Interpelacja w sprawie braków kadrowych w ochronie zdrowia
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 13211
do ministra zdrowia
w sprawie braków kadrowych w ochronie zdrowia
Zgłaszający: Krzysztof Piątkowski
Data wpływu: 27-10-2025
Szanowna Pani Minister,
niedobory kadrowe w ochronie zdrowia stanowią jedno z najpoważniejszych zagrożeń dla funkcjonowania systemu opieki medycznej w Polsce. Raport „Future of Health” przygotowany przez Fundację Młodzi w Medycynie i portal mZdrowie.pl w 2024 roku wskazuje, że w naszym kraju brakuje ponad 20 tysięcy lekarzy oraz około 60 tysięcy pielęgniarek. Z danych Naczelnej Izby Lekarskiej wynika, że średni wiek czynnego zawodowo lekarza przekroczył 50 lat, co w perspektywie kilku lat może pogłębić problem dostępności świadczeń. Braki kadrowe szczególnie dotkliwie odczuwają szpitale powiatowe, które mają trudności z utrzymaniem dyżurów lekarskich i zapewnieniem ciągłości opieki w kluczowych oddziałach, takich jak internistyczny czy pediatryczny. W niektórych regionach konieczne jest ograniczanie liczby przyjęć z powodu braku obsady lekarskiej, co bezpośrednio wpływa na bezpieczeństwo pacjentów.
Pomimo zwiększenia limitów przyjęć na studia medyczne, proces kształcenia lekarzy jest długotrwały, a odpływ specjalistów za granicę wciąż stanowi realne zagrożenie. Problem dotyczy również pielęgniarek, których średni wiek wynosi ponad 53 lata, a liczba nowo wydawanych praw wykonywania zawodu nie rekompensuje skali odejść. W obliczu tych danych konieczne jest wdrożenie spójnej strategii kadrowej, obejmującej zarówno kształcenie nowych pracowników, jak i utrzymanie doświadczonego personelu w systemie publicznym.
W związku z powyższym proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania.
1. Ilu lekarzy i pielęgniarek obecnie brakuje w polskim systemie ochrony zdrowia, z podziałem na województwa i specjalizacje?
2. Ilu nowych lekarzy, ile pielęgniarek i położnych rozpoczęło pracę w sektorze publicznym w latach 2023-2025?
3. Jakie działania podejmuje Ministerstwo Zdrowia w celu zwiększenia liczby studentów kierunków medycznych oraz przyspieszenia procesu kształcenia specjalistów?
4. Czy resort planuje wdrożenie zachęt finansowych lub organizacyjnych mających na celu zatrzymanie lekarzy i pielęgniarek w kraju, zwłaszcza w publicznej ochronie zdrowia?
5. Jakie rozwiązania są rozważane w celu ułatwienia uznawania kwalifikacji lekarzy spoza Unii Europejskiej oraz zachęcenia ich do pracy w Polsce?
6. Czy Ministerstwo Zdrowia prowadzi analizy dotyczące prognozowanych potrzeb kadrowych w systemie ochrony zdrowia w perspektywie 5-10 lat i jakie działania planowane są w celu ich zabezpieczenia?
Z wyrazami szacunku Krzysztof Piątkowski
Poseł na Sejm RP
Podsekretarz stanu Katarzyna Kęcka
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 2 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (8)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (29)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
30906 znakówadres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
RKLU.050.27.2025.GG
Warszawa, 01 grudnia 2025
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
na podstawie art. 115 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.
U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483, z późn. zm.) oraz art. 193 uchwały Sejmu Rzeczypospolitej
Polskiej z dnia 30 lipca 1992 r. Regulamin Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej (M.P. z 2022
r. poz. 990, z późn. zm.), przekazuję odpowiedź na interpelację Pana Posła Krzysztofa
Piątkowskiego nr 13211 w sprawie braków kadrowych w ochronie zdrowia.
W odpowiedzi na pytanie 1 interpelacji informuję, że w Ministerstwie Zdrowia opracowano
model popytowo-podażowy dotyczący lekarzy ogółem (bez podziału na specjalizacje) to
rozbudowane narzędzie, które wskazuje kierunki zmian i stanowi wsparcie w decyzjach z
zakresu planowania kadry medycznej (link: https://basiw.mz.gov.pl/mapy-
informacje/mapa-2022-2026/analizy/kadry-medyczne/model-popytowo-podazowy-
lekarzy/ ). Z przeprowadzonych analiz modelowych wynika, że w Polsce w nadchodzących
latach prognozowany jest wzrost podaży lekarzy, która może przewyższać prognozowany
popyt na ich pracę. Tendencja ta jest w dużej mierze efektem dynamicznego zwiększenia
liczby miejsc na kierunkach lekarskich w ostatnich latach. Należy również podkreślić, że w
publicznie dostępnej aplikacji dotyczącej kadry medycznej udostępniono zakładkę
poświęconą analizie zastępowalności pokoleniowej lekarzy, z uwzględnieniem podziału na
specjalizacje oraz województwa (link: https://basiw.mz.gov.pl/mapy-informacje/mapa-
2022-2026/analizy/kadry-medyczne/kadry-medyczne/).
