Interpelacja w sprawie braku skutecznej polityki państwa wobec młodych osób na rynku pracy oraz rosnącej emigracji zarobkowej młodych Polaków
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 13252
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie braku skutecznej polityki państwa wobec młodych osób na rynku pracy oraz rosnącej emigracji zarobkowej młodych Polaków
Zgłaszający: Olga Ewa Semeniuk-Patkowska
Data wpływu: 29-10-2025
Szanowna Pani Minister,
młodzi Polacy wchodzący na rynek pracy stają dziś przed największymi wyzwaniami od ponad dekady. Według danych Głównego Urzędu Statystycznego oraz Eurostatu, stopa bezrobocia wśród osób w wieku 18–29 lat wzrosła w ostatnich kwartałach, a coraz większa liczba młodych absolwentów deklaruje chęć wyjazdu z kraju w poszukiwaniu stabilnego zatrudnienia i lepszych warunków życia. Wielu pracodawców ogranicza zatrudnienie nowych osób z powodu niepewności gospodarczej i rosnących kosztów pracy, a dostępne formy zatrudnienia dla młodych mają często charakter tymczasowy, nie dający bezpieczeństwa socjalnego ani perspektyw rozwoju zawodowego. Z danych organizacji branżowych wynika, że liczba młodych Polaków planujących emigrację zarobkową wzrosła o kilkadziesiąt procent w porównaniu z rokiem 2022, a coraz częściej są to osoby z wyższym wykształceniem i kwalifikacjami technicznymi. Brak spójnej strategii rządu wobec tej grupy rodzi poważne ryzyko odpływu kapitału ludzkiego i pogłębiania się luki pokoleniowej na rynku pracy.
W związku z powyższym proszę Panią Minister o odpowiedź na następujące pytania:
Jakie działania podejmuje ministerstwo, aby zwiększyć zatrudnienie młodych osób w wieku do 30 roku życia, w szczególności w sektorach nowoczesnych technologii, usług publicznych i przedsiębiorczości lokalnej?
Czy resort prowadzi aktualny program wsparcia dla absolwentów wchodzących na rynek pracy po ukończeniu studiów lub szkół zawodowych? Jeśli tak – jakie są jego efekty i ilu młodych objęto wsparciem w 2024 r. i 2025 roku?
Czy ministerstwo planuje reaktywację lub modernizację programów typu „Pierwsza praca“ lub „Młodzi na rynku pracy“, które w przeszłości pozwalały łączyć naukę z praktycznym doświadczeniem zawodowym?
Jakie działania podejmuje resort w zakresie ograniczania emigracji zarobkowej młodych Polaków i tworzenia zachęt do podejmowania pracy w kraju?
Ilu młodych bezrobotnych (do 30 roku życia) jest obecnie zarejestrowanych w powiatowych urzędach pracy, z podziałem na województwa?
Jakie środki finansowe przewidziano w budżecie państwa na aktywizację zawodową młodych osób w roku 2025 i w jakiej formie są one dystrybuowane?
Czy ministerstwo planuje wprowadzenie nowych mechanizmów wsparcia dla młodych przedsiębiorców i samozatrudnionych, np. w postaci ulg na start, dopłat do składek ZUS lub dotacji inwestycyjnych?
Z poważaniem Poseł Olga Semeniuk-Patkowska
Minister Agnieszka Dziemianowicz-Bąk
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (7)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
11750 znakówinfo@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Agnieszka Dziemianowicz-Bąk
BM-II.059.1.566.2025
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 13252 Pani Posłanki Olgi Ewy Semeniuk-Patkowskiej,
w sprawie polityki państwa wobec młodych osób na rynku pracy oraz rosnącej emigracji
zarobkowej młodych Polaków, proszę przyjąć informacje pozostające we właściwości
Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej.
