Interpelacja w sprawie funkcjonowania Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa (KOWR)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 13249
do ministra rolnictwa i rozwoju wsi
w sprawie funkcjonowania Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa (KOWR)
Zgłaszający: Olga Ewa Semeniuk-Patkowska
Data wpływu: 29-10-2025
Szanowny Panie Ministrze,
Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa (KOWR) pełni kluczową rolę w systemie zarządzania mieniem rolnym Skarbu Państwa, w tym w szczególności w zakresie gospodarowania gruntami, wspierania rozwoju gospodarstw rodzinnych oraz realizacji zadań związanych z bezpieczeństwem żywnościowym i rozwojem obszarów wiejskich. Zgodnie z ustawą z dnia 10 lutego 2017 r. o Krajowym Ośrodku Wsparcia Rolnictwa (Dz. U. z 2025 r. poz. 294), instytucja ta została powołana m.in. w celu racjonalnego gospodarowania mieniem rolnym Skarbu Państwa oraz wspierania gospodarstw rodzinnych. Dlatego wszelkie wątpliwości co do zasad funkcjonowania KOWR wymagają pilnego wyjaśnienia.
W związku z powyższym proszę Pana Ministra o odpowiedź na następujące pytania:
Jakie są aktualne kryteria i zasady stosowane przez KOWR przy rozdysponowywaniu gruntów rolnych Skarbu Państwa – zarówno w trybie przetargowym, jak i poza przetargiem?
Ile nieruchomości rolnych zostało sprzedanych, a ile wydzierżawionych w latach 2023–2025, z wyszczególnieniem powierzchni, województw i łącznej wartości zawartych umów?
W ilu przypadkach w latach 2023–2025 zastosowano tryb bezprzetargowy przy przekazywaniu nieruchomości i jaka była łączna powierzchnia tych gruntów?
Jakie kontrole lub audyty wewnętrzne przeprowadzono w KOWR w ostatnich 12 miesiącach w zakresie gospodarowania gruntami i czy stwierdzono nieprawidłowości?
Jakie działania nadzorcze prowadzi Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi wobec KOWR w celu zapewnienia przejrzystości i jednolitości praktyk stosowanych przez oddziały terenowe?
Jakie były koszty działalności KOWR w latach 2023 i 2024, w tym wydatki na administrację, obsługę prawną, promocję i komunikację zewnętrzną?
Czy KOWR dysponuje danymi dotyczącymi średniego czasu rozpatrywania wniosków o dzierżawę lub sprzedaż gruntów rolnych oraz jakie działania są podejmowane w celu przyspieszenia procedur?
Czy ministerstwo planuje wprowadzenie nowych regulacji lub wytycznych mających na celu zwiększenie transparentności w rozdysponowywaniu ziemi Skarbu Państwa i zapobieganie nadużyciom?
Z poważaniem Poseł Olga Semeniuk-Patkowska
Sekretarz stanu Jacek Czerniak
Odpowiedź standardowa – resort odnosi się merytorycznie do zagadnienia z umiarkowaną ilością danych szczegółowych.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (12)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
- Wykryto zwrot wymijający: „na bieżąco monitoruje” (formułki uspokajające / pozorne działania)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
27421 znakówul. Wspólna 30, 00-930 Warszawa www.gov.pl/rolnictwo
+48 22 250 01 18
Warszawa, 16 grudnia 2025 r.
znak sprawy: DNI.mr.058.28.2025
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: odpowiedzi na interpelację nr 13249 Pani Poseł Olgi Ewy Semeniuk-
Patkowskiej „w sprawie funkcjonowania Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa
(KOWR)”.
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na ww. interpelację, uprzejmie informuję, co następuje.
Na wstępie pragnę poinformować, że Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi
zwróciło się do Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa (powoływanego dalej jako
„KOWR”), o przekazanie niezbędnych informacji. Odpowiadając na pytania zawarte
w ww. interpelacji, uprzejmie informuję, co następuje.
Ad 1) KOWR rozdysponowuje nieruchomości Zasobu Własności Rolnej Skarbu
Państwa na podstawie przepisów ustawy z dnia 19 października 1991 r.
o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, aktów wykonawczych
wydanych na jej podstawie oraz wytycznych zawartych w zarządzeniach Dyrektora
Generalnego KOWR regulujących zasady rozdysponowania nieruchomości Zasobu
Własności Rolnej Skarbu Państwa.
Zgodnie z art. 24 przywołanej powyżej ustawy, KOWR gospodaruje
nieruchomościami w szczególności poprzez ich sprzedaż, dzierżawę, zamianę,
przekazania nieodpłatne oraz inne formy rozdysponowania przewidziane w
przepisach tej ustawy.