-- 1 of 9 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
Rysunek 1. Rozkład wieku pielęgniarek pracujących w 2024 r. w Polsce.
Źródło: Opracowanie DAiS na podstawie danych CWMP, NFZ, GUS.
W odniesieniu do grupy zawodowej pielęgniarek, analiza struktury wieku w 2024 roku
(Rysunek 1) wskazuje na stosunkowo ograniczoną liczbę osób młodych w tym zawodzie.
Jednocześnie obserwuje się jednak pozytywny trend wzrostowy w zakresie liczby
studentów kierunku pielęgniarstwo, co w perspektywie najbliższych lat może przyczynić się
do poprawy wskaźników zastępowalności pokoleniowej w tej grupie zawodowej. Dane
dotyczące liczby absolwentów pielęgniarstwa obywatelstwa polskiego na poziomie studiów
I stopnia wskazują na istotny wzrost — z około 3,8 tys. w roku akademickim 2015/2016
do 7,4 tys. w roku 2023/2024 (link do aplikacji dot. studentów i absolwentów kierunków
medycznych: https://basiw.mz.gov.pl/mapy-informacje/mapa-2022-2026/analizy/kadry-
medyczne/studenci-i-absolwenci-kierunkow-medycznych/ )
W odpowiedzi na pytanie 2 interpelacji informuję, że w Ministerstwie Zdrowia zostało
opracowane zestawienie mające na celu identyfikację osób, które zostały wskazane przez
podmioty realizujące umowy z Narodowym Funduszem Zdrowia (NFZ) po raz pierwszy w
ostatnich latach. Analiza obejmuje dane za lata 2020–2024 uwzględnia lekarzy, pielęgniarki
oraz położne, którzy zostali wykazani przez podmioty realizujące umowę z NFZ w latach
2023–2024, a jednocześnie nie byli wykazani w tych podmiotach w okresie trzech
poprzednich lat. Takie podejście pozwala na wyodrębnienie grupy osób, które po przerwie
lub po raz pierwszy w analizowanym okresie zostały zgłoszone jako wykonujące zawód w
podmiotach finansowanych ze środków NFZ.
Tabela 1. Liczba pracowników medycznych ujętych w sprawozdaniach podmiotów posiadających umowę z
NFZ w latach 2023–2024, którzy nie byli sprawozdawani w tych podmiotach w okresie 2020–2023
Zawód
Liczba pracowników
medycznych wykazanych
przez podmioty realizujące
umowy z NFZ w 2023 roku,
nieujętych w latach 2020–
2022
Liczba pracowników
medycznych wykazanych
przez podmioty realizujące
umowy z NFZ w 2024 roku,
nieujętych w latach 2021–
2023
Lekarz 6666 6229
Pielęgniarka 8410 8638
Położna 951 965
Źródło: Opracowanie DAiS na podstawie danych CWMP, NFZ, GUS.
W odpowiedzi na pytanie 3 interpelacji informuję, że Minister Zdrowia nieustannie
podejmuje działania mające na celu zapewnienie optymalnej liczby lekarzy, w tym lekarzy
specjalistów. Efekty tych działań są już widoczne, gdyż liczba lekarzy nieustannie wzrasta.
Jeszcze w grudniu 2015 roku liczba lekarzy i lekarzy dentystów wykonujących zawód
wynosiła 166.985, natomiast obecnie liczba ta wynosi 208.537 (stan na 1.11.2025 r.), czyli
-- 2 of 9 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
liczba lekarzy i lekarzy dentystów w ciągu ostatnich 10 lat liczba lekarzy i lekarzy
dentystów wzrosła o 41.552, czyli o prawie 25%. Rośnie również liczba lekarzy i lekarzy
dentystów ze specjalizacją w poszczególnych dziedzinach medycyny. Pod koniec 2015 r.
liczba lekarzy specjalistów w poszczególnych dziedzinach medycyny wykonujących zawód
(specjalizacja bezstopniowa i specjalizacja II stopnia) wynosiła 114 606 lekarzy i lekarzy
dentystów natomiast obecnie liczba ta wynosi 138 717 lekarzy i lekarzy dentystów
specjalistów (stan na 1.11.2025 r. zgodnie z danymi NIL z Centralnego Rejestru Lekarzy),
czyli w ciągu 10 ostatnich lat liczba lekarzy specjalistów w poszczególnych dziedzinach
wzrosła o ponad 24.000. Wzrosła również liczba lekarzy odbywających szkolenie
specjalizacyjne. Pod koniec 2015 r. liczba lekarzy w trakcie szkolenia specjalizacyjnego
wynosiła 23 582, natomiast obecnie liczba lekarzy w trakcie szkolenia specjalizacyjnego
wynosi 31 509 lekarzy (stan na 30.09.2025 r.), czyli liczba lekarzy i lekarzy dentystów w
trakcie szkolenia specjalizacyjnego jest większa o prawie 8.000 w porównaniu z 2015 r.
