Interpelacja w sprawie stanu zdrowia Polaków, profilaktyki i dostępności leczenia
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 13210
do ministra zdrowia
w sprawie stanu zdrowia Polaków, profilaktyki i dostępności leczenia
Zgłaszający: Krzysztof Piątkowski
Data wpływu: 27-10-2025
Szanowna Pani Minister,
stan zdrowia Polaków pozostaje jednym z kluczowych wyzwań dla systemu ochrony zdrowia. Według raportu OECD Health at a Glance: Europe 2023 średnia długość życia w Polsce w 2022 roku wynosiła 77,4 roku, co oznacza, że była aż o 3,3 roku krótsza niż średnia w krajach Unii Europejskiej. Wysoki pozostaje również odsetek zgonów możliwych do uniknięcia - czyli takich, którym można byłoby zapobiec dzięki skuteczniejszej profilaktyce, wcześniejszej diagnostyce i lepszemu leczeniu chorób przewlekłych.
Z raportu Ipsos z 2024 roku wynika, że 64% Polaków uznaje dostępność leczenia za największe wyzwanie systemu ochrony zdrowia. W praktyce oznacza to, że tysiące pacjentów wciąż czeka tygodniami lub miesiącami na wizytę u specjalisty lub na wykonanie badań diagnostycznych, mimo formalnego prawa do powszechnego dostępu do świadczeń. Różnice w dostępności usług medycznych między dużymi miastami a mniejszymi miejscowościami są coraz bardziej odczuwalne.
Kolejnym problemem jest niewystarczające finansowanie działań profilaktycznych. Jak wynika z raportu PwC z 2024 roku, Polska przeznacza na profilaktykę zdrowotną zaledwie 1,9% wydatków na ochronę zdrowia, podczas gdy w wielu krajach Unii Europejskiej wskaźnik ten przekracza 3-4%. Niski poziom finansowania profilaktyki prowadzi do późnego wykrywania chorób nowotworowych i sercowo-naczyniowych, które pozostają główną przyczyną zgonów w naszym kraju.
W obliczu tych danych konieczne są systemowe działania na rzecz poprawy stanu zdrowia Polaków, skrócenia kolejek do świadczeń i zwiększenia nakładów na profilaktykę. Równie istotna jest ocena zmian, jakie zaszły w tym zakresie w ciągu ostatnich dziesięciu lat - między rokiem 2015 a 2025 - aby móc realnie ocenić skuteczność dotychczasowych polityk zdrowotnych.
W związku z powyższym proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania.
1. Jakie są aktualne dane dotyczące średniej długości życia w Polsce w 2025 roku oraz jakie były te wskaźniki w 2015 roku? Jakie występują różnice regionalne w tym zakresie (między województwami, terenami miejskimi i wiejskimi)?
2. Ile obecnie wynosi średni czas oczekiwania na wizytę u lekarza specjalisty i na badania diagnostyczne w ramach publicznego systemu ochrony zdrowia, a ile wynosił w 2015 roku? Jakie zmiany w tym zakresie odnotowano w ostatniej dekadzie?
3. Jakie działania planuje Ministerstwo Zdrowia w celu skrócenia kolejek do świadczeń oraz poprawy dostępności leczenia, szczególnie w mniejszych miejscowościach? Jak resort ocenia efektywność dotychczasowych programów naprawczych wdrażanych od 2015 roku?
4. Jaki procent budżetu ochrony zdrowia przeznaczany jest obecnie (w 2025 roku) na profilaktykę i promocję zdrowia oraz jaki był ten udział w 2015 roku? Czy ministerstwo planuje zwiększenie nakładów na ten cel w najbliższych latach?
5. Czy Ministerstwo Zdrowia prowadzi analizę skuteczności obecnych programów profilaktycznych i zamierza wprowadzić nowe programy dostosowane do potrzeb poszczególnych grup wiekowych i regionów? Jak wygląda porównanie liczby oraz zasięgu programów profilaktycznych pomiędzy 2015 a 2025 rokiem?
6. Czy opracowano plan działań mający na celu poprawę wskaźników zdrowotnych Polaków i zbliżenie ich do średnich unijnych w perspektywie najbliższej dekady? Jakie konkretne cele i mierniki skuteczności wyznaczono na lata 2025-2035?
