Interpelacja nr 1316
Interpelacja w sprawie podjęcia inicjatywy ustawodawczej w zakresie zmiany ustaw Kodeksu postępowania cywilnego, Kodeksu pracy, ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i innych powiązanych tematycznie
Zgłaszający:
•
Adresat:
Sprawiedliwość i Sądy (100%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie podjęcia inicjatywy ustawodawczej w zakresie zmiany ustaw Kodeksu postępowania cywilnego, Kodeksu pracy, ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i innych powiązanych tematycznie
Interpelacja nr 1316
do ministra sprawiedliwości
w sprawie podjęcia inicjatywy ustawodawczej w zakresie zmiany ustaw Kodeksu postępowania cywilnego, Kodeksu pracy, ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i innych powiązanych tematycznie
Zgłaszający: Lucjan Marek Pietrzczyk
Data wpływu: 02-02-2024
Szanowny Panie Premierze,
zwracam się z interpelacją w sprawie podjęcia inicjatywy ustawodawczej w zakresie zmiany ww. ustaw. Celem niniejszej interpelacji jest zmiana przepisów ustaw poprzez dopuszczenie egzekucji sądowej oraz administracyjnej należności innych niż alimentacyjne z minimalnego wynagrodzenia za pracę w wysokości nie mniejszej niż dopuszczalna egzekucja ze świadczeń emerytalno-rentowych, tj. 25%.
Sytuacja finansowa polskich gmin sprawia, że niezbędne staje się podjęcie kroków mających na celu jej pilną poprawę. Szeroki wachlarz obowiązków gminy, w tym m.in. obowiązki związane z posiadaniem lokali komunalnych, prowadzeniem gospodarki śmieciowej, zapobieganiem skutkom przeróżnych form wandalizmu itp. - w sposób jasny wielokrotnie stawiają gminę w roli wierzyciela. Mimo, że ustawodawca dotychczas dostrzegał specjalną rolę jaką wykonują gminy i dał im w aktualnych przepisach pozycję lekko uprzywilejowaną (wyższa pozycja w planie podziału środków uzyskanych z egzekucji sądowej, czy zwolnienie z opłat egzekucyjnych), to działania te niestety okazują się niewystarczające w świetle obowiązującej ochrony minimalnego wynagrodzenia.
Instytucja całkowitej ochrony minimalnego wynagrodzenia miała swoje ugruntowanie w czasie, gdy wynagrodzenie to faktycznie stanowiło niejako minimum egzystencjalne. Z uwagi na liczne nowelizacje minimalnego wynagrodzenia - szczególnie w ostatnich kilku latach - ochrona tej kwoty stała się oderwana od rzeczywistości. Dla kontrastu warto tutaj przywołać, że minimalne świadczenie emerytalne podlegające całkowitej ochronie wynosiło w 2023 roku 1191,33 zł. Oznacza to w uproszczeniu, że źródło utrzymania osoby otrzymującej emeryturę w wysokości 1700,00 zł podlega egzekucji w 25%, natomiast źródło utrzymania osoby otrzymującej minimalne wynagrodzenie w kwocie 2783,86 zł netto nie podlega egzekucji w ogóle. Pomijamy aspekt egzekucji alimentów, gdyż to osobne zagadnienie. Trzeba mieć na uwadze również zmiany w strukturze zatrudnienia w Polsce. Zgodnie z danymi GUS w 2016 roku w Polsce minimalne wynagrodzenie pobierało 1,46 mln obywateli. W latach 2017, 2018, 2019 było to 1,5 mln obywateli, a w 2021 r. już 1,6 mln obywateli. Natomiast Ministerstwo Finansów w lipcu 2023 r. podało, że kwota ta wzrosła już do 2,7 mln obywateli, a w wersji późniejszej wskazuje już 3,05 mln obywateli.