Pragnę również zauważyć, że w ostatnich latach wprowadzono szereg rozwiązań, które
zgodnie z założeniami wpłynęły i dalej będą wpływać na zwiększenie liczby lekarzy i lekarzy
specjalistów we wszystkich dziedzinach medycyny. Począwszy od 2016 roku Minister
Zdrowia sukcesywnie zwiększa limit przyjęć na kierunek lekarski. W związku z
systematycznym zwiększaniem limitów przyjęć na studia na kierunku lekarskim, z roku na
rok rośnie liczba absolwentów tego kierunku, a co za tym idzie następuje też wzrost liczby
lekarzy odbywających szkolenie specjalizacyjne.
Wprowadzono również nową formę wsparcia dla studentów medycyny poprzez
uruchomienie instytucji kredytu na studia medyczne. Procedura wnioskowania o kredyt na
studia medyczne została uruchomiona w dniu 18 lipca 2022 r.
Podmiotami uprawnionymi do ubiegania się o kredyt na studia medyczne są studenci
kierunku lekarskiego, realizujący studia odpłatne w języku polskim. Należy wskazać, że
ubieganie się o kredyt na studia medyczne nigdy nie było i nie jest obligatoryjne. Wnioski o
kredyt można składać w bankach kredytujących, które podpisały z Bankiem Gospodarstwa
Krajowego umowę o współpracy. Obecnie jedynym bankiem, który udziela kredytów na
studia medyczne jest Bank Pekao S.A.
Największe Zainteresowanie kredytem na studia medyczne wykazują studenci pierwszego
roku studiów (studia odpłatne na kierunku lekarskim w języku polskim).
W okresie od 18 lipca 2022 r. do dnia 31 października 2025 r. bank kredytujący zawarł
umowy kredytowe w liczbie 5 662 o łącznej wartości 1 245 138,30 tys. zł.
Ponadto od postępowania kwalifikacyjnego jesień 2022 r. wprowadzono zmiany w procesie
naboru na szkolenie specjalizacyjne lekarzy i lekarzy dentystów dzięki, którym większa
liczba miejsc szkoleniowych jest wykorzystana (tzw. nabór centralny). Nabór centralny na
specjalizacje daje lekarzom i lekarzom dentystom możliwość ubiegania się o odbywanie
szkolenia specjalizacyjnego we wszystkich województwach jednocześnie oraz możliwość
wskazania 15 wyborów obejmujących dziedzinę, tryb i miejsce odbywania szkolenia
specjalizacyjnego w preferowanej kolejności. W przypadku niezakwalifikowania się przez
lekarza do odbywania specjalizacji w preferowanym województwie lub w preferowanej
dziedzinie może on zostać zakwalifikowany na jeden z kolejnych „wyborów” wskazanych we
wniosku o odbywanie szkolenia specjalizacyjnego, co wcześniej nie mogło mieć miejsca.
Wprowadzenie tego rozwiązania znacznie zwiększa szanse młodych lekarzy na
zakwalifikowanie się na szkolenie specjalizacyjne.
Dzięki wymienionym powyżej działaniom zakłada się, że w najbliższej przyszłości, ale też w
dalszej perspektywie zwiększy się liczba lekarzy w Polsce.
-- 3 of 9 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
4
Wprowadzane są również rozwiązania systemowe, które mają na celu rozwój kompetencji i
uprawnień zawodowych pielęgniarek i położnych, niezbędnych do realizacji świadczeń
zdrowotnych zabezpieczających bieżące potrzeby zdrowotne społeczeństwa, a
jednocześnie przyczyniających się do większej samodzielności zawodowej, w tym m.in.
rozszerzenie wykazu substancji czynnych zawartych w lekach i wyrobów medycznych
ordynowanych przez pielęgniarki i położne oraz wykazu badań diagnostycznych, na które
pielęgniarki i położne mają prawo wystawiać skierowania. Od 1 lipca 2025 r. uprawnione
pielęgniarki i położne mogą ordynować kolejne leki oraz kierować na nowe badania
diagnostyczne, co umożliwia pielęgniarkom i położnym realizację nowego świadczenia pn.
Moje zdrowie – Bilans Zdrowia Osoby Dorosłej.
Ministerstwo Zdrowia wspiera także rozwój zawodowy pielęgniarek i położnych poprzez
coroczne dofinansowanie szkoleń specjalizacyjnych.
W celu wzmocnienia roli pielęgniarek i położnych w systemie opieki zdrowotnej
wprowadzone zostały zmiany do standardu kształcenia przygotowującego do
wykonywania zawodów pielęgniarki i położnej, mające na celu upraktycznienie kształcenia
tak, aby było dostosowane do aktualnych potrzeb rynku pracy – standard obowiązuje od
roku akademickiego 2025/2026.