Z wyrazami szacunku Krzysztof Piątkowski
Poseł na Sejm RP
Podsekretarz stanu Tomasz Maciejewski
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 7 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (7)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (3)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
20638 znakówadres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
DLG.050.183.2025.EM
Warszawa, 22 grudnia 2025
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 13210 z 30 października 2025 r. Pana Krzysztofa
Piątkowskiego Posła na Sejm RP sprawie stanu zdrowia Polaków, profilaktyki i dostępności
leczenia, uprzejmie proszę o przyjęcie poniższych informacji w odpowiedzi na pytania.
1. Jakie są aktualne dane dotyczące średniej długości życia w Polsce w 2025 roku
oraz jakie były te wskaźniki w 2015 roku? Jakie występują różnice regionalne w
tym zakresie (między województwami, terenami miejskimi i wiejskimi)?
Zgodnie z raportem Głównego Urzędu Statystycznego pt. „Trwanie życia w 2024 r.”
(dostępnego pod adresem Główny Urząd Statystyczny / Obszary tematyczne / Ludność /
Trwanie życia / Trwanie życia - tablice historyczne) przeciętne dalsze trwanie życia w
Polsce w 2015 r. wynosiło 73,6 lat dla mężczyzn oraz 81,6 lat dla kobiet, natomiast
w 2024 r. odpowiednio 74,9 lat oraz 82,3 lat.
Jak wynika z przedmiotowego raportu „w 2024 r. przeciętne trwanie życia mężczyzn
zamieszkałych w miastach wynosiło 75,07 roku i było o 0,4 roku dłuższe niż dla mężczyzn
na wsi. W przypadku kobiet trwanie życia było niemal równe w miastach i na wsi
(odpowiednio 82,27 i 82,21)”.
Jak wynika z ww. raportu „w 2024 najdłuższym trwaniem życia dla mężczyzn
charakteryzowały się makroregiony południowy, wschodni oraz województwo
mazowieckie (75,32 roku), dla kobiet natomiast makroregion wschodni (83,41 roku).
Najkrótsze trwanie życia odnotowano w makroregionie centralnym (73,86 – dla mężczyzn,
81,77 – dla kobiet)”.
2. Ile obecnie wynosi średni czas oczekiwania na wizytę u lekarza specjalisty i na badania
diagnostyczne w ramach publicznego systemu ochrony zdrowia, a ile wynosił w 2015 roku?
Jakie zmiany w tym zakresie odnotowano w ostatniej dekadzie?
W 2015 roku w ramach „pakietu kolejkowego” zostały wprowadzone zmiany w zasadach
prowadzenia list oczekujących, z czym wiążą się nowe obowiązki zarówno
świadczeniodawców jak i świadczeniobiorców, a także zmiany w sprawozdawczości
dotyczącej list oczekujących, tj. zmiany w zakresie, sposobie i częstotliwości
przekazywania danych przez świadczeniodawców do NFZ, m.in. obowiązek prowadzenia
list w formie elektronicznej, tworzenie odrębnych list dla pacjentów z kartą DILO oraz
prowadzenie list w czasie rzeczywistym w aplikacji NFZ. Rozszerzono sprawozdawczość –
od kwietnia 2015 r. świadczeniodawcy przekazywali co tydzień informacje o pierwszym
wolnym terminie oraz dane osobowe oczekujących (PESEL, imię, nazwisko), a co miesiąc w
-- 1 of 6 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
komunikatach XML: liczbę osób oczekujących, średni czas oczekiwania, liczbę osób
skreślonych w danym okresie i w ostatnich 3 miesiącach z powodu wykonania świadczenia.
NFZ dostosował systemy informatyczne, opracował nowe wzory komunikatów XML i
publikował dane w Ogólnopolskim Informatorze o Czasie Oczekiwania na Świadczenia
Medyczne.
