Interpelacja w sprawie wydłużających się kolejek do świadczeń medycznych i braku kompleksowej strategii skracania czasu oczekiwania pacjentów
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 13253
do ministra zdrowia
w sprawie wydłużających się kolejek do świadczeń medycznych i braku kompleksowej strategii skracania czasu oczekiwania pacjentów
Zgłaszający: Olga Ewa Semeniuk-Patkowska
Data wpływu: 29-10-2025
Szanowna Pani Minister,
według najnowszych danych Narodowego Funduszu Zdrowia oraz raportów organizacji pacjenckich, w 2024 i 2025 roku system ochrony zdrowia w Polsce boryka się z jednym z największych kryzysów dostępności świadczeń od lat. Czas oczekiwania na wizytę u specjalisty, badania diagnostyczne czy planowe zabiegi operacyjne wydłuża się niemal w każdej dziedzinie medycyny – od kardiologii, przez ortopedię, po onkologię i neurologię. Pacjenci w wielu regionach kraju oczekują:
nawet ponad 12 miesięcy na wizytę u endokrynologa,
kilkanaście miesięcy na operację zaćmy lub wszczepienie endoprotezy,
ponad 2 lata na leczenie ortopedyczne lub rehabilitację.
Z raportów Najwyższej Izby Kontroli wynika, że pomimo wzrostu nakładów na system ochrony zdrowia, nie widać poprawy w zakresie dostępności świadczeń. Problemem jest zarówno brak kadr medycznych, jak i brak skoordynowanej strategii zarządzania kolejkami.
W związku z powyższym proszę Panią Minister o odpowiedź na następujące pytania:
Jakie są aktualne średnie czasy oczekiwania na świadczenia w głównych zakresach (onkologia, ortopedia, kardiologia, okulistyka, endokrynologia, rehabilitacja) według danych NFZ za III kwartał 2025 roku?
Jakie działania zostały podjęte w celu skrócenia kolejek do specjalistów i zabiegów planowych od momentu objęcia urzędu przez obecne kierownictwo ministerstwa?
Czy ministerstwo prowadzi analizy skuteczności dotychczasowych programów (np. „Krajowy Plan Skracania Kolejek“) i jakie są ich efekty w poszczególnych województwach?
Czy planowane jest wprowadzenie jednolitego systemu zarządzania listami oczekujących, który umożliwi bieżące monitorowanie i transparentność danych o kolejkach?
Jakie środki finansowe przewidziano w budżecie na 2025 rok na poprawę dostępności świadczeń zdrowotnych i redukcję kolejek?
Czy resort planuje zwiększenie limitów przyjęć na studia medyczne oraz uproszczenie zasad uznawania kwalifikacji lekarzy z zagranicy, by złagodzić niedobory kadrowe?
Kiedy pacjenci mogą realnie odczuć poprawę dostępności do podstawowych i specjalistycznych świadczeń zdrowotnych?
Z poważaniem Poseł Olga Semeniuk-Patkowska
Podsekretarz stanu Tomasz Maciejewski
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 10 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (5)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (13)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
17800 znakówadres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
DLU.050.46.2025.EW
Warszawa, 20 listopada 2025
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejm
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
W związku z interpelacją Pani Olgi Ewy Semeniuk-Patkowskiej, Posłanki na Sejm
Rzeczypospolitej Polskiej w sprawie wydłużających się kolejek do świadczeń medycznych
i braku kompleksowej strategii skracania czasu (nr 13253), przesłaną przy piśmie Pana
Krzysztofa Bosaka, Wicemarszałka Sejmu RP z dnia 31 października 2025 r., uprzejmie
proszę o przyjęcie poniższych wyjaśnień.
Odpowiadając na wniosek przekazania aktualnych informacji dotyczących średnich czasów
oczekiwania do wskazanych w interpelacji zakresów świadczeń, poniżej przedstawiam
zestawienie tabelaryczne danych opracowanych przez Narodowy Fundusz Zdrowia na
podstawie informacji przekazywanych przez świadczeniodawców, prezentujące stan na
koniec III kwartału bieżącego roku.
