Interpelacja w sprawie skandalicznej realizacji programów grantowych i stypendialnych KPO w kulturze
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 13246
do ministra kultury i dziedzictwa narodowego
w sprawie skandalicznej realizacji programów grantowych i stypendialnych KPO w kulturze
Zgłaszający: Piotr Gliński
Data wpływu: 29-10-2025
Warszawa, 29.10.2025 r.
Szanowna Pani Minister!
W związku ze skandaliczną realizacją w resorcie kultury programów stypendialnych i grantowych KPO, na podstawie ustawy o wykonywaniu mandatu posła i senatora (z dnia 9 maja 1996 r. t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1339), proszę o odpowiedź na następujące pytania:
Kto i dlaczego podjął decyzję o likwidacji trzech instytucji pośredniczących w tym programie?
Jakie straty poniósł resort z tego powodu?
Kto w resorcie nadzorował program KPO dotyczący grantów i stypendiów (w jakich terminach)?
Na czym ten nadzór polegał? Proszę przedstawić odpowiednią korespondencję pomiędzy ministrem nadzorującym, a departamentami i instytucjami pośredniczącymi.
Kto i kiedy sformułował i zatwierdził kryteria formalne i horyzontalne stosowane w programie? Proszę podać datę, nazwę i skan odpowiedniego dokumentu.
Kto i kiedy określił i zatwierdził procedury stosowane w konkursie na granty i stypendia z KPO, w szczególności procedury polegające na eliminacji wniosku przy niespełnieniu jednego kryterium w ocenie jednego eksperta? Proszę podać datę, nazwę i skan odpowiedniego dokumentu.
Kto i według jakiej procedury wybrał ekspertów do tego programu? Ilu ich było? Proszę podać pełną listę imienną ekspertów wraz z opisem ich kompetencji merytorycznych.
Z poważaniem
Piotr Gliński
Poseł na Sejm RP
Sekretarz stanu Maciej Wróbel
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (18)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
13291 znakówktórych dane są przetwarzane została zamieszczona na stronie http://bip.mkidn.gov.pl w zakładce ochrona danych osobowych.
+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
Marta Cienkowska
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 13246 posła Piotra Glińskiego z 31 października 2025 roku
w sprawie realizacji programów grantowych i stypendialnych w ramach inwestycji A2.5.1
KPO „Program wpierania działalności podmiotów sektora kultury i przemysłów
kreatywnych na rzecz stymulowania ich rozwoju”, uprzejmie proszę o przyjęcie
następujących wyjaśnień.
Ad 1.
Oświadczenia o rozwiązaniu porozumień zawartych z trzema Jednostkami Wpierającymi,
tj. Instytutem Teatralnym im. Zbigniewa Raszewskiego, CSW – Zamek Ujazdowski
i Narodowym Instytutem Muzeów, w sprawie powierzenia realizacji inwestycji A.2.5.1 KPO
„Program wpierania działalności podmiotów sektora kultury i przemysłów kreatywnych na
rzecz stymulowania ich rozwoju” ze strony Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego
podpisał ówczesny minister Bartłomiej Sienkiewicz.
Decyzja w sprawie redukcji liczby Jednostek Wspierających inwestycję A.2.5.1 została
podjęta celem usprawnienia procesu zarządzania, a także oszczędnościami. Dotychczasowa
współpraca z czterema Jednostkami Wspierającymi wskazywała na nieefektywność
kosztową rozwiązania, ponieważ znaczna część kosztów była czterokrotnie powielana.
Ad 2.
Resort nie poniósł straty, a biorąc pod uwagę wygenerowane oszczędności, decyzję uznać
należy za uzasadnioną ekonomicznie.
Ad 3.
Wdrażanie inwestycji A2.5.1 KPO, w ramach której realizowane są programy grantowy
i stypendialny, zostało powierzone na podstawie porozumienia z 30 marca 2023 r. Jednostce
Wspierającej (NIMiT). Nadzór i kontrolę nad Jednostką Wpierającą sprawuje instytucja
odpowiedzialna za realizację inwestycji, czyli Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa
Narodowego.
