Interpelacja w sprawie rządowego "Programu Rozwoju Organizacji Obywatelskich na lata 2018-2030 PROO", edycja 2024
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 1320
do ministra ds. społeczeństwa obywatelskiego
w sprawie Rządowego Programu Rozwoju Organizacji Obywatelskich PROO na lata 2018-2030, edycja 2024
Zgłaszający: Piotr Gliński
Data wpływu: 02-02-2024
Warszawa, 2.02.2024 r.
Szanowna Pani Minister!
W ostatnich dniach pojawiła się informacja o bezprawnym poleceniu wstrzymania przez panią minister – przewodniczącą Komitetu ds. Pożytku Publicznego procedur konkursowych Rządowego Programu Rozwoju Organizacji Obywatelskich PROO na lata 2018-2030, edycja 2024, którym zgodnie z ustawą i na mocy uchwały nr 104/2018 zarządza Narodowy Instytut Wolności, a w szczególności paneli ekspertów, których zadaniem jest rozstrzygnięcie konkursów na dofinansowanie projektów w ramach ww. rządowego programu oraz podpisywanie umów grantowych i ogłaszanie list rankingowych. Jest to pierwszy przypadek w ciągu sześciu lat funkcjonowania Komitetu ds. Pożytku Publicznego, aby jego przewodniczący wydawał tego rodzaju polecenia dyrektorowi Narodowego Instytutu Wolności jako instytucji zarządzającej ww. rządowym programem.
W związku z powyższym uprzejmie proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Na jakiej podstawie prawnej poleciła Pani Minister wstrzymać procedury konkursowe ww. rządowego programu, skoro minister – przewodniczący Komitetu ds. Pożytku Publicznego nie zarządza ww. programem, a kompetencje nadzorcze przewodniczącego zostały ściśle określone w ustawach i nie ma wśród nich uprawnienia do ingerencji w procedury konkursowe? Proszę o wskazanie jednoznacznie przepisu prawa, na podstawie którego podjęła Pani działanie.
Jakie jest uzasadnienie faktyczne polecenia wstrzymania przez Panią procedur konkursowych ww. rządowego programu?
Jaki jest cel polecenia wstrzymania przez Panią procedur konkursowych ww. rządowego programu, które przyczyni się do opóźnienia rozstrzygnięcia konkursu i przekazania środków publicznych organizacjom pozarządowym, a w efekcie do opóźnienia realizacji przez organizacje pozarządowe, którym zostanie przyznane dofinansowanie, zadań publicznych, o których mowa w ustawie o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie?
Czy nie uważa Pani Minister, że wstrzymywanie przez urzędnika publicznego, jakim jest minister – przewodniczący Komitetu ds. Pożytku Publicznego, procedur zmierzających do przekazania środków organizacjom pozarządowym na realizację zadań publicznych stanowi działanie na szkodę interesu publicznego?
Z poważaniem
Piotr Gliński
Poseł na Sejm RP
Minister Agnieszka Buczyńska
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (6)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
6442 znakówSPK.4610.1.2024
Warszawa , 22 lutego 2024 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 1320 Posła na Sejm RP Pana Piotra Glińskiego
w sprawie Rządowego Programu Rozwoju Organizacji Obywatelskich PROO na lata
2018-2030, edycja 2024, proszę o przyjęcie poniższych informacji.
W odniesieniu do pytania nr 1, informuję, że podstawą prawną wydania
Dyrektorowi Narodowego Instytutu Wolności – Centrum Rozwoju Społeczeństwa
Obywatelskiego (dalej: NIW) polecenia natychmiastowego wstrzymania trwających
procedur konkursowych realizowanych w ramach Rządowego Programu Rozwoju
Organizacji Obywatelskich na lata 2018-2030 PROO przez NIW – jest art. 34a ust.
1 ustawy z dnia 8 sierpnia 1996 r. o Radzie Ministrów (Dz. U. z 2022 r. poz. 1188,
z późn. zm.).
Zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 15 września 2017 r. o Narodowym Instytucie
Wolności – Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego (Dz. U. z 2023 r. poz.
1618), Przewodniczący Komitetu do spraw Pożytku Publicznego,
o którym mowa w art. 34a ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r.
o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz. U. z 2023 r. poz. 571)
sprawuje nadzór nad NIW.
Do zadań NIW należy w szczególności realizacja, na podstawie art. 23 ust. 1 – 2
ustawy o NIW, programów wspierania rozwoju społeczeństwa obywatelskiego
przyjętych przez Radę Ministrów w drodze uchwały. Jednym z tych programów jest
Rządowy Program Rozwoju Organizacji Obywatelskich na lata 2018-2030 PROO,
przyjęty uchwałą nr 104/2018 Rady Ministrów z dnia 7 sierpnia 2018 r. w sprawie
przyjęcia programu wspierania rozwoju społeczeństwa obywatelskiego pod nazwą
-- 1 of 4 --
+48 22 694 75 83 Komitet do Spraw Pożytku Publicznego,
spk@kprm.gov.pl Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
www.gov.pl/pozytek Al. Ujazdowskie 1/3
00-583 Warszawa
„Rządowy Program Rozwoju Organizacji Obywatelskich na lata 2018–2030 PROO”
(z późn. zm.).
