Interpelacja w sprawie naliczania kar pieniężnych wobec samorządów za niewydanie w terminie decyzji o warunkach zabudowy
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 13244
do ministra finansów i gospodarki
w sprawie naliczania kar pieniężnych wobec samorządów za niewydanie w terminie decyzji o warunkach zabudowy
Zgłaszający: Krzysztof Habura
Data wpływu: 28-10-2025
Szanowny Panie Ministrze,
wykonując obowiązki poselskie zostałem zapoznany przez wójt gminy Zgierz z problemem jaki istnieje w urzędzie obsługującym wskazaną gminę, a przekłada się na setki podobnych urzędów w kraju, a dotyczy potrzeby rozpoznania bardzo dużej liczby wniosków o wydanie decyzji o warunkach zabudowy (dalej: WZ), które już wpłynęły do urzędu i z pewnością będą składane przez mieszkańców w dalszym ciągu do końca 2025 roku. Zarówno Urząd Gminy w Zgierzu, jak i podobne urzędy w kraju, z uwagi na ograniczone zasobu kadrowe, jak i konieczność wykonania w trakcie prowadzonych postępowań szeregu czynności procesowych, nie będą w stanie wydać decyzji z ustawowym terminie, który wynosi 90 dni, przez co będą zobowiązane do zapłaty kar pieniężnych w wysokości 500 zł za każdy dzień zwłoki w wydaniu decyzji o warunkach zabudowy. Sytuacja taka nie powinna mieć miejsca.
Uchwalona w dniu 7 lipca 2023 r. ustawa o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw (poz. 1688), która weszła w życie z dniem 24 września 2023 r. zmieniła podejście do planowania przestrzennego w gminach. Priorytetowym jej celem miało być ograniczenie roli decyzji o warunkach zabudowy jako głównego instrumentu do lokalizowania nowych inwestycji w Polsce. Decyzje będą mogły być wydawane jedynie wówczas, gdy gminy taką możliwość dopuszczą w planie ogólnym, czyli w nowym akcie planowania przestrzennego gminy. Plan ogólny ma bowiem zastąpić studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy. W przeciwieństwie do studium, plan ogólny będzie aktem prawa miejscowego który rozstrzygnie, że właściciel nieruchomości, który do tej pory mógł ubiegać się o wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla tej nieruchomości, takiej możliwości zostanie co do zasady całkowicie pozbawiony. Dodatkowo należy wskazać, że od dnia 1 stycznia 2026 roku decyzje ostateczne o warunkach zabudowy będą objęte 5-letnim terminem ważności.
Biorąc pod uwagę powyższe, jak również nagłośnienie zmian legislacyjnych przez media, a także wzrastającą świadomość społeczną, oczywistym jest, że w interesie każdego właściciela nieruchomości, jest uzyskanie decyzji o warunkach zabudowy przed wejściem w życie uchwalonych zmian, tak aby zabezpieczyć swój majątek na przyszłość.
Wejście w życie reformy planowania przestrzennego bezpośrednio przełożyło się na lawinowo rosnącą liczbę składanych wniosków we wszystkich gminach w kraju, gdzie nie uchwalono i nie obowiązują miejscowe plany, lub obowiązują jedynie dla części terenu gminy.
Odnosząc te uwagi do wspomnianej gminy Zgierz pragnę wskazać, że jest to jedna z największych gmin w Polsce, i największa gmina w województwie łódzkim. W 2024 roku do Urzędu Gminy w Zgierzu wpłynęło 1415 wniosków o ustalenie warunków zabudowy, co oznaczało wzrost o 70% względem 2023 roku. Z kolei do końca września 2025 roku wpłynęło 1700 wniosków, zaś władze gminy przewidują, że do końca bieżącego roku liczba ta może wynieść 2500 wniosków. Z uwagi na ograniczone zasoby kadrowe oraz istniejący na rynku niedobór specjalistów, którzy zobowiązani są opiniować wnioski i zgłosić do nich uwagi oraz wytyczne do zrealizowania, wydanie decyzji WZ w ustawowym terminie 90 dni jest niemożliwe. Nie bez znaczenia dla osądu istniejącego stanu rzeczy pozostaje fakt, że niemalże wszystkie samorządy pracują nad planami ogólnymi, co powoduje bądź odpływ specjalistów do samorządów sąsiednich, albo podzielenie obowiązków zleconych specjalistom współpracującym z samorządami na zagadnienia dot. WZ i planów ogólnych.