W ramach MKiDN zadania Instytucji Odpowiedzialnej za realizację Inwestycji określone
w ww. porozumieniu pełni Departament Narodowych Instytucji Kultury. W MKiDN
powołany został również Zespół zadaniowy ds. wdrażania Krajowego Planu Odbudowy i
Zwiększania Odporności, który spotyka się systematycznie (Zarządzenie Ministra KiDN nr
46/2024 z 25 kwietnia 2024 r. ). Do zadań Zespołu Zadaniowego należy m.in. bieżąca
weryfikacja stanu realizacji KPO oraz uzgadnianie planów naprawczych
w sytuacji zidentyfikowania ryzyka niezrealizowania bądź nieterminowego zrealizowania
-- 1 of 5 --
+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
reformy/inwestycji. Na posiedzeniach Zespołu, na których obecni są przedstawiciele
poszczególnych departamentów oraz NIMiT, omawiane są najistotniejsze aktualne kwestie
i podejmowane są stanowiska, opinie, rekomendacje. Obecnie spotkaniom zespołu
przewodniczy podsekretarz stanu w MKiDN.
Zespół był powołany już w 2022 roku zarządzeniem dyrektora generalnego MKiDN
nr 12/2022 z 29 czerwca 2022 r. Przewodniczącym tego zespołu był wówczas dyrektor
generalny urzędu, a do zadań zespołu należało m.in. opiniowanie dokumentów i wytycznych
o charakterze horyzontalnym, przekazywanych przez Instytucję Koordynującą KPO, oraz
uzgadnianie szczegółowych zasad realizacji inwestycji i wymiana wiedzy i doświadczeń
w zakresie przygotowania dokumentacji: regulaminów konkursów, szczegółowych
kryteriów wyboru przedsięwzięć, określenia wydatków kwalifikowanych, przygotowania
wzorów wniosków o dofinansowanie, przygotowania wzorów umów o objęcie wsparciem.
Ad 4.
Nadzór nad realizowanymi przez Jednostkę Wspierającą zadaniami zgodnie
z ww. porozumieniem obejmuje m.in. akceptację przygotowanych przez nią dokumentów
niezbędnych do wdrożenia inwestycji (regulaminu, wzoru umów o objęcie przedsięwzięcia
wsparciem, treści ogłoszenia o naborze), ale również takie czynności jak:
monitorowanie postępów realizacji inwestycji zgodnie z ustalonymi kamieniami
milowymi A2L oraz wskaźnikami A3L i A4L (monitoring przekazywany jest co tydzień);
sprawozdawczość w zakresie inwestycji, pozyskiwanie od Jednostki Wspierającej
aktualnych danych, w tym w zakresie postępu rzeczowego i finansowego, w celach
sprawozdawczych i monitoringu; sprawozdawczość realizowana jest za pośrednictwem
systemu teleinformatycznego CST;
monitorowanie i przeprowadzanie okresowej analizy ryzyka dla skutecznego
wdrażania, realizacji inwestycji i jej rezultatów;
weryfikacja podręcznika procedur NIMiT.
Ponadto Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego prowadzi bieżącą
korespondencję oraz organizuje spotkania z przedstawicielami NIMiT na temat
poszczególnych etapów prac oraz różnych aspektów wdrażania inwestycji, a także
podejmuje interwencje w indywidulanych sprawach wnioskodawców na ich wniosek
i rozpatruje skargi w trybie administracyjnym. Ministerstwo brało udział w konsultacjach
społecznych przed przyjęciem regulaminów drugiego naboru wniosków oraz w spotkaniach
z wnioskodawcami, co znacząco usprawniło monitoring i analizę sytuacji. Ministerstwo zleca
kontrole, podejmuje decyzje personalne oraz decyzje związane z finansowaniem obsługi
administracyjnej inwestycji, analizuje i zatwierdza sprawozdania finansowe z wydatkowania
dotacji. MKiDN organizowało wizytacje w Jednostce Wspierającej, a także udzielało
czasowego wsparcia kadrowego pracownikami MKiDN.
W systemie EZD (Elektroniczne Zarządzanie Dokumentacją) w 2025 roku zarejestrowano
w samym Departamencie Narodowych Instytucji Kultury około 100 spraw poświęconych
wyłącznie KPO. W 2024 roku tych spraw było około 200 (również wyłącznie w ww.
departamencie). W każdej z tych spraw jest od jednego do kilkudziesięciu pism. Nie jest więc
możliwe „przedstawienie odpowiedniej korespondencji” bez doprecyzowania, o jakie pisma
chodzi.