-- 1 of 15 --
Tryb przetargowy
Zasadą jest rozdysponowanie nieruchomości w drodze przetargu, co wynika z art. 28
przywołanej powyżej ustawy oraz rozdziału 6 i 8 tej ustawy. Przetargi organizowane
są w szczególności:
dla sprzedaży nieruchomości rolnych,
dla dzierżawy gruntów rolnych.
Kryteria przetargowe obejmują m.in.:
spełnienie przesłanek ustawowych (np. status rolnika indywidualnego, limity
powierzchniowe – art. 28a ww. ustawy),
brak zaległości finansowych wobec KOWR, Skarbu Państwa, ZUS, KRUS,
jednostek samorządu terytorialnego,
brak władania nieruchomościami bez tytułu prawnego,
zdolność prowadzenia działalności rolniczej na nieruchomości,
złożenie wadium i wymaganych oświadczeń.
Tryb bezprzetargowy
Przepisy dopuszczają rozdysponowanie nieruchomości bez przetargu w określonych
w ustawie przypadkach. Najważniejsze z nich to:
a) sprzedaż z pierwszeństwem w nabyciu (art. 29 ww. ustawy):
dzierżawcy nieruchomości,
zarządzającym specjalną strefą ekonomiczną,
b) przekazania nieodpłatne (art. 24 ust. 4 oraz ust. 5 ww. ustawy):
jednostkom samorządu terytorialnego na realizację ich zadań,
Lasom Państwowym na cele gospodarki leśnej lub zalesień,
Agencji Mienia Wojskowego – na cele obronności,
c) dzierżawa bez przetargu (art. 24 ust. 5d ww. ustawy):
dla jednostek samorządu terytorialnego na cele publiczne i rozwojowe,
dla państwowych osób prawnych na realizację zadań statutowych,
d) zamiana nieruchomości (art. 24 ust. 1 pkt 6 ww. ustawy), w szczególności na cele:
poprawy struktury obszarowej gospodarstw,
realizacji inwestycji publicznych,
projektów strategicznych, w tym inwestycji CPK.
Kryteria ogólne stosowane przez KOWR niezależnie od trybu rozdysponowania:
a) cele ustawowe, w tym:
-- 2 of 15 --
wspieranie gospodarstw rodzinnych (priorytet),
przeciwdziałanie nadmiernej koncentracji gruntów,
zapewnienie racjonalnego wykorzystania nieruchomości,
b) zgodność z dokumentami planistycznymi:
miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego,
decyzjami o warunkach zabudowy,
planem ogólnym gminy,
c) ocenę racjonalnego wykorzystania nieruchomości, w tym:
dotychczasową gospodarkę rolną,
stopień wykorzystania gruntów,
ochronę środowiska i walory przyrodnicze,
interes społeczny i lokalny,
d) wymogi formalno-prawne:
kompletność dokumentacji,
brak zaległości finansowych,
wiarygodność ekonomiczna i organizacyjna wnioskodawcy.
Zasada jednolitości praktyk
KOWR stosuje jednolite, ogólnopolskie standardy wynikające z:
ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa,
ustawy o Krajowym Ośrodku Wsparci Rolnictwa,
rozporządzeń wykonawczych,
wewnętrznych wytycznych Dyrektora Generalnego KOWR,
jednolitych wzorów dokumentacji przetargowej i umów.
Oddziały terenowe są cyklicznie nadzorowane i zobowiązane do jednolitego
stosowania tych zasad.
Ad 2) Informacja dotycząca sprzedaży i wydzierżawienia gruntów rolnych Zasobu
Własności Rolnej Skarbu Państwa została podana za lata 2023-2024, natomiast dane
za 2025 rok są dostępne za I półrocze 2025 r. ze względu na terminy zamknięcia
okresów ewidencyjnych i sprawozdawczych w systemach ewidencyjnych KOWR.
Wartość przedmiotów zawartych umów określa średnia cena sprzedaży gruntów
rolnych, podana w zł za 1 ha, wyliczana po wyeliminowaniu gruntów zabudowanych
lub o specyficznym charakterze (np. ze złożami kopalin, pod wodami, itd.) oraz z
wyłączeniem transakcji o „ekstremalnych” wartościach ceny za 1 ha.
-- 3 of 15 --
Liczba
umów w
szt.
Powierzchnia
w ha
Średnia
cena w
zł/ha
Liczba
umów w
szt.
Powierzchnia
w ha
Średnia
cena w
zł/ha
Liczba
umów w
szt.