Aktywizacja zawodowa osób młodych do 30 r. ż. jest jednym z priorytetów polityki rynku
pracy. Od 2014 r. w Polsce realizowany jest program Gwarancje dla Młodzieży (GdM),
w oparciu o kierunki wynikające z Zalecenia Rady UE w sprawie Gwarancji dla Młodzieży1
(MRPiPS pełni funkcję Koordynatora Krajowego Gwarancji dla młodzieży). Program jest
realizowany na podstawie zaktualizowanego w 2022 r. „Planu realizacji Gwarancji dla
młodzieży w Polsce”, która opiera się na funkcjonowaniu 4 podstawowych filarów wsparcia
dla młodych osób:
– wojewódzkich i powiatowych urzędów pracy, które oferują wsparcie w aktywizacji
zawodowej i podnoszeniu kompetencji;
– Ochotniczych Hufców Pracy (działania edukacyjne i wychowawcze jednostek OHP oraz
projekty aktywizacji zawodowej);
– projektów wyłanianych w konkursach regionalnych oraz na szczeblu centralnym
finansowanych ze środków EFS+;
– programu pożyczkowego „Pierwszy biznes – Wsparcie w starcie II” realizowanego przez
Bank Gospodarstwa Krajowego.
Źródłem finansowania GdM są środki Funduszu Pracy oraz środki Europejskiego Funduszu
Społecznego+ (w ramach 16 programów regionalnych oraz programu centralnego pn.
Fundusze Europejskie dla Rozwoju Społecznego 2021-2027). Obecnie główne priorytety
w realizacji Gwarancji dla młodzieży koncentrują się na:
– ocenie i wzmocnieniu umiejętności cyfrowych osób młodych;
– powiązaniu ofert wsparcia z potrzebami transformacji cyfrowej i zielonej;
– zapewnieniu kompleksowego wsparcia dla osób młodych;
– zapewnieniu wysokiej jakości ofert dla osób młodych;
– a także na pogłębionym zindywidualizowanym podejściu i aktywnym docieraniu z ofertą
wsparcia do osób młodych.
Adresatami GdM są osoby młode, które można podzielić na cztery grupy wiekowe:
– osoby w wieku 15-17 lat przedwcześnie kończące naukę lub zaniedbujące obowiązek
szkolny/nauki;
1 Zalecenie Rady UE z 30 października 2020 r. w sprawie pomostu do zatrudnienia – wzmocnienia Gwarancji dla
Młodzieży zastępujące zalecenie Rady z 22 kwietnia 2013 r. w sprawie ustanowienia Gwarancji dla młodzieży.
-- 1 of 4 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
– osoby w wieku 18-29 lat: zarejestrowane jako bezrobotne, pozostające poza
zatrudnieniem, edukacją i szkoleniem (NEET), będące bezrobotnymi oraz poszukującymi
pracy absolwentami szkół i uczelni;
– osoby, które opuściły pieczę zastępczą;
– kobiety do 30 r.ż. wychowujące dzieci.
Zgodnie z ustawą z dnia 20 marca 2025 r. o rynku pracy i służbach zatrudnienia, która
weszła w życie 1 czerwca 2025 r. zastępując ustawę z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji
zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, osobom do 30 roku życia przysługuje
pierwszeństwo w kierowaniu do form wsparcia (obok 6 innych grup wrażliwych na rynku
pracy). W ustawie wprowadzono też przepisy określające nowe formy wsparcia kierowane
do osób do 30 roku życia. Warto wskazać, że w ich ramach m.in.:
– osobie do 30 r. ż. powiatowy urząd pracy przedstawia propozycję zatrudnienia, innej
pracy zarobkowej, szkolenia albo innej formy pomocy w okresie do 4 miesięcy od dnia
rejestracji. Wcześniej przepis ten dotyczył osób do 25 roku życia;
– w powiatowych urzędach pracy ustanowiono funkcję doradcy ds. osób młodych,
którego zadaniem jest opracowanie wraz z klientem indywidualnego planu działania
(IPD), czyli kompleksowego planu aktywizacji zawodowej. Powiatowe urzędy pracy
przygotowują indywidualne plany działań dla bezrobotnych i dla poszukujących pracy
do 30 roku życia;
– przed przygotowaniem indywidualnego planu działań pracownik powiatowego urzędu
pracy przeprowadza ocenę umiejętności cyfrowych osób młodych. W zależności od
wyników tej oceny osoba bezrobotna lub poszukująca pracy do 30 roku życia ma
możliwość podniesienia tych umiejętności poprzez szkolenia lub staże – jeżeli program
tego szkolenia lub stażu obejmuje nabycie umiejętności cyfrowych – a także w ramach
doradztwa zawodowego;
– od 2026 r. w wojewódzkich i powiatowych urzędach pracy lub Ochotniczych Hufcach
Pracy będzie można utworzyć, z wykorzystaniem środków Funduszu Pracy, punkty dla
osób młodych, oferujące kompleksową informację i doradztwo na temat zatrudnienia
i form wsparcia oferowanych przez powiatowe urzędy pracy, możliwości skorzystania
z usług pomocy społecznej, opieki zdrowotnej, dalszego kształcenia, porad prawnych,
kwestii mieszkaniowych. Punkty będą działać w formie tzw. „jednego okienka” (one
stop shop).