Ad 5.
Horyzontalne zasady i kryteria wyboru przedsięwzięć dla Krajowego Planu Odbudowy
i Zwiększania Odporności, obowiązujące wszystkie przedsięwzięcia wybierane do
finansowania w ramach KPO, zostały opracowane i przekazane przez Ministerstwo
Funduszy i Polityki Regionalnej (IK KPO).
-- 2 of 5 --
+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
W załączniku 1 przekazuję pismo Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej Grzegorza Pudy
z 8 grudnia 2021 r. znak DSR-Xabc.6011.32.2021.KW, do którego dołączono dokument
zatytułowany „Horyzontalne zasady i kryteria wyboru przedsięwzięć dla Krajowego Planu
Odbudowy i Zwiększania Odporności” z 29 listopada 2021 r. (zał. 2) oraz jego nieznacznie
zmienioną wersje z 3 lutego 2023 r. (zał. 3.).
Następnie cztery Jednostki Wpierające we współpracy z Ministerstwem Kultury
i Dziedzictwa Narodowego opracowały wszystkie kryteria (formalne, horyzontalne
i szczegółowe), z tym że kryteria horyzontalne są zgodne z ww. wskazanymi horyzontalnymi
zasadami i kryteriami.
W załączniku 4 przedstawiam pismo z 24 marca 2023 r. Departamentu Narodowych
Instytucji Kultury znak DIK-WIK.400.59.2023.RJ, przekazujące wszystkie kryteria do
zatwierdzenia ówczesnemu ministrowi Piotrowi Glińskiemu, który również podpisał ww.
pismo (27 marca 2023 r.), a w EZD w sprawie DIK-WIK.400.59.2023 w dekretacji z 27 marca
2023 r. napisał: „Zgoda”. Następnie 30 marca 2023 r. zatwierdził kryteria odręcznym
podpisem.
W załączniku 5 przekazuję skan ww. dokumentu z odręcznym podpisem. Jego data jest
potwierdzona akceptacjami w EZD z 30 marca 2023 r. m.in. ówczesnego dyrektora
generalnego MKiDN.
30 marca 2025 r. kryteria zostały opublikowane na stronie internetowej Ministerstwa:
https://www.gov.pl/web/kultura/kryteria-wyboru-projektow-w-sektorze-kultury-i-
przemyslow-kreatywnych-kpo.
Kryteria wyboru zostały wybrane w ramach realizacji kamienia milowego A2L
zweryfikowanego już przez Komisję Europejską.
Ad 6.
Zasady oceny wniosków oraz ponownej oceny określone są w opublikowanych m. in. na
stronach internetowych MKiDN niżej wskazanych Regulaminach:
Regulamin pierwszego wyboru przedsięwzięć do objęcia wsparciem w ramach
Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności, komponent: Odporność
i konkurencyjność gospodarki, inwestycja A2.5.1: Program wspierania działalności
podmiotów sektora kultury i przemysłów kreatywnych na rzecz stymulowania ich
rozwoju,
https://www.gov.pl/web/kultura/program-wspierania-dzialalnosci-podmiotow-
sektora-kultury-i-przemyslow-kreatywnych-na-rzecz-stymulowania-ich-rozwoju;
Regulamin drugiego wyboru przedsięwzięć do objęcia wsparciem w formie stypendiów
w ramach Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności, komponent:
Odporność i konkurencyjność gospodarki, inwestycja A2.5.1: Program wspierania
działalności podmiotów sektora kultury i przemysłów kreatywnych na rzecz
stymulowania ich rozwoju
https://www.gov.pl/web/kultura/program-wspierania-dzialalnosci-podmiotow-
sektora-kultury-i-przemyslow-kreatywnych-na-rzecz-stymulowania-ich-rozwoju---ii-
nabor;
Regulamin drugiego wyboru przedsięwzięć do objęcia wsparciem w formie grantów w
ramach Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności, komponent:
Odporność i konkurencyjność gospodarki, inwestycja A2.5.1: Program wspierania
działalności podmiotów sektora kultury i przemysłów kreatywnych na rzecz
stymulowania ich rozwoju
https://www.gov.pl/web/kultura/program-wspierania-dzialalnosci-podmiotow-
sektora-kultury-i-przemyslow-kreatywnych-na-rzecz-stymulowania-ich-rozwoju---ii-
nabor.