Powierzchnia
w ha
Średnia
cena w
zł/ha
Dolnośląskie 279 258 72 218 238 423 67 436 114 326 74 446
Kujawsko-pomorskie 207 248 61 229 182 247 54 034 153 163 67 970
Lubelskie 156 94 38 964 140 307 24 829 95 54 35 908
Lubuskie 432 377 51 483 246 370 48 803 133 251 62 751
Łódzkie 108 53 44 944 115 54 40 111 46 18 66 513
Małopolskie 47 47 53 584 66 39 57 127 25 13 89 084
Mazowieckie 142 322 86 632 143 335 42 938 75 193 65 982
Opolskie 105 57 57 992 125 102 56 609 77 42 70 057
Podkarpackie 457 103 59 914 424 100 74 777 307 150 53 174
Podlaskie 87 61 39 864 55 38 56 256 43 47 42 932
Pomorskie 109 72 50 724 106 130 84 893 41 81 29 767
Śląskie 25 147 28 795 40 21 60 460 20 67 41 158
Świętokrzyskie 139 89 32 137 132 72 38 162 122 45 35 275
Warmińsko-mazurskie 363 409 56 507 342 473 60 966 216 312 57 984
Wielkopolskie 120 214 57 553 151 343 70 147 50 142 64 701
Zachodniopomorskie 801 571 58 470 569 623 51 536 336 246 66 745
Razem 3 577 3 121 58 031 3 074 3 677 54 873 1 853 2 153 61 165
*Bez gruntów zabudowanych lub o specyficznym charakterze (np. ze złożami kopalin, pod wodami, itd.) oraz z wyłączeniem transakcji o ekstremalnych
wartościach ceny za 1 ha.
Liczba umów, powierzchnia i średnia cena sprzedaży gruntów rolnych* Zasobu WRSP
sprzedanych w okresie 2023 - I półrocze 2025
2023 r. 2024 r. I półrocze 2025 r.
Województwo
Liczba
umów w
szt.
Powierzchnia
w ha
Średni
czynsz w
dt/ha
Liczba
umów w
szt.
Powierzchnia
w ha
Średni
czynsz w
dt/ha
Liczba
umów w
szt.
Powierzchnia
w ha
Średni
czynsz w
dt/ha
Dolnośląskie 415 2 494 11,9 516 4 386 13,8 434 8 453 12,3
Kujawsko-pomorskie 292 2 312 16,4 350 2 980 11,0 167 1 416 24,3
Lubelskie 388 1 267 13,2 308 1 124 10,9 235 782 14,7
Lubuskie 100 1 445 11,4 114 1 169 7,3 87 821 8,6
Łódzkie 16 67 5,9 81 1 088 29,5 30 398 38,4
Małopolskie 125 119 11,5 125 361 10,5 56 190 10,3
Mazowieckie 45 696 9,7 35 402 11,2 24 251 12,5
Opolskie 160 1 205 19,3 257 4 308 11,0 126 5 986 12,0
Podkarpackie 169 370 8,0 254 780 9,5 169 498 18,8
Podlaskie 117 503 9,8 154 567 7,6 165 785 9,8
Pomorskie 184 2 399 11,7 176 2 452 7,9 159 2 104 18,8
Śląskie 59 255 12,6 101 357 20,0 65 815 8,6
Świętokrzyskie 26 196 17,9 15 161 3,6 21 165 13,8
Warmińsko-mazurskie 222 3 021 15,6 296 4 905 14,3 184 3 920 17,0
Wielkopolskie 181 2 725 23,0 326 6 214 28,7 129 3 517 20,2
Zachodniopomorskie 447 6 698 7,0 664 11 779 6,4 443 7 735 7,9
Razem 2 946 25 772 12,9 3 772 43 033 13,1 2 494 37 836 13,6
*Bez gruntów zabudowanych lub o specyficznym charakterze (np. ze złożami kopalin, pod wodami, itd.) oraz z wyłączeniem transakcji o ekstremalnych
wartościach czynszu za 1 ha.
Liczba umów, powierzchnia i średni czynsz dzierżawny gruntów rolnych* Zasobu WRSP
wydzierżawionych w okresie 2023 - I półrocze 2025
Województwo
2023 r. 2024 r. I półrocze 2025 r.
-- 4 of 15 --
Ad 3) Informacja dotycząca sprzedaży gruntów rolnych Zasobu Własności Rolnej
Skarbu Państwa w trybie bezprzetargowym została podana za lata 2023-2024,
natomiast dane za 2025 rok będą dostępne w lutym 2026 r., gdyż są zbierane przez
KOWR po zamknięciu roku sprawozdawczego w systemach ewidencyjnych.
W 2023 r. sprzedano w trybie bezprzetargowym 1670 ha, natomiast w 2024 r.
sprzedano w trybie bezprzetargowym 2043 ha.
Ad 4) Od grudnia 2024 r. do listopada 2025 r. w ww. zakresie przeprowadzono
9 kontroli wewnętrznych (planowych oraz doraźnych). Szczegółowe informacje
zawarto w załączniku nr 1 do interpelacji.
