Interpelacja w sprawie braku równego traktowania polskich przedsiębiorstw wobec zagranicznej konkurencji w zakresie wymogów środowiskowych i emisji
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 13226
do ministra finansów i gospodarki
w sprawie braku równego traktowania polskich przedsiębiorstw wobec zagranicznej konkurencji w zakresie wymogów środowiskowych i emisji
Zgłaszający: Olga Ewa Semeniuk-Patkowska
Data wpływu: 28-10-2025
Szanowna Pani Minister,
polskie przedsiębiorstwa przemysłowe i produkcyjne ponoszą coraz wyższe koszty dostosowania do norm środowiskowych i klimatycznych, podczas gdy towary importowane spoza Unii Europejskiej – zwłaszcza z Azji – często nie spełniają tych samych standardów. Powoduje to znaczną nierównowagę konkurencyjną, w której krajowi producenci działają pod rygorem restrykcyjnych przepisów i opłat środowiskowych, a zagraniczny import korzysta z niższych kosztów produkcji.
W efekcie coraz więcej branż, w tym chemiczna, metalowa, tekstylna i meblarska, traci udział w rynku, a polskie firmy ograniczają inwestycje lub przenoszą produkcję poza kraj. Dodatkowo brak jasnej strategii wdrożenia mechanizmu CBAM (unijnego cła węglowego) utrudnia przedsiębiorstwom planowanie eksportu i inwestycji. Zaniechanie działań w tym zakresie prowadzi do realnego osłabienia polskiego przemysłu i utraty miejsc pracy.
W związku z powyższym proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Czy ministerstwo prowadzi analizę wpływu importu towarów spoza UE na konkurencyjność polskiego przemysłu w kontekście kosztów środowiskowych?
Jakie działania podjęto, aby zapewnić równe warunki konkurencji między firmami krajowymi a zagranicznymi w zakresie norm emisji i opłat środowiskowych?
Czy Polska planuje mechanizmy rekompensat lub ulg dla przedsiębiorstw, które ponoszą wyższe koszty wynikające z unijnych regulacji środowiskowych?
Jakie stanowisko zajmuje Polska wobec wdrożenia mechanizmu CBAM i czy rząd planuje wsparcie dla firm eksportowych dotkniętych tym rozwiązaniem?
Czy resort analizował wpływ różnic w polityce środowiskowej między krajami UE a państwami trzecimi na konkurencyjność polskich przedsiębiorstw?
Z poważaniem Poseł Olga Semeniuk-Patkowska
Sekretarz stanu Michał Jaros
Odpowiedź standardowa – resort odnosi się merytorycznie do zagadnienia z umiarkowaną ilością danych szczegółowych.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (1)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
7617 znakówkancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Znak pisma: DIP-IV.054.6.2025
Warszawa, 03 grudnia 2025 r.
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Dotyczy: odpowiedzi na interpelację nr 13226 w sprawie braku równego traktowania
polskich przedsiębiorstw wobec zagranicznej konkurencji w zakresie wymogów
środowiskowych i emisji
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z przekazaną interpelacją Pani Poseł Olgi Ewy Semeniuk-Patkowskiej w sprawie
braku równego traktowania polskich przedsiębiorstw wobec zagranicznej konkurencji w
zakresie wymogów środowiskowych i emisji, uprzejmie przedstawiam odpowiedzi na
zadane pytania.
W kwestii pytania dot. stanowiska Polski wobec wdrożenia mechanizmu CBAM,
Ministerstwo Klimatu i Środowiska informuje, że Carbon Border Adjustment Mechanism
(CBAM) to zupełnie nowy instrument polityki klimatycznej, który ma na celu stworzenie
warunków do uczciwej konkurencji dla europejskich producentów objętych unijnym
systemem handlu uprawnieniami do emisji (EU ETS) oraz producentów spoza UE, często
mających siedzibę w krajach o łagodniejszej polityce klimatycznej, a także ograniczenie
ryzyka ucieczki emisji. UE ogranicza emisje, ale globalne emisje wciąż rosną. CBAM
obejmuje aktualnie cement, żeliwo i stal, aluminium, nawozy, wodór i energię elektryczną.
Towary objęte CBAM są szczegółowo wymienione w załączniku I do Rozporządzenia
2023/956. Zakres towarów, zgodnie z planami Komisji Europejskiej, będzie się z czasem
poszerzał, aby pełniej odzwierciedlać sektory objęte EU ETS. CBAM został
zaprojektowany tak, aby odzwierciedlać unijny system handlu emisjami (UE ETS) i mieć
zastosowanie do produkcji towarów importowanych do UE. W ramach EU ETS
przedsiębiorcy muszą ponosić koszty zakupu uprawnień do emisji gazów cieplarnianych.
CBAM w okresie docelowym, czyli od 2026 r., będzie oparty na systemie certyfikatów
obejmujących emisje wbudowane w produkty importowane do UE. Cena certyfikatów
CBAM będzie odzwierciedlać cenę uprawnień ETS. MKiŚ podziela opinię, że mechanizm
CBAM ma szanse chronić polski przemysł tworząc warunki uczciwej konkurencji dla
producentów objętych EU ETS i niwelować ryzyko tak zwanej „ucieczki emisji”. Zależy
nam, aby zapobiegać przenoszeniu przedsiębiorstw, które prowadzą wysokoemisyjną
produkcję z Unii Europejskiej do krajów, w których obowiązują mniej rygorystyczne
polityki klimatyczne oraz zastępowaniu produktów unijnych importem o większej emisji
dwutlenku węgla. MKiŚ jest w bieżącym kontakcie z podmiotami branż objętych CBAM.