-- 3 of 5 --
+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
Przygotowanie ww. regulaminów wyboru przedsięwzięć do objęcia wsparciem w zakresie
inwestycji A2.5.1 należało do zadań Jednostki Wspierającej inwestycję, czyli do NIMiT.
Przygotowane przez NIMiT dokumenty zostały przedłożone do akceptacji Instytucji
Odpowiedzialnej za realizację Inwestycji, czyli Ministerstwu Kultury i Dziedzictwa
Narodowego. Po zaakceptowaniu Regulaminów przez MKiDN NIMiT je przyjął i zostały one
opublikowane łącznie z ogłoszeniami o naborze wniosków.
Ad 7.
Zgodnie z porozumieniem z 30 marca 2023 r. w sprawie powierzenia Jednostce Wspierającej
realizacji inwestycji A2.5.1 Jednostka Wpierająca, czyli NIMiT, powołuje ekspertów
wchodzących w skład Komitetu Selekcyjnego, Komitetu Odwoławczego ekspertów
rezerwowych, a Instytucja Odpowiedzialna za realizację Inwestycji ich zatwierdza.
Procedura ta została dochowana.
Ponadto w ramach realizacji kamienia milowego A2L uzgodniono z Komisją Europejską
kryteria doboru ekspertów. Następnie ustalenia te znalazły odzwierciedlenie w dokumencie
programowym przesłanym do Komisji Europejskiej wraz z innymi dokumentami
potwierdzającymi realizację kamienia milowego A2L. Kamień milowy A2L został
zweryfikowany przez Komisję Europejską.
Przy wyborze ekspertów uwzględniono następujące kryteria:
zaawansowana wiedza ekspercka kandydatów w poszczególnych dziedzinach, dla
których są przeznaczone nabory,
reprezentatywność ekspercka – eksperci byli rekomendowani przez największe
organizacje/stowarzyszenia w Polsce, których statutowa działalność jest związana
z danym segmentem inwestycji,
wysoki stopień eksperckości również pod względem naukowym – co najmniej jeden z
członków komitetu posiada tytuł naukowy doktora nauk lub wyższy,
zachowanie proporcjonalnego udziału kobiet i mężczyzn,
zachowanie reprezentatywności geograficznej – eksperci reprezentują różne
środowiska i regiony geograficzne Polski, a przez to wykazują większą wrażliwość na ich
specyfikę.
Przed powołaniem ekspertów Departament Narodowych Instytucji Kultury zwracał się do
organizacji i stowarzyszeń reprezentatywnych dla poszczególnych segmentów inwestycji
o wskazanie propozycji kandydatów na ekspertów przy uwzględnieniu ww. kryteriów. Nie
powoływano ekspertów nierekomendowanych przez odpowiednie stowarzyszenie lub
organizacje. Lista ekspertów jest podana do publicznej wiadomości na stronie internetowej
MKiDN https://www.gov.pl/web/kultura/komitet-selekcyjny.
Zastosowanie ww. kryteriów miało zagwarantować posiadanie odpowiednich kompetencji
merytorycznych przez ekspertów. Szczegółowe informacje na temat poszczególnych
ekspertów są powszechnie dostępne w Internecie.
Z poważaniem
z up. MINISTRA KULTURY
I DZIEDZICTWA NARODOWEGO
SEKRETARZ STANU
Maciej Wróbel
-- 4 of 5 --
+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
Załączniki:
1) Pismo Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej Grzegorza Pudy z 8 grudnia 2021 r.,
znak: DSR-Xabc.6011.32.2021.KW,
2) Horyzontalne zasady i kryteria wyboru przedsięwzięć dla Krajowego Planu Odbudowy
i Zwiększania Odporności z 29 listopada 2021 r.
3) Horyzontalne zasady i kryteria wyboru przedsięwzięć dla Krajowego Planu Odbudowy
i Zwiększania Odporności z 3 lutego 2023 r.
4) Pismo z 24 marca 2023 r. Departamentu Narodowych Instytucji Kultury znak DIK-
WIK.400.59.2023.RJ przekazujące kryteria do podpisu.
5) Zatwierdzone kryteria z odręcznym podpisem.
-- 5 of 5 --