Interpelacja w sprawie poprawy dostępności leczenia endometriozy w ramach programu "Kompleksowa opieka specjalistyczna nad świadczeniobiorcą z endometriozą"
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 13227
do ministra zdrowia
w sprawie poprawy dostępności leczenia endometriozy w ramach programu "Kompleksowa opieka specjalistyczna nad świadczeniobiorcą z endometriozą"
Zgłaszający: Urszula Koszutska
Data wpływu: 28-10-2025
Szanowna Pani Minister,
endometrioza jest przewlekłą chorobą, która dotyka – według szacunków ekspertów – nawet 1 na 10 kobiet w wieku rozrodczym. Pomimo tak dużej skali problemu pacjentki w Polsce wciąż mają ogromne trudności w uzyskaniu szybkiej diagnozy, właściwego leczenia i kompleksowej opieki medycznej. Czas od wystąpienia pierwszych objawów do postawienia diagnozy wynosi średnio od 7 do 10 lat, co znacząco obniża jakość życia chorych kobiet, prowadzi do przewlekłego bólu, niepłodności i licznych konsekwencji psychicznych oraz społecznych.
Z dniem 1 lipca 2025 r. weszło w życie rozporządzenie ministra zdrowia wprowadzające kompleksową opiekę specjalistyczną nad pacjentką z endometriozą (KOS-ENDO). Zgodnie z założeniami NFZ miał od tego dnia refundować wysokospecjalistyczne leczenie endometriozy w siedmiu wyznaczonych ośrodkach. Program ten był przedstawiany jako przełom w leczeniu endometriozy i realna odpowiedź na potrzeby ok. 3 milionów kobiet w Polsce zmagających się z tą chorobą.
Tymczasem w praktyce, jak wynika z relacji pacjentek, dostępność świadczeń jest w dużej mierze utrudniona. Wiele województw nadal nie dysponuje żadnym ośrodkiem realizującym kompleksową opiekę nad pacjentkami z endometriozą, a w tych, które powstały, występują długie kolejki i brak wystarczającego finansowania. W ramach systemu brakuje również wyraźnych standardów diagnostyczno-terapeutycznych uwzględniających zarówno leczenie farmakologiczne, chirurgiczne, jak i wsparcie psychologiczne oraz dietetyczne.
Dodatkową barierą okazuje się wymóg skierowania z potwierdzoną endometriozą głęboko naciekającą. Warunek ten budzi wątpliwości, ponieważ endometrioza jest chorobą trudną do jednoznacznego rozpoznania bez specjalistycznych badań obrazowych lub zabiegowych, do których pacjentki od lat nie miały systemowego, kompleksowego dostępu. W efekcie wiele kobiet nie ma możliwości uzyskania takiego skierowania mimo nasilonych objawów choroby.
W związku z powyższym zwracam się do Pani Minister z następującymi pytaniami:
Na jakim etapie jest wdrażanie programu „Kompleksowa opieka specjalistyczna nad świadczeniobiorcą z endometriozą” i ile ośrodków realizuje już świadczenia w tym zakresie?
Czy Ministerstwo Zdrowia planuje zwiększenie finansowania i rozszerzenie sieci ośrodków o kolejne województwa, tak aby zapewnić równy dostęp do diagnostyki i leczenia w całym kraju?
Czy resort zdrowia planuje opracowanie i wdrożenie ogólnopolskich standardów postępowania diagnostyczno-terapeutycznego w endometriozie, zgodnych z wytycznymi międzynarodowymi (m.in. ESHRE)?
Czy w ramach kompleksowej opieki przewiduje się włączenie do zespołów terapeutycznych psychologów, dietetyków oraz fizjoterapeutów specjalizujących się w bólu miednicy mniejszej?
Jakie działania edukacyjne i profilaktyczne planuje ministerstwo, by zwiększyć świadomość społeczną i kompetencje personelu medycznego w zakresie wczesnego rozpoznawania objawów endometriozy?
Poprawa dostępności i jakości leczenia endometriozy jest nie tylko kwestią zdrowotną, ale i społeczną — wpływa na zdrowie reprodukcyjne kobiet, ich aktywność zawodową oraz jakość życia. Wprowadzenie rzeczywiście kompleksowej, zintegrowanej opieki jest kluczowe dla tysięcy Polek zmagających się z tą chorobą.
