Interpelacja nr 1318
Interpelacja w sprawie obowiązku rejestracji pojazdów sprowadzanych z zagranicy w celach handlowych
Zgłaszający:
•
Adresat:
Sprawiedliwość i Sądy (40%)
Obrona i Bezpieczeństwo (35%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie obowiązku rejestracji pojazdów sprowadzanych z zagranicy w celach handlowych
Interpelacja nr 1318
do ministra infrastruktury
w sprawie obowiązku rejestracji pojazdów sprowadzanych z zagranicy w celach handlowych
Zgłaszający: Lucjan Marek Pietrzczyk
Data wpływu: 02-02-2024
Szanowny Panie Ministrze,
zwracam się interpelacją dotyczącą wprowadzonych zmian w ustawie Prawo o ruchu drogowym.
Do biura poselskiego zwrócili się przedsiębiorcy zajmujący się importem pojazdów zagranicznych z prośbą o podjęcie działań mających na celu analizę skutków wprowadzonych od 1 stycznia 2024 roku zmian w ww. ustawie, o co również proszę w swojej interpelacji Pana Ministra.
Obowiązujące od 1 stycznia 2024 roku przepisy, wprowadzające zmiany w Prawie o ruchu drogowym w postaci nowego obowiązku rejestracji w ciągu 90 dni od daty nabycia wszystkich pojazdów sprowadzanych z zagranicy w celach handlowych, godzą w interesy przedsiębiorców prowadzących działalność w zakresie obrotu pojazdami. Można domniemywać, że już w tym roku spowodują utrudnienie działalności wydziałów komunikacji oraz znaczne straty finansowe zarówno dla właścicieli firm, jak i dla gospodarki kraju. Według przedstawicieli przedsiębiorców część ich firm zbankrutuje, inne przeniosą działalność do państw UE, choćby sąsiednich (Czechy, Niemcy), gdzie tak duże obostrzenia nie obowiązują. To cios w małych i średnich polskich przedsiębiorców, którym dzięki determinacji, wysiłkom, nierzadko funkcjonowaniu na granicy bankructwa, udało się przeżyć pandemię, lockdown, kolejne podwyżki płac i pozapłacowych kosztów pracy, inflację, tzw. Nowy Ład, brak stabilnych podstaw prawnych i finansowych do utrzymania się na rynku.
Przedsiębiorcy sprowadzający pojazdy np. z USA przed wystawieniem ich do sprzedaży dokonują ich niezbędnych napraw i adaptacji technicznej, dostosowują do wymogów krajowych (np. zmiana kierunkowskazów, przerobienie liczników czy świateł). Przygotowanie do sprzedaży, ze względu na problemy z dostępnością części, trwa kilka miesięcy. Na nabywcę nierzadko trzeba czekać kolejne miesiące, a nawet i lata. W konsekwencji zakupione pojazdy stoją w magazynie przez długi okres. Nie są uczestnikami ruchu drogowego, nikt z nich nie może korzystać i nie korzysta do czasu pełnego wyposażenia i przekazania klientowi – nabywcy po wystawieniu faktury. Rejestracja przed sprzedażą, w ciągu 3 miesięcy od zakupu, jest wg przedsiębiorców tak bezcelowa, jak i z reguły niemożliwa. Bezcelowa, bo wprowadza do dokumentacji kolejnego, drugiego użytkownika, obniżając wartość towaru (potencjalny nabywca staje się automatycznie trzecim użytkownikiem). A niemożliwa, bo pozostaje w sprzeczności z faktem, że wiele ze sprowadzonych pojazdów jest niekompletnych do czasu pozyskania części zamiennych. Nie przejdzie zatem badania technicznego, bo wymaga np. wymiany lamp, skrzyni biegów czy wyskalowania tarczy zegarów, a terminy realizacji zamówień na części zamienne to kilka miesięcy.
W przypadku pełnego przygotowania pojazdu do sprzedaży i ewentualnej jego rejestracji istniejący przepis rodzi kolejny problem: obowiązek opłaty polisy OC, z zachowaniem stałego wymogu ciągłości. Wystawiony na sprzedaż sprawny pojazd oczekujący na nabywcę nadal nie porusza się po drogach, a ustawodawca nakłada na niego obligo rejestracji i wykupu polisy OC. Jeżeli pojazd nie znajdzie kupca przez kilka lat, to stałe opłaty (OC, przeglądy techniczne) przewyższą jego wartość rynkową. Biorąc pod uwagę niewielką marżę na sprzęcie używanym, koszty pozyskiwania towaru (podróże, licytacje, koszty transportu czy hangarów, parkingów w oczekiwaniu na transport zbiorczy) – cała działalność importerska nabiera w takiej sytuacji charakteru hobbystycznego, staje się nie tylko nieopłacalna, ale i wymagająca stałego dofinansowywania. Skutki wprowadzenia powyższych regulacji dla prowadzenia działalności gospodarczej są wielce negatywne.