W przedmiotowym okresie audyt wewnętrzny w KOWR był realizowany na
podstawie zatwierdzonego przez Dyrektora Generalnego KOWR Planu audytu na rok
2024 oraz Planu audytu na rok 2025. W obszarze gospodarowania gruntami
zakończono następujące zadania audytowe:
1. Nadzór nad zabytkami pozostającymi w Zasobie Własności Rolnej Skarbu
Państwa.
2. Wyrażanie zgody na nabycie nieruchomości w trybie ustawy z dnia 11 kwietnia
2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego.
3. Nieodpłatne przekazywanie na własność nieruchomości wchodzących w skład
Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa jednostkom samorządu terytorialnego.
4. Tryb postępowania KOWR z odszkodowaniami za nieruchomości, które zostały
przeznaczone na inwestycje drogowe.
W odniesieniu do powyższych zadań audytowych przeprowadzono czynności
monitorujące oraz sprawdzające wdrożenie wydanych zaleceń. Szczegółowe
informacje dotyczące ustaleń oraz wyników czynności sprawdzających ujęto w
załączniku nr 2 do interpelacji.
Obecnie w KOWR, w trakcie realizacji (etap: badanie audytowe), znajdują się dwa
zadania audytowe:
1. Sprawowanie nadzoru nad spełnianiem przez nabywców nieruchomości rolnych
zobowiązań określonych w ustawie (art. 8a ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r.
o kształtowaniu ustroju rolnego).
-- 5 of 15 --
2. Naliczanie opłat za wieczyste użytkowanie nieruchomości gruntowych Skarbu
Państwa.
Ad 5) Bezpośredni nadzór nad działalnością oddziałów terenowych KOWR sprawuje
Dyrektor Generalny KOWR. W ramach przysługujących kompetencji wydaje on akty
wewnętrzne, w szczególności zarządzenia oraz wytyczne, których celem jest
zapewnienie przejrzystości procedur i ujednolicenie praktyk stosowanych we
wszystkich oddziałach terenowych.
Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi monitoruje prawidłowość wykonywania
zadań przez KOWR, natomiast konkretne mechanizmy standaryzacji oraz nadzoru
nad oddziałami terenowymi realizowane są wewnętrznie przez Dyrektora
Generalnego KOWR w oparciu o wydawanie aktów wewnętrznych i sprawowanie
bezpośredniego nadzoru.
Ad 6) Plan finansowy KOWR, ogłaszany jako załącznik do ustawy budżetowej,
zawiera w części B pozycję III.1 „Wydatki na funkcjonowanie”. W ramach tej pozycji
wydatki wyniosły: w roku 2023 - 380 669,8 tys. zł, w roku 2024 - 433 503,7 tys. zł.
Plan finansowy KOWR nie zawiera odrębnej pozycji: koszty/wydatki związane z
obsługą prawną, promocją oraz komunikacją zewnętrzną. Wydatki w tym zakresie
stanowią element składowy ogólnych wydatków przeznaczonych na funkcjonowanie
KOWR wskazanych powyżej.
Ad 7) KOWR nie prowadzi statystyk dotyczących średniego czasu rozpatrywania
wniosków o dzierżawę lub sprzedaż nieruchomości Zasobu Własności Rolnej Skarbu
Państwa. Postępowania w tym zakresie mają charakter indywidualny i są uzależnione
od wielu czynników związanych ze stanem konkretnej nieruchomości, w
szczególności:
sytuacją formalno-prawną (m.in. stan wpisów w księdze wieczystej,
obciążenia, istniejące umowy, sposób władania, konieczne podziały
geodezyjne),
ustaleniami planistycznymi (miejscowy plan zagospodarowania
przestrzennego, decyzja o warunkach zabudowy, ograniczenia
środowiskowe),
uzyskiwaniem wymaganych zgód, opinii i uzgodnień,
-- 6 of 15 --
stopniem skomplikowania sprawy oraz koniecznością weryfikacji danych
faktycznych dotyczących nieruchomości.
Z uwagi na powyższe uwarunkowania każda sprawa rozpatrywana jest w odrębnym,
indywidualnym trybie.
Jednocześnie KOWR podejmuje działania mające na celu usprawnienie procedur, w
tym m.in.:
ujednolicanie dokumentacji i wzorów postępowań w oddziałach terenowych,
digitalizację części procesów,
bieżący nadzór nad terminowością załatwiania spraw,
szkolenia i instruktaże dla pracowników odpowiedzialnych za
rozdysponowanie nieruchomości.
Podejmowane działania służą zwiększeniu przejrzystości postępowań oraz
zapewnieniu ich sprawnej realizacji, z zachowaniem obowiązujących wymogów
formalno-prawnych.
