Interpelacja w sprawie kosztów administracji publicznej w Ministerstwie Sprawiedliwości
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 13172
do ministra sprawiedliwości
w sprawie kosztów administracji publicznej w Ministerstwie Sprawiedliwości
Zgłaszający: Przemysław Wipler
Data wpływu: 27-10-2025
Szanowny Panie Ministrze,
w wygłoszonym w dniu 12 grudnia 2023 r. exposé premier Donald Tusk zadeklarował: „Musimy przeprowadzić audyt instytucji publicznych, by rozliczyć nadużycia ostatnich lat i przywrócić im służebny charakter. Nie chodzi o zemstę, ale o sprawiedliwość i normalność. Polacy oczekują, że państwo będzie działać na ich rzecz, a nie na rzecz partyjnych interesów. To dotyczy spółek Skarbu Państwa, mediów publicznych, ale także sądownictwa i innych kluczowych instytucji.”
Zapowiedź premiera miała stać się początkiem realnych działań na rzecz audytu instytucji publicznych i poprawy funkcjonowania administracji państwowej, a upływ blisko dwóch lat uzasadnia dziś ocenę efektów tych deklaracji, w szczególności w Ministerstwie Sprawiedliwości oraz jednostkach mu podległych i nadzorowanych.
W związku z powyższym, zwracam się z następującymi pytaniami:
Jaki jest aktualny stan realizacji audytu instytucji publicznych w Ministerstwie Sprawiedliwości oraz jednostkach podległych i nadzorowanych, zapowiedzianego w exposé premiera z 12 grudnia 2023 r.? Jakie konkretne działania zostały podjęte, jakie nadużycia zidentyfikowano i jakie kroki wdrożono w celu ich eliminacji?
Jaka była łączna liczba pracowników zatrudnionych na podstawie umowy o pracę w Ministerstwie Sprawiedliwości oraz jednostkach podległych i nadzorowanych na dzień 1 stycznia każdego roku od 2020 do 2025 r., z podziałem na jednostki organizacyjne i stanowiska? Jaka była wysokość poszczególnych składników wynagrodzenia oraz kosztów pochodnych od wynagrodzeń w tych latach? W celu zapewnienia przejrzystości uprzejmie proszę o przedstawienie danych w formie tabelarycznej, z uwzględnieniem następujących rubryk: stanowisko, nazwa jednostki, liczba pracowników, wysokość składników wynagrodzenia, rodzaj umowy o pracę oraz wysokość kosztów pochodnych od wynagrodzeń.
Jakie wydatki poniosło Ministerstwo Sprawiedliwości oraz jednostki mu podległe i nadzorowane w okresie od 1 stycznia 2020 r. do 1 października 2025 r. na podstawie umów cywilnoprawnych, w tym umów zlecenia, umów o dzieło oraz umów typu B2B, z podziałem na poszczególne lata i jednostki organizacyjne? Dla pełnej przejrzystości danych uprzejmie proszę o przedstawienie informacji w formie tabelarycznej, z uwzględnieniem liczby umów według rodzaju, czasu obowiązywania (na czas określony i nieokreślony) oraz łącznej wysokości poniesionych wydatków.
Sekretarz stanu Arkadiusz Myrcha
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (13)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
12158 znakówkontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
Sekretarz Stanu
Arkadiusz Myrcha
BK-VII.0520.460.2025
Warszawa, 23 stycznia 2026 r.
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
uprzejmie przekazuję odpowiedź na interpelację nr 13172 Pana Posła Przemysława
Wiplera w sprawie kosztów administracji publicznej w Ministerstwie Sprawiedliwości.
Ad 1
W Ministerstwie Sprawiedliwości oraz w jednostkach podległych i nadzorowanych
zidentyfikowano co najmniej kilkadziesiąt nieprawidłowości wskazujących na systemowe
mechanizmy naruszania prawa i tworzenia warunków nadużyć na szkodę Skarbu Państwa
przed dniem 13 grudnia 2023 roku.
W związku z tym od początku 2024 roku trwają szeroko zakrojone, intensywne działania
Ministerstwa Sprawiedliwości, Prokuratury Krajowej oraz zewnętrznych organów
kontroli, ścigania i innych. Działania te mają na celu wyjaśnienie wszystkich okoliczności
przeszłych zdarzeń. Ministerstwo Sprawiedliwości, poza własnymi działaniami
kontrolnymi i audytowymi, aktywnie i transparentnie współpracuje z podmiotami
-- 1 of 8 --
2
zewnętrznymi, udostępniając wskazaną dokumentację oraz składając obszerne
wyjaśnienia i informacje.
