Informacja dotycząca zasad przetwarzania danych osobowych przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz praw osób,
których dane są przetwarzane została zamieszczona na stronie http://bip.mkidn.gov.pl w zakładce ochrona danych osobowych.
+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
Marta Cienkowska
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 13217 posła Krzysztofa Piątkowskiego z 30 października
2025 roku w sprawie nierówności w finansowaniu instytucji kultury w Polsce, uprzejmie
proszę o przyjęcie następujących wyjaśnień:
Na wstępie należy podkreślić, że w kontekście dotacji celowych udzielanych w ramach
ogłaszanych przez Ministra KiDN programów rządowych trzeba brać pod uwagę wiele
czynników, które mogą mieć wpływ na podział przyznawanych środków pod kątem wielkości
miejscowości lub lokalizacji zadania w danym regionem, w szczególności że:
 zakres merytoryczny i koncepcja programu mogą wpływać na preferencje dla zadań
realizowanych w konkretnych lokalizacjach (np. programy artystyczne wspierające
duże prestiżowe przedsięwzięcia są realizowane najczęściej w dużych miastach,
natomiast program dotyczący ochrony zabytków ze względu na lokalizację i charakter
obiektów zabytkowych w Polsce będzie skoncentrowany na finansowaniu zadań
realizowanych w miejscowościach poniżej 50 tys. mieszkańców);
 liczba dotacji jest też powiązana z aktywnością wnioskodawców z poszczególnych
regionów – najwięcej wniosków wpływa z największych województw i największych
miast, w dużych miastach realizuje się też więcej zadań o wysokich budżetach;
 większość realizowanych programów dopuszcza realizację zadań w wielu lokalizacjach,
w niektórych przypadkach w więcej niż 1 województwie oraz w miastach i
miejscowościach o różnej wielkości.;
 w przypadku ok. 30% z liczby realizowanych programów lokalizacja zadań nie jest
czynnikiem istotnym w kontekście omawianego zagadnienia (np. w przypadku
programów wydawniczych, z zakresu digitalizacji oraz dotyczących promocji kultury lub
ochrony dziedzictwa kulturowego poza granicami RP).
Począwszy od 2025 roku MKiDN stosuje nowy system elektroniczny do obsługi programów
rządowych (tzw. System Obsługi Programów – SOP). W ramach prac nad systemem
zainicjowano rozwiązania dające większe niż stosowane do 2024 roku możliwości
monitorowania lokalizacji finansowanych zadań, aczkolwiek prace w tym zakresie należy
uznać za wstępne i wymagające dalszych znaczących usprawnień - ze względu na wczesny
etap wdrożenia nowego systemu. Wprowadzone zmiany mają m.in. na celu zapewnić bardziej
precyzyjne dane dotyczące wykorzystania środków wg lokalizacji realizowanych projektów.
Od lat resort kultury realizuje dwa przedstawione niżej programy, w których położono
większy niż w standardowych programach nacisk na wspieranie działań z zakresu kultury
w mniejszych ośrodkach.