Świadczenia Kategoria medyczna Liczba pacjentów
Mediana
średniego czasu
oczekiwania [dni]
Przypadek pilny 2 352 10 Poradnie udzielające
świadczeń z zakresu onkologii Przypadek stabilny 36 012 15
Przypadek pilny 81 478 21 Poradnie udzielające
świadczeń zakresu ortopedii i
traumatologii narządu ruchu Przypadek stabilny 251 956 31
Przypadek pilny 55 421 41 Poradnie udzielające
świadczeń z zakresu kardiologii Przypadek stabilny 220 902 64
Przypadek pilny 35 887 57 Poradnie udzielające
świadczeń z zakresu
endokrynologii Przypadek stabilny 138 537 96
Przypadek pilny 52 786 28 Poradnie udzielające
świadczeń z zakresu okulistyki Przypadek stabilny 377 271 56
Przypadek pilny 432 485 117
Fizjoterapia ambulatoryjna Przypadek stabilny 903 908 155
Przypadek pilny 1 224 44
Oddziały endokrynologiczne Przypadek stabilny 7 429 62
Przypadek pilny 5 259 49
Oddziały kardiologiczne Przypadek stabilny 20 086 43
Przypadek pilny 165 14
Oddziały onkologiczne Przypadek stabilny 757 14
-- 1 of 5 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
Przypadek pilny 36 615 41 Oddziały chirurgii urazowo-
ortopedycznej Przypadek stabilny 82 940 67
Przypadek pilny 1 498 30
Oddziały okulistyczne Przypadek stabilny 13 957 24
Przypadek pilny 4 340 28 Zabiegi w zakresie soczewki
(zaćma) Przypadek stabilny 64 992 36
Przypadek pilny 18 962 103 Endoprotezoplastyka stawu
biodrowego Przypadek stabilny 47 912 139
Przypadek pilny 25 157 130 Endoprotezoplastyka stawu
kolanowego Przypadek stabilny 70 721 176
W odpowiedzi na pytanie dotyczące wprowadzenia jednolitego systemu zarządzania listami
oczekujących, który umożliwi bieżące monitorowanie i transparentność danych o kolejkach,
uprzejmie informuję, że od 1 stycznia 2026 r. w życie wchodzą rozwiązania wprowadzające
centralną e-rejestrację, która ma pełnić rolę takiego systemu1. Centralna e-rejestracja znosi
obowiązek prowadzenia odrębnych list oczekujących przez poszczególnych
świadczeniodawców na rzecz wspólnej listy do wszystkich świadczeniodawców
udzielających świadczeń z danego zakresu (tj. centralnego wykazu oczekujących). Celem
centralnej e-rejestracji jest uproszczenie i przyspieszenie procesu rejestracji pacjentów
oraz ułatwienie dostępu do informacji o dostępnych terminach u wszystkich
świadczeniodawców. Pacjenci, którzy nie uzyskają terminu świadczenia, będą umieszczani
w centralnym wykazie oczekujących, a system automatycznie będzie monitorował „miejsce
w kolejce” wyręczając pacjenta i gdy tylko pojawi się termin spełniający określone przez
niego kryteria, pacjent zostanie automatycznie zapisany na wizytę i otrzyma stosowne
powiadomienie z systemu e-zdrowia. Wstępnie centralną e-rejestracją zostaną objęte
wybrane świadczenia ambulatoryjnej opieki specjalistycznej, ale zakres ten będzie
sukcesywnie rozszerzany.
Należy zwrócić uwagę, że centralna e-rejestracja przyczyni się także do skracania czasów
oczekiwania zarówno przez optymalne wykorzystanie każdego zwalniającego się terminu
jak i przez znaczące zmniejszenie liczby nieodwołanych wizyt. Pacjenci otrzymają
powiadomienia z przypomnieniem o wizycie, będą mogli łatwo i szybko odwołać wizytę
przez odpowiedź na sms z przypomnieniem lub anulować ją przez Internetowe Konto
Pacjenta (IKP), bez konieczności komunikowania się ze świadczeniodawcą. W ramach
prowadzonego programu pilotażowego e-rejestracji ok. 26 tys. wizyt zostało odwołanych
przez SMS lub IKP, czyli zwolnionych dla pacjentów oczekujących.