Przemysł wyraźnie komunikuje, że mechanizm CBAM – choć jest krokiem w dobrą stronę
– to w obecnym kształcie nie rozwiązuje w wystarczającym stopniu problemu ucieczki
emisji ani nie zapewnia równych warunków działania producentom z UE i spoza UE. W
związku z tym CBAM musi być lepiej dostosowany do walki z ucieczką emisji i
-- 1 of 3 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
zapobiegania osłabieniu konkurencyjności producentów UE. Wdrożenie CBAM napotyka
na różne przeszkody, w tym na gromadzenie rzeczywistych danych dotyczących
importowanych emisji wbudowanych. Operatorzy z państw trzecich potrzebować będą
zapewne trochę czasu, aby rozpocząć monitorowanie emisji w sposób i zgodnie z zasadami
określonymi w przepisach. Dopóki tak się nie stanie, CBAM nie będzie w pełni operacyjny.
Zgodnie z naszym stanowiskiem decyzja o stopniowym wycofywaniu bezpłatnych
uprawnień powinna zostać odroczona co najmniej do czasu, gdy pierwsza kompleksowa
ocena CBAM wykaże, że system może skutecznie zapobiegać ucieczce emisji. Stopniowe
wycofywanie nie powinno rozpocząć się przed 2029–2030 rokiem. Jednocześnie musimy
zapewnić równe traktowanie instalacji w UE i poza nią w procesie rozliczania emisji. W
naszej opinii konieczne jest wypracowanie działań dla unijnego eksportu towarów
objętych CBAM. Optymalne wydaje się bezterminowe utrzymanie bezpłatnych uprawnień
dla tego eksportu. Możliwe są dodatkowe rozwiązania, aby wesprzeć producentów z UE,
umożliwiając im konkurowanie z produktami z krajów o mniej rygorystycznych przepisach
klimatycznych. Do końca 2025 r. Komisja Europejska zobowiązała się do przedstawienia
kompleksowej propozycji rewizji mechanizmu CBAM, uwzględniającej w szczególności
ewentualne rozszerzenie jego zakresu oraz rozwiązania wspierające eksport. MKiŚ nie
pozostaje bierny w oczekiwaniu na te propozycje. Poza bieżącym dialogiem z branżą,
prowadzi również rozmowy z pozostałymi państwami członkowskimi UE. Przykładowo
Polska wraz Austrią, Bułgarią i Włochami wypracowała tzw. non-paper w sprawie CBAM,
w którym zwrócono uwagę na szereg kwestii mogących przyczynić się do zwiększenia
efektywności mechanizmu, w tym m.in. poprzez uwzględnianie wsparcia dla eksporterów i
rozważenie odroczenia stopniowego wycofywania bezpłatnych uprawnień w przypadku
nieskutecznego wdrażania CBAM.
W kwestii pytań dot. działań podjętych, aby zapewnić równe warunki konkurencji między
firmami krajowymi, a zagranicznymi w zakresie norm emisji i opłat środowiskowych oraz
tego czy Polska planuje mechanizmy rekompensat lub ulg dla przedsiębiorstw, które
ponoszą wyższe koszty z unijnych regulacji środowiskowych, Ministerstwo Rozwoju i
Technologii informuje, że w bieżącym roku Komisja Europejska prowadzi przegląd
Wytycznych w sprawie niektórych środków pomocy państwa w kontekście systemu
handlu przydziałami emisji gazów cieplarnianych po 2021 r. Przedsiębiorcy, którzy
reprezentują sektory i podsektory energochłonne są uprawnieni do otrzymywania pomocy
publicznej w formie rekompensat na pokrycie kosztów uprawnień do emisji dwutlenku
węgla przenoszonych na nich w cenach energii elektrycznej. System rekompensat kosztów
pośrednich CO₂ stanowi kluczowe narzędzie wsparcia dla przemysłu energochłonnego w
Polsce. W związku z tym, że zmianie uległy uwarunkowania wpływające na
konkurencyjność sektorów przemysłowych, strona Polska od początku konsultacji
prezentowała stanowisko o konieczności rozszerzenia listy o kolejne sektory, co dałoby
kolejnym branżom energochłonnym możliwość starania się o przyznanie rekompensat.
Obecnie oczekiwany jest finalny komunikat Komisji w tej sprawie. Ponadto w 2025 r.
wprowadzony został system zaliczkowy na poczet rekompensat dla sektorów i
podsektorów energochłonnych, który zapewnia stabilność prowadzenia działalności przez
firmy oraz utrzymanie płynności finansowej, co jest niezbędne dla utrzymania
jakościowych miejsc pracy oraz zachowanie konkurencyjności przez polski przemysł
energochłonny. Dzięki wprowadzonemu systemowi zaliczek, skrócony został długi okres
oczekiwania na wypłaty rekompensat za rok poprzedni. Dzięki systemowi zaliczek firmy
mają możliwość realizowania bieżących potrzeb inwestycyjnych w związku z
koniecznością realizacji celów klimatycznych.
-- 2 of 3 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
W kwestii analiz wpływu importu towarów spoza UE na konkurencyjność polskiego
przemysłu w kontekście kosztów środowiskowych oraz analiz wpływu różnic w polityce
środowiskowej między krajami UE, a państwami trzecimi na konkurencyjność polskich
przedsiębiorstw informuję, że Ministerstwo Rozwoju i Technologii nie prowadzi obecnie
analiz w kontekście polityki środowiskowej.
Z upoważnienia, z wyrazami szacunku
Michał Jaros
Sekretarz Stanu
/ kwalifikowany podpis elektroniczny /
w Ministerstwie Rozwoju i Technologii
-- 3 of 3 --