Przepisy art. 29 ustawy o NIW jednoznacznie wskazują, że w przypadku realizacji
zadań NIW organem administracji publicznej w rozumieniu ustawy z dnia 24
kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie jest Dyrektor
NIW. Z uwagi na nadzór członka Rady Ministrów, Dyrektor NIW musi być
traktowany jako centralny organ administracji rządowej. Do wyłącznej kompetencji
Dyrektora NIW należy reprezentowanie NIW.
Co istotne, wedle art. 26 ustawy o NIW, Przewodniczący Komitetu do spraw
Pożytku Publicznego w ramach nadzoru:
1) sprawuje kontrolę nad działalnością NIW pod względem legalności,
gospodarności, celowości i rzetelności na zasadach i w trybie określonych w
przepisach o kontroli w administracji rządowej;
2) zatwierdza:
a) projekt rocznego planu finansowego NIW,
b) projekt rocznego planu działalności NIW,
c) roczne sprawozdanie z działalności NIW,
d) roczne sprawozdanie finansowe NIW.
Przewodniczący Komitetu do spraw Pożytku Publicznego zgodnie z art. 34a ust. 2
ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie wchodzi w skład Rady
Ministrów. Takie umocowanie Przewodniczącego Komitetu do spraw Pożytku
Publicznego wynika z art. 147 ust. 4 Konstytucji RP, zgodnie z którym w skład Rady
Ministrów mogą być ponadto powoływani przewodniczący określonych w ustawach
komitetów. Do przewodniczącego określonego w ustawie komitetu, zgodnie z art.
149 ust. 3 Konstytucji RP stosuje się odpowiednio przepisy odnoszące się do
ministra kierującego działem administracji rządowej.
Zgodnie z art. 34a ust. 1 ustawy o Radzie Ministrów, minister w celu dostosowania
do polityki ustalonej przez Radę Ministrów zasad i kierunków działania podległych
-- 2 of 4 --
+48 22 694 75 83 Komitet do Spraw Pożytku Publicznego,
spk@kprm.gov.pl Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
www.gov.pl/pozytek Al. Ujazdowskie 1/3
00-583 Warszawa
lub nadzorowanych centralnych organów administracji rządowej, innych urzędów
lub jednostek organizacyjnych niemających osobowości prawnej, może wydawać
kierownikom urzędów centralnych oraz kierownikom innych urzędów i jednostek
organizacyjnych wiążące ich wytyczne i polecenia. Z mocy prawa wyłączone jest
wydawanie wiążących poleceń i wytycznych jedynie w zakresie dotyczących
rozstrzygnięć co do istoty sprawy załatwianej w drodze decyzji administracyjnej
oraz do organów, urzędów i jednostek organizacyjnych wchodzących w skład
zespolonej administracji rządowej, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie wskazanego art. 34a ust. 1 ustawy
o Radzie Ministrów, Przewodniczący Komitetu do spraw Pożytku Publicznego może
wydawać Dyrektorowi NIW wiążące polecenia.
W odniesieniu do pytania nr 2 oraz 3, informuję, że po zapoznaniu się z zadaniami
i sprawami Przewodniczącej Komitetu ds. Pożytku Publicznego zauważyłam, że od
początku istnienia NIW, tj. w latach 2017 – 2023, nie przeprowadzono w nim żadnej
kontroli na polecenie Przewodniczącego Komitetu. Należało zatem, przed
rozstrzygnięciem konkursu, ocenić działania NIW pod względem legalności,
gospodarności, celowości i rzetelności oraz zweryfikować czy zastosowane
procedury są transparentne i zapewniają równe traktowanie wszystkich organizacji
pozarządowych. Biorąc pod uwagę wymóg nadzoru nad powyższymi działaniami,
zleciłam kontrolę, której celem jest ocena prawidłowości procedur i sposobu ich
stosowania przez NIW w zakresie Rządowego Programu Rozwoju Organizacji
Obywatelskich PROO na lata 2018-2030 Edycja 2024. Kolejne moje decyzje
dotyczące NIW uzależnione będą od wyników tej kontroli.
W odniesieniu do pytania nr 4, informuję, że podjęte przeze mnie działania, w tym
prowadzona ww. kontrola, mają na celu zapewnienie zgodności działalności NIW –
jako nadzorowanej przeze mnie instytucji – z polityką Rządu RP, który przejmując
władzę ma obowiązek zweryfikować czy środki publiczne wydawane były w sposób
transparentny i zgodny z prawem. Jednym z priorytetów Rządu RP jest odbudowa
przyjaznej relacji między władzą centralną, a organizacjami pozarządowymi, w tym
-- 3 of 4 --
+48 22 694 75 83 Komitet do Spraw Pożytku Publicznego,
spk@kprm.gov.pl Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
www.gov.pl/pozytek Al. Ujazdowskie 1/3
00-583 Warszawa
stworzenie systemu sprawiedliwego rozdziału środków publicznych na działalność
organizacji pozarządowych, w którym jedynym kryterium będą merytoryczne
wartości projektów zgłaszanych przez organizacje pozarządowe.
Z wyrazami szacunku
Agnieszka Buczyńska
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 4 of 4 --