Z poważaniem
Podsekretarz stanu Tomasz Maciejewski
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (3)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
7633 znakówadres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
DLG.050.179.2025.PM
Warszawa, 18 listopada 2025
Pan Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację poselską nr 13227, Urszuli Koszutskiej, posłanki na Sejm RP
w sprawie poprawy dostępności leczenia endometriozy w ramach programu "Kompleksowa
opieka specjalistyczna nad świadczeniobiorcą z endometriozą", uprzejmie proszę
o przyjęcie poniższych informacji.
1. Na jakim etapie jest wdrażanie programu Kompleksowej Opieki nad Pacjentką
z Endometriozą i ile ośrodków realizuje już świadczenia w tym zakresie?
Aktualnie świadczenia „Kompleksowa opieka specjalistyczna nad świadczeniobiorcą
z endometriozą” realizuje 8 podmiotów leczniczych:
1) 1 Wojskowy Szpital Kliniczny z Polikliniką SPZOZ w Lublinie,
2) Instytut Centrum Zdrowia Matki Polki w Łodzi,
3) Katowickie Centrum Onkologii w Katowicach,
4) Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej – Opolskie Centrum Onkologii
im. prof. T. Koszarowskiego w Opolu,
5) Szpitale Pomorskie Sp. z o.o. w Gdyni,
6) Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej Szpital Uniwersytecki
w Krakowie,
7) Wielkopolskie Centrum Onkologii im. Marii Skłodowskiej-Curie w Poznaniu,
8) Wojskowy Instytut Medyczny – Państwowy Instytut Badawczy w Warszawie.
Z danych przekazanych przez Narodowy Fundusz Zdrowia (NFZ) wynika, że od 1 lipca do
połowy października 2025 r. ze świadczenia skorzystało 289 kobiet. Zrealizowano 413
świadczeń, w tym 244 zabiegi operacyjne. Wartość zrealizowanych świadczeń to 9 532
529,37 zł.
-- 1 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
2. Czy Ministerstwo Zdrowia planuje zwiększenie finansowania i rozszerzenie sieci
ośrodków o kolejne województwa, tak aby zapewnić równy dostęp do diagnostyki
i leczenia w całym kraju?
Ministerstwo Zdrowia nie wyklucza rozszerzenia listy ośrodków realizujących świadczenie
„Kompleksowa opieka specjalistyczna nad świadczeniobiorcą z endometriozą” natomiast
należy podkreślić, że celem Ministerstwa Zdrowia jest to, by diagnostyka i leczenie
endometriozy, w tym zaawansowanej endometriozy (głębokiej), prowadzone było
w wyspecjalizowanych ośrodkach posiadających największe doświadczenie w tym zakresie
oraz spełniających określone wymagania w zakresie wyposażenia w sprzęt i aparaturę
medyczną, a także zatrudniających personel medyczny z udokumentowanym
doświadczeniem w diagnozowaniu, leczeniu i sprawowaniu opieki nad pacjentkami
z endometriozą.
3. Czy resort zdrowia planuje opracowanie i wdrożenie ogólnopolskich standardów
postępowania diagnostyczno-terapeutycznego w endometriozie, zgodnych
z wytycznymi międzynarodowymi (m.in. ESHRE)?
Minister Zdrowia nie opracowuje i nie gromadzi krajowych i międzynarodowych zaleceń
postępowania diagnostyczno-leczniczego w wybranych chorobach lub określonych
grupach schorzeń. Opracowanie zaleceń postępowania diagnostyczno-leczniczego
pozostaje w wyłącznej kompetencji ekspertów zrzeszonych w stowarzyszeniach będących
zgodnie z postanowieniami ich statutów towarzystwami naukowymi o zasięgu krajowym.
Zalecenia postępowania mogą być opracowywane jako dokumenty krajowe albo w drodze
adaptacji do polskich warunków zaleceń międzynarodowych. W 2023 roku Polskie
Towarzystwo Ginekologów i Położników wydało rekomendacje dotyczące postępowania w
przypadku kobiet z endometriozą. Link do strony internetowej:
https://www.ptgin.pl/artykul/rekomendacje-polskiego-towarzystwa-ginekologow-i-
poloznikow-dotyczace-postepowania-w.