-- 1 of 6 --

+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
Kultura dostępna – nominalny budżet na 2026 rok to 11,3 mln zł
Celem programu jest wspieranie działań służących ułatwieniu dostępu do kultury,
skupionych na potrzebach osób mających utrudniony do niej dostęp, często
niezaangażowanych w życie kulturalne. Zadania realizowane w ramach programu mają
służyć niwelowaniu realnie określonych barier w dostępie do kultury – czy to w wymiarze
przestrzennym, czy też ekonomicznym, społeczno-mentalnym, kompetencyjnym. Program
może wspierać zarówno osoby ze szczególnymi potrzebami, w tym osoby
z niepełnosprawnościami, jak i np. społeczności lokalne z miejscowości pozbawionych
bezpośredniego dostępu do zasobów dóbr kultury, instytucji kultury oraz instytucji
artystycznych. Podejmowane działania mogą być skierowane do określonej grupy
defaworyzowanej, ale także do szerokiego grona odbiorców, sprzyjając integracji społecznej
i realizując ideę uniwersalnego projektowania oferty kulturalnej.
W ramach programu można realizować zadania zwiększające dostępność i dostosowujące
ofertę kulturalną:
 dla osób ze szczególnymi potrzebami, w tym osób z niepełnosprawnościami;
 dla osób zamieszkałych w miejscach i miejscowościach pozbawionych stałej,
różnorodnej oferty kulturalnej, w szczególności pozbawionych bezpośredniego
dostępu do narodowych zasobów dóbr kultury i instytucji kultury.
Oferta kulturalna w ramach zadania może być realizowana w formule wartościowych
merytorycznie prezentacji artystycznych, działań edukacyjnych lub edukacyjno-
animacyjnych opartych na interakcji z odbiorcami. Zadania zgodne z zakresem programu
mogą obejmować tylko jeden z poniższych sposobów realizacji zadania:
 działania realizowane z inicjatywy lokalnych podmiotów, związane z pozyskaniem
oferty kulturalnej dla odbiorców lokalnych (np. w formie gościnnych prezentacji
realizowanych przez podmioty posiadające stałą ofertę kulturalną);
 działania realizowane z inicjatywy podmiotów posiadających stałą ofertę kulturalną,
uwzgledniające mobilność tej oferty i możliwość jej przeniesienia do miejsc
i miejscowości zamieszkanych przez odbiorców;
 organizację wyjazdów/wycieczek tematycznych mających na celu skorzystanie z oferty
kulturalnej, w tym oferty instytucji kultury (takich jak teatry, muzea, kina, biblioteki,
filharmonie, miejsca ważne dla kultury narodowej) lub innych podmiotów posiadających
stałą ofertę kulturalną;
 działania polegające na dostosowaniu sposobu prezentacji oferty kulturalnej i/lub
metod pracy z uczestnikami zadania do szczególnych potrzeb wybranej grupy
docelowej/wybranych grup docelowych.
Infrastruktura domów kultury – nominalny budżet na 2026 rok to 40 mln zł
Celem programu jest zapewnienie optymalnych warunków dla działalności domów
i ośrodków kultury oraz centrów kultury i sztuki. Szeroki katalog działań, obejmujący prace
budowlane, opracowywanie dokumentacji technicznej czy zakup wyposażenia niezbędnego
dla realizacji celów statutowych, daje możliwość finansowania zadań w obszarze sprawności
i efektywności funkcjonowania zaplecza materiałowo-technicznego podmiotów objętych
zakresem programu.
Ze względu na zróżnicowany stan infrastruktury domów i ośrodków kultury oraz centrów
kultury i sztuki szczególnie istotne jest finansowanie zadań spójnych z planem rozwoju
danego podmiotu i przyczyniających się do zwiększenia jego potencjału edukacyjno-
animacyjnego, tj. dotyczących poprawy stanu infrastruktury kultury zwiększającej dostęp do
oferty kulturalnej. Równie ważne jest finansowanie zadań o charakterze interwencyjnym,
związanych m.in. z wdrażaniem działań zapewniających podstawowe warunki niezbędne do