W związku z powyższym proszę o informację:
Czy prowadzone są prace dotyczące analizy skutków wynikających z wprowadzonych przepisów oraz czy planowane są ewentualne zmiany niwelujące negatywne skutki dla przedsiębiorców w przywoływanych przepisach?
Interpelacja nr 1318
do ministra infrastruktury
w sprawie obowiązku rejestracji pojazdów sprowadzanych z zagranicy w celach handlowych
Zgłaszający: Lucjan Marek Pietrzczyk
Data wpływu: 02-02-2024
Szanowny Panie Ministrze,
zwracam się interpelacją dotyczącą wprowadzonych zmian w ustawie Prawo o ruchu drogowym.
Do biura poselskiego zwrócili się przedsiębiorcy zajmujący się importem pojazdów zagranicznych z prośbą o podjęcie działań mających na celu analizę skutków wprowadzonych od 1 stycznia 2024 roku zmian w ww. ustawie, o co również proszę w swojej interpelacji Pana Ministra.
Obowiązujące od 1 stycznia 2024 roku przepisy, wprowadzające zmiany w Prawie o ruchu drogowym w postaci nowego obowiązku rejestracji w ciągu 90 dni od daty nabycia wszystkich pojazdów sprowadzanych z zagranicy w celach handlowych, godzą w interesy przedsiębiorców prowadzących działalność w zakresie obrotu pojazdami. Można domniemywać, że już w tym roku spowodują utrudnienie działalności wydziałów komunikacji oraz znaczne straty finansowe zarówno dla właścicieli firm, jak i dla gospodarki kraju. Według przedstawicieli przedsiębiorców część ich firm zbankrutuje, inne przeniosą działalność do państw UE, choćby sąsiednich (Czechy, Niemcy), gdzie tak duże obostrzenia nie obowiązują. To cios w małych i średnich polskich przedsiębiorców, którym dzięki determinacji, wysiłkom, nierzadko funkcjonowaniu na granicy bankructwa, udało się przeżyć pandemię, lockdown, kolejne podwyżki płac i pozapłacowych kosztów pracy, inflację, tzw. Nowy Ład, brak stabilnych podstaw prawnych i finansowych do utrzymania się na rynku.
Przedsiębiorcy sprowadzający pojazdy np. z USA przed wystawieniem ich do sprzedaży dokonują ich niezbędnych napraw i adaptacji technicznej, dostosowują do wymogów krajowych (np. zmiana kierunkowskazów, przerobienie liczników czy świateł). Przygotowanie do sprzedaży, ze względu na problemy z dostępnością części, trwa kilka miesięcy. Na nabywcę nierzadko trzeba czekać kolejne miesiące, a nawet i lata. W konsekwencji zakupione pojazdy stoją w magazynie przez długi okres. Nie są uczestnikami ruchu drogowego, nikt z nich nie może korzystać i nie korzysta do czasu pełnego wyposażenia i przekazania klientowi – nabywcy po wystawieniu faktury. Rejestracja przed sprzedażą, w ciągu 3 miesięcy od zakupu, jest wg przedsiębiorców tak bezcelowa, jak i z reguły niemożliwa. Bezcelowa, bo wprowadza do dokumentacji kolejnego, drugiego użytkownika, obniżając wartość towaru (potencjalny nabywca staje się automatycznie trzecim użytkownikiem). A niemożliwa, bo pozostaje w sprzeczności z faktem, że wiele ze sprowadzonych pojazdów jest niekompletnych do czasu pozyskania części zamiennych. Nie przejdzie zatem badania technicznego, bo wymaga np. wymiany lamp, skrzyni biegów czy wyskalowania tarczy zegarów, a terminy realizacji zamówień na części zamienne to kilka miesięcy.
W przypadku pełnego przygotowania pojazdu do sprzedaży i ewentualnej jego rejestracji istniejący przepis rodzi kolejny problem: obowiązek opłaty polisy OC, z zachowaniem stałego wymogu ciągłości. Wystawiony na sprzedaż sprawny pojazd oczekujący na nabywcę nadal nie porusza się po drogach, a ustawodawca nakłada na niego obligo rejestracji i wykupu polisy OC. Jeżeli pojazd nie znajdzie kupca przez kilka lat, to stałe opłaty (OC, przeglądy techniczne) przewyższą jego wartość rynkową. Biorąc pod uwagę niewielką marżę na sprzęcie używanym, koszty pozyskiwania towaru (podróże, licytacje, koszty transportu czy hangarów, parkingów w oczekiwaniu na transport zbiorczy) – cała działalność importerska nabiera w takiej sytuacji charakteru hobbystycznego, staje się nie tylko nieopłacalna, ale i wymagająca stałego dofinansowywania. Skutki wprowadzenia powyższych regulacji dla prowadzenia działalności gospodarczej są wielce negatywne.
