, które zawiera szczegółowe
rozwiązanie umożliwiające realizację normy wyrażonej w ww. przepisie ustawy.
Projektowane rozporządzenie umożliwi świadczeniodawcom, którzy skorzystają
z możliwości dostosowania zakresu swojej działalności w ramach PSZ zachowanie
w kolejnych okresach rozliczeniowych części ryczałtu PSZ przypadającego na likwidowany
-- 4 of 5 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
5
profil systemu zabezpieczenia, co ma na celu złagodzenie ubytku finansowego związanego
z taką likwidacją.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Tomasz Maciejewski
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 5 of 5 --