Interpelacja nr 13216
Interpelacja w sprawie opóźnień w wypłatach funduszy unijnych dla jednostek samorządu terytorialnego i organizacji pozarządowych
Zgłaszający:
•
Adresat:
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie opóźnień w wypłatach funduszy unijnych dla jednostek samorządu terytorialnego i organizacji pozarządowych
Interpelacja nr 13216
do ministra funduszy i polityki regionalnej
w sprawie opóźnień w wypłatach funduszy unijnych dla jednostek samorządu terytorialnego i organizacji pozarządowych
Zgłaszający: Krzysztof Piątkowski
Data wpływu: 27-10-2025
Szanowna Pani Minister,
w ostatnich miesiącach coraz częściej pojawiają się sygnały ze strony samorządów i organizacji pozarządowych o znaczących opóźnieniach w przekazywaniu środków unijnych z perspektywy finansowej 2021–2027. Problem ten dotyczy zarówno refundacji poniesionych kosztów, jak i zatwierdzania wniosków o płatność w ramach programów regionalnych oraz krajowych. Z raportu Banku Gospodarstwa Krajowego z sierpnia 2025 roku wynika, że średni czas rozliczenia projektów finansowanych ze środków unijnych wynosi obecnie około 180 dni, a w niektórych przypadkach przekracza nawet pół roku. Najbardziej dotknięte są tym problemem małe gminy oraz organizacje pozarządowe realizujące projekty społeczne i edukacyjne, dla których brak terminowej refundacji stanowi realne zagrożenie utraty płynności finansowej.
Samorządy zwracają również uwagę na trudności związane z interpretacją przepisów, częste korekty dokumentacji oraz zróżnicowane podejście instytucji zarządzających w poszczególnych województwach. W efekcie wiele projektów, które mogłyby być realizowane szybciej, ulega znacznym opóźnieniom, a część beneficjentów rezygnuje z aplikowania o środki z powodu skomplikowanych procedur.
W kontekście kluczowej roli funduszy unijnych dla inwestycji lokalnych oraz rozwoju organizacji społecznych zasadne jest podjęcie działań zmierzających do usprawnienia systemu rozliczeń i przyspieszenia wypłat.
W związku z powyższym proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania.
1. Ile obecnie wynosi średni czas rozpatrywania wniosków o płatność w programach finansowanych z funduszy Unii Europejskiej w perspektywie 2021–2027?
2. Czy ministerstwo dysponuje danymi dotyczącymi liczby wniosków o płatność, których realizacja przekroczyła termin 90 dni, oraz jak wygląda ten wskaźnik w podziale na programy krajowe i regionalne?
3. Jakie działania zostały podjęte lub są planowane w celu usprawnienia procedur rozliczania projektów, zwłaszcza dla jednostek samorządu terytorialnego i organizacji pozarządowych o ograniczonych zasobach kadrowych?
4. Czy resort planuje wprowadzenie jednolitych standardów interpretacyjnych i uproszczeń w dokumentacji projektowej, by ułatwić beneficjentom składanie wniosków o płatność?
5. Czy jest rozważane wdrożenie mechanizmu zaliczkowego lub pomostowego finansowania dla organizacji pozarządowych i mniejszych samorządów, które nie są w stanie długotrwale finansować projektów z własnych środków?