Wójtowie jako kierownicy jednostek najbardziej jednak obawiają się skutków finansowych wynikających z przepisów art. 64 ust. 1 w zw. z art. 51 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, z których wynika, że decyzja WZ musi zostać wydana w terminie 90 dni, z kolei za każdy dzień zwłoki w wydaniu decyzji gmina zobowiązana jest zapłacić karę pieniężną w wysokości 500 zł. Wpływy z kar pieniężnych stanowią dochód budżetu państwa.
Jak wynika z uzasadnienia do projektu ustawy o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw (druk nr 3097), celem wprowadzenia przepisu art. 51 nakładającego kary pieniężne na gminy jest usprawnienie procedur urzędowych dla dobra inwestora. Tym samym zamysłem ustawodawcy było, aby przy rozpoznawaniu wniosków o wydanie WZ wykluczyć opieszałość w działaniach urzędników samorządowych i założenie, że przy braku opieszałości wnioski będą rozpoznawane w ustawowym terminie. Póki co założenie to okazało się błędne i nieprzystające do istniejących warunków pracy i możliwości finansowych urzędów. Gdyby nawet hipotetycznie przyjąć, że wójt chcąc uchronić urząd przed koniecznością zapłaty kary pieniężnej dokonuje przesunięcia środków w budżecie w ten sposób, że zawiesza realizację innych zadań inwestycyjnych np. związanych z pomalowaniem pomieszczeń lekcyjnych w szkole podstawowej i środki te przeznacza, na zlecenie zewnętrznej firmie rozpoznania wniosków, to póki co żadna z firm nie podejmie się takiego zadania, gdyż ilość tych firm na rynku jest ograniczona, zaś firmy, które działają w tej branży przygotują opracowania do planów ogólnych.
Zdaniem samorządowców jedynym obecnie możliwym (bez dokonywania zmian legislacyjnych) rozwiązaniem jest zawieszenie praktyczne stosowania przepisu art. 51 ust. 2 ww. ustawy, czyli niedochodzenie kar pieniężnych wobec samorządów. Proszę zauważyć, że naliczenie kary pieniężnej wobec samorządu będzie w przyszłości skutkowało wszczęciem wobec wójta postępowania o naruszenie dyscypliny finansów publicznych i niemalże pewnym jego skazaniem.
W świetle przedstawionych faktów proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytanie:
Czy Pan Minister przewiduje wprowadzenie procedur mających na celu nienaliczanie wobec samorządów kar pieniężnych na podstawie art. 51 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1130, 1907, 1940, z 2025 r. poz. 527, 680) oraz niedochodzenie zapłaty kar pieniężnych tam gdzie zostały one już naliczone?
Proszę o udzielenie odpowiedzi na powyższe pytanie w możliwie najkrótszym terminie, zgodnie z zasadami dotyczącymi interpelacji i zapytań poselskich.
Z wyrazami szacunku
Krzysztof Habura
Podsekretarz stanu Tomasz Lewandowski
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (10)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
7865 znakówkancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Znak pisma: DPR-II.054.32.2025
Warszawa, $data podpisu r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: interpelacji nr 13244 Pana Posła Krzysztofa Habury w sprawie naliczania kar
pieniężnych wobec samorządów za niewydanie w terminie decyzji o warunkach zabudowy
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 13244 Pana Posła Krzysztofa Habury w sprawie
naliczania kar pieniężnych wobec samorządów za niewydanie w terminie decyzji
o warunkach zabudowy przekazuję następujące wyjaśnienia.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że 24 września 2023 r. weszła w życie nowelizacja
ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U.