Z innych ostatnio podjętych działań mających na celu poprawę dostępności do świadczeń
należy wskazać wprowadzenie mechanizmów motywujących poradnie specjalistyczne do
zwiększania odsetka przyjmowanych pacjentów pierwszorazowych (obecnie jedynie
przeciętnie 15 % pacjentów w poradniach ambulatoryjnej opieki specjalistycznej to pacjenci
pierwszorazowi, a pozostałe osoby objęte opieką to osoby kontynuujące leczenie).
Rozwiązania wdrożone przez Narodowy Fundusz Zdrowia2 zakładają określenie
minimalnego wymaganego poziomu przyjmowanych pacjentów pierwszorazowych oraz
wprowadzenie stawek degresywnych, w przypadku gdy świadczeniodawcy nie osiągną
1 Przyjęte ustawą z dnia 26 września 2025 r. o zmianie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej
finansowanych ze środków publicznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1537).
2 Zarządzeniem NR 23/2025/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia
z dnia 1 kwietnia 2025 r, z tym że zasady finansowania mają zastosowanie do rozliczania
świadczeń udzielonych od 1 listopada 2025 r., przy czym pierwsza ocena spełniania parametrów
określonych obejmie świadczenia udzielone w okresie od 1 lipca do 30 września 2025 r.
-- 2 of 5 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
takiego poziomu. Rozwiązanie to ma na celu zapewnienie, że pacjenci oczekujący na
pierwszą poradę szybciej rozpoczną ścieżkę diagnostyczno-terapeutyczną. Wypracowane
rozwiązanie ma szczególnie motywować podmioty z najmniejszym udziałem świadczeń
pierwszorazowych. Warto wskazać, że już obecnie można obserwować pozytywny wpływ
tych rozwiązań na zachowania świadczeniodawców, gdyż w III kwartale 2025 r. wykonano
o ponad 200 tys., świadczeń pierwszorazowych więcej niż w III kwartale 2024 r., co stanowi
wzrost o ponad 10% i oznacza 20% wzrost udziału świadczeń pierwszorazowych w
świadczeniach ogółem.
Warto podkreślić, że równolegle prowadzone są inne działania mające na celu prowadzenie
zmian systemowych, których efekty widoczne będą w perspektywie długofalowej,
w odróżnieniu od działań doraźnych. Jednym z takich działań są prace prowadzone
w ramach uruchomionego w styczniu 2024 r. projektu „Odwrócona Piramida Świadczeń”,
które m.in. zakładają zastąpienie fragmentarycznie udzielanych porad kompleksowymi
świadczeniami, w tym pakietami diagnostycznymi w ambulatoryjnej opiece specjalistycznej.
Pozwoli to na realizację profilaktyki, diagnostyki i leczenia najbliżej pacjenta, tj. w ramach
współpracy podstawowej opieki zdrowotnej i ambulatoryjnej opieki specjalistycznej.
Projekt ma być realizowany do dnia 30 czerwca 2027 r.
Ponadto, w ostatnim roku udało się osiągnąć także wzrost liczby umów zawieranych
w ramach opieki koordynowanej w podstawowej opiece zdrowotnej. Objęcie pacjenta
opieką koordynowaną umożliwia lekarzowi rodzinnemu zlecenie pacjentom badań
diagnostycznych, które do tej pory były zarezerwowane dla lekarza specjalisty oraz
zapewnienie wybranych konsultacji specjalistycznych bez konieczności kierowania go do
poradni specjalistycznych. Zwiększenie dostępu do świadczeń właściwych dla opieki
specjalisty z poziomu podstawowej opieki zdrowotnej zmniejsza obciążenie poradni
specjalistycznych i przekłada się na skrócenie czasów oczekiwania. Według danych na
dzień 31 grudnia 2024 r. 2458 świadczeniodawców podstawowej opieki zdrowotnej
realizowało świadczenia opieki koordynowanej, co stanowi 41 % ogółu
świadczeniodawców, którzy zawarli umowy w zakresie podstawowej opieki zdrowotnej.