Trwają też prace powołanego zarządzeniem Ministra Zdrowia Zespołu do spraw określenia
obszarów, w tym czynności zawodowych, w których może być realizowana zaawansowana
praktyka pielęgniarek. Celem Zespołu jest określenie obszarów, w tym czynności
zawodowych, w których może być realizowana zaawansowana praktyka pielęgniarek.
Zespół zakończy swoją działalność z dniem przedłożenia ministrowi właściwemu do spraw
zdrowia propozycji obszarów, w tym czynności zawodowych, w których może być
realizowana zaawansowana praktyka pielęgniarek, nie później jednak niż do dnia 30
stycznia 2026 r.
Trwają także prace legislacyjne nad projektem ustawy o zawodach pielęgniarki i położnej -
przygotowano projekt ww. ustawy, w którym m.in. uregulowano poziomy kompetencyjne
pielęgniarek.
Dotychczasowe działania podejmowane przez Ministerstwo Zdrowia mają pozytywny
wpływ na zwiększenie zainteresowania młodych osób podejmowaniem kształcenia w
zawodzie pielęgniarki, a tym samym sukcesywny wzrost liczby pielęgniarek zatrudnionych
w systemie ochrony zdrowia.
W odpowiedzi na pytanie 4 interpelacji informuję, że w ciągu ostatnich lat znacznie
zwiększono wynagrodzenia lekarzy rezydentów. Poniżej przedstawiono jak od 2016 r.
wrosły wynagrodzenia lekarzy rezydentów.
Wynagrodzenia zasadnicze lekarzy rezydentów
Dziedzina 2016 2025 wzrost
Dziedzina niepriorytetowa 3 170 9 737 207 %
Dziedzina priorytetowa 3 602 10 711 197 %
Dziedzina niepriorytetowa po 2 latach rezydentury 3 458 10 030 190 %
Dziedzina priorytetowa po 2 latach rezydentury 3 890 11 685 200 %
-- 4 of 9 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
5
Ponadto w celu zachęcenia młodych lekarzy do pracy w podmiotach leczniczych,
finansowanych ze środków publicznych, po ukończeniu szkolenia specjalizacyjnego,
wprowadzono rozwiązanie, dzięki któremu lekarze odbywający szkolenie specjalizacyjne w
ramach rezydentury mogą otrzymać wynagrodzenie większe o 600 zł miesięcznie
(dziedzina niepriorytetowa) lub 700 zł miesięcznie (dziedzina priorytetowa). Aby otrzymać
wyższe wynagrodzenie zasadnicze lekarz musi zobowiązać się do przepracowania – w
podmiocie leczniczym, finansowanym ze środków publicznych – łącznie 2 lata w ciągu
kolejnych pięciu lat następujących po zakończeniu szkolenia specjalizacyjnego.
Ponadto wprowadzono możliwość umorzenia wyżej wspomnianego kredytu na studia
medyczne przez Ministra Zdrowia w przypadku kiedy zostaną spełnione łącznie dwa
warunki:
a) po ukończeniu studiów lekarz będzie wykonywał zawód na terytorium
Rzeczypospolitej Polskiej, w ramach praktyki zawodowej lub w podmiocie
leczniczym udzielających świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków
publicznych (w oparciu o kontrakt z płatnikiem publicznym, czyli NFZ), przez 10 lat
w okresie 12 kolejnych lat liczonych od dnia ukończenia studiów, w łącznym
wymiarze czasu pracy odpowiadającym co najmniej równoważnikowi jednego etatu
oraz
b) w okresie, o którym mowa w lit. a, lekarz uzyska tytułu specjalisty w dziedzinie
medycyny uznanej za priorytetową w dniu rozpoczęcia szkolenia specjalizacyjnego
w rozumieniu przepisów wydanych na podstawie art. 16g ust. 4 ustawy z dnia 5
grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty.
W perspektywie długoterminowej w związku z wprowadzeniem instytucji kredytu na studia
medyczne, należy oczekiwać m.in. następujących efektów:
ograniczenia zjawiska emigracji absolwentów polskich uczelni, którzy zrealizowali
kształcenie na kierunku lekarskim w języku polskim na warunkach odpłatności,
wzrostu liczby lekarzy specjalistów, w szczególności w dziedzinach medycyny
uznanych za priorytetowe,
zwiększenia liczby lekarzy, którzy po ukończeniu studiów zasilą polski system
opieki zdrowotnej.
Ponadto w ramach Krajowego Planu Odbudowy realizowany jest system zachęt do
podejmowania i kontynuowania studiów na wybranych kierunkach medycznych, w tym
również na kierunku pielęgniarstwo oraz położnictwo, w ramach którego przyznano m.in.
stypendia oraz bezzwrotne wsparcie dla studentów tego kierunku. Aktualnie spływają
wnioski od uczelni w ramach drugiej edycji. Uruchomiono również dwie edycje mentoringu
m.in. dla absolwentów kierunku pielęgniarstwo oraz położnictwo. Przedmiotowe wsparcie
realizowane jest zgodnie z przepisami polityki publicznej przyjętej Uchwałą nr 251 Rady
Ministrów z dnia 16 grudnia 2022 r. (M.P. z 2022 r., poz. 1237 oraz z 2024r. poz. 367) pn.