Ze względu na zmiany w metodologii zbierania danych (obecnie są automatycznie
agregowane z systemów informatycznych co wpływa na dokładność i porównywalność),
rozszerzenie lub zmiany zakresu świadczeń (w ciągu dekady pojawiły się nowe procedury,
badania i specjalizacje w koszyku świadczeń gwarantowanych), wprowadzono rozwiązania
typu „Krajowa Sieć Onkologiczna”, „Profilaktyka 40+”, a aktualnie „Moje Zdrowie”, które
zmieniły dostępność niektórych badań; dla grupy pacjentów (np. onkologiczni) wdrożono
Karty DILO i szybszy dostęp do świadczeń. Ponadto zmiany demograficzne
i epidemiologiczne tj. starzenie się społeczeństwa i wzrost liczby pacjentów z chorobami
przewlekłymi zwiększyły popyt na AOS i diagnostykę, z kolei pandemia COVID-19 (2020 r.)
spowodowała kumulację zaległych wizyt i badań, co wpłynęło na obecne czasy oczekiwania.
Warto też dodać, że w ciągu dekady nastąpił też rozwój telemedycyny i e-konsultacji. W
2015 r. nie istniały teleporady w ramach świadczeń NFZ, obecnie są realizowane np. w AOS.
Wszystko to wpływa na brak reprezentatywności zestawień bieżącej sytuacji w zakresie
kolejek oczekujących do AOS i na badania diagnostyczne i zaburza porównania z 2015 r.
3. Jakie działania planuje Ministerstwo Zdrowia w celu skrócenia kolejek do świadczeń oraz
poprawy dostępności leczenia, szczególnie w mniejszych miejscowościach? Jak resort
ocenia efektywność dotychczasowych programów naprawczych wdrażanych od 2015
roku?
Ministerstwo Zdrowia obecnie prowadzi prace nad projektem Odwrócona Piramida
Świadczeń (OPŚ), którego priorytety koncentrują się na poprawie dostępu pacjentów do
świadczeń zdrowotnych, lepszym wykorzystaniu zasobów i uporządkowaniu ścieżki
klinicznej pacjenta - od podstawowej opieki zdrowotnej, przez ambulatoryjną opiekę
specjalistyczną, po leczenie szpitalne.
Projekt OPŚ ma na celu poprawę dostępności i skrócenie czasu oczekiwania na świadczenia
poprzez przesunięcie części usług z leczenia szpitalnego na poziom ambulatoryjny i POZ,
zwiększenie dostępności badań diagnostycznych w AOS oraz zastąpienie hospitalizacji
kilkudniowych jednodniowymi tam, gdzie to możliwe. Reforma uporządkuje ścieżkę
pacjenta, odciąży poradnie i szpitale, a pacjenci będą leczeni na właściwym poziomie
systemu, co poprawi dostęp do procedur wysokospecjalistycznych. Projekt zakłada także
zwiększenie liczby wizyt pierwszorazowych u specjalistów poprzez mechanizmy finansowe
NFZ, co ma skrócić czas oczekiwania na pierwszą konsultację. W tym celu wprowadzono
mechanizm degresji płatności – poradnie AOS otrzymują pełne finansowanie za wizyty
pierwszorazowe, za kolejne wizyty tego samego pacjenta stawka maleje (degresja), co ma
zwiększyć dostęp dla nowych pacjentów.
Pragnę również dodać, że NFZ wraz z oddziałami wojewódzkimi podejmuje działania
mające na celu poprawę dostępności do świadczeń zdrowotnych i zapewnienie
kompletności oraz terminowości sprawozdawczości dotyczącej list oczekujących. Obejmują
one m.in. monitorowanie i weryfikację danych przekazywanych przez świadczeniodawców
w systemie AP-KOLCE, publikowanie komunikatów przypominających o obowiązkach,
kontakt telefoniczny i korespondencję w przypadku braków lub błędów, rozpatrywanie
zgłoszeń pacjentów, prowadzenie szkoleń, ankiet oraz nakładanie kar umownych na
świadczeniodawców niewywiązujących się z obowiązków sprawozdawczych z list
oczekujących oraz nieprzestrzegających zasad ich prowadzenia. Zniesiono limity przyjęć w
AOS dla nowo rejestrowanych pacjentów, a AOTMiT pracuje nad zmianami wyceny
świadczeń. NFZ monitoruje niedobór i nierównomierne rozmieszczenie lekarzy, a także
problem niezasadnych skierowań do poradni specjalistycznych. Wprowadzane zmiany
organizacyjne oraz kampania społeczna „odwołuje #nieblokuje” mają poprawić dostępność
do świadczeń i skrócić czas oczekiwania.
