Interpelacja w sprawie planowanych przez rząd RP działań i programów wspierających gminy wiejskie w inwestycjach drogowych
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 13223
do ministra infrastruktury
w sprawie planowanych przez rząd RP działań i programów wspierających gminy wiejskie w inwestycjach drogowych
Zgłaszający: Tomasz Rzymkowski
Data wpływu: 27-10-2025
Szanowny Panie Ministrze,
zwracam się z interpelacją w sprawie planowanych przez rząd Rzeczypospolitej Polskiej działań oraz programów wspierających gminy wiejskie w inwestycjach drogowych.
Na ten problem zwrócił mi uwagę wójt gminy Kutno (woj. łódzkie), który wskazuje, iż w ostatnich miesiącach samorządy wiejskie borykają się z brakiem dostępu do rządowych programów finansowania budowy i modernizacji dróg lokalnych. Wójt podkreśla, że w latach 2019–2023 funkcjonowały skuteczne mechanizmy wsparcia ze środków centralnych, które umożliwiły gminom wiejskim i miejsko-wiejskim realizację wielu niezbędnych inwestycji drogowych. Po roku 2023 jednak jest zauważalny wyraźny spadek poziomu wsparcia, a nowe instrumenty finansowe nie zastąpiły dotychczasowych programów w wystarczającym zakresie.
W latach 2019–2023 Rządowy Fundusz Rozwoju Dróg (RFRD) – wcześniej funkcjonujący jako Fundusz Dróg Samorządowych – stanowił jedno z najważniejszych źródeł dofinansowania inwestycji drogowych na szczeblu lokalnym. Z danych Ministerstwa Infrastruktury wynika, że w tym okresie:
zrealizowano lub rozpoczęto ponad 18 tysięcy inwestycji drogowych na poziomie gmin i powiatów,
łączna długość przebudowanych lub wyremontowanych dróg lokalnych wyniosła ponad 17 tysięcy kilometrów,
wartość udzielonego dofinansowania przekroczyła ponad 13 miliardów złotych,
przeciętne dofinansowanie sięgało 60% wartości inwestycji, co w wielu gminach było warunkiem rozpoczęcia prac.
Dzięki tym środkom setki gmin wiejskich zyskały nowe lub zmodernizowane drogi, poprawiając tym samym dostępność komunikacyjną terenów wiejskich, zwiększając bezpieczeństwo ruchu drogowego oraz wspierając lokalną gospodarkę.
Tymczasem w 2024 roku – jak wynika z licznych sygnałów płynących od samorządów – nie uruchomiono dotychczas nowej edycji RFRD, a możliwości pozyskania środków z innych źródeł (np. z Polskiego Ładu, funduszy europejskich czy programów resortowych) są ograniczone lub obarczone znacznymi wymaganiami formalnymi.
W efekcie wiele gmin wiejskich, takich jak gmina Kutno i inne jednostki o podobnym charakterze, jest zmuszonych do wstrzymania przygotowanych projektów drogowych lub ograniczenia planów inwestycyjnych. W niektórych przypadkach, jak sygnalizują wójtowie, zostały wstrzymane już rozpoczęte prace projektowe z uwagi na brak gwarancji finansowania z budżetu państwa.
Warto przypomnieć, że modernizacja dróg gminnych i powiatowych jest jednym z kluczowych czynników wyrównywania szans rozwojowych między Polską miejską a wiejską. Dostępność dobrej infrastruktury transportowej wpływa na:
rozwój lokalnego rolnictwa i przedsiębiorczości,
poprawę jakości życia mieszkańców,
bezpieczeństwo uczniów dojeżdżających do szkół,
atrakcyjność inwestycyjną terenów wiejskich.
Brak kontynuacji lub ograniczenie rządowego wsparcia w tym zakresie może spowodować pogłębienie różnic rozwojowych oraz zahamowanie modernizacji infrastruktury w mniejszych gminach. Zwracam uwagę, że gminy wiejskie stanowią ponad 60% wszystkich jednostek samorządu terytorialnego w Polsce, a ich potrzeby infrastrukturalne w zakresie dróg lokalnych wciąż pozostają ogromne. Brak systemowego wsparcia ze strony państwa może doprowadzić do utrwalenia nierówności rozwojowych między regionami oraz utrudnić realizację założeń polityki zrównoważonego rozwoju.
Dlatego proszę Pana Ministra o przedstawienie planów rządu w zakresie dalszego wspierania inwestycji drogowych na obszarach wiejskich oraz o rozważenie wznowienia dedykowanych programów rządowych w tym obszarze.
W związku z powyższym proszę o udzielenie odpowiedzi na pytania:
Czy rząd RP planuje uruchomienie w najbliższym czasie nowych programów wsparcia dla gmin wiejskich w zakresie inwestycji drogowych?
Czy Ministerstwo Infrastruktury planuje kontynuację lub reaktywację Rządowego Funduszu Rozwoju Dróg bądź stworzenie jego następcy o podobnym profilu i zasadach finansowania?
Jakie środki finansowe przewidziano w budżecie państwa na rok 2025 na inwestycje w infrastrukturę drogową na szczeblu lokalnym z uwzględnieniem gmin wiejskich?
Czy są planowane zmiany w zasadach przyznawania dotacji celowych, które pozwoliłyby na większe wsparcie dla gmin o niższej zamożności i ograniczonych dochodach własnych?
Czy resort analizował skutki gospodarcze i społeczne ograniczenia rządowego wsparcia inwestycji drogowych po 2023 roku?