Ad 8) Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi na bieżąco monitoruje stosowanie przez
KOWR przepisów ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu
Państwa oraz reaguje na pojawiające się potrzeby i sygnały, podejmując działania
ukierunkowane na dalsze usprawnianie oraz zwiększanie transparentności procesu
rozdysponowywania nieruchomości należących do Zasobu Własności Rolnej Skarbu
Państwa.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Jacek Czerniak
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 7 of 15 --
Załącznik nr 1
Lp.
Kontrola
wewnętrzna
(planowa/doraźna
Temat kontroli
Oddział
Terenowy
KOWR
Ustalenia kontroli
1. Planowa
Przekazywanie w trwały
zarząd nieruchomości Zasobu
WRSP uprawnionym
jednostkom, w tym
sprawowany nadzór nad
przekazanymi w trwały zarząd
gruntami.
OT Rzeszów
Negatywnie oceniono:
- brak aktualizacji wysokości opłaty rocznej za nieruchomości ZWRSP
oddane w trwały zarząd uprawnionym jednostkom;
- przywołanie w wydanych decyzjach błędnej podstawy prawnej oraz
naliczenie opłat z tytułu przekazania nieruchomości jednostkom
uprawnionym, które z mocy ustawy były z nich zwolnione.
2. Doraźna
Kontrola doraźna w zakresie
Zbadania rzekomych
nieprawidłowości dotyczących
przedłużenia umowy
dzierżawy zawartej z Sp. z
o.o.
OT Bydgoszcz
W ocenie ZK niezrozumiała była pierwsza decyzja Oddziału ws. nie
przedłużenia umowy dzierżawy ze Spółką z o.o., w sytuacji
wywiązywania się dzierżawcy z zobowiązań umownych, jak również z
braku zamortyzowania wszystkich inwestycji.
Z propozycji OT z dnia 30.08.2024 r. ws. przedłużenia umowy
dzierżawy w zakresie powierzchni gruntów zaproponowanych przez
Oddział do wyłączeń, nie wynikało jaką powierzchnię miałyby
stanowić grunty orne, biorąc pod uwagę, że na działce nr 97/180
nieużytki stanowiły ok. 27 ha. Propozycja OT z dnia 12.11.2024 r. ws.
przedłużenia umowy dzierżawy, w zakresie powierzchni gruntów
zaproponowanych przez Oddział do wyłączeń, nie została określona
zgodnie z Zarządzeniem 54/2024/Z Dyrektora Generalnego KOWR.
Dodatkowo ZK stwierdził następujące uchybienia:
- wysłanie do dzierżawcy pisma z informacją dot. nieprzedłużenia
umowy dzierżawy z naruszeniem terminu wynikającego z (ówcześnie
obowiązującego) Zarządzenia Nr 104/2023/Z Dyrektora Generalnego
KOWR z dnia 30 listopada 2023 r.;
- analizy wykonane przez Oddział przed podjęciem decyzji czy umowa
dzierżawy zostanie przedłużona i na jakich warunkach, nie
uwzględniały wszystkich istotnych elementów wynikających z ww.
Zarządzeń m.in. co do powierzchni, która może być wyłączona, profilu
prowadzonej przez dzierżawcę produkcji rolniczej;
- brak w OT dokumentacji potwierdzających wykonanie i rozliczenie
przez dzierżawcę nakładów.
-- 8 of 15 --
3. Planowa
Przekazywanie w trwały
zarząd nieruchomości Zasobu
WRSP uprawnionym
jednostkom, w tym
sprawowany nadzór nad
przekazanymi w trwały zarząd
gruntami.
OT Lublin
Negatywnie oceniono:
- niedopełnienie przez Oddział w jednym przypadku obowiązku
wynikającego z art. 36 KPA dotyczącego zawiadamiania strony o
każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie;
- błędne wskazanie podstawy prawnej i naliczenie opłaty z tytułu
przekazania nieruchomości w trwały zarząd, wbrew dyspozycji art. 6
ust. 1 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych;
- brak, w trzech przypadkach, naliczenia i pobierania opłat z tytułu
przekazania jednostkom uprawnionym nieruchomości ZWRSP;
- brak aktualizacji wysokości opłaty rocznej za nieruchomości ZWRSP
oddane w trwały zarząd uprawnionym jednostkom.
4. Doraźna
Postępowanie Oddziału w
związku z nawiezieniem na
działki mas ziemi
pochodzących z budowy
obwodnicy Nowego Miasta
Lubawskiego.
Naliczenie i dochodzenie przez
Oddział należności za
bezumowne
użytkowanie gruntów
wchodzących w skład
nieruchomości p.n.