-- 2 of 6 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
Nadmieniam, że w obszarze chorób układu krążenia, od 2015 r. działania naprawcze w
polskiej kardiologii realizowano głównie w ramach programu POLKARD (ostatnia edycja
2017–2021), który poprawił dostęp do diagnostyki i leczenia chorób układu krążenia
poprzez doposażenie placówek i badania przesiewowe, lecz nie rozwiązał problemu
nierówności terytorialnych ani braku koordynacji opieki. W odpowiedzi w 2022 r. przyjęto
Narodowy Program Chorób Układu Krążenia (NPChUK) na lata 2022–2032, zmieniony w
2025 r., którego celem jest kompleksowa reforma kardiologii, zapewnienie równego
dostępu do świadczeń, skrócenie czasu diagnostyki i leczenia oraz poprawa wskaźników
zdrowotnych. Program obejmuje pięć obszarów: rozwój kadr, edukację i profilaktykę,
poprawę zgłaszalności pacjentów, inwestycje w naukę i innowacje oraz modernizację
systemu opieki, w tym rozwój Krajowej Sieci Kardiologicznej (KSK), jednolite standardy,
telemedycynę i elektroniczną kartę opieki (e-KOK). Po pilotażu sieci w 2024 r. uchwalono
ustawę o KSK (2025), wprowadzającą koordynację opieki, hierarchizację ośrodków (trzy
poziomy referencyjności), mechanizmy jakościowe i powiązanie finansowania z wynikami
leczenia. Od 2028 r. obowiązkowe będzie stosowanie e-KOK i centralnej e-rejestracji. Na
realizację NPChUK przewidziano do 270 mln zł rocznie (2023–2032), a w ramach KPO w
2025 r. przeznaczono dodatkowo 2,7 mld zł na modernizację 478 ośrodków. Działania te
mają na celu skrócenie czasu diagnostyki, wyrównanie dostępu do świadczeń, rozwój
telemedycyny i zapewnienie pacjentom nowoczesnej opieki kardiologicznej.
4. Jaki procent budżetu ochrony zdrowia przeznaczany jest obecnie (w 2025 roku) na
profilaktykę i promocję zdrowia oraz jaki był ten udział w 2015 roku? Czy Ministerstwo
planuje zwiększenie nakładów na ten cel w najbliższych latach?
Według danych Głównego Urzędu Statystycznego, wydatki na opiekę profilaktyczną
stanowiły 1,7% wydatków bieżących na ochronę zdrowia w 2023 r., a w roku 2015 wynosiły
2,7%.
W przypadku wydatków realizowanych przez Narodowy Fundusz Zdrowia, w 2015 r. na
profilaktyczne programy zdrowotne przeznaczono 165 430,08 tys. zł (0,24% kosztów
świadczeń opieki zdrowotnej), a w 2025 r. na ten cel zaplanowano 592 622 tys. zł (0,29%
kosztów świadczeń). Należy jednak mieć na uwadze, że działania profilaktyczne
realizowane są także w ramach osobnych budżetów, m.in. w podstawowej opiece
zdrowotnej.
Środki zapisane na koszty świadczeń w planie finansowym NFZ na 2026 r. w rodzaju
podstawowa opieka zdrowotna w porównaniu do pierwotnego planu finansowego NFZ na
2025 r. są wyższe o ok. 3,1 mld zł, natomiast w rodzaju koszty profilaktycznych programów
zdrowotnych finansowanych ze środków własnych Narodowego Funduszu Zdrowia są
wyższe o ok. 121 mln zł.
5. Czy Ministerstwo Zdrowia prowadzi analizę skuteczności obecnych programów
profilaktycznych i zamierza wprowadzić nowe programy dostosowane do potrzeb
poszczególnych grup wiekowych i regionów? Jak wygląda porównanie liczby oraz zasięgu
programów profilaktycznych pomiędzy 2015 a 2025 rokiem?
Ministerstwo Zdrowia analizuje skuteczność programów profilaktycznych, które w
ostatnich latach znacząco rozszerzono szczególnie w obszarze profilaktyki nowotworowej.