W związku z powyższym proszę o informację:
Czy prowadzone są prace dotyczące analizy skutków wynikających z wprowadzonych przepisów oraz czy planowane są ewentualne zmiany niwelujące negatywne skutki dla przedsiębiorców w przywoływanych przepisach?
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Paweł Gancarz
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
24%
Konkretność
76%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
2 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
9
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
4 / 1k zn.
- Zawiera 2 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (9)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
12629 znaków
Infolinia: +48 22 630 10 00 Ministerstwo Infrastruktury
kancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
Znak pisma: DTD-3.054.3.2024
Warszawa, 06 marca 2024
Szanowny Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 1318 Posła na Sejm RP Pana Lucjana Marka Pietrzczyka
w sprawie obowiązku rejestracji pojazdów sprowadzanych z zagranicy w celach
handlowych, przedstawiam poniżej następujące informacje.
Ustawą o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczania niektórych skutków kradzieży
tożsamości1 wprowadzona została zmiana do ustawy – Prawo o ruchu drogowym2,
polegająca m.in. na wprowadzeniu obowiązku złożenia wniosku o rejestrację pojazdu
zamiast obowiązku zgłoszenia nabycia pojazdu oraz zamiast obowiązku rejestracji pojazdu
sprowadzonego z terytorium Unii Europejskiej. Obowiązek ten określony został w art.73aa
ustawy, natomiast sankcje za jego niedopełnienie – w art. 140mb. Powyższe przepisy
weszły w życie z dniem 1 stycznia 2024 r.
Wyjaśniam, że tak jak argumentowano w uzasadnieniu do tej zmiany, zastąpienie
obowiązku zawiadomienia starosty o nabyciu pojazdu obowiązkiem rejestracji pojazdu
ma na celu zapewnienie aktualności danych właścicieli pojazdów w centralnej ewidencji
pojazdów, na której bazuje m.in. Policja i inne służby. Zakłada się, że zmiana ta rozwiąże
problem nakładania mandatów na osoby, które już nie są właścicielami pojazdów oraz
dodatkowo, zmobilizuje właścicieli pojazdów, którzy często zgłaszają samo nabycie
pojazdu, ale już go nie przerejestrowują, gdyż sądzą, że zgłoszenie nabycia jest ich
jedynym obowiązkiem.
Brak terminowego wypełnienia wprowadzonego z dniem 1 stycznia 2024 r. obowiązku
złożenia wniosku o rejestrację pojazdu podlega sankcji w postaci kary pieniężnej
analogicznie jak w przypadku niewypełnienia dotychczasowego obowiązku
zawiadomienia o nabyciu albo zarejestrowania pojazdu sprowadzonego z UE i również
dotyczy wszystkich pojazdów, niezależnie od ich stanu technicznego.
Zwracam jednak uwagę na fakt, że w przypadku gdy właściciel pojazdu złoży wniosek
o rejestrację pojazdu, ale nie przedłoży któregoś z dokumentów wymaganych do
rejestracji pojazdu, organ rejestrujący wezwie go do usunięcia braków w wyznaczonym
terminie – stosownie do art. 64 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego3. Należy
przy tym zaznaczyć, że przepisy KPA nie wykluczają, aby na wniosek strony organ wydłużył
termin na uzupełnienie braków formalnych o czas niezbędny do naprawy pojazdu
i uzyskania pozytywnego wyniku badania technicznego. Informuję również, że zgodnie
z art. 98 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego organ administracji publicznej
1 ustawa z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczania niektórych skutków kradzieży
tożsamości (Dz. U. poz. 1394)
2 ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2023 r. poz. 1047, z późn. zm.),
3 ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz.775, z późn.
zm.)
-- 1 of 4 --
2
może także zawiesić postępowanie, jeżeli wystąpi o to strona, na której żądanie
postępowanie zostało wszczęte, a nie sprzeciwiają się temu inne strony oraz nie zagraża
to interesowi społecznemu.
Przedstawiając powyższe chciałbym podkreślić, że kwestia przypadków nabywania
pojazdów w niewłaściwym stanie technicznym i niezdatnych do ruchu drogowego, nie
powinna być przeszkodą do kompleksowego, systemowego i niezbędnego
doprecyzowania i uzupełnienia przepisów o obowiązkach właścicieli pojazdów, a co za
tym idzie – zapewnienia aktualności i referencyjności danych w Centralnej Ewidencji
Pojazdów. Powyższe winno być zatem uwzględniane przez kupującego (również przez
przedsiębiorcę zajmującego się obrotem pojazdami) przed podjęciem decyzji o nabyciu
pojazdu, który nie posiada ważnych badań technicznych lub jest pojazdem uszkodzonym.
W konsekwencji przepisy art. 73aa ustawy – Prawo o ruchu drogowym nie przewiduje
wyłączenia z obowiązku złożenia wniosku o rejestrację pojazdów, które są uszkodzone lub
nie mają ważnych badań technicznych.