Z uwagi na wciąż rozwojowy charakter poszczególnych spraw wykaz stwierdzonych
nieprawidłowości może ulec rozszerzeniu.
Minister Sprawiedliwości Prokurator Generalny jeszcze w styczniu 2024 roku powołał
w Prokuraturze Krajowej zespół śledczy do zbadania prawidłowości zarządzania
i wydatkowania środków z Funduszu Sprawiedliwości. Kierownicy jednostek
organizacyjnych prokuratury zostali zobowiązani do współpracy z zespołem
i przekazywania akt spraw.
Dla zobrazowania skali wyzwania organizacyjnego po stronie aktualnego dysponenta
Funduszu Sprawiedliwości przedstawiam poniżej listę śledztw i kontroli, które zostały
rozpoczęte w Ministerstwie Sprawiedliwości:
1. Prokuratura Krajowa - Zespół Śledczy nr 2 – postępowanie o sygn.1001-22.Ds.1.2024
– od lutego 2024 r.;
2. Inne jednostki prokuratury – różne wątki, w tym zainicjowane przez Ministerstwo
Sprawiedliwości i resortowe jednostki – od roku 2024 r.;
3. Centralne Biuro Antykorupcyjne Departament Postępowań Kontrolnych – czynności
analityczno-informacyjne nr CI/AN/23/24 – od maja 2024 r.;
4. Najwyższa Izba Kontroli – kontrola nr P/24/031 pn. „Funkcjonowanie Funduszu
Sprawiedliwości” – NIK sformułowała ocenę negatywną funkcjonowania Funduszu;
5. Krajowa Administracja Skarbowa – audyty prowadzone przez Izby Administracji
Skarbowej w całej Polsce, wszczęte w lutym 2024 roku (planowane zakończenie
w dniu 26 lutego 2026 roku):
a) Izba Administracji Skarbowej w Szczecinie – audyt pn. „Gospodarowanie
środkami publicznymi w latach 2020-2023” w Ministerstwie Sprawiedliwości
od lutego 2024 r.;
-- 2 of 8 --
3
b) Pozostałe izby administracji skarbowej – Ministerstwo Sprawiedliwości
udostępniło izbom dokumentację co najmniej kilkudziesięciu podmiotów,
które otrzymały dotacje z Funduszu Sprawiedliwości.
Minister Sprawiedliwości sprawuje stały (ustawiczny) zewnętrzny nadzór administracyjny
nad działalnością administracyjną sądów powszechnych. W przypadku stwierdzenia
istotnych uchybień w działalności administracyjnej sądu (lub niewykonania przez prezesa
sądu apelacyjnego zarządzeń, których mowa w art. 37g § 1 pkt 3 ustawy z dnia 27 lipca
2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych, Dz. U. z 2024 poz. 334) może zarządzić:
1) przeprowadzenie lustracji sądu lub wydziału sądu; 2) przeprowadzenie lustracji
działalności nadzorczej prezesa sądu (art. 37g § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów
powszechnych).
Stosownie do art. 37g § 3 ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych, zarządzając
przeprowadzenie czynności, o których mowa powyżej, Minister Sprawiedliwości wyznacza
prezesowi sądu apelacyjnego zakres i termin ich przeprowadzenia. W uzasadnionych
przypadkach Minister Sprawiedliwości może zarządzić przeprowadzenie czynności przez
sędziów wizytatorów z obszaru innej apelacji lub przez służbę nadzoru, o której mowa
w art. 9a § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych.
Zarządzenie lustracji sądu lub wydziału sądu bądź przeprowadzenie lustracji działalności
nadzorczej prezesa sądu nie można jednak utożsamiać z „audytem” danego sądu.
Lustracja ma bowiem ograniczony względem audytu charakter i nie dotyczy badania
funkcjonowania danego sądu we wszystkich jego obszarach.
Niemniej jednak informuję, że obecnie sędziowie delegowani do Ministerstwa
Sprawiedliwości, wykonujący swoje obowiązki w Departamencie Nadzoru
Administracyjnego - Wydziale Sądów Powszechnych-Gospodarczym i Rejestrów,
-- 3 of 8 --
4
przeprowadzają czynności związane z lustracjami w Sądzie Rejonowym w Opolu1
oraz w Sądzie Rejonowym dla m. st. Warszawy w Warszawie2. Czynności te mają jednak
ograniczony względem audytu zakres i nie zostały jeszcze zakończone.