Obecnie obejmują one m.in. programy dotyczące raka piersi, szyjki macicy, jelita grubego,
badań prenatalnych oraz chorób odtytoniowych. W ostatnich latach zwiększono liczbę
programów, rozszerzono grupy wiekowe (np. rak piersi: 45–74 lata, rak szyjki macicy: 25–
64 lata) (listopad 2023), zniesiono ograniczenia wiekowe w badaniach prenatalnych
(czerwiec 2024), wprowadzono test HPV HR z cytologią płynną (wdrożenie lipiec 2025)
oraz trwają prace nad wprowadzeniem programu profilaktyki raka płuca z wykorzystaniem
badania NDTK (trwają konsultacje publiczne). Dodatkowo uruchomiono ogólnopolski
program „Moje Zdrowie” (od 5 maja 2025 r.).
-- 3 of 6 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
4
W 2015 r. funkcjonowały głównie programy przesiewowe dotyczące raka piersi
(mammografia), raka szyjki macicy (cytologia) oraz program profilaktyki chorób
odtytoniowych, w tym przewlekłej obturacyjnej choroby płuc (POChP) i program badań
prenatalnych. W porównaniu do roku 2015, w 2025 r. liczba programów profilaktycznych
oraz ich zasięg wzrosły – szczególnie w obszarze profilaktyki nowotworowej.
W ciągu dekady nastąpił wzrost liczby programów i ich zakresu, jednak kluczowym
wyzwaniem pozostaje zwiększenie realnej zgłaszalności i skuteczności działań
profilaktycznych, oraz intensyfikacja kampanii informacyjnych.
Tab. 1 Dane z realizacji i opis profilaktycznych programów zdrowotnych – przesiewowych
(onkologicznych)
Progra
m
Program profilaktyki raka piersi
(PRP)
Program profilaktyki raka szyjki macicy
(PPRSzM)
Program badań przesiewowych raka
jelita grubego (PRJG)
Rok
Populacja
do
przebadani
a zgodnie z
interwałem
2-letnim
% populacji
objętej
badaniami
Liczba osób
przebadany
ch w
ramach PPZ
Populacja
do
przebadani
a zgodnie
z interwałe
m 3-letnim
% populacji
objętej
badaniami
Liczba osób
przebadanych
ramach PPZ
Populacja do
przebadania
zgodnie z
interwałem
10-letnim
%
populacji
objętej
badaniami
Liczba
osób
przebadan
ych w
ramach
PPZ*
2015 5 404 594 44,07 1 127 370 9 864 418 21,05 659 307
2016 5 428 880 40,82 1 021 927 9 896 007 20,5 560 858
2017 5 408 693 39,4 1 041 517 9 855 788 18,73 522 099
2018 5 388 322 39,26 1 012 582 9 874 141 17,11 508 554
2019 5 378 044 39,17 1 043 638 9 953 205 16,22 483 825
2020 5 352 470 34,53 763 749 9 977 646 13,84 289 718
2021 5 332 698 35,31 1 059 974 10 058 829 12,60 369 313
2022* 5 403 032 37,48 935 192 10 442 864 11,24 361 162 1 845,00
2023** 8 376 563 27,03 1 151 848 11 903 095 11,36 370 416 8 263 896 12,35 68 540,00
2024 8 495 514 32,69 1 410 122 11 922 053 11,35 380 914 8 330 266 14,09 81 427
2025 (I-
VI) 8 610 714 32,84 662 113 11 909 056 11,19 189 166 8 444 315 14,87 55 102
*w 2022 r. od listopada, do koszyka świadczeń gwarantowanych wprowadzony został program przesiewowy raka jelita
grubego
**w 2023 r. od listopada zwiększona została populacja uprawniona do programu PRSzM o 5 roczników (zamiast 25-59 r.ż.
jest 25-64 r. ż.) oraz rozszerzona populacja uprawniona do programu PRP o 10 roczników (zamiast 50-69 r.ż. jest 45-74
r.ż.)