Nowe przepisy przewidują natomiast inne zwolnienia z tego obowiązku, które dodane
zostały m.in. w związku z postulatami organizacji reprezentujących przedsiębiorców
zajmujących się obrotem pojazdami, tj.:
zwolnienie przedsiębiorców zajmujących się obrotem pojazdami lub produkcją
pojazdów z obowiązku złożenia wniosku o rejestrację pojazdów nowych
nabywanych na terytorium RP i sprowadzanych z UE i spoza Unii Europejskiej
(art. 73aa ust. 5 ustawy),
zwolnienie z obowiązku złożenia wniosku o rejestrację pojazdu w przypadku,
gdy przed upływem terminu na wykonanie tego obowiązku zostanie wydane
zaświadczenie o demontażu pojazdu (art. 73aa ust. 6 ustawy),
zwolnienie z obowiązku złożenia wniosku o rejestrację pojazdu w przypadku, gdy
właściciel pojazdu nabytego na terytorium RP dokona zbycia tego pojazdu przed
upływem terminu na złożenie wniosku (art. 73aa ust. 7 ustawy).
Nowe przepisy uwzględniają szczególną sytuację przedsiębiorców zajmujących się
obrotem pojazdami również poprzez określenie dla nich aż trzykrotnie dłuższego terminu
(90 dni) na dopełnienie obowiązków w zakresie złożenia wniosku o rejestrację pojazdu niż
termin dotyczący pozostałych właścicieli pojazdów, tak, aby zapewnić dłuższy czas
na sprzedaż albo zarejestrowanie pojazdu. Jednocześnie też przepisy te zastępują
istniejący od 2004 r. obowiązek rejestracji pojazdu sprowadzonego z terytorium UE
w terminie 30 dni obowiązkiem złożenia wniosku o rejestrację pojazdu w przypadku
podmiotów zawodowo zajmujących się obrotem pojazdami w terminie 90 dni. Zatem
w takich przypadkach omawiane przepisy wprowadzają nawet korzystniejsze rozwiązania
dla przedsiębiorców branży aniżeli obowiązujące dotychczas.
W mojej ocenie przyjęte zmiany są konieczne i zasadne dla kompleksowego
doregulowania przepisów o obowiązkach właścicieli pojazdów (w tym przedsiębiorców)
związanych z rejestracją pojazdów oraz funkcjonowaniem centralnej ewidencji pojazdów
gromadzącej i udostępniającej referencyjne dane o pojazdach i ich właścicielach.
Przedstawiając powyższe informuję, że obecnie nie są planowane zmiany rozwiązań
prawnych w zakresie obowiązku złożenia wniosku o rejestracje pojazdu, które dodane
zostały ustawą o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczania niektórych skutków
kradzieży1 do ustawy – Prawo o ruchu drogowym2. Należy zauważyć, że rozwiązania te
weszły w życie z dniem 1 stycznia 2024 r. dlatego miarodajna ocena ich funkcjonowania
będzie możliwa dopiero po pewnym okresie ich działania. Ministerstwo Infrastruktury
będzie przyglądać się funkcjonowaniu nowych rozwiązań i analizować napływające do
resortu informacje o praktycznym stosowaniu wprowadzonych przepisów.
-- 2 of 4 --
3
W odniesieniu natomiast do poruszonej kwestii obowiązkowego ubezpieczenia
odpowiedzialności cywilnej posiadacza pojazdu regulowanej przepisami ustawy o
ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim
Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych4, uprzejmie informuję, że wystąpiłem
do Ministra Finansów o przekazanie stanowiska. Wyjaśnienia Ministra Finansów
otrzymane w tej sprawie przy piśmie nr FN6.701.22.2024 z dnia 22 lutego 2024r.
przedstawiam poniżej:
„Normy systemowe dotyczące obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej
posiadaczy pojazdów mechanicznych i ustawowy obowiązek zawarcia umowy tego
ubezpieczenia uwarunkowany jest jego szczególną funkcją społeczną, jaką jest ochrona
osób trzecich przed skutkami częstych, niekorzystnych zdarzeń powstałych wskutek ruchu
pojazdów. Nieprzerwany charakter odpowiedzialności zakładu ubezpieczeń i zarazem
ochrony ubezpieczeniowej, daje poszkodowanym w wypadku zajścia zdarzenia objętego
ochroną gwarancję otrzymania należnego odszkodowania. Z drugiej strony, umowa tego
ubezpieczenia chroni ewentualnego sprawcę wypadku komunikacyjnego przed
nadmiernymi obciążeniami finansowymi z tytułu jego odpowiedzialności cywilnej oraz
zabezpiecza jego majątek przed nadmiernym uszczupleniem z tytułu tej
odpowiedzialności.