-- 2 of 6 --

+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
prowadzenia działalności, koniecznością zakończenia wieloletnich inwestycji, likwidacją
skutków zdarzeń losowych, klęsk żywiołowych.
Na 2026 rok ogłoszony został dodatkowy nabór do programu pn.
ŚWIETLIK - utworzenie
nowoczesnej pracowni multimedialnej 2026. Zadania realizowane w ramach tego naboru
mają pobudzać rozwój kompetencji przyszłości, w tym cyfrowych, informatycznych oraz
funkcjonalnych, dawać narzędzia do samodzielnego działania, przyczyniać się do rozwoju
kreatywności u odbiorców, rozwijać umiejętność krytycznego myślenia, rozwiazywania
problemów i współpracy. Istotnym jest wsparcie infrastruktury domów kultury dla realizacji
nowoczesnych działań edukacyjnych i animacyjnych na rzecz społeczności lokalnej,
z uwzględnieniem szczególnych potrzeb mieszkańców. Jednocześnie działania realizowane
w ramach programu przełożą się na unowocześnienie oferty instytucji, zwiększą ich rolę
w lokalnych społecznościach, a także ich znaczenie w budowaniu kompetencji społecznych
mieszkańców - odbiorców oferty instytucji, w pobudzaniu aktywności obywatelskiej oraz w
tworzeniu zrównoważonej przyszłości. W związku z wprowadzeniem dodatkowego naboru
budżet nominalny budżet programu został zwiększony z 20 do 40 mln zł.
Poniżej przedstawiono podstawowe dane za 2025 rok dotyczące aktywności
wnioskodawców oraz przekazywanych środków w omówionych wyżej 2 programach
z podziałem na poszczególne województwa oraz wielkość miejscowości. Relatywnie wysoki
udział większych miast wynika z faktu, że program Infrastruktura domów kultury obejmuje
również finansowanie domów i centrów kultury w dużych miastach.
Kultura dostępna i Infrastruktura domów kultury - podział dotacji na województwa
województwo
% złożonych
wniosków % liczby dotacji
% środków
finansowych
dolnośląskie 8,67% 9,94% 10,14%
kujawsko-pomorskie 3,88% 2,56% 1,88%
lubelskie 6,73% 8,01% 7,90%
lubuskie 2,57% 0,96% 1,24%
łódzkie 5,48% 7,05% 5,57%
małopolskie 9,13% 12,18% 13,80%
mazowieckie 11,35% 13,14% 12,59%
opolskie 2,22% 1,92% 1,86%
podkarpackie 6,10% 2,88% 5,07%
podlaskie 3,94% 3,85% 2,75%
pomorskie 4,79% 2,88% 2,27%
śląskie 8,84% 9,62% 12,34%
świętokrzyskie 3,88% 3,53% 2,20%
warmińsko-mazurskie 3,65% 6,41% 7,37%
wielkopolskie 5,99% 5,45% 3,91%
zachodniopomorskie 5,02% 3,85% 4,55%
więcej niż 1 województwo 7,76% 5,77% 4,57%
(ogółem 1753
wniosków)
(ogółem 312
dotacji)
(ogółem 34 119
571 zł )

-- 3 of 6 --

+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
Kultura dostępna i Infrastruktura domów kultury - wielkość miejscowości
lokalizacja
% złożonych
wniosków
% liczby
dotacji % środków finansowych
miasta/miejscowości poniżej
50 tys. mieszkańców 68,00% 59,62% 64,81%
miasta 50-100 tys.
mieszkańców 5,36% 3,85% 4,01%
miasta powyżej 100 tys.
mieszkańców 4,91% 5,77% 6,54%
miasta wojewódzkie 11,98% 21,79% 18,12%
brak lokalizacji wiodącej 9,75% 8,97% 6,51%
(ogółem 1753
wniosków)
(ogółem 312
dotacji) (ogółem 34 119 571 zł )
Ponadto poniżej przedstawiono podstawowe dane dotyczące aktywności wnioskodawców
oraz przekazywanych środków z podziałem na poszczególne województwa oraz wielkość
miejscowości, przy czym:
 dane nie obejmują programów, dla których lokalizacja zadania na terytorium RP nie jest
czynnikiem istotnym dla realizacji zadania (np. programy wydawnicze, digitalizacyjne
itd.);
 osobno przedstawiono dane dotyczące programu Ochrona zabytków – ze względu na
budżet znacząco wyższy od pozostałych programów oraz dominację w tym programie
dotacji kierowanych do miejscowości poniżej 50 tys. mieszkańców;
 w programie Ochrona zabytków ponad 46% środków skierowano do województw
dolnośląskiego i opolskiego, co wiąże się z realizacją specjalnego naboru pn.
Usuwanie
skutków powodzi w zabytkach wpisanych do rejestru zabytków obejmującego jedynie
wybrane regiony z 4 województw dotknięte powodzią z września 2024 r.
Ogółem dotacje wspierające zadania realizowane w miejscowościach poniżej 50 tys.
mieszkańców przyznane w 2025 roku przekroczyły kwotę 248,7 mln zł, co stanowi ponad
47,8 % ogółu wydatków w programach rządowych realizowanych przez Ministra w 2025
roku. Należy zastrzec, że 70% tych środków dla mniejszych miejscowości stanowią dotacje
w programie Ochrona zabytków
.
Ochrona zabytków - podział dotacji na województwa
województwo
% złożonych
wniosków
% liczby
dotacji
% środków
finansowych
dolnośląskie 22,06% 34,39% 36,33%
kujawsko-pomorskie 5,72% 3,67% 2,95%
lubelskie 4,06% 3,17% 3,38%
lubuskie 3,09% 2,34% 2,24%
łódzkie 4,78% 3,67% 2,67%
małopolskie 7,96% 5,18% 6,12%
mazowieckie 8,93% 10,85% 8,64%
opolskie 5,97% 9,35% 10,58%
podkarpackie 5,55% 4,17% 3,63%