Gospodarstwo Tylice
OT Olsztyn Kontrola w toku
5. Planowa
Przekazywanie w trwały
zarząd nieruchomości Zasobu
WRSP uprawnionym
jednostkom, w tym
sprawowany nadzór nad
przekazanymi w trwały zarząd
gruntami.
OT Gorzów
Wlkp. Ocena pozytywna
6. Planowa
Przekazywanie w trwały
zarząd nieruchomości Zasobu
WRSP uprawnionym
jednostkom, w tym
sprawowany nadzór nad
przekazanymi w trwały zarząd
gruntami.
OT Pruszcz
Gdański Ocena pozytywna
-- 9 of 15 --
7. Planowa
Przekazywanie w trwały
zarząd nieruchomości Zasobu
WRSP uprawnionym
jednostkom, w tym
sprawowany nadzór nad
przekazanymi w trwały zarząd
gruntami.
OT Szczecin
Negatywnie oceniono:
- w procesie rozpatrywania przez Oddział wniosków o ustanowienie
trwałego zarządu, składanych przez jednostki uprawnione:
- brak wystąpienia, w jednym przypadku, do organu sprawującego
zwierzchni nadzór nad jednostką składającą wniosek o opinię,
uwzględniającą uzasadnienie celu na jaki wykorzystana ma być
nieruchomość;
- brak przekazania, w trzech przypadkach, decyzji organowi
sprawującemu zwierzchni nadzór nad jednostką przejmującą w trwały
zarząd oraz brak w jednym przypadku na decyzji podpisu dyrektora
oddziału terenowego KOWR z podaniem imienia i nazwiska, z
zachowaniem formuły „Z upoważnienia Dyrektora Generalnego
KOWR”;
- naruszenie w 9 przypadkach przy wydawaniu decyzji
administracyjnych terminów wskazanych w art. 35 i 36 KPA;
- brak we wszystkich skontrolowanych sprawach prowadzenia metryk
spraw;
- zmianę przez Oddział terminu płatności należności za nieruchomości
przekazane jednostkom uprawnionym w trwały zarząd z 15 lutego na
31 marca każdego roku;
- brak jakichkolwiek działań zmierzających do ustalenia aktualizacji
wysokości opłaty rocznej aktualizacji wysokości opłaty rocznej za
nieruchomości ZWRSP oddane w trwały zarząd uprawnionym
jednostkom;
- brak przeprowadzenia jakichkolwiek nadzorów właścicielskich na
nieruchomościach przekazanych w trwały zarząd przed okresem
kontrolowanym.
Ponadto Zespół Kontrolny zgłosił w dwóch przypadkach zastrzeżenia w
stosunku do braku zmiany przez Oddział terminu płatności z 31 marca
na 15 lutego każdego roku.
Za brak należytej staranności w jednym przypadku należało uznać
błędne wprowadzenie do systemu WN wpisu informacyjnego.
-- 10 of 15 --
8. Planowa
Przekazywanie w trwały
zarząd nieruchomości Zasobu
WRSP uprawnionym
jednostkom, w tym
sprawowany nadzór nad
przekazanymi w trwały zarząd
gruntami.
OT Wrocław
Negatywnie oceniono:
- brak przekazania w czterech przypadkach decyzji organowi
sprawującemu zwierzchni nadzór nad jednostką przejmującą
nieruchomość w trwały zarząd;
- terminowość wydawania w sześciu przypadkach decyzji
administracyjnych o przekazaniu nieruchomości w trwały zarząd i w
jednym przypadku dotyczącym wygaszenia trwałego zarządu;
- bezczynność Oddziału, a w konsekwencji niewydanie decyzji w
czterech przypadkach;
- brak przeprowadzenia jakichkolwiek nadzorów właścicielskich na
nieruchomościach przekazanych w trwały zarząd;
- brak aktualizacji wysokości opłaty rocznej za nieruchomości ZWRSP
oddane w trwały zarząd uprawnionym jednostkom w 2013 r. i 2018 r.
9. Planowa
Przekazywanie w trwały
zarząd nieruchomości Zasobu
WRSP uprawnionym
jednostkom, w tym
sprawowany nadzór nad
przekazanymi w trwały zarząd
gruntami.