W związku z tym systemowym rozwiązaniem obowiązującym w polskim prawie, które ma
zapewnić ciągłość ubezpieczenia, jest powiązanie obowiązku zawarcia umowy
obowiązkowego ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych z rejestracją
pojazdu. Zgodnie z ogólną zasadą posiadacz pojazdu jest obowiązany zawrzeć umowę
ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych najpóźniej w dniu rejestracji
pojazdu mechanicznego. Jednocześnie umowa ubezpieczenia OC komunikacyjnego ulega
rozwiązaniu z chwilą wyrejestrowania pojazdu mechanicznego. Powiązanie obowiązku
ubezpieczenia OC z rejestracją pojazdu zgodne jest z przepisami dyrektywy Parlamentu
Europejskiego i Rady25. Art. 3 tej dyrektywy nakłada na każde Państwo Członkowskie
obowiązek zastosowania wszelkich właściwych środków, aby zapewnić objęcie
ubezpieczeniem OC z tytułu użytkowania pojazdów, których stałe miejsce postoju znajduje
się na jego terytorium. Za terytorium, na którym znajduje się stałe miejsce postoju pojazdu
uważa się zaś terytorium Państwa, którego tablicę rejestracyjną pojazd posiada.
W odniesieniu do pojazdów mechanicznych zarejestrowanych na stałe, podmiot
prowadzący działalność gospodarczą polegającą na pośredniczeniu w kupnie i sprzedaży
pojazdów mechanicznych lub polegającą na kupnie i sprzedaży pojazdów mechanicznych,
w zakresie pojazdów przeznaczonych do kupna lub sprzedaży może zawrzeć umowę
ubezpieczenia krótkoterminowego na okres nie krótszy niż 30 dni, zgodnie z art. 27 ust. 2
ustawy3.
Niezależnie od tego należy mieć na uwadze, że pozostawienie, czy też unieruchomienie
pojazdu np. na parkingu, hangarze czy w warsztacie celem dokonania napraw
i modyfikacji nie wyklucza sytuacji, w których mogłoby dojść do wystąpienia szkody.
W związku z tym, na podstawie art. 34 ust. 2 ustawy3, za szkodę wyrządzoną w związku
z ruchem pojazdu uważa się również szkodę powstałą przy wsiadaniu i wysiadaniu
z pojazdu, bezpośrednio przy załadowaniu i rozładowaniu pojazdu oraz podczas
zatrzymania, postoju lub garażowania. Do wypadków ubezpieczeniowych dochodzi
również np. na parkingach, w garażach, czy też podczas wykonywania zabiegów
4 ustawa z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu
Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 2500, z późn. zm.)
5 Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/103/WE z dnia 16 września 2009 r. w sprawie
ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej za szkody powstałe w związku z ruchem pojazdów mechanicznych
i egzekwowania obowiązku ubezpieczenia od takiej odpowiedzialności (wersja ujednolicona)
-- 3 of 4 --
4
konserwacyjnych. Odpowiedzialność odszkodowawcza powstaje także w sytuacji, gdy do
powstania szkody doszło w czasie wsiadania i wysiadania z samochodu, w trakcie
otwierania drzwi, czy też gdy szkoda powstała na skutek wybuchu silnika czy samozapłonu
w czasie, kiedy pojazd się nie poruszał. Wprowadzenie tej normy wynika m.in. z faktu,
że brak uczestnictwa pojazdu w ruchu po drogach publicznych i jego przetrzymywanie
np. na wydzielonym parkingu, hangarze czy warsztacie, jedynie redukuje do pewnego
stopnia ryzyko powstania szkody w związku z ruchem tego pojazdu, jednak nie niweluje
takiego ryzyka w całości.
W przypadku natomiast zaistnienia sytuacji, w której do ruchu zostałby wprowadzony
pojazd, którego posiadacz nie byłby ubezpieczony w zakresie OC komunikacyjnego,
a jednocześnie zostałaby wyrządzona przez ruch takiego pojazdu szkoda, ewentualne
roszczenia osób poszkodowanych z tytułu powstałych szkód przekraczałyby finansowe
możliwości sprawcy. Mając na uwadze zapewnienie zabezpieczenia osób poszkodowanych
w związku z ruchem pojazdów ustalone minimalne sumy gwarancyjne w przypadku szkód
na osobie wynoszą 5 210 000 euro zaś szkód na mieniu 1 050 000 euro. Analogiczna
sytuacja mogłaby dotyczyć nieubezpieczonego posiadacza pojazdu i szkody powstałej
podczas i w związku z postojem takiego pojazdu. W takim przypadku świadczenia osobom
poszkodowanym lub uprawnionym wypłaca Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny, ale
ma on prawo domagania się od nieubezpieczonego sprawcy szkody zwrotu
wydatkowanych pieniędzy.
Niezależnie od przedstawionych wyjaśnień, w każdym przypadku istnieje możliwość
negocjacji z zakładem ubezpieczeń wysokości składki ubezpieczeniowej, np. w związku
z mniejszym ryzykiem z uwagi na stałe lub przejściowe wyłączenie pojazdu z ruchu.”.