Z wyrazami szacunku Krzysztof Piątkowski
Poseł na Sejm RP
Interpelacja nr 13216
do ministra funduszy i polityki regionalnej
w sprawie opóźnień w wypłatach funduszy unijnych dla jednostek samorządu terytorialnego i organizacji pozarządowych
Zgłaszający: Krzysztof Piątkowski
Data wpływu: 27-10-2025
Szanowna Pani Minister,
w ostatnich miesiącach coraz częściej pojawiają się sygnały ze strony samorządów i organizacji pozarządowych o znaczących opóźnieniach w przekazywaniu środków unijnych z perspektywy finansowej 2021–2027. Problem ten dotyczy zarówno refundacji poniesionych kosztów, jak i zatwierdzania wniosków o płatność w ramach programów regionalnych oraz krajowych. Z raportu Banku Gospodarstwa Krajowego z sierpnia 2025 roku wynika, że średni czas rozliczenia projektów finansowanych ze środków unijnych wynosi obecnie około 180 dni, a w niektórych przypadkach przekracza nawet pół roku. Najbardziej dotknięte są tym problemem małe gminy oraz organizacje pozarządowe realizujące projekty społeczne i edukacyjne, dla których brak terminowej refundacji stanowi realne zagrożenie utraty płynności finansowej.
Samorządy zwracają również uwagę na trudności związane z interpretacją przepisów, częste korekty dokumentacji oraz zróżnicowane podejście instytucji zarządzających w poszczególnych województwach. W efekcie wiele projektów, które mogłyby być realizowane szybciej, ulega znacznym opóźnieniom, a część beneficjentów rezygnuje z aplikowania o środki z powodu skomplikowanych procedur.
W kontekście kluczowej roli funduszy unijnych dla inwestycji lokalnych oraz rozwoju organizacji społecznych zasadne jest podjęcie działań zmierzających do usprawnienia systemu rozliczeń i przyspieszenia wypłat.
W związku z powyższym proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania.
1. Ile obecnie wynosi średni czas rozpatrywania wniosków o płatność w programach finansowanych z funduszy Unii Europejskiej w perspektywie 2021–2027?
2. Czy ministerstwo dysponuje danymi dotyczącymi liczby wniosków o płatność, których realizacja przekroczyła termin 90 dni, oraz jak wygląda ten wskaźnik w podziale na programy krajowe i regionalne?
3. Jakie działania zostały podjęte lub są planowane w celu usprawnienia procedur rozliczania projektów, zwłaszcza dla jednostek samorządu terytorialnego i organizacji pozarządowych o ograniczonych zasobach kadrowych?
4. Czy resort planuje wprowadzenie jednolitych standardów interpretacyjnych i uproszczeń w dokumentacji projektowej, by ułatwić beneficjentom składanie wniosków o płatność?
5. Czy jest rozważane wdrożenie mechanizmu zaliczkowego lub pomostowego finansowania dla organizacji pozarządowych i mniejszych samorządów, które nie są w stanie długotrwale finansować projektów z własnych środków?
Z wyrazami szacunku Krzysztof Piątkowski
Poseł na Sejm RP
Odpowiedź urzędowa
Minister Katarzyna Pełczyńska-Nałęcz
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
17%
Konkretność
83%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
1 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
6
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
7.1 / 1k zn.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (6)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
5596 znaków
tel. 22 273 70 10
www.gov.pl/web/fundusze-regiony
www.funduszeeuropejskie.gov.pl
ul. Wspólna 2/4
00-926 Warszawa
Warszawa, data: 10 listopada 2025 r.
znak sprawy: DKF-V.054.5.2025.MB
identyfikator koszulki: 3387374
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: odpowiedzi na interpelację nr 13216 Pana Posła Krzysztofa
Piątkowskiego
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację przedstawiam następujące informacje.
Ze statystyk Ministerstwa Funduszy i Polityki Regionalnej wynika, że średni czas
procedowania wniosku o płatność przez właściwą instytucję wynosi 23 dni.
W przypadku programów krajowych wskaźnik ten wynosi 21 dni, zaś dla
programów regionalnych – 23 dni.