OT Olsztyn Kontrola w toku
-- 11 of 15 --
Załącznik nr 2
Lp. Temat zadania Główne ustalenia zadania audytowego Wynik czynności sprawdzających
Nadzór nad zabytkami
pozostającymi
Na podstawie uzyskanych wyników badania audytowego Zespół
Audytowy (ZA) potwierdził, że w obszarze w większości
przypadków zaprojektowano w KOWR mechanizmy kontrolne
(które z wyjątkiem zidentyfikowanych przez ZA sytuacji),
funkcjonowały prawidłowo, pozwalając na realizację
audytowanego procesu.
w ZWRSP Zidentyfikowane słabości systemu kontroli zarządczej
dotyczyły:
Przeprowadzone czynności monitorujące i
sprawdzające wykazały, że wg stanu na dzień
22 stycznia 2025 r., spośród sformułowanych
zaleceń w ramach:
(zadanie wynika z Planu audytu
KOWR na rok 2023)
1. Braku lub zbyt rzadkiego przeprowadzania przez KOWR
kontroli kompleksowych umów dzierżaw nieruchomości Zasobu
(obejmujących zabytki) oraz braku lustracji
nierozdysponowanych obiektów zabytkowych
5 ustaleń – wszystkie zalecenia wdrożono,
(w okresie funkcjonowania KOWR);
4 ustaleń – spośród 21 zaleceń cząstkowych
wydanych w ramach tych ustaleń 15 zostało
wdrożonych, 2 są częściowo wdrożone, a 4 są
jeszcze
2. Realizacji kontroli umów dzierżaw nie w pełni zgodnie ze
szczegółowymi wymogami określonymi w Zarządzeniach DG
KOWR dot. nadzoru właścicielskiego (…) oraz uchybień
dotyczących dokumentowania przeprowadzonych lustracji;
w trakcie realizacji.
3. Uchybień stwierdzonych podczas oględzin
przeprowadzonych przez ZA
w obiektach zabytkowych w Kozietułach Nowych, Miechowie
oraz Jadownikach Bielskich i Lubostroniu;
4. Stwierdzonego uchybienia w zakresie prowadzenia Książek
obiektów budowlanych (KOB) dla zabytkowych obiektów
budowlanych, przeprowadzania okresowych przeglądów i
realizacji zaleceń wynikających z przeglądów;
5. Nieadekwatnej funkcjonalności aplikacji WWW.Zasób moduł
“Rozdysponowanie Nieruchomości” /„sprawozdania”/
„analityka”/„zabytki-raporty” i niekompletności oraz
niespójności danych znajdujących się w aplikacji;
6. Nieskorzystania przez OT KOWR z uprawnień strony w
postępowaniu administracyjnym prowadzonym przez WKZ w
sprawie wpisu zabytku do rejestru zabytków.
1
ZA odniósł się również do kwestii:
-- 12 of 15 --
1. Ograniczenia przeszkód utrudniających zwiększenie stopnia
rozdysponowania zabytków pozostających obecnie w ZWRSP;
2. Wprowadzenia rozwiązań technicznych ułatwiających
zapewnienie kompletności danych dotyczących obiektów
zabytkowych znajdujących się w Zasobie;
3. Sposobu i kompletności prowadzenia przez OT KOWR akt
spraw dotyczących obiektów zabytkowych pozostających w
Zasobie.
Liczba KA/JA: 4 (w tym 3 OT KOWR).
Liczba wydanych zaleceń: 9 głównych
Liczba wydanych uwag / spostrzeżeń: 7
Wyrażanie zgody na
nabycie nieruchomości
Na podstawie uzyskanych wyników badania audytowego, ZA
potwierdził, że zaprojektowane kontrole w audytowanym
obszarze funkcjonowały prawidłowo
w trybie UKUR
i pozwalały na poprawną realizację procesu. Wyniki badania
audytowego wskazały na potrzebę wzmocnienia mechanizmów
kontrolnych i poprawę efektywności niektórych działań poprzez
realizację sformułowanych zaleceń.
Zidentyfikowane słabości systemu kontroli zarządczej
dotyczyły, m.in.:
1. Błędnego sposobu prowadzenia, a w niektórych
przypadkach nieprowadzenia metryki sprawy wymaganej
przepisami kpa.
2. Błędnego wykonania art. 76a § 2b kpa (nieprawidłowe
poświadczanie zgodności odpisów dokumentów za zgodność z
oryginałem, na żądanie strony).
3. Niespójnej komunikacji zewnętrznej w ramach wyrażania
zgody na nabycie nieruchomości rolnej.
4. Braku upoważnienia do przetwarzania danych osobowych
pracownika na stanowisku kierowniczym.
5. Wydania orzeczeń administracyjnych obarczonych błędami.
6. Błędów w dokumentacji stosowanej w procesie/ błędnej
praktyki postępowania.
7. Braku śladu audytowego potwierdzającego stosowanie
zasady kontroli „dwóch par oczu”.
Liczba KA/JA: 12 (w tym: 9 OT KOWR).
Liczba wydanych zaleceń: 7
2
Liczba wydanych uwag / spostrzeżeń: 5
Zrealizowane czynności wykazały, że według
stanu na dzień 09 października 2025 r.,
wszystkie zalecenia (przyjęte do realizacji)
wdrożono.