Z wyrazami szacunku,
Dokument podpisany elektronicznie przez:
z upoważnienia Ministra Infrastruktury
Paweł Gancarz
Podsekretarz Stanu
-- 4 of 4 --
kancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
Znak pisma: DTD-3.054.3.2024
Warszawa, 06 marca 2024
Szanowny Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 1318 Posła na Sejm RP Pana Lucjana Marka Pietrzczyka
w sprawie obowiązku rejestracji pojazdów sprowadzanych z zagranicy w celach
handlowych, przedstawiam poniżej następujące informacje.
Ustawą o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczania niektórych skutków kradzieży
tożsamości1 wprowadzona została zmiana do ustawy – Prawo o ruchu drogowym2,
polegająca m.in. na wprowadzeniu obowiązku złożenia wniosku o rejestrację pojazdu
zamiast obowiązku zgłoszenia nabycia pojazdu oraz zamiast obowiązku rejestracji pojazdu
sprowadzonego z terytorium Unii Europejskiej. Obowiązek ten określony został w art.73aa
ustawy, natomiast sankcje za jego niedopełnienie – w art. 140mb. Powyższe przepisy
weszły w życie z dniem 1 stycznia 2024 r.
Wyjaśniam, że tak jak argumentowano w uzasadnieniu do tej zmiany, zastąpienie
obowiązku zawiadomienia starosty o nabyciu pojazdu obowiązkiem rejestracji pojazdu
ma na celu zapewnienie aktualności danych właścicieli pojazdów w centralnej ewidencji
pojazdów, na której bazuje m.in. Policja i inne służby. Zakłada się, że zmiana ta rozwiąże
problem nakładania mandatów na osoby, które już nie są właścicielami pojazdów oraz
dodatkowo, zmobilizuje właścicieli pojazdów, którzy często zgłaszają samo nabycie
pojazdu, ale już go nie przerejestrowują, gdyż sądzą, że zgłoszenie nabycia jest ich
jedynym obowiązkiem.
Brak terminowego wypełnienia wprowadzonego z dniem 1 stycznia 2024 r. obowiązku
złożenia wniosku o rejestrację pojazdu podlega sankcji w postaci kary pieniężnej
analogicznie jak w przypadku niewypełnienia dotychczasowego obowiązku
zawiadomienia o nabyciu albo zarejestrowania pojazdu sprowadzonego z UE i również
dotyczy wszystkich pojazdów, niezależnie od ich stanu technicznego.
Zwracam jednak uwagę na fakt, że w przypadku gdy właściciel pojazdu złoży wniosek
o rejestrację pojazdu, ale nie przedłoży któregoś z dokumentów wymaganych do
rejestracji pojazdu, organ rejestrujący wezwie go do usunięcia braków w wyznaczonym
terminie – stosownie do art. 64 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego3. Należy
przy tym zaznaczyć, że przepisy KPA nie wykluczają, aby na wniosek strony organ wydłużył
termin na uzupełnienie braków formalnych o czas niezbędny do naprawy pojazdu
i uzyskania pozytywnego wyniku badania technicznego. Informuję również, że zgodnie
z art. 98 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego organ administracji publicznej
1 ustawa z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczania niektórych skutków kradzieży
tożsamości (Dz. U. poz. 1394)
2 ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2023 r. poz. 1047, z późn. zm.),
3 ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz.775, z późn.
zm.)
-- 1 of 4 --
2
może także zawiesić postępowanie, jeżeli wystąpi o to strona, na której żądanie
postępowanie zostało wszczęte, a nie sprzeciwiają się temu inne strony oraz nie zagraża
to interesowi społecznemu.
Przedstawiając powyższe chciałbym podkreślić, że kwestia przypadków nabywania
pojazdów w niewłaściwym stanie technicznym i niezdatnych do ruchu drogowego, nie
powinna być przeszkodą do kompleksowego, systemowego i niezbędnego
doprecyzowania i uzupełnienia przepisów o obowiązkach właścicieli pojazdów, a co za
tym idzie – zapewnienia aktualności i referencyjności danych w Centralnej Ewidencji
Pojazdów. Powyższe winno być zatem uwzględniane przez kupującego (również przez
przedsiębiorcę zajmującego się obrotem pojazdami) przed podjęciem decyzji o nabyciu
pojazdu, który nie posiada ważnych badań technicznych lub jest pojazdem uszkodzonym.
W konsekwencji przepisy art. 73aa ustawy – Prawo o ruchu drogowym nie przewiduje
wyłączenia z obowiązku złożenia wniosku o rejestrację pojazdów, które są uszkodzone lub
nie mają ważnych badań technicznych.