„System zachęt do podejmowania i kontynuowania studiów na wybranych kierunkach
medycznych oraz podjęcia zatrudnienia w zawodzie na lata 2022–2026”.
Natomiast w ramach środków europejskich realizowane jest wsparcie dla pielęgniarek i
położnych w zakresie dofinansowania kursów kwalifikacyjnych, specjalistycznych i
dokształcających – Program Fundusze Europejskie dla Rozwoju Społecznego 2021-2027
(FERS). Projekt ten o wartości ponad 80 mln zł jest realizowany przez Naczelną Izbę
Pielęgniarek i Położnych i ma na celu podniesienie kwalifikacji zawodowych pielęgniarek i
położnych w dziedzinach deficytowych, poprzez organizację kształcenia podyplomowego
oraz utworzenie platformy szkoleniowej.
W odpowiedzi na pytanie 5 interpelacji informuję, że ustawa z dnia 5 grudnia 1996 r. o
zawodach lekarza i lekarza dentysty (Dz.U. z 2024 r. poz. 1287, z późn. zm.) (dalej: ustawa)
reguluje trzy tryby czasowego dopuszczenia do wykonywania zawodu lekarza i lekarza
-- 5 of 9 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
6
dentysty w ramach tak zwanej procedury uproszczonej dla osób, które uzyskały kwalifikacje
poza terytorium państw członkowskich Unii Europejskiej (dalej: UE).
Należy zaznaczyć, że nie są to dodatkowe możliwości uznania kwalifikacji, ale skrócona
ścieżka uzyskania uprawnień do wykonywania zawodu w Polsce przez okres
maksymalnie pięciu lat.
W tym czasie osoby te mogą przejść pełną procedurę uznania swoich kwalifikacji i uzyskać
bezterminowe prawo wykonywania zawodu (tj. (w przypadku lekarzy) nostryfikacja
dyplomu lub zdanie Lekarskiego Egzaminu Weryfikacyjnego, zdanie egzaminu z j. polskiego
przeprowadzanego przez Naczelną Radę Lekarską, odbycie lub uznanie stażu
podyplomowego odbytego za granicą, zdanie Lekarskiego Egzaminu Końcowego – co trwa
ok. roku lub dłużej), pracując już w zawodzie.
Funkcjonują trzy tryby uzyskania czasowego prawa wykonywania zawodu lekarza/lekarza
dentysty w ramach wspomnianej procedury uproszczonej w zależności od kwalifikacji i
wymogów spełnionych przez lekarzy/lekarzy dentystów spoza UE:
1. Tryb I - prawo wykonywania zawodu lekarza/lekarza dentysty na określony zakres
czynności zawodowych, czas i miejsce zatrudnienia (uregulowane w art. 7 ust. 2a-2k oraz
ust. 19-24 ustawy; jest to chronologicznie najstarszy z trybów – wprowadzony ustawą z
dnia 28 października 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w związku z przeciwdziałaniem
sytuacjom kryzysowym związanym z wystąpieniem COVID-19)
Prawo wykonywania zawodu lekarza/lekarza dentysty na określony zakres czynności
zawodowych, czas i miejsce zatrudnienia może uzyskać osoba, która:
1) złożyła oświadczenie, że wykazuje znajomość języka polskiego wystarczającą do
wykonywania powierzonego jej zakresu czynności zawodowych;
2) uzyskała zaświadczenie od podmiotu leczniczego zawierające wykaz komórek
organizacyjnych zakładu leczniczego i okres planowanego zatrudnienia ze wskazaniem
zakresu czynności zawodowych zgodnego z posiadanym tytułem specjalisty w określonej
dziedzinie medycyny;
3) ma pełną zdolność do czynności prawnych;
4) jej stan zdrowia pozwala na wykonywanie zawodu lekarza albo lekarza dentysty;
5) wykazuje nienaganną postawę etyczną;
6) ma co najmniej trzyletnie doświadczenie zawodowe jako lekarz specjalista lub lekarz
dentysta specjalista w danej dziedzinie, uzyskane w okresie pięciu lat bezpośrednio
poprzedzających uzyskanie zaświadczenia, o którym mowa w pkt 2;
7) posiada dyplom lekarza, lekarza dentysty potwierdzający ukończenie co najmniej
pięcioletnich studiów, wydany w innym państwie niż państwo członkowskie Unii
Europejskiej;
8) posiada dyplom potwierdzający uzyskanie tytułu specjalisty, wydany w innym państwie
niż państwo członkowskie Unii Europejskiej;
9) odbyła szkolenie specjalizacyjne odpowiadające w istotnych elementach merytorycznych
programowi szkolenia specjalizacyjnego w Rzeczypospolitej Polskiej.