Wspomniany w interpelacji średni okres 180 dni na weryfikację wniosku
o płatność kolidowałby z obowiązującymi ramami prawnymi wdrażania
programów Polityki Spójności na lata 2021-2027. Zgodnie z dyspozycją art. 74
ust. 1 lit. b) Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/1060
z dnia 24 czerwca 2021 r. ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące
Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu
Społecznego Plus, Funduszu Spójności, Funduszu na rzecz Sprawiedliwej
Transformacji i Europejskiego Funduszu Morskiego, Rybackiego i Akwakultury,
a także przepisy finansowe na potrzeby tych funduszy oraz na potrzeby Funduszu
Azylu, Migracji i Integracji, Funduszu Bezpieczeństwa Wewnętrznego
i Instrumentu Wsparcia Finansowego na rzecz Zarządzania Granicami i Polityki
Wizowej (Dz. U. L 231 z 30.06.2021, s. 159) – dalej: rozporządzenia ogólnego,
instytucja zarządzająca programem, zapewnia (z zastrzeżeniem dostępności
-- 1 of 3 --
2
środków) wypłatę środków na rzecz beneficjenta nie później niż 80 dni od dnia
przedłożenia przez niego wniosku o płatność.
Należy przy tym zaznaczyć, że w sytuacji, gdy przedstawione przez beneficjenta
informacje nie pozwalają na weryfikację poprawności wniosku o płatność,
wniosek taki jest do beneficjenta zwracany w celu uzupełnienia lub poprawy, co
może powodować wstrzymanie biegu ww. terminu. Tym samym, czas dodany
w procesie weryfikacji i zatwierdzania wniosku o płatność, kiedy dokumentacja
znajduje się po stronie beneficjenta, co do zasady nie jest wliczany do terminu
wskazanego w art. 74 rozporządzenia ogólnego.
Pragnę podkreślić, że instytucje zarządzające na bieżąco monitorują proces oceny
wniosków o płatność przedłożonych przez beneficjentów projektów oraz
podejmują działania niezbędne dla zapewnienia dotrzymania obowiązującego
terminu 80 dni na refundację środków na rzecz beneficjenta. Tym samym,
jakiekolwiek odstępstwa i przypadki przekroczenia tego terminu, mają wyłącznie
charakter jednostkowy i incydentalny oraz wiążą się z koniecznością
przeprowadzenia niezbędnych działań związanych z weryfikacją i poprawą
danych przedstawionych we wniosku o płatność.
Jak wspomniano wyżej, faktyczny czas weryfikacji może być oczywiście dłuższy
w wyniku skierowania wniosków do beneficjentów do poprawy lub uzupełnienia.
Działanie to jest niezbędne z punktu widzenia weryfikacji poprawności wydatków
wykazanych we wniosku i z przyczyn wskazanych powyżej nie można nim
„obciążać” instytucji odpowiedzialnej za rozliczenie wniosku.
Odnosząc się do postulatu wdrożenia mechanizmu zaliczkowego lub
pomostowego finansowania dla organizacji pozarządowych oraz jednostek
samorządu terytorialnego, pragnę poinformować, że od początku wdrażania
programów współfinansowanych ze środków Polityki Spójności na lata 2021-
2027 beneficjenci projektów mogą korzystać z bardzo szerokiego i elastycznego
mechanizmu zaliczkowego, uregulowanego Rozporządzeniem Ministra Funduszy
i Polityki Regionalnej z dnia 21 września 2022 r. w sprawie zaliczek w ramach
programów finansowanych z udziałem środków europejskich
(Dz. U. z 6 października 2022 r., poz. 2055).
Na podstawie ww. rozporządzenia w ramach krajowych i regionalnych
programów na lata 2021-2027 mechanizm zaliczkowy może być stosowany bez
ograniczeń podmiotowych czy przedmiotowych. Korzystać z niego mogą wszyscy
beneficjenci realizujący projekty objęte współfinansowaniem unijnym w ramach
programów krajowych i regionalnych, w tym również beneficjenci będący
jednostkami samorządu terytorialnego czy organizacjami pozarządowymi.
Decyzję o zaliczkowym finansowaniu konkretnego projektu podejmuje instytucja
będąca stroną umowy o dofinansowanie. Fakt przyznania zaliczki i jej wysokość
jest uzależniony od specyfiki projektu, formy prawnej beneficjenta, faktycznych
potrzeb finansowych beneficjenta oraz możliwości skutecznej egzekucji środków
w przypadku ich nieprawidłowego wykorzystania.