Nowe przepisy przewidują natomiast inne zwolnienia z tego obowiązku, które dodane
zostały m.in. w związku z postulatami organizacji reprezentujących przedsiębiorców
zajmujących się obrotem pojazdami, tj.:
zwolnienie przedsiębiorców zajmujących się obrotem pojazdami lub produkcją
pojazdów z obowiązku złożenia wniosku o rejestrację pojazdów nowych
nabywanych na terytorium RP i sprowadzanych z UE i spoza Unii Europejskiej
(art. 73aa ust. 5 ustawy),
zwolnienie z obowiązku złożenia wniosku o rejestrację pojazdu w przypadku,
gdy przed upływem terminu na wykonanie tego obowiązku zostanie wydane
zaświadczenie o demontażu pojazdu (art. 73aa ust. 6 ustawy),
zwolnienie z obowiązku złożenia wniosku o rejestrację pojazdu w przypadku, gdy
właściciel pojazdu nabytego na terytorium RP dokona zbycia tego pojazdu przed
upływem terminu na złożenie wniosku (art. 73aa ust. 7 ustawy).
Nowe przepisy uwzględniają szczególną sytuację przedsiębiorców zajmujących się
obrotem pojazdami również poprzez określenie dla nich aż trzykrotnie dłuższego terminu
(90 dni) na dopełnienie obowiązków w zakresie złożenia wniosku o rejestrację pojazdu niż
termin dotyczący pozostałych właścicieli pojazdów, tak, aby zapewnić dłuższy czas
na sprzedaż albo zarejestrowanie pojazdu. Jednocześnie też przepisy te zastępują
istniejący od 2004 r. obowiązek rejestracji pojazdu sprowadzonego z terytorium UE
w terminie 30 dni obowiązkiem złożenia wniosku o rejestrację pojazdu w przypadku
podmiotów zawodowo zajmujących się obrotem pojazdami w terminie 90 dni. Zatem
w takich przypadkach omawiane przepisy wprowadzają nawet korzystniejsze rozwiązania
dla przedsiębiorców branży aniżeli obowiązujące dotychczas.
W mojej ocenie przyjęte zmiany są konieczne i zasadne dla kompleksowego
doregulowania przepisów o obowiązkach właścicieli pojazdów (w tym przedsiębiorców)
związanych z rejestracją pojazdów oraz funkcjonowaniem centralnej ewidencji pojazdów
gromadzącej i udostępniającej referencyjne dane o pojazdach i ich właścicielach.
Przedstawiając powyższe informuję, że obecnie nie są planowane zmiany rozwiązań
prawnych w zakresie obowiązku złożenia wniosku o rejestracje pojazdu, które dodane
zostały ustawą o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczania niektórych skutków
kradzieży1 do ustawy – Prawo o ruchu drogowym2. Należy zauważyć, że rozwiązania te
weszły w życie z dniem 1 stycznia 2024 r. dlatego miarodajna ocena ich funkcjonowania
będzie możliwa dopiero po pewnym okresie ich działania. Ministerstwo Infrastruktury
będzie przyglądać się funkcjonowaniu nowych rozwiązań i analizować napływające do
resortu informacje o praktycznym stosowaniu wprowadzonych przepisów.
-- 2 of 4 --
3
W odniesieniu natomiast do poruszonej kwestii obowiązkowego ubezpieczenia
odpowiedzialności cywilnej posiadacza pojazdu regulowanej przepisami ustawy o
ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim
Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych4, uprzejmie informuję, że wystąpiłem
do Ministra Finansów o przekazanie stanowiska. Wyjaśnienia Ministra Finansów
otrzymane w tej sprawie przy piśmie nr FN6.701.22.2024 z dnia 22 lutego 2024r.
przedstawiam poniżej:
„Normy systemowe dotyczące obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej
posiadaczy pojazdów mechanicznych i ustawowy obowiązek zawarcia umowy tego
ubezpieczenia uwarunkowany jest jego szczególną funkcją społeczną, jaką jest ochrona
osób trzecich przed skutkami częstych, niekorzystnych zdarzeń powstałych wskutek ruchu
pojazdów. Nieprzerwany charakter odpowiedzialności zakładu ubezpieczeń i zarazem
ochrony ubezpieczeniowej, daje poszkodowanym w wypadku zajścia zdarzenia objętego
ochroną gwarancję otrzymania należnego odszkodowania. Z drugiej strony, umowa tego
ubezpieczenia chroni ewentualnego sprawcę wypadku komunikacyjnego przed
nadmiernymi obciążeniami finansowymi z tytułu jego odpowiedzialności cywilnej oraz
zabezpiecza jego majątek przed nadmiernym uszczupleniem z tytułu tej
odpowiedzialności.