Dodatkowo, w ramach nadzoru, sprawowanego w oparciu o ustawowo powierzone
Ministrowi Sprawiedliwości uprawnienia, we wskazanym przez Pana Posła czasie
zrealizowano następujące zadania:
1) organizacja konkursu na stanowisko Dyrektora KSSiP;
2) odwołanie poprzedniego kierownictwa KSSiP i powołanie nowego kierownictwa
tej jednostki;
3) zmiany personalne w Radzie Programowej KSSiP, będącej organem tej jednostki;
4) szereg zmian kadrowych w KSSiP;
5) opracowanie projektów aktów prawnych mających wpływ na funkcjonowanie KSSiP
i jej aplikantów;
6) zlecenie KSSiP przeprowadzenia m.in. szkoleń zarządczych dla prezesów i dyrektorów
sądów oraz kierowników powszechnych jednostek organizacyjnych prokuratury, a także
szkolenia pn. „Rosyjska agresja na Ukrainę a międzynarodowe prawo karne”;
7) opracowanie licznych opinii, analiz i stanowisk prawnych dotyczących w szczególności
statusu aplikantów, funkcjonowania i organizacji KSSiP;
8) udział w charakterze obserwatora z ramienia Ministra Sprawiedliwości w konkursach
na aplikację sędziowską i aplikację prokuratorską, aplikację uzupełniającą sędziowską
1 Zarządzono lustrację:
1) V Wydziału Gospodarczego Sądu Rejonowego w Opolu w zakresie nadzoru sędziego-komisarza nad
syndykiem w toku postępowań upadłościowych prowadzonych wobec przedsiębiorców (rep. GUp) -
przy czym lustracji poddano wszystkie postępowania trwające powyżej 5 lat oraz dodatkowo
po 2 sprawy z referatu każdego sędziego-komisarza;
2) działalności nadzorczej Prezesa Sądu Rejonowego w Opolu w zakresie dotyczącym sprawowanego
nadzoru nad działalnością administracyjną sądu w sprawach upadłościowych i restrukturyzacyjnych
w okresie od 1 stycznia 2019 r. do 31 grudnia 2024 r.
2 Zarządzono lustrację:
1) XVIII Wydziału Gospodarczego ds. upadłościowych i restrukturyzacyjnych Sądu Rejonowego dla m.
st. Warszawy w Warszawie w zakresie nadzoru sędziego-komisarza nad syndykiem w postępowaniu
upadłościowym Getin Noble Bank S.A. w Warszawie, prowadzonym pod sygn. akt
WA1M/GUp/44/2023,
2) działalności nadzorczej Prezesa Sądu Rejonowego dla m. st. Warszawy w Warszawie w zakresie
dotyczącym sprawowanego nadzoru nad działalnością administracyjną sądu w postępowaniu
upadłościowym Getin Noble Bank S.A., prowadzonym pod sygn. akt WA1M/GUp/44/2023.
-- 4 of 8 --
5
i aplikację uzupełniającą prokuratorską, a także w egzaminach sędziowskich i egzaminach
prokuratorskich;
9) utworzenia w Gdańsku filii KSSiP.
Wśród jednostek podległych Ministrowi Sprawiedliwości są wszystkie jednostki
organizacyjne Służby Więziennej (Centralny Zarząd Służby Więziennej, okręgowe
inspektoraty Służby Więziennej, areszty śledcze, zakłady karne, ośrodki szkoleni
i doskonalenia kadr Służby Więziennej). Natomiast wśród jednostek organizacyjnych
nadzorowanych przez Ministra Sprawiedliwości znajdują się cztery przywięzienne zakłady
pracy, prowadzone jako przedsiębiorstwa państwowe, dla których organem
założycielskim jest Minister Sprawiedliwości. Czynności organu założycielskiego w imieniu
Ministra Sprawiedliwości wykonuje Dyrektor Generalny Służby Więziennej, z wyjątkiem
czynności wymienionych w ustawie z dnia 28 sierpnia 1997 r. o zatrudnianiu osób
pozbawionych wolności (Dz. U. z 2023 r. poz. 1559).
W 2024 r. w Centralnym Zarządzie Służby Więziennej, jak również w pozostałych
jednostkach organizacyjnych Służby Więziennej, w których prowadzony jest audyt
wewnętrzny, w ramach audytu zleconego przez Ministra Finansów (zgodnie z art. 292 ust.
1 pkt 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2025 r. poz.
1483)) realizowane było zadanie pt.: „Adekwatność, skuteczność i efektywność procesu
monitorowania, oceny realizacji celów i zadań oraz zarządzania ryzykiem w 2023 r.
w Centralnym Zarządzie Służby Więziennej”. Uzyskane w ten sposób informacje i dane
zostały przekazane do Ministerstwa Finansów.