-- 2 of 3 --
3
Należy w tym miejscu podkreślić, że znaczącym ułatwieniem dla beneficjentów
jest zwłaszcza dopuszczenie możliwości ustanowienia zabezpieczenia należytego
wykonania zobowiązań wynikających z umowy o dofinansowanie w formie
weksla in blanco w odniesieniu do zaliczek o wartości do 10 mln zł lub
w przypadku beneficjentów będących podmiotami świadczącymi usługi publiczne
lub usługi w ogólnym interesie gospodarczym, o których mowa w art. 93
i art. 106 ust. 2 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, lub instytutami
badawczymi w rozumieniu art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r.
o instytutach badawczych (Dz. U. z 2022 r. poz. 498).
Od początku uruchomienia programów polityki spójności 2021-2027 w ramach
programów krajowych i regionalnych wypłacono beneficjentom sektora jst
zaliczki w kwocie ok. 9,2 miliarda złotych, natomiast organizacjom
pozarządowym w wysokości ok. 2,8 miliarda złotych.
Z poważaniem
Katarzyna Pełczyńska-Nałęcz
/podpisano elektronicznie/
-- 3 of 3 --
www.gov.pl/web/fundusze-regiony
www.funduszeeuropejskie.gov.pl
ul. Wspólna 2/4
00-926 Warszawa
Warszawa, data: 10 listopada 2025 r.
znak sprawy: DKF-V.054.5.2025.MB
identyfikator koszulki: 3387374
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: odpowiedzi na interpelację nr 13216 Pana Posła Krzysztofa
Piątkowskiego
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację przedstawiam następujące informacje.
Ze statystyk Ministerstwa Funduszy i Polityki Regionalnej wynika, że średni czas
procedowania wniosku o płatność przez właściwą instytucję wynosi 23 dni.
W przypadku programów krajowych wskaźnik ten wynosi 21 dni, zaś dla
programów regionalnych – 23 dni.
Wspomniany w interpelacji średni okres 180 dni na weryfikację wniosku
o płatność kolidowałby z obowiązującymi ramami prawnymi wdrażania
programów Polityki Spójności na lata 2021-2027. Zgodnie z dyspozycją art. 74
ust. 1 lit. b) Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/1060
z dnia 24 czerwca 2021 r. ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące
Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu
Społecznego Plus, Funduszu Spójności, Funduszu na rzecz Sprawiedliwej
Transformacji i Europejskiego Funduszu Morskiego, Rybackiego i Akwakultury,
a także przepisy finansowe na potrzeby tych funduszy oraz na potrzeby Funduszu
Azylu, Migracji i Integracji, Funduszu Bezpieczeństwa Wewnętrznego
i Instrumentu Wsparcia Finansowego na rzecz Zarządzania Granicami i Polityki
Wizowej (Dz. U. L 231 z 30.06.2021, s. 159) – dalej: rozporządzenia ogólnego,
instytucja zarządzająca programem, zapewnia (z zastrzeżeniem dostępności
-- 1 of 3 --
2
środków) wypłatę środków na rzecz beneficjenta nie później niż 80 dni od dnia
przedłożenia przez niego wniosku o płatność.
Należy przy tym zaznaczyć, że w sytuacji, gdy przedstawione przez beneficjenta
informacje nie pozwalają na weryfikację poprawności wniosku o płatność,
wniosek taki jest do beneficjenta zwracany w celu uzupełnienia lub poprawy, co
może powodować wstrzymanie biegu ww. terminu. Tym samym, czas dodany
w procesie weryfikacji i zatwierdzania wniosku o płatność, kiedy dokumentacja
znajduje się po stronie beneficjenta, co do zasady nie jest wliczany do terminu
wskazanego w art. 74 rozporządzenia ogólnego.