W związku z tym systemowym rozwiązaniem obowiązującym w polskim prawie, które ma
zapewnić ciągłość ubezpieczenia, jest powiązanie obowiązku zawarcia umowy
obowiązkowego ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych z rejestracją
pojazdu. Zgodnie z ogólną zasadą posiadacz pojazdu jest obowiązany zawrzeć umowę
ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych najpóźniej w dniu rejestracji
pojazdu mechanicznego. Jednocześnie umowa ubezpieczenia OC komunikacyjnego ulega
rozwiązaniu z chwilą wyrejestrowania pojazdu mechanicznego. Powiązanie obowiązku
ubezpieczenia OC z rejestracją pojazdu zgodne jest z przepisami dyrektywy Parlamentu
Europejskiego i Rady25. Art. 3 tej dyrektywy nakłada na każde Państwo Członkowskie
obowiązek zastosowania wszelkich właściwych środków, aby zapewnić objęcie
ubezpieczeniem OC z tytułu użytkowania pojazdów, których stałe miejsce postoju znajduje
się na jego terytorium. Za terytorium, na którym znajduje się stałe miejsce postoju pojazdu
uważa się zaś terytorium Państwa, którego tablicę rejestracyjną pojazd posiada.
W odniesieniu do pojazdów mechanicznych zarejestrowanych na stałe, podmiot
prowadzący działalność gospodarczą polegającą na pośredniczeniu w kupnie i sprzedaży
pojazdów mechanicznych lub polegającą na kupnie i sprzedaży pojazdów mechanicznych,
w zakresie pojazdów przeznaczonych do kupna lub sprzedaży może zawrzeć umowę
ubezpieczenia krótkoterminowego na okres nie krótszy niż 30 dni, zgodnie z art. 27 ust. 2
ustawy3.
Niezależnie od tego należy mieć na uwadze, że pozostawienie, czy też unieruchomienie
pojazdu np. na parkingu, hangarze czy w warsztacie celem dokonania napraw
i modyfikacji nie wyklucza sytuacji, w których mogłoby dojść do wystąpienia szkody.
W związku z tym, na podstawie art. 34 ust. 2 ustawy3, za szkodę wyrządzoną w związku
z ruchem pojazdu uważa się również szkodę powstałą przy wsiadaniu i wysiadaniu
z pojazdu, bezpośrednio przy załadowaniu i rozładowaniu pojazdu oraz podczas
zatrzymania, postoju lub garażowania. Do wypadków ubezpieczeniowych dochodzi
również np. na parkingach, w garażach, czy też podczas wykonywania zabiegów
4 ustawa z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu
Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 2500, z późn. zm.)
5 Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/103/WE z dnia 16 września 2009 r. w sprawie
ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej za szkody powstałe w związku z ruchem pojazdów mechanicznych
i egzekwowania obowiązku ubezpieczenia od takiej odpowiedzialności (wersja ujednolicona)
-- 3 of 4 --
4
konserwacyjnych. Odpowiedzialność odszkodowawcza powstaje także w sytuacji, gdy do
powstania szkody doszło w czasie wsiadania i wysiadania z samochodu, w trakcie
otwierania drzwi, czy też gdy szkoda powstała na skutek wybuchu silnika czy samozapłonu
w czasie, kiedy pojazd się nie poruszał. Wprowadzenie tej normy wynika m.in. z faktu,
że brak uczestnictwa pojazdu w ruchu po drogach publicznych i jego przetrzymywanie
np. na wydzielonym parkingu, hangarze czy warsztacie, jedynie redukuje do pewnego
stopnia ryzyko powstania szkody w związku z ruchem tego pojazdu, jednak nie niweluje
takiego ryzyka w całości.
W przypadku natomiast zaistnienia sytuacji, w której do ruchu zostałby wprowadzony
pojazd, którego posiadacz nie byłby ubezpieczony w zakresie OC komunikacyjnego,
a jednocześnie zostałaby wyrządzona przez ruch takiego pojazdu szkoda, ewentualne
roszczenia osób poszkodowanych z tytułu powstałych szkód przekraczałyby finansowe
możliwości sprawcy. Mając na uwadze zapewnienie zabezpieczenia osób poszkodowanych
w związku z ruchem pojazdów ustalone minimalne sumy gwarancyjne w przypadku szkód
na osobie wynoszą 5 210 000 euro zaś szkód na mieniu 1 050 000 euro. Analogiczna
sytuacja mogłaby dotyczyć nieubezpieczonego posiadacza pojazdu i szkody powstałej
podczas i w związku z postojem takiego pojazdu. W takim przypadku świadczenia osobom
poszkodowanym lub uprawnionym wypłaca Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny, ale
ma on prawo domagania się od nieubezpieczonego sprawcy szkody zwrotu
wydatkowanych pieniędzy.
Niezależnie od przedstawionych wyjaśnień, w każdym przypadku istnieje możliwość
negocjacji z zakładem ubezpieczeń wysokości składki ubezpieczeniowej, np. w związku
z mniejszym ryzykiem z uwagi na stałe lub przejściowe wyłączenie pojazdu z ruchu.”.
Z wyrazami szacunku,
Dokument podpisany elektronicznie przez:
z upoważnienia Ministra Infrastruktury
Paweł Gancarz
Podsekretarz Stanu
-- 4 of 4 --