-- 4 of 6 --

+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
podlaskie 1,91% 1,34% 1,48%
pomorskie 3,68% 1,84% 1,95%
śląskie 6,10% 3,84% 4,58%
świętokrzyskie 2,29% 2,84% 2,28%
warmińsko-mazurskie 5,55% 5,84% 6,31%
wielkopolskie 7,58% 4,34% 3,38%
zachodniopomorskie 4,78% 3,17% 3,48%
(ogółem 2362
wniosków)
(ogółem 599
dotacji)
(ogółem 209 215 514
zł )
Ochrona zabytków - wielkość miejscowości
lokalizacja
% złożonych
wniosków
% liczby
dotacji
% środków
finansowych
miasta/miejscowości poniżej 50
tys. mieszkańców 81,63% 84,31% 83,88%
miasta 50-100 tys. mieszkańców 6,90% 6,68% 5,84%
miasta powyżej 100 tys.
mieszkańców 3,13% 2,00% 1,76%
miasta wojewódzkie 8,34% 7,01% 8,52%
(ogółem 2362
wniosków)
(ogółem 599
dotacji)
(ogółem 209 215
514 zł )
Poniżej zaprezentowano dane z 17 programów (z zakresu działalności artystycznej, edukacji
i animacji oraz ochrony dziedzictwa kulturowego), w przypadku których lokalizacja na
terytorium RP jest istotna dla realizacji zadań.
Pozostałe programy - podział dotacji na województwa
województwo
% złożonych
wniosków % liczby dotacji
% środków
finansowych
dolnośląskie 8,10% 7,85% 9,26%
kujawsko-pomorskie 4,07% 3,55% 3,14%
lubelskie 6,12% 4,84% 4,92%
lubuskie 1,68% 1,53% 1,76%
łódzkie 5,45% 5,18% 7,64%
małopolskie 11,62% 12,98% 13,75%
mazowieckie 15,18% 16,24% 16,37%
opolskie 1,60% 1,33% 1,54%
podkarpackie 4,51% 4,20% 3,67%
podlaskie 3,50% 3,46% 3,73%
pomorskie 5,33% 5,08% 5,23%
śląskie 8,85% 10,17% 10,33%
świętokrzyskie 3,26% 2,27% 1,63%
warmińsko-mazurskie 3,27% 4,59% 3,23%

-- 5 of 6 --

+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
wielkopolskie 6,45% 7,06% 6,16%
zachodniopomorskie 3,62% 3,26% 2,45%
więcej niż 1
województwo
7,38% 6,42% 5,20%
(ogółem 7545
wniosków)
(ogółem 2026
dotacji)
(ogółem 177 454
608 zł )
Pozostałe programy - wielkość miejscowości
lokalizacja
% złożonych
wniosków % liczby dotacji
% środków
finansowych
miasta/miejscowości poniżej
50 tys. mieszkańców
47,04% 38,70% 29,83%
miasta 50-100 tys.
mieszkańców
7,14% 7,50% 6,73%
miasta powyżej 100 tys.
mieszkańców
9,30% 11,35% 12,89%
miasta wojewódzkie 29,38% 36,18% 45,76%
brak lokalizacji wiodącej
7,13% 6,27% 4,79%
(ogółem 7545
wniosków)
(ogółem 2026
dotacji)
(ogółem 177 454
608 zł )
Z poważaniem
z up. MINISTRA KULTURY
I DZIEDZICTWA NARODOWEGO
SEKRETARZ STANU
Maciej Wróbel

-- 6 of 6 --