4. Czy w ramach kompleksowej opieki przewiduje się włączenie do zespołów
terapeutycznych psychologów, dietetyków oraz fizjoterapeutów specjalizujących się
w bólu miednicy mniejszej?
Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 30 maja 2025 r. zmieniające rozporządzenie
w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu leczenia szpitalnego (Dz. U. z 2025 r. poz.
743), wśród warunków realizacji świadczenia „Kompleksowa opieka specjalistyczna nad
świadczeniobiorcą z endometriozą”, które dotyczą personelu medycznego, przewiduje
zapewnienie przez świadczeniodawcę realizującego to świadczenie między innymi:
-- 2 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
1) fizjoterapeuty posiadającego udokumentowane doświadczenie w zapobieganiu
oraz leczeniu dysfunkcji w obrębie mięśni dna miednicy – równoważnik co najmniej
1 etatu,
2) psychologa – równoważnik co najmniej 1 etatu oraz
3) osoby planującej dietę – równoważnik co najmniej 1 etatu.
5. Jakie działania edukacyjne i profilaktyczne planuje Ministerstwo, by zwiększyć
świadomość społeczną i kompetencje personelu medycznego w zakresie wczesnego
rozpoznawania objawów endometriozy?
Ministerstwo Zdrowia aktualnie planuje kampanie i działania edukacyjne na rok 2026,
dlatego też nie jest możliwe w chwili obecnej wskazanie konkretnych działań.
Niezależnie od powyższego, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia
24 września 2013 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu podstawowej opieki
zdrowotnej (Dz. U. z 2023 r., poz. 1427, z późn. zm.) położna podstawowej opieki
zdrowotnej (POZ) w ramach swoich zdań realizuje między innymi wizyty profilaktyczne
oraz porady dla kobiet z chorobami ginekologicznymi i onkologii ginekologicznej, które
obejmują wykonanie następujących czynności:
1) przeprowadzenie badania przedmiotowego i podmiotowego,
2) przeprowadzenie edukacji świadczeniobiorcy, zgodnie z rozpoznanymi problemami
zdrowotnymi, oraz wskazanie świadczeniobiorcy trybu dalszego postępowania,
w tym informacji o konieczności zgłoszenia się do lekarza POZ lub lekarza
specjalisty celem dalszej oceny stanu zdrowia,
3) wydanie informacji o zaleceniach położnej.
Ponadto, zarówno położna POZ, jak i pielęgniarka POZ realizujące program „Moje zdrowie
– bilans zdrowia osoby dorosłej” przeprowadzają porady edukacyjne w zakresie
wynikającym z indywidualnych potrzeb świadczeniobiorcy (do dwóch porad).
Program szkolenia specjalizacyjnego lekarzy w dziedzinie położnictwa i ginekologii
obejmuje zarówno wiedzę dotyczącą rozpoznawania i leczenia endometriozy, badania USG,
jak i wszechstronną wiedzę dotyczącą wszystkich chirurgicznych procedur
ginekologicznych, techniki operacji ginekologicznych, w tym endoskopowych
i mikrochirurgicznych.
Lekarz odbywający szkolenie specjalizacyjne w dziedzinie położnictwa i ginekologii
dodatkowo odbywa 8-godzinny kurs pn. „Endometrioza”. Celem kursu jest zapoznanie
lekarza z zasadami diagnostyki endometriozy i adenomiozy (w interpretacji objawów
klinicznych, badania fizykalnego, badań obrazowych), metod leczenia endometriozy i ich
skuteczności, terapii objawów towarzyszących endometriozie oraz zapoznanie z jej
-- 3 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
4
współczesnymi metodami leczenia farmakologicznego i zabiegowego. Zakres wiedzy kursu
obejmuje:
1) współczesne teorie etiopatogenezy endometriozy,
2) objawy kliniczne,
3) diagnostykę różnicową,
4) kliniczne i badania dodatkowe w diagnostyce endometriozy,
5) badania obrazowe,
6) endometrioza a płodność,
7) leczenie farmakologiczne endometriozy z uwzględnieniem różnych terapii
hormonalnych,
8) leczenie objawowe,
9) leczenie operacyjne endometriozy o różnej lokalizacji i zaawansowaniu choroby,
10) leczenie zabiegowe adenomiozy,
11) skuteczność terapii w obserwacji długoterminowej.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Tomasz Maciejewski
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 4 of 4 --