Objęto tym samym łącznie 51 % ogółu populacji objętej podstawową opieką zdrowotną.
Warto także wskazać, że Ministerstwo Zdrowia na bieżąco podejmuje działania mające na
celu poprawę dostępności opieki medycznej nie tylko w zakresie dostępu do świadczeń
zdrowotnych, ale także aby umożliwić zapewnienie swobodnego dostępu do usług oraz
możliwości udziału w życiu społecznym i publicznym osób ze szczególnymi potrzebami.
W ramach projektu „Dostępność Plus dla zdrowia” dostosowano szpitale oraz placówki
podstawowej opieki zdrowotnej do wymagań osób ze szczególnymi potrzebami (dzięki
takim działaniom, jak budowa i wymiana wind i podjazdów, dostosowanie pomieszczeń,
rejestracji i gabinetów lekarskich, stworzenie nowych miejsc postojowych, zakup nowego
sprzętu i łatwiejszy dostęp do alternatywnych sposobów komunikacji pacjentów z
placówkami medycznymi). Aktualnie realizowany jest kolejny projekt o nazwie „Dostępność
Plus dla AOS”, dedykowany dla placówek ambulatoryjnej opieki specjalistycznej.
Odbiorcami działań będą osoby ze szczególnymi potrzebami, w tym osoby z
niepełnosprawnościami oraz seniorzy, którym łatwiej będzie korzystać z bardziej
dostępnych placówek. W najbliższym czasie placówkom zostaną udzielone granty na
projekty podnoszące dostępność tych placówek w obszarze architektonicznym, cyfrowym
oraz informacyjno-komunikacyjnym. Dodatkowo planowane jest utworzenie platformy
komunikacji o dostępności dla placówek zdrowotnych, które będą zainteresowane
podejmowaniem działań podnoszących dostępność. Planowane jest także utworzenie mapy
dostępnych placówek zdrowotnych, aby każda osoba mogła znaleźć dla siebie placówkę
zapewniającą dostępność.
-- 3 of 5 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
4
Odnosząc się do pytania o prowadzenie analiz skuteczności dotychczas podejmowanych
działań, należy wskazać, że Ministerstwo Zdrowia stale monitoruje informacje o liczbie
osób oczekujących i średnim rzeczywistym czasie oczekiwania. Dane takie są regularnie –
co kwartał - przekazywane Ministrowi Zdrowia jako obligatoryjna część sprawozdania z
działalności Narodowego Funduszu Zdrowia. Należy jednak uwzględnić fakt, że na
dostępność do świadczeń danego rodzaju wpływ ma kilka czynników, w tym zjawiska
powszechnie występujące we wszystkich systemach ochrony zdrowia, takie jak zmiany
demograficzne (tj. starzejące się społeczeństwo wymagające zwiększonej liczby świadczeń),
rozwój medycyny, pojawianie się coraz droższych technologii medycznych, wzrost popytu
na usługi wyższej jakości związanych ze wzrostem świadomości społeczeństwa i wiedzy
w zakresie nowych metod leczenia, czy dynamicznie wzrastająca liczby osób z określonymi
schorzeniami, w tym cierpiących na choroby przewlekłe.
Przy ocenie dostępności w poszczególnych województwach, konieczne jest uwzględnianie
różnic, które wynikają zarówno z nierównomiernego rozmieszczenia podmiotów
leczniczych na terenie kraju, jak i czynników demograficznych wpływających na
zapotrzebowanie ludności zamieszkującej poszczególne regiony na świadczenia zdrowotne.