Wojewódzkie i powiatowe urzędy pracy oraz Ochotnicze Hufce Pracy świadczą również
inne usługi dla bezrobotnych i/lub poszukujących pracy, z których mogą korzystać ludzie
młodzi. Wśród nich warto wymienić: pośrednictwo pracy; poradnictwo zawodowe;
szkolenia; bon na kształcenie ustawiczne; pożyczkę edukacyjną; staż; dofinansowanie
podjęcia działalności gospodarczej; świadczenie aktywizacyjne; bon na zasiedlenie; zwrot
kosztów przejazdu; zakwaterowania w związku z podjęciem zatrudnienia przez
bezrobotnego lub poszukującego pracy.
Odnośnie do pytania dot. programu wsparcia dla absolwentów wchodzących na rynek pracy
po ukończeniu studiów lub szkół zawodowych informuję, że obecnie nie jest prowadzony
program skierowany wyłącznie do wskazanej grupy. Osobom młodym do 30 r. ż. zapewnia
się natomiast dodatkowe wsparcie, zgodnie z zaleceniem Rady UE w sprawie Gwarancji dla
młodzieży. Do ustawy wprowadzono art. 203 dotyczący możliwości tworzenia przez
wojewódzkie i powiatowe urzędy pracy oraz Ochotnicze Hufce Pracy punktów dla osób
młodych. Działalność takich punktów przetestowano wcześniej w 76 powiatowych
urzędach pracy w ramach naboru na projekty pilotażowe. Utworzenie punktów, w których
osobom młodym świadczy się usługi wspierające je w wejściu na rynek pracy, sfinansowano
z Funduszu Pracy.
-- 2 of 4 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
W II kwartale 2025 r. ogłoszony został konkurs na opracowanie modelu punktu
kompleksowej obsługi osób młodych i osób długotrwale bezrobotnych, tzw. one-stop-shop,
finansowanego ze środków europejskich. W jego ramach opracowany ma być model
punktów kompleksowej obsługi osób młodych i osób długotrwale bezrobotnych
w wojewódzkich i powiatowych urzędach pracy.
W ramach projektu konkurencyjnego finansowanego ze środków europejskich obecnie
opracowywane są „Standardy wsparcia osób młodych oraz długotrwale bezrobotnych
w urzędach pracy”. Projekt ma m.in. doprowadzić do wypracowania na potrzeby
powiatowych urzędów pracy standardów dotyczących dotarcia do osób młodych i metod
wsparcia tej grupy docelowej, wynikających z Zalecenia Rady UE w sprawie Gwarancji dla
młodzieży. Działania te mają na celu ograniczanie emigracji zarobkowej młodych osób
i tworzenie da nich zachęt do podejmowania pracy w kraju.
Odnośnie do pytania nt. planów reaktywacji lub modernizacji programów typu „Pierwsza
praca” lub „Młodzi na rynku pracy” informuję, że zakres opisanych wyżej działań w pełni
odpowiada celom i założeniom tych programów przy jednoczesnym dostosowaniu
instrumentów wsparcia do aktualnych potrzeb młodych osób i zmieniających się realiów
rynku pracy.