Z wyrazami szacunku
dr Tomasz Rzymkowski
Poseł na Sejm RP
Sekretarz stanu Stanisław Bukowiec
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 4 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (1)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (3)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
4870 znakówkancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
Znak pisma: DDP-5.054.52.2025
Warszawa, 07 grudnia 2025
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 13223 Posła na Sejm RP Pana Tomasza Rzymkowskiego,
w sprawie programów wspierających gminy wiejskie w inwestycjach drogowych,
przedstawiam poniższe informacje.
Minister Infrastruktury ma świadomość jak istotny dla zrównoważonego rozwoju
społeczno-gospodarczego wspólnot samorządowych jest rozwój bezpiecznej, spójnej oraz
funkcjonalnej infrastruktury drogowej.
W gestii Ministra Infrastruktury na wsparcie zadań własnych samorządów znajduje się
Rządowy Fundusz Rozwoju Dróg. Szczegółowe zasady dofinansowania oraz podziału
środków określa ustawa z dnia 23 października 2018 r. o Rządowym Funduszu Rozwoju
Dróg. W ramach RFRD środki można uzyskać na zadania polegające m.in. na: budowie,
przebudowie lub remoncie dróg powiatowych oraz gminnych (zadania powiatowe,
zadania gminne).
Wsparcie dla inwestycji na drogach gminnych i powiatowych jest przyznawane
na podstawie wniosków o dofinansowanie, składanych przez jednostki samorządu
terytorialnego w ramach naborów przeprowadzanych na terenie każdego województwa.
Za przeprowadzenie naboru oraz późniejszą ocenę wniosków o dofinansowanie
odpowiadają wojewodowie.
Zadania dotyczące dróg publicznych na terenie gmin wiejskich mogą otrzymać
dofinansowanie w ramach Rządowego Funduszu Rozwoju Dróg w przypadku pozytywnej
oceny wniosku przez właściwego wojewodę, jeżeli gminy wiejskie zdecydują się wystąpić
z wnioskami w ramach naboru wniosków.
-- 1 of 3 --
2
W latach 2024 – 2025 łączna wartość środków przyznanych z RFRD na zadania powiatowe
i gminne wyniosła 7,3 mld zł, w tym w 2025 r. to kwota 2,7 mld zł.
W 2024 r. gmina Kutno otrzymała środki na realizację budowy dróg w miejscowości
Bielawki oraz Sieciechów.
Natomiast, w ramach środków przyznanych w 2025 r. na obszarze gmin objętych stanem
klęski żywiołowej, wprowadzonym w związku z powodzią, do której doszło we wrześniu
2024 roku, poziom wsparcia został zwiększony do 100 proc. wartości zadania. Z tego tytułu
do województw: dolnośląskiego, lubuskiego, opolskiego i śląskiego trafiło ponad
240 mln zł.
Pod koniec lipca br. Wojewodowie przeprowadzili nabory wniosków na 2026 r. Łączna
pula środków przeznaczonych na dofinansowanie zadań powiatowych i gminych w 2026 r.
wyniesie 2,7 mld zł.
Należy jednak mieć na uwadze, że wojewodowie cyklicznie przeprowadzają nabory
wniosków o dofinansowanie, taki nabór zostanie przeprowadzony również w latach
kolejnych. Wsparcie z RFRD przewidziane jest do końca 2030 r. Fundusz działa
i prawidłowo spełnia swoją rolę, dlatego też prowadzimy prace nad kontynuacją Funduszu
po 2030 r.
W gestii Ministra Infrastruktury (poza RFRD) na wsparcie zadań własnych jednostek
samorządu terytorialnego realizowanych na drogach publicznych dotychczas była rezerwa
subwencji ogólnej, tworzona w budżecie państwa na mocy ustawy o dochodach jednostek
samorządu terytorialnego. Środki rezerwy przeznaczane były m.in. na dofinansowanie
inwestycji na drogach publicznych powiatowych i wojewódzkich oraz na drogach
powiatowych, wojewódzkich i krajowych w granicach miast na prawach powiatu. Rezerwą tą
dysponował minister właściwy do spraw finansów publicznych, w porozumieniu z ministrem
właściwym do spraw transportu, po zasięgnięciu opinii reprezentacji jednostek samorządu
terytorialnego.
W dniu 25 października 2024 r. weszła w życie nowa ustawa o dochodach jednostek
samorządu terytorialnego. Od 2026 r. podział środków rezerwy będzie się odbywał na nowych
zasadach. Będzie funkcjonowała jedna wspólna rezerwa w budżecie państwa. Środki rezerwy
będą mogły być przeznaczone dla jednostek samorządu terytorialnego realizujących zadania
bieżące lub inwestycyjne w obszarze: oświaty, budowy, przebudowy, remontu, utrzymania
lub ochrony dróg publicznych, którymi zarządzają jednostki samorządu terytorialnego,
pomocy społecznej oraz innych zadań publicznych, których realizacja jest szczególnie
uzasadniona względami społecznymi lub gospodarczymi. Reprezentacja samorządu będzie
wskazywać obszar, na który zostaną przeznaczone środki rezerwy.
Przedstawiając powyższe, pragnę podkreślić, że środki przyznane przez rząd samorządom
przyczyniły się już do poprawy życia lokalnych społeczności. Będziemy kontynuować wsparcie
samorządów w realizacji kolejnych inwestycji drogowych, środki są i będą przyznawane.
-- 2 of 3 --
3
Bowiem, wzrost poziomu bezpieczeństwa ruchu drogowego oraz rozwój nowoczesnej
i bezpiecznej infrastruktury drogowej jest naszym priorytetem.
Z wyrazami szacunku,
Dokument podpisany elektronicznie przez:
z upoważnienia Ministra Infrastruktury
Stanisław Bukowiec
Sekretarz Stanu
-- 3 of 3 --