poz. 1688, z późn. zm.), która zobligowała gminy do sporządzenia planów ogólnych gmin –
nowych opracowań planistycznych w randze aktu prawa miejscowego, obejmujących całą
gminę i sporządzanych wyłącznie w formie cyfrowej. Dokument ten w znacznej mierze
zastąpi dotychczasowe studia uwarunkowań i kierunków zagospodarowania
przestrzennego gmin, które zgodnie z art. 65 ww. nowelizacji stracą moc najpóźniej z
dniem 1 lipca 2026 r. W tym samym terminie zakończy się okres przejściowy i wejdą w
życie wszystkie znowelizowane przepisy reformy systemu planowania przestrzennego.
W odpowiedzi na pytanie zawarte w interpelacji: „Czy Pan Minister przewiduje
wprowadzenie procedur mających na celu nienaliczanie wobec samorządów kar
pieniężnych na podstawie art. 51 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu
i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1130, 1907, 1940, z 2025 r.
poz. 527, 680) oraz niedochodzenie zapłaty kar pieniężnych tam, gdzie zostały one już
naliczone?” przedstawiam poniższą odpowiedź.
Ministerstwo Rozwoju i Technologii przygotowało projekt ustawy o zmianie ustawy
o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, który uzyskał wpis do wykazu prac
legislacyjnych Rady Ministrów (UD 316) i jest on zamieszczony na stronie Rządowego
Centrum Legislacji, a w którym planowane jest zawieszenie do 31 grudnia 2026 r. kar
wynikających z ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym za nieterminowe
wydanie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowaniu terenu. Jest to pozytywny
odzew na sygnalizowane przez samorządy trudności w dotrzymaniu ustawowych
terminów wydania tych decyzji, w związku ze znaczącym wzrostem liczby składanych
wniosków o ich wydanie po wejściu w życie reformy systemu planowania przestrzennego.
-- 1 of 3 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Wspomniana reforma wprowadziła obowiązek uchwalenia przez wszystkie gminy
planów ogólnych. Pomimo znaczącego okresu przejściowego, który na skutek
dodatkowego wydłużenia upływa 30 czerwca 2026 r., prace planistyczne nie zostały
ukończone i w różnych gminach są na różnym stopniu zaawansowania. Obawy, że przyszły
sposób zagospodarowania przestrzennego gminy uniemożliwi wykorzystanie
nieruchomości - przede wszystkim pod zabudowę mieszkaniową, skłoniły właścicieli
nieruchomości do masowego występowania o wydanie decyzji ustalających warunki
zabudowy i zagospodarowania terenu. Drastyczny wzrost liczby wniosków przy
jednoczesnym zaangażowaniu gmin w opracowywanie planów ogólnych uniemożliwia
racjonalne gospodarowanie zasobami ludzkimi, tak aby z jednej strony zrealizować cel
priorytetowy, jakim jest uchwalenie planu ogólnego, a z drugiej strony terminowo
rozpatrywać wnioski o wydanie tzw. decyzji WZ.
Należy także nadmienić, że grupa posłów przygotowała projekt ustawy o zmianie ustawy
o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i znajduje się on na stronie sejmowej
(nr druku 1839). Projekt ten zawiera m.in. przepisy o zawieszeniu stosowania kar.
Z upoważnienia, z wyrazami szacunku
Tomasz Lewandowski
Podsekretarz Stanu
/ kwalifikowany podpis elektroniczny /
w Ministerstwie Rozwoju i Technologii
-- 2 of 3 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Klauzula informacyjna dotycząca przetwarzania danych osobowych w związku z rozpatrzeniem i
udzieleniem odpowiedzi na interwencję poselską lub senatorską lub interpelację/zapytanie poselskie
1. Administratorem Pani/Pana danych osobowych jest Minister Finansów i Gospodarki, którego obsługę
zapewnia Ministerstwo Rozwoju i Technologii z siedzibą w Warszawie, przy Placu Trzech Krzyży 3/5,
00-507 Warszawa, e-mail: kancelaria@mrit.gov.pl, tel. +48 222 500 123, adres skrytki na ePUAP:
/MRPiT/SkrytkaESP, adres do doręczeń elektronicznych: AE:PL-68477-29007-EFSHR-
25. Wykonującym obowiązki administratora jest dyrektor Departamentu Planowania Przestrzennego.
2. Jeśli ma Pani/Pan pytania dotyczące przetwarzania Pani/Pana danych osobowych, a także
przysługujących Pani/Panu praw, może się Pani/Pan kontaktować z Inspektorem Ochrony Danych w
MRiT wysyłając informację na skrzynkę: iod@mrit.gov.pl.