Pragnę podkreślić, że instytucje zarządzające na bieżąco monitorują proces oceny
wniosków o płatność przedłożonych przez beneficjentów projektów oraz
podejmują działania niezbędne dla zapewnienia dotrzymania obowiązującego
terminu 80 dni na refundację środków na rzecz beneficjenta. Tym samym,
jakiekolwiek odstępstwa i przypadki przekroczenia tego terminu, mają wyłącznie
charakter jednostkowy i incydentalny oraz wiążą się z koniecznością
przeprowadzenia niezbędnych działań związanych z weryfikacją i poprawą
danych przedstawionych we wniosku o płatność.
Jak wspomniano wyżej, faktyczny czas weryfikacji może być oczywiście dłuższy
w wyniku skierowania wniosków do beneficjentów do poprawy lub uzupełnienia.
Działanie to jest niezbędne z punktu widzenia weryfikacji poprawności wydatków
wykazanych we wniosku i z przyczyn wskazanych powyżej nie można nim
„obciążać” instytucji odpowiedzialnej za rozliczenie wniosku.
Odnosząc się do postulatu wdrożenia mechanizmu zaliczkowego lub
pomostowego finansowania dla organizacji pozarządowych oraz jednostek
samorządu terytorialnego, pragnę poinformować, że od początku wdrażania
programów współfinansowanych ze środków Polityki Spójności na lata 2021-
2027 beneficjenci projektów mogą korzystać z bardzo szerokiego i elastycznego
mechanizmu zaliczkowego, uregulowanego Rozporządzeniem Ministra Funduszy
i Polityki Regionalnej z dnia 21 września 2022 r. w sprawie zaliczek w ramach
programów finansowanych z udziałem środków europejskich
(Dz. U. z 6 października 2022 r., poz. 2055).
Na podstawie ww. rozporządzenia w ramach krajowych i regionalnych
programów na lata 2021-2027 mechanizm zaliczkowy może być stosowany bez
ograniczeń podmiotowych czy przedmiotowych. Korzystać z niego mogą wszyscy
beneficjenci realizujący projekty objęte współfinansowaniem unijnym w ramach
programów krajowych i regionalnych, w tym również beneficjenci będący
jednostkami samorządu terytorialnego czy organizacjami pozarządowymi.
Decyzję o zaliczkowym finansowaniu konkretnego projektu podejmuje instytucja
będąca stroną umowy o dofinansowanie. Fakt przyznania zaliczki i jej wysokość
jest uzależniony od specyfiki projektu, formy prawnej beneficjenta, faktycznych
potrzeb finansowych beneficjenta oraz możliwości skutecznej egzekucji środków
w przypadku ich nieprawidłowego wykorzystania.
-- 2 of 3 --
3
Należy w tym miejscu podkreślić, że znaczącym ułatwieniem dla beneficjentów
jest zwłaszcza dopuszczenie możliwości ustanowienia zabezpieczenia należytego
wykonania zobowiązań wynikających z umowy o dofinansowanie w formie
weksla in blanco w odniesieniu do zaliczek o wartości do 10 mln zł lub
w przypadku beneficjentów będących podmiotami świadczącymi usługi publiczne
lub usługi w ogólnym interesie gospodarczym, o których mowa w art. 93
i art. 106 ust. 2 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, lub instytutami
badawczymi w rozumieniu art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r.
o instytutach badawczych (Dz. U. z 2022 r. poz. 498).
Od początku uruchomienia programów polityki spójności 2021-2027 w ramach
programów krajowych i regionalnych wypłacono beneficjentom sektora jst
zaliczki w kwocie ok. 9,2 miliarda złotych, natomiast organizacjom
pozarządowym w wysokości ok. 2,8 miliarda złotych.
Z poważaniem
Katarzyna Pełczyńska-Nałęcz
/podpisano elektronicznie/
-- 3 of 3 --