Niżej, w formie tabelarycznej, przedstawiam informacje na temat osób bezrobotnych
zarejestrowanych w powiatowych urzędach pracy, z podziałem na województwa zgodnie
z danymi na koniec września br.:
Województwo
Liczba zarejestrowanych
bezrobotnych
(ogółem)
Liczba zarejestrowanych
bezrobotnych do 30 roku
życia
Dolnośląskie 62585 13776
Kujawsko-Pomorskie 57932 15425
Lubelskie 59275 16986
Lubuskie 19463 4841
Łódzkie 60939 13344
Małopolskie 67190 18872
Mazowieckie 119598 28060
Opolskie 21236 4984
Podkarpackie 69701 19138
Podlaskie 32047 7694
Pomorskie 48155 12885
Śląskie 74683 17785
Świętokrzyskie 34743 9289
Warmińsko-Mazurskie 41000 10557
Wielkopolskie 54359 15263
Zachodniopomorskie 43220 9765
-- 3 of 4 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Razem 866126 218664
Źródło: Sprawozdanie MRPiPS-01
Informuję, że podstawę gospodarowania środkami Funduszu Pracy stanowi jego roczny plan
finansowy, będący załącznikiem do ustawy budżetowej. Na finansowanie aktywizacji
zawodowej bezrobotnych i poszukujących pracy, w tym osób młodych, samorządy
powiatów dysponują środkami limitu Funduszu Pracy w wysokości 3 458 561 722,02 zł, w
ramach przyznanych na 2025 rok limitów na finansowanie programów na rzecz promocji
zatrudnienia, łagodzenia skutków bezrobocia i aktywizacji zawodowej. Środki limitu są
przyznawane na cały rok i w transzach miesięcznych trafiają na konta powiatowych
urzędów pracy. W ramach przyznanych środków finansowane są wszystkie formy pomocy,
w tym te dedykowane osobom młodym, określone w ustawie z dnia 20 marca 2025 r. o
rynku pracy i służbach zatrudnienia. Wyboru realizowanych form aktywizacji zawodowej, w
ramach łącznej kwoty ustalonej dla samorządu powiatu, dokonuje starosta po zasięgnięciu
opinii powiatowej rady rynku pracy. Jeśli przyznany limit okazuje się niewystarczający,
samorządy powiatów mogą ubiegać się o dodatkowe środki z rezerwy Funduszu Pracy,
będące w dyspozycji ministra właściwego do spraw pracy. Katalog programów, które mogą
być finansowane w br. z rezerwy Funduszu zawarty jest w dokumencie „Zasady ubiegania
się o środki rezerwy Funduszu Pracy na finansowanie działań aktywizacyjnych w 2025
roku”, opublikowanym 26 marca br. w Intranecie Publicznych Służb Zatrudnienia. W ramach
dwóch naborów ogłoszonych w roku 2025 na przyznanie środków rezerwy Funduszu na
finansowanie programów aktywizacji zawodowej samorządy powiatów mogły ubiegać się
o środki m.in. na realizację programów aktywizacji zawodowej bezrobotnych do 30 roku
życia. Na realizację powyższych programów, w ramach pierwszego naboru minister
właściwy do spraw pracy przyznał środki funduszu w kwocie 31 589 284,52 zł, a w ramach
drugiego naboru środki rezerwy funduszu w kwocie 30 487 149,85 zł. Łącznie przyznane
środki rezerwy funduszu stanowią kwotę 62 076 434,37 zł.
Informuję, że nie ma obecnie planów wprowadzenia nowych mechanizmów wsparcia dla
młodych przedsiębiorców i samozatrudnionych. Aktualnie, w ramach programu pn.
„Pierwszy biznes – Wsparcie w starcie II”, który realizowany jest przez Bank Gospodarstwa
Krajowego w wyniku umowy z Ministrem Pracy i Polityki Społecznej, można uzyskać
pożyczkę na podjęcie działalności gospodarczej przyznawaną bezrobotnym, poszukującym
pracy opiekunom osób z niepełnosprawnościami oraz ludziom młodym.
Program realizowany jest na terenie całego kraju. Bank Gospodarstwa Krajowego, pełniący
funkcję koordynatora realizacji pożyczek, dokonał wyboru pośredników finansowych,
którzy udzielają pożyczek oraz zapewniają usługi doradztwa i szkoleń.
Należy podkreślić, że polityka młodzieżowa stanowi obszar działań przekrojowych,
należących do właściwości nie tylko Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, ale też
innych Ministrów, w szczególności Ministra Edukacji Narodowej, Ministra Nauki
i Szkolnictwa Wyższego, Ministra Rozwoju i Technologii oraz Ministra Sportu i Turystyki.
Z wyrazami szacunku
Agnieszka Dziemianowicz-Bąk
Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 4 of 4 --