Należy zauważyć, że nie mamy tu do czynienia z uznaniem tytułu specjalisty, czyli
potwierdzeniem, że dany lekarz odbył szkolenie specjalizacyjne zasadniczo zbieżne
ze szkoleniem w Polsce i zdał odpowiedni egzamin. Natomiast wymóg posiadania
specjalizacji ma na celu dopuszczenie do pracy w Polsce lekarzy posiadających określone
doświadczenie zawodowe i kierunkowe kwalifikacje, umożliwiające podjęcie pracy w
określonym, zgodnym z jego wykształceniem, oddziale szpitalnym lub przychodni.
Kluczowa w przedmiotowym postępowaniu jest więc analiza przedstawionych przez
wnioskodawców dokumentów pod kątem możliwości wyrażenia zgody na wykonywanie
przez nich zawodu lekarza w określonym zakresie czynności zawodowych, czasie i miejscu.
Ewentualna zgoda wyrażona w decyzji administracyjnej wydanej przez Ministra Zdrowia,
pozwala wnioskodawcy ubiegać się o możliwość wykonywania zawodu lekarza w
-- 6 of 9 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
7
określonym zakresie, czasie i miejscu, a zatem mowa o uprawnieniu, które nie jest
równoważne pełnemu prawu wykonywania zawodu, które otrzymuje się po spełnieniu
wszystkich warunków ustawowych.
Każdy wniosek rozpatrywany w tym trybie jest ponadto opiniowany przez konsultanta
krajowego lub wojewódzkiego w danej dziedzinie medycyny.
Warto nadmienić, że w przypadku uzyskania zgody na wykonywanie zawodu lekarza
w określonym zakresie czynności zawodowych, czasie i miejscu, lekarz udziela świadczeń
zdrowotnych przez okres 1 roku pod nadzorem opiekuna będącego lekarzem posiadającym
specjalizację II stopnia lub tytuł specjalisty w danej dziedzinie medycyny.
2. Tryb II i III - warunkowe prawo wykonywania zawodu – dla lekarzy bez
specjalizacji (II) i ze specjalizacją (III) (art. 7 ust. 9-24 ustawy; drugi chronologicznie
tryb wprowadzony ustawą z dnia 27 listopada 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w
celu zapewnienia w okresie ogłoszenia stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu
epidemii kadr medycznych)
Warunkowe prawo wykonywania zawodu może uzyskać osoba, która spełnia następujące
warunki:
1) ma pełną zdolność do czynności prawnych;
2) jej stan zdrowia pozwala na wykonywanie zawodu lekarza albo lekarza dentysty;
3) wykazuje nienaganną postawę etyczną;
4) posiada dyplom lekarza, lekarza dentysty potwierdzający ukończenie co najmniej
pięcioletnich studiów, wydany w innym państwie niż państwo członkowskie Unii
Europejskiej
5) oraz w przypadki trybu III ze specjalizacją - dyplom potwierdzający uzyskanie tytułu
specjalisty.
Należy wskazać, że zgodnie z ustawą warunkowe prawo wykonywania zawodu można
uzyskać wyłącznie w okresie ogłoszenia stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii,
a osoba, która uzyska warunkowe prawo wykonywania zawodu, może wykonywać zawód
wyłącznie pod nadzorem lekarza posiadającego tytuł specjalisty - w przypadku skorzystania
z trybu II dla lekarzy bez specjalizacji albo wykonuje zawód pod nadzorem lekarza specjalisty
przez pierwsze 3 miesiące zatrudnienia w zawodzie na terytorium Polski (po tym okresie
może wykonywać zawód samodzielnie) – w przypadku skorzystania z trybu dla lekarzy ze
specjalizacją.
Każde z trzech wymienionych rodzajów prawa wykonywania zawodu wydaje okręgowa rada
lekarska na podstawie odpowiedniej zgody Ministra Zdrowia wyrażonej w formie decyzji.
Natomiast w przypadku powzięcia przez Ministra Zdrowia wiarygodnych informacji zgodnie,
z którymi udzielanie świadczeń zdrowotnych przez danego lekarza lub lekarza dentystę
stanowi zagrożenie dla życia lub zdrowia pacjentów, Minister Zdrowia cofa temu lekarzowi
lub lekarzowi dentyście zgodę na wykonywanie zawodu. Cofnięcie zgody następuje w drodze
decyzji administracyjnej, której nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności.