W celu zabezpieczania świadczeń uwzględniających potrzeby zdrowotne mieszkańców
oraz istniejącą infrastrukturę wypracowano cały zestaw narzędzi. Narodowy Fundusz
Zdrowia sporządza dla każdego województwa plan zakupu świadczeń opieki zdrowotnej
uwzględniając dostępność do świadczeń opieki zdrowotnej na obszarze województwa oraz
wysokość planowanych kosztów świadczeń opieki zdrowotnej. Prognozę przyszłych
potrzeb dla poszczególnych województw i całego kraju zawierają także opracowywane
przez Ministra Zdrowia mapy potrzeb zdrowotnych. Każda inwestycja w województwie,
polegająca na utworzeniu nowego podmiotu leczniczego lub nowych komórek takiego
podmiotu podlega ocenie celowości, uwzględniając potrzeby wynikające z map potrzeb
zdrowotnych.
Należy także podkreślić, że aby występujące w poszczególnych województwach
zróżnicowanie populacji korzystającej ze świadczeń nie przekładało się na nierówny dostęp
do świadczeń ustawa o świadczeniach, przewiduje, że przy podziale środków na
poszczególne oddziały Funduszu stosuje się algorytm uwzględniający zarówno czynniki
demograficzne (liczba, wiek i płeć), ryzyka zdrowotne odpowiadające danym grupom
ubezpieczonych jak i czynniki kosztowe (w szczególności korzystanie ze świadczeń
kosztochłonnych).
W odniesieniu do pytania o środki finansowe przewidziano w budżecie na 2025 rok na
poprawę dostępności świadczeń zdrowotnych i redukcję kolejek, należy wskazać, że
przeznaczeniem wszystkich środków określonych w planie finansowym Narodowego
Funduszu Zdrowia na finansowanie świadczeń opieki zdrowotnej jest zapewnienie
dostępności do świadczeń zdrowotnych, w tym skracanie czasów oczekiwania. Warto
podkreślić, że w pierwotnym planie finansowym Funduszu na 2025 r. w porównaniu do
pierwotnego planu na 2024 rok, wysokość środków zapisana na koszty świadczeń opieki
zdrowotnej Funduszu wyniosła 183,6 mld zł i była wyższa o 26,07 mld zł. W wyniku
dokonanych w trakcie bieżącego roku zmian ww. planu, środki te wzrosły już o 17,2 mld zł
do wysokości 200,9 mld zł. Podkreślenia wymaga również, że w celu zwiększenia nakładów
finansowych na świadczenia opieki zdrowotnej, Minister Zdrowia może skorzystać z
instrumentu, jakim jest wsparcie z budżetu państwa dla Funduszu na finansowanie
świadczeń gwarantowanych, o którym mowa w art. 131d ustawy o świadczeniach, na
podstawie którego minister właściwy do spraw zdrowia jest uprawniony do przekazania
Funduszu dotacji podmiotowej lub wpłaty na zasilenie Funduszu zapasowego. Zgodnie
z powyższym zaplanowana pierwotnie dotacja podmiotowa z budżetu państwa dla
Narodowego Funduszu Zdrowia na 2025 r. wyniosła 18,35 mld zł, tj. ponad dwukrotnie
więcej niż zaplanowana pierwotnie na 2024 r., natomiast dzięki decyzjom Ministra Zdrowia
i Ministra Finansów, dotyczącym przekazania dodatkowych środków z budżetu państwa do
-- 4 of 5 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
5
Narodowego Funduszu Zdrowia, środki te wzrosły już o 12,75 mld zł, do wysokości 31,1
mld zł. Ponadto dzięki decyzji Minister Zdrowia z dnia 6 listopada 2025 r. do Funduszu
zostaną przekazane dodatkowe środki w wysokości 400 mln zł z przeznaczeniem na
zwiększenie dotacji podmiotowej dla Narodowego Funduszu Zdrowia., a zgodnie z decyzją
Ministra Finansów z dnia 1 lipca 2025 r., zostały przyznane środki finansowe w kwocie
blisko 1,58 mld zł, przeznaczone na zwiększenie funduszu zapasowego.