Natomiast w odniesieniu do przedsiębiorstw państwowych posiadających status
przywięziennych zakładów pracy, o których mowa wyżej, w wyniku działalności kontrolnej
w 2024 r. stwierdzono nieprawidłowości, które stanowiły uzasadnioną podstawę
do powiadomienia organów ścigania o możliwości popełnienia przestępstwa przez osoby
uprzednio kierujące tymi przedsiębiorstwami. Zawiadomienia dotyczyły nadużycia
uprawnień, niedopełnienia obowiązków i wyrządzenia szkody w wielkich rozmiarach,
nieprawidłowości związanych z przeniesieniem własności nieruchomości stanowiącej
majątek przedsiębiorstwa, nieprawidłowości związanych z remontem w powszechnej
-- 5 of 8 --
6
jednostce organizacyjnej prokuratury, nienależnie wypłaconych nagród dla kadry
zarządzającej.
Minister Sprawiedliwości sprawuje zwierzchni i pedagogiczny nadzór nad okręgowymi
ośrodkami wychowawczymi, zakładami poprawczymi i schroniskami dla nieletnich.
W ramach nadzoru minister wydaje wytyczne, zalecenia, polecenia oraz decyzje,
przeprowadza kontrole na podstawie ustawy z dnia 15 lipca 2011 r. o kontroli
w administracji rządowej, żąda przekazania informacji lub sprawozdań z działalności
ośrodka, zakładu lub schroniska, a także rozpoznaje skargi i wnioski dotyczące całokształtu
działalności placówki oraz przestrzegania praw nieletnich. W przypadku stwierdzonych
uchybień lub nieprawidłowości, wydawane są zalecenia i sprawdzana jest ich realizacja.
Funkcjonowanie zakładów dla nieletnich pozostaje w stałym monitorowaniu
Departamentu Wykonania Orzeczeń i Probacji Ministerstwa Sprawiedliwości.
Ad 2
Ze względów bezpieczeństwa, szczegółowa struktura zatrudnienia wraz z siatką płac
w jednostkach podległych i nadzorowanych przez Ministra Sprawiedliwości może zostać
przedstawiona Panu Posłowi w siedzibie Ministerstwa Sprawiedliwości, po wcześniejszym
uzgodnieniu terminu.
Ad 3
Wydatki poniesione przez Ministerstwo Sprawiedliwości z tytułu umów o dzieło
w okresie od 1 stycznia 2020 roku do 1 października 2025 roku wyniosły:
- w roku 2020 -184 umowy o dzieło na łączną kwotę 435 347,38 zł,
- w roku 2021 – 214 umów o dzieło na łączną kwotę 377 034,00 zł,
- w roku 2022 – 369 umów o dzieło na łączną kwotę 365 118,30 zł,
- w roku 2023 - 594 umowy o dzieło na łączną kwotę 372 269,00 zł,
- w roku 2024 - 296 umów o dzieło na łączną kwotę 349 376,00 zł,
- w roku 2025 (od stycznia do 1 października) - 162 umowy o dzieło na łączną kwotę
302 709,33 zł.
-- 6 of 8 --
7
Wydatki poniesione przez Ministerstwo Sprawiedliwości z tytułu umów zlecenia w okresie
od 1 stycznia 2020 roku do 1 października 2025 roku wyniosły:
- w roku 2020 zawarte zostały 135 umowy zlecenia na łączną kwotę 1.479.410,95 zł,
- w roku 2021 zawarte zostały 147 umowy zlecenia na łączną kwotę 1.916.822,33 zł,
- w roku 2022 zawarte zostały 103 umowy zlecenia na łączną kwotę 1.885.609,19 zł,
- w roku 2023 zawarte zostały 141 umowy zlecenia na łączną kwotę 2.647.914,55 zł,
- w roku 2024 zawarte zostały 163 umowy zlecenia na łączną kwotę 2.482.666,60 zł,
- w roku 2025 (od stycznia do 1 października) zawartych zostało 99 umów zlecenia
na łączną kwotę 2.138.674,10 zł.
Dodatkowo, w załączeniu przekazuję zestawienie dotyczące umów cywilnoprawnych,
zawartych przez Krajową Szkołę Sądownictwa i Prokuratury (Zał. 1 KSSIP) oraz przez
jednostki organizacyjne Służby Więziennej (Zał. 2 SW).
Z wyrazami szacunku
Arkadiusz Myrcha
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
W załączeniu:
-- 7 of 8 --
8
Zał. 1 KSSIP
Zał. 2 SW
-- 8 of 8 --