Natomiast w związku z wybuchem w dniu 24 lutego 2022 r. wojny na Ukrainie, ustawą o
pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
(Dz. U. z 12 marca 2022 r. poz. 583, z późn. zm.) (dalej: ustawa o pomocy) w art. 61 tej ustawy
wprowadzono rozwiązanie zgodnie, z którym umożliwiono obywatelom Ukrainy uzyskanie
warunkowego prawa wykonywania zawodu w podmiotach leczniczych, również poza
obowiązywaniem stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii i poza podmiotami
udzielającymi świadczeń zdrowotnych pacjentom chorym na Covid-19. Zgodnie z art. 61
ustawy o pomocy pomimo, że nie obowiązuje stan zagrożenia epidemicznego lub stan
epidemii obywatelowi Ukrainy, który uzyskał kwalifikacje lekarza lub lekarza dentysty poza
terytorium państw członkowskich UE, można udzielić zgody na wykonywanie zawodu
lekarza albo zgody na wykonywanie zawodu lekarza dentysty oraz przyznać warunkowe
prawo wykonywania zawodu lekarza albo warunkowe prawo wykonywania zawodu lekarza
-- 7 of 9 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
8
dentysty, czyli może skorzystać z opisanego powyżej trybu II i trybu III, pomimo że zostały
one wprowadzone co do zasady wyłącznie na czas epidemii. W przypadkach tych mają
odpowiednie zastosowanie przepisy art. 7 ust. 9-14 i 17-22 ustawy o zawodach lekarza i
lekarza dentysty, zatem cała procedura uregulowana jest w ustawie o zawodach lekarza i
lekarza dentysty, a art. 61 ustawy o pomocy umożliwia jedynie zastosowanie tej procedury
wobec lekarzy i lekarzy dentystów – obywateli Ukrainy. Rozwiązanie to zostało
wprowadzone w celu dopuszczenia lekarzy i lekarzy dentystów z Ukrainy do wykonywania
zawodu w Polsce w możliwe najszybszym czasie. Należy mieć na względzie, że w związku z
konfliktem zbrojnym na terytorium Ukrainy do Polski przybyło tysiące obywateli tego
Państwa, a co za tym idzie zwiększyło się zapotrzebowanie na świadczenia zdrowotnie w
Polsce. Zgodnie z raportem urzędu do spraw cudzoziemców na temat obywateli Ukrainy
(stan na stanu na dzień 28 lutego 2025 r.) od 2021 r. do lutego 2025 r. liczba obywateli
Ukrainy posiadających ważne zezwolenia na pobyt w Polsce wzrosła z 308 tys. do 1,554 mln.
Tak duża diaspora oraz bliskość geograficzna stanowią silny czynnik przyciągający dla osób
uciekających przed skutkami konfliktu. Wśród 990 033 obywateli Ukrainy objętych obecnie
ochroną czasową 61% (600 230) stanowią kobiety. Jednocześnie wśród osób pełnoletnich
kobiety to 73%. Co drugi zarejestrowany obywatel Ukrainy to dziecko. Liczba obywateli
Ukrainy posiadających ważne zezwolenia na pobyt na terytorium RP wynosi 1 553 807 i
stanowi w tej chwili 78% populacji cudzoziemców. Dzięki możliwości zatrudnienia przez
podmioty lecznicze lekarzy z Ukrainy podmioty te uzyskały wsparcie kadrowe, aby poradzić
sobie ze wzrostem liczby pacjentów spowodowanym napływem ludności z Ukrainy.
Zgody na wykonywanie zawodu na podstawie art. 61 ustawy o pomocy mogły uzyskać osoby,
które złożyły odpowiedni wniosek od dnia 24 lutego 2022 r. do dnia 24 października 2024 r.
Od dnia 24 października 2024 r. obywatele Ukrainy nie mogą już złożyć wniosku o wydanie
zgodny na warunkowe wykonywanie zawodu lekarza lub lekarza dentysty natomiast, tym
którzy złożyli taki wniosek do 24 października 2024 r. i uzyskali taką zgodę odpowiednia
okręgowa izba lekarska powinna wydać warunkowe prawo wykonywania zawodu.
Zatem obecnie nie wydaje się już zgody na warunkowe wykonywanie zawodu lekarza i
lekarza dentysty (tryb II i III) (chyba, że wniosek wpłynął przed 25 października 2024 r. i
postępowanie nie zostało jeszcze zakończone), natomiast osoby, które uzyskały już taką
zgodę mogą ubiegać się o wydanie przez okręgowa izbę lekarską warunkowego prawa
wykonywania zawodu lekarza lub lekarza dentysty. Natomiast nadal możliwe jest uzyskanie
zgody na wykonywania zawodu lekarza/lekarza dentysty na określony zakres czynności
zawodowych, czas i miejsce zatrudnienia (tryb I).
Ustawą z dnia 15 maja 2024 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z
konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z
2024 r. poz. 854) (dalej: ustawa zmieniająca) wprowadzono dodatkowe wymogi w zakresie
znajomości języka polskiego przez lekarzy i lekarzy dentystów, którzy ubiegają się o
możliwość wykonywania zawodu w ramach procedury uproszczonej oraz tych, którzy już
wykonują zawód na podstawie tej procedury.