Obecnym wyzwaniem jest zwiększenie udziału pacjentek w programach profilaktyki raka
piersi i szyjki macicy, którego spadek wynika m.in. pandemii COVID-19. W celu poprawy
dostępności wprowadzono m.in. premie motywacyjne dla POZ (2024), pilotaż Centralnej e-
Rejestracji umożliwiającej samodzielne zapisy przez IKP, program „Moje Zdrowie” (2025)
oraz możliwość wykonania badań w profilaktyce raka szyjki macicy u położnych POZ
niezależnie od deklaracji wyboru. Programy obejmują: profilaktykę raka piersi (kobiety 45–
74 lat, mammografia, objęcie populacji 33,78%), raka szyjki macicy (kobiety 25–64 lat,
cytologia lub HPV HR z LBC, objęcie 12%), raka jelita grubego (kolonoskopia, objęcie
15,9%), badań prenatalnych (dla wszystkich kobiet w ciąży, rosnąca liczba świadczeń) oraz
chorób odtytoniowych (poradnictwo, spirometria, leczenie uzależnień). Kluczowe cele to
poprawa dostępności, edukacja zdrowotna od najmłodszych lat i intensyfikacja działań
informacyjnych.
W odpowiedzi na rosnące zagrożenie chorobami nowotworowymi wprowadzono szereg
działań w ramach Narodowej Strategii Onkologicznej 2020–2030, obejmującej inwestycje
w kadry, edukację, pacjenta, innowacje i system opieki. Priorytety to m.in. edukacja
społeczeństwa, profilaktyka (w tym szczepienia HPV), rozwój terapii i optymalizacja opieki.
-- 4 of 6 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
5
Analiza skuteczności działań profilaktycznych w obszarze chorób układu krążenia jest
prowadzona przez Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego – PZH-PIB, który wykorzystuje
m.in. platformę ProfiBaza do monitorowania sytuacji zdrowotnej i realizacji programów. W
ramach NPChUK wdrożono kampanie edukacyjne, w tym „10 dla Serca”, oraz narzędzia
cyfrowe, takie jak ankieta dostępna w aplikacji mojeIKP, umożliwiająca ocenę stylu życia,
identyfikację czynników ryzyka i dostęp do spersonalizowanych zaleceń. Dane z ankiety
wspierają planowanie działań profilaktycznych i integrację z systemem e-zdrowia.
Kluczowym elementem programu są badania epidemiologiczne WOBASZ III (2025–2026)
oraz WOBASZ Dzieci, które dostarczają danych o stanie zdrowia populacji dorosłych i
dzieci w zakresie chorób układu krążenia. W porównaniu do 2015 r. zakres działań
znacząco się rozszerzył – obok kampanii społecznych i edukacji w szkołach obejmuje
narzędzia cyfrowe, bilans 6-latka, program „Moje Zdrowie” oraz przygotowanie portalu
kardiologia.gov.pl jako centrum wiedzy o profilaktyce i koordynowanej opiece. Dane z tych
inicjatyw będą podstawą do oceny skuteczności i planowania kolejnych działań.
Nadmieniam ponadto, że realizowany przez Ministra Zdrowia Rządowy program badań
przesiewowych noworodków na lata 2019–2026 nie jest to program typowo
profilaktyczny, jednak jego celem jest wczesne wykrywanie chorób wrodzonych, aby
zapobiec ich ciężkiemu przebiegowi, zmniejszyć ryzyko niepełnosprawności oraz obniżyć
koszty leczenia i opieki. Program obejmuje wszystkie noworodki urodzone w Polsce i
obecnie zawiera 30 chorób, a w 2025 r. rozpoczęto pilotaż w kierunku rozszerzenia o
kolejne 6. W 2015 r. program obejmował 28 chorób. Skuteczność mierzona jest liczbą
dzieci, u których wykryto chorobę i wdrożono szybkie leczenie. Planowana jest kontynuacja
programu zgodnie z rekomendacjami wynikającymi z pilotażu.