Ponadto, na podstawie wniosku Ministra Zdrowia skierowanego do Kancelarii Prezesa
Rady Ministrów, Premier polecił Ministrowi Finansów i Gospodarki przekazanie
skarbowych papierów wartościowych na podwyższenie funduszu zapasowego
Narodowego Funduszu Zdrowia o łącznej wartości nominalnej 922 mln zł. Zgodnie z
informacją Ministra Finansów i Gospodarki, przekazanie tych obligacji nastąpi 20 listopada
br.
Odnośnie pytania o limity przyjęć na studia medyczne uprzejmie informuję, że resort
zdrowia nie planuje dalszego zwiększania limitów przyjęć na studia na kierunku lekarskim.
Należy wskazać, w ostatniej dekadzie nastąpił bardzo dynamiczny przyrost zarówno limitu
przyjęć jak i liczby uczelni prowadzących kształcenie na tym kierunku. Dla przykładu,
łączny limit przyjęć na studia w języku polskim na kierunku lekarskim w roku akademickim
2015/2016 wynosił 4637 miejsc a w roku akademickim 2025/2026 aż 8616 miejsc.
W związku z tą intensyfikacją kształcenia już obecnie corocznie zwiększa się liczba
praktykujących lekarzy, a wzrost ten w kolejnych latach ulegnie przyśpieszeniu. Należy
bowiem zdawać sobie sprawę z faktu, że pełne skutki zwiększenia limitu przyjęć na studia
są odczuwalne w systemie ochrony zdrowia po kilkunastu latach. Jest to związane z
czasochłonnością cyklu kształcenia lekarza. Planując limity przyjęć Minister Zdrowia jest
zobowiązany uwzględniać tę perspektywę czasową. Warto podkreślić, że przy zachowaniu
obecnego poziomu limitów przyjęć począwszy od 2030 roku liczba lekarzy wykonujących
zawód będzie się zwiększać o 4000-5000 osób rocznie. Odnosząc się do postulatu
„uproszczenia uznawania kwalifikacji lekarzy z zagranicy” należy wskazać, że obecnie
Polska ma najbardziej liberalne podejście do dopuszczania do pracy lekarzy kształconych za
wschodnią granicą UE spośród wszystkich krajów członkowskich. Wynika to przede
wszystkim z gwałtownego napływu uchodźców wojennych z Ukrainy w 2022 roku
i wówczas palącej potrzeby znalezienia uproszczonego mechanizmu dla lekarzy i
pielęgniarek z Ukrainy, który pozwoliłby na udzielanie świadczeń zdrowotnych swoim
rodakom. Aktualnie liczba lekarzy Ukraińskich pracujących na podstawie tzw.
uproszczonego trybu w przeliczeniu na liczbę ukraińskich migrantów przekracza 4/1000, co
jest bardzo wysokim wskaźnikiem – dlatego ten szczególny tryb został zamknięty w
październiku 2024. Pozostaje w mocy uproszczony tryb dostępu na tzw. czas, miejsce
i zakres, który jest dedykowany lekarzom z doświadczeniem zawodowym, posiadającym
specjalizację. Tryb ten umożliwia selektywne uproszczone czasowe dopuszczenie do
wykonywania zawodu lekarza w dziedzinach i miejscach, w których występują rzeczywiste
niedobory kadry. Należy jednak podkreślić, że jedyną regularną ścieżką dostępu do prawa
wykonywania zawodu dla lekarzy wykształconych poza UE powinna być nostryfikacja
dyplomu i spełnienie wszystkich innych ustawowych wymogów, które zobowiązani są
spełnić absolwenci kierunków lekarskich w Polsce by móc wykonywać swój zawód.
Szerokie dopuszczanie do pracy lekarzy, którzy czasowo nie muszą spełniać tych samych
wymogów, może podważać ich wiarygodność w oczach pacjentów.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Tomasz Maciejewski
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 5 of 5 --