W związku z tym, że procedura uproszczona była wprowadzana w czasie epidemii, a jej
wprowadzenie miało na celu pozyskanie jak największej liczby lekarzy i pielęgniarek z
zagranicy w szczególności do pracy w szpitalach udzielających świadczeń pacjentom chorym
na Covid-19, procedura ta nie przewidywała wymogu potwierdzenia znajomości języka
polskiego, z wyjątkiem ww. trybu I, który przewidywał złożenie oświadczenia, że
wnioskodawca wykazuje znajomość języka polskiego wystarczającą do wykonywania
powierzonego jej zakresu czynności zawodowych. Natomiast ww. tryb II i tryb III nie
przewidywał wymogu potwierdzenia znajomości j. polskiego.
W celu przyspieszenia procedury założono, że znajomość j. polskiego niezbędną do
wykonywania zawodu, będzie weryfikował pracodawca, na którego nałożono obowiązek
zapewnienia nadzoru nad lekarzem, lekarzem-dentystą, którzy uzyskali uprawnienia do
wykonywania zawodu w ramach procedury uproszczonej. W przypadku trybu I obowiązuje
-- 8 of 9 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
9
1 rok nadzoru, w przypadku trybu II- praca wyłącznie pod nadzorem, natomiast w przypadku
trybu III- 3 miesięczny nadzór.
Ustawą zmieniającą wprowadzono wymóg wykazania się znajomością języka polskiego w
ramach każdego z trybów uproszczonych minimum na poziomie B1 (średnio zaawansowany
– osoby posługujące się językiem obcym w stopniu średnio zaawansowanym, potrafią z
łatwością komunikować się z rodzimymi użytkownikami danego języka obcego). Zgodnie z
treścią wprowadzonej zmiany lekarze, lekarze dentyści, którzy uzyskają już zgodę Ministra
Zdrowia na wykonywanie zawodu w ramach procedury uproszczonej na podstawie wniosku
złożonego po dniu 24 października 2024 r. (tylko tryb I), w celu uzyskania prawa
wykonywania zawodu, które przyznaje odpowiednio okręgowa rada lekarska są zobowiązani
do przedłożenia dokumentu poświadczającego znajomość języka polskiego minimum na
poziomie B1. Wykaz dokumentów poświadczających znajomość języka polskiego minimum
na poziomie B1 ogłosił minister zdrowia w Biuletynie Informacji Publicznej.
Podobny wymóg wprowadza się do lekarzy i lekarzy dentystów, którzy uzyskali wyżej
wskazaną zgodę na podstawie wniosku złożonego do dnia 24 października 2024 r. Uzyskają
oni prawo wykonywania zawodu na zasadach obowiązujących przed dniem wejścia w życie
ustawy zmieniającej, jednak będą obowiązani do przedłożenia właściwej okręgowej radzie
lekarskiej dokumentu poświadczającego znajomość języka polskiego w terminie do dnia 1
maja 2026 r., pod rygorem utraty prawa wykonywania zawodu lekarza albo lekarza dentysty.
Ponadto w ustawie zmieniającej wprowadzono możliwość uznania przez ministra
właściwego do spraw zdrowia w drodze decyzji, czasu wykonywania zawodu na terytorium
Rzeczypospolitej Polskiej w ramach trybu uproszczonego za równoważny z odbyciem stażu
podyplomowego jeżeli lekarz/lekarz dentysta:
- przez łącznie 2 lata wykonywał zawód lekarza albo lekarza dentysty na terytorium
Rzeczypospolitej Polskiej w łącznym wymiarze czasu odpowiadającym co najmniej
równoważnikowi jednego etatu w podmiocie leczniczym, który udzielał w tym czasie
świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych i
- uzyskał pozytywną opinię kierownika podmiotu leczniczego, w którym wykonywał zawód
odpowiednio lekarza albo lekarza dentysty w wymiarze odpowiadającym co najmniej
równoważnikowi jednego etatu minimum przez 12 miesięcy.
Na dzień dzisiejszy (28.11.2025 r.) na podstawie wyżej wspomnianych przepisów wydano już
1049 decyzji o uznaniu stażu podyplomowego. Lekarze, którym uznano staż podyplomowy
mają znacznie krótszą drogę do uzyskania nieograniczonego prawa wykonywania zawodu.
W odpowiedzi na pytanie 6 interpelacji informuję, że jak wskazano w odpowiedzi na pytanie
nr 1, w Ministerstwie Zdrowia opracowano model popytowo-podażowy dotyczący lekarzy
ogółem (bez podziału na specjalizacje), a także przeprowadził analizę zastępowalności
pokoleniowej dla lekarzy z uwzględnieniem podziału na specjalizacje oraz województwa.
W odniesieniu do pozostałych zawodów medycznych objętych analizami tj. pielęgniarek,
położnych, fizjoterapeutów, farmaceutów oraz diagnostów laboratoryjnych, prowadzone
są obecnie prace nad opracowaniem pogłębionej analizy zastępowalności pokoleniowej.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Katarzyna Kęcka
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 9 of 9 --