-- 13 of 15 --
Na podstawie uzyskanych wyników badania audytowego ZA
potwierdził, że zaprojektowane kontrole w obszarze
funkcjonowały prawidłowo
Przeprowadzone czynności monitorujące i
sprawdzające wykazały, że wg. stanu na
dzień
i pozwalały na poprawną realizację procesu. Wyniki badania
audytowego wskazały na potrzebę wzmocnienia mechanizmów
kontrolnych i poprawę efektywności niektórych działań poprzez
realizację sformułowanych zaleceń.
24 stycznia 2025 r., spośród sformułowanych
zaleceń w ramach:
Zidentyfikowane słabości systemu kontroli zarządczej
dotyczyły, m.in.: 4 ustaleń – wszystkie zalecenia wdrożono,
1. Błędnego ewidencjonowania operacji gospodarczych w SEG.
3 ustaleń – zalecenia są: wdrożone
częściowo lub w trakcie realizacji, z uwagi na
etap podjętych działań naprawczych przez
DGZ i OT.
2. Nieprawidłowości w stosowaniu mechanizmów
zabezpieczających wobec osób zatrudnionych na stanowiskach
wrażliwych w KOWR.
3. Braku wystarczających dowodów na weryfikację stanu
prawnego nieruchomości.
4. Niejednolitości postępowania lub błędów w dokumentacji
stosowanej w procesie.
5. Nieprzestrzegania zapisów Zarządzenia DG KOWR w sprawie
nieodpłatnego przekazywania na własność mienia wchodzącego
w skład ZWRSP.
Liczba KA/JA: 11 (w tym: 8 OT KOWR).
Liczba wydanych zaleceń: 7
3
Nieodpłatne
przekazywanie na
własność nieruchomości
wchodzących w skład
ZWRSP jednostkom
samorządu terytorialnego
Liczba wydanych uwag / spostrzeżeń: 5
Na podstawie uzyskanych wyników badania audytowego ZA
potwierdził, że zaprojektowane kontrole w obszarze
funkcjonowały prawidłowo
Przeprowadzone czynności monitorujące i
sprawdzające wykazały, że wg. stanu na
dzień
i pozwalały na poprawną realizację procesu. Wyniki badania
audytowego wskazały na potrzebę wzmocnienia mechanizmów
kontrolnych i poprawę efektywności niektórych działań poprzez
realizację sformułowanych zaleceń. Zidentyfikowane słabości
systemu kontroli zarządczej dotyczyły:
14 lutego 2025 r., spośród sformułowanych
zaleceń w ramach:
1. Braku naliczania przez OT KOWR odsetek za opóźnienia w
zapłacie odszkodowań. 2 ustaleń – wszystkie zalecenia wdrożono,
4
Tryb postępowania KOWR
z odszkodowaniami za
nieruchomości, które
zostały przeznaczone na
inwestycje drogowe
2. Przedłużającej się w czasie realizacji działań związanych z
procedowaniem spraw.
7 ustaleń – zalecenia są w trakcie realizacji,
z uwagi na etap podjętych działań przez BFK
i OT.
-- 14 of 15 --
3. Zidentyfikowania przypadków braku wdrożenia w zakresie
niewłaściwie prowadzonych czynności w SI SEG odnośnie
„Wprowadzania”/„Zatwierdzania” i „Aktualizowania”
/„Zaksięgowania” danych.
4. Niezgodności w zakresie stosowanych i wprowadzanych do
SI SEG kodów rozdysponowania.
5. Konieczności zmiany zapisów „Warunków i trybu zrzekania
się przez KOWR odszkodowania za nieruchomości przeznaczone
na inwestycje drogowe”.
6. Procedowania wniosków o odszkodowania za nieruchomości,
niezgodnie z zapisami „Warunków i trybu zrzekania się przez
KOWR odszkodowania za nieruchomości przeznaczone na
inwestycje drogowe”.
7. Zmiany uregulowań wewnętrznych w zakresie podziału
kompetencji BFK i DGZ w procesie realizacji Zarządzenia
54/2020/W DG KOWR
z dnia 27.04.2020 r. w sprawie wprowadzenia „Warunków i
trybu zrzekania się przez KOWR odszkodowania za
nieruchomości przeznaczone na inwestycje drogowe”.
8. Niewystarczających danych zaprojektowanych w Rejestrze
wniosków zrzeczeniu się odszkodowania do efektywnego
monitorowania przebiegu procesu.
9. Braku podnoszenia kwalifikacji zawodowych przez
pracowników
OT KOWR.
Liczba KA/JA: 14 (w tym: 11 OT KOWR).
Liczba wydanych zaleceń: 9
Liczba wydanych uwag / spostrzeżeń: 8
-- 15 of 15 --