Raporty przygotowywane w ramach Narodowego Programu Zdrowia oraz przez PZH-PIB
służą monitorowaniu i ocenie działań z zakresu zdrowia publicznego, dostarczając
rekomendacji do poprawy jakości interwencji i projektowania nowych działań. Co dwa lata
publikowany jest raport „Sytuacja zdrowotna ludności Polski i jej uwarunkowania”,
diagnozujący trendy i potrzeby zdrowotne. Od 2022 r. działa system ProfiBaza,
gromadzący dane epidemiologiczne i statystyczne oraz sprawozdania realizatorów,
umożliwiający generowanie raportów i wspierający planowanie programów
profilaktycznych zgodnie z najlepszymi praktykami. Raporty i dane dostępne są na stronie:
https://profibaza.pzh.gov.pl.
6. Czy opracowano plan działań mający na celu poprawę wskaźników zdrowotnych
Polaków i zbliżenie ich do średnich unijnych w perspektywie najbliższej dekady? Jakie
konkretne cele i mierniki skuteczności wyznaczono na lata 2025-2035?
Cele strategiczne w zakresie profilaktyki zawarte są w Narodowym Programie Zdrowia na
lata 2021-2025 (przedłużonym do 2026), a cele wdrożeniowe w wojewódzkich
planach transformacji. Zawarte w nich kierunki działań oparte są na analizach
przeprowadzonych w ramach Map Potrzeb Zdrowotnych i uwzględniają potrzeby
poszczególnych grup wiekowych i regionów. Wśród celów operacyjnych NPZ znalazły się:
• profilaktyka nadwagi i otyłości – do 40 mln zł rocznie
• profilaktyka uzależnień – do 30 mln zł rocznie
• promocja zdrowia psychicznego – do 30 mln zł rocznie.
Ustawa o zdrowiu publicznym i Narodowy Program Zdrowia (2021–2025) tworzą
podstawy systemowego podejścia do poprawy zdrowia społeczeństwa, wspierając
współpracę międzyresortową i wyznaczając zadania dla różnych instytucji. Celem
strategicznym NPZ jest wydłużenie lat życia w zdrowiu i zmniejszenie nierówności
zdrowotnych poprzez działania w obszarach takich jak profilaktyka otyłości, uzależnień,
promocja zdrowia psychicznego, zapobieganie chorobom zakaźnym i odpowiedź na
wyzwania demograficzne. Koordynację realizacji zadań zapewnia Minister Zdrowia. Trwają
prace nad nowelizacją ustawy, które mają wzmocnić koordynację na poziomie centralnym i
podnieść rangę zdrowia publicznego.
-- 5 of 6 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
6
Plan działań na lata 2025–2032 w ramach NPChUK i ustawy o Krajowej Sieci
Kardiologicznej zakłada zmniejszenie umieralności z powodu chorób układu krążenia,
poprawę kontroli czynników ryzyka (ciśnienie, cholesterol, glikemia, masa ciała),
wydłużenie życia w zdrowiu, zwiększenie dostępności rehabilitacji i opieki
długoterminowej oraz skrócenie czasu od rozpoznania do leczenia. Program przewiduje
także redukcję spożycia alkoholu, palenia tytoniu i otyłości. Ustawa wprowadza wskaźniki
jakości opieki (kliniczne i zarządcze), które będą oceniane co 2 lata przez Krajową Radę
Kardiologiczną; brak realizacji minimalnych wartości wymaga planu naprawczego, a w
skrajnych przypadkach może skutkować wykreśleniem ośrodka z sieci. Finansowanie
zostanie powiązane z jakością poprzez współczynniki korygujące (do 1,25), motywujące do
poprawy wyników leczenia i organizacji opieki.
Ponadto realizowana jest Narodowa Strategia Onkologiczna (NSO) na lata 2020-2030,
która obejmuje szereg działań, skoncentrowanych wokół pięciu kluczowych obszarów:
inwestycje w kadry medyczne, inwestycje w edukację, inwestycje w pacjenta, inwestycje w
naukę i innowacje, inwestycje w system opieki onkologicznej. Działania NSO cały czas
koncentrują się na dziedzinach związanych ze zwalczaniem chorób nowotworowych.
Wśród działań priorytetowych znajdują się m.in. edukacja społeczeństwa i prowadzenie
działań profilaktycznych (w tym realizacja programu szczepień przeciw HPV), rozwój
nowych metod terapeutycznych oraz optymalizacja procesu opieki nad pacjentami.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Tomasz Maciejewski
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 6 of 6 --