3. Pani/Pana dane osobowe będą przetwarzane w oparciu o art. 6 ust. 1 lit. c) RODO tj. w celu
wypełnienia obowiązku prawnego ciążącego na administratorze, na podstawie Konstytucji
Rzeczypospolitej Polskiej, ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (Dz.
U. z 2024 r. poz. 907), oraz w związku z § 162 uchwały Nr 190 Rady Ministrów z dnia 29 października
2013 r. - Regulamin pracy Rady Ministrów (M.P. z 2024 r. poz. 806) oraz art. 49 uchwały Senatu RP z
dnia 23 listopada 1990 r. Regulamin Senatu (tekst ujednolicony opracowany na podstawie Monitora
Polskiego z 2024 r. poz. 10 ze zm.).
4. Pani/Pana dane osobowe przetwarzane będą w celu rozpatrzenia i udzielenia odpowiedzi na
oświadczenie senatorskie.
5. Odbiorcami Pani/Pana danych osobowych mogą być:
o organy władzy publicznej oraz podmioty wykonujące zadania publiczne lub działające na
zlecenie organów władzy publicznej, w zakresie i w celach, które wynikają z przepisów
powszechnie obowiązującego prawa (np. na żądanie sądów, urzędów skarbowych,
Prokuratury lub Policji);
o inne podmioty, które na podstawie stosownych umów podpisanych z MRiT przetwarzają
dane osobowe, dla których Administratorem jest Minister Finansów i Gospodarki (np.
podmioty świadczące usługi prawne, dostawcy systemów informatycznych i usług IT oraz
telekomunikacyjnych, operatorzy pocztowi i kurierzy).
6. Pani/Pana dane osobowe będą przechowywane przez okres niezbędny do realizacji celu ich
przetwarzania tj. do chwili załatwienia sprawy, w której zostały one zebrane, a następnie – w
przypadkach, w których wymagają tego przepisy ustawy z dnia 14 lipca 1983 r. o narodowym zasobie
archiwalnym i archiwach (Dz. U. z 2020 r. poz. 164 ze zm.) – przez czas określony w tych przepisach.
7. Pani/Pana dane osobowe nie będą podlegać zautomatyzowanemu podejmowaniu decyzji lub
profilowaniu.
8. Pani/Pana dane osobowe nie będą przekazywane do państwa trzeciego ani do organizacji
międzynarodowych.
9. Podanie danych jest dobrowolne, ale niezbędne do rozpatrzenia i udzielenia odpowiedzi na
oświadczenie senatorskie.
10. W związku z przetwarzaniem Pani/Pana danych osobowych przysługują Pani/Panu następujące prawa:
o prawo dostępu do swoich danych oraz otrzymania ich kopii zgodnie z art. 15 RODO;
o prawo do sprostowania (poprawiania) swoich danych, jeśli są błędne lub nieaktualne,
zgodnie z art. 16 RODO;
o prawo do ograniczenia przetwarzania danych zgodnie z art. 18 RODO.
11. W przypadku powzięcia informacji o niezgodnym z prawem przetwarzaniu w Ministerstwie Rozwoju i
Technologii Pani/Pana danych osobowych, przysługuje Pani/Panu prawo wniesienia skargi do organu
nadzorczego właściwego w sprawach ochrony danych osobowych, tj. Prezesa Urzędu Ochrony
Danych Osobowych, ul. Moniuszki 1A 00-014 Warszawa.
-- 3 of 3 --