Zgodnie z danymi GUS na początku 2023 r. w ogóle w gospodarce narodowej pracowało około 15 mln osób. Oznacza to, że około 20% pracującego społeczeństwa pobiera minimalne wynagrodzenie i tym samym 1/5 pracującego społeczeństwa ma cały swój dochód zwolniony od egzekucji. W sposób zrozumiały osoby o niższych dochodach jednocześnie są częstszymi dłużnikami gmin, przez co w kontekście działalności gminy odsetek tych osób jest jeszcze większy. Całkowita ochrona minimalnego wynagrodzenia sprawia, że niektóre nawet drobne należności wynoszące kilkadziesiąt złotych nie są przez dłużników spłacane, gdyż są oni przekonani o swojej bezkarności. Jakikolwiek zakres potrąceń z tego wynagrodzenia nie tylko zwiększyłby skuteczność już prowadzonych egzekucji, ale również przyczyniłby się do zapobiegania konieczności występowania z kolejnymi.
Z uwagi na powyższe proszę o informację:
Czy planowane są prace nad zmianą ustaw dotyczące dopuszczenia egzekucji sądowej oraz administracyjnej należności innych niż alimentacyjne z minimalnego wynagrodzenia za pracę w wysokości nie mniejszej niż dopuszczalna egzekucja ze świadczeń emerytalno-rentowych, tj. 25%?
Interpelacja nr 1316
do ministra sprawiedliwości
w sprawie podjęcia inicjatywy ustawodawczej w zakresie zmiany ustaw Kodeksu postępowania cywilnego, Kodeksu pracy, ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i innych powiązanych tematycznie
Zgłaszający: Lucjan Marek Pietrzczyk
Data wpływu: 02-02-2024
Szanowny Panie Premierze,
zwracam się z interpelacją w sprawie podjęcia inicjatywy ustawodawczej w zakresie zmiany ww. ustaw. Celem niniejszej interpelacji jest zmiana przepisów ustaw poprzez dopuszczenie egzekucji sądowej oraz administracyjnej należności innych niż alimentacyjne z minimalnego wynagrodzenia za pracę w wysokości nie mniejszej niż dopuszczalna egzekucja ze świadczeń emerytalno-rentowych, tj. 25%.
Sytuacja finansowa polskich gmin sprawia, że niezbędne staje się podjęcie kroków mających na celu jej pilną poprawę. Szeroki wachlarz obowiązków gminy, w tym m.in. obowiązki związane z posiadaniem lokali komunalnych, prowadzeniem gospodarki śmieciowej, zapobieganiem skutkom przeróżnych form wandalizmu itp. - w sposób jasny wielokrotnie stawiają gminę w roli wierzyciela. Mimo, że ustawodawca dotychczas dostrzegał specjalną rolę jaką wykonują gminy i dał im w aktualnych przepisach pozycję lekko uprzywilejowaną (wyższa pozycja w planie podziału środków uzyskanych z egzekucji sądowej, czy zwolnienie z opłat egzekucyjnych), to działania te niestety okazują się niewystarczające w świetle obowiązującej ochrony minimalnego wynagrodzenia.
Instytucja całkowitej ochrony minimalnego wynagrodzenia miała swoje ugruntowanie w czasie, gdy wynagrodzenie to faktycznie stanowiło niejako minimum egzystencjalne. Z uwagi na liczne nowelizacje minimalnego wynagrodzenia - szczególnie w ostatnich kilku latach - ochrona tej kwoty stała się oderwana od rzeczywistości. Dla kontrastu warto tutaj przywołać, że minimalne świadczenie emerytalne podlegające całkowitej ochronie wynosiło w 2023 roku 1191,33 zł. Oznacza to w uproszczeniu, że źródło utrzymania osoby otrzymującej emeryturę w wysokości 1700,00 zł podlega egzekucji w 25%, natomiast źródło utrzymania osoby otrzymującej minimalne wynagrodzenie w kwocie 2783,86 zł netto nie podlega egzekucji w ogóle. Pomijamy aspekt egzekucji alimentów, gdyż to osobne zagadnienie. Trzeba mieć na uwadze również zmiany w strukturze zatrudnienia w Polsce. Zgodnie z danymi GUS w 2016 roku w Polsce minimalne wynagrodzenie pobierało 1,46 mln obywateli. W latach 2017, 2018, 2019 było to 1,5 mln obywateli, a w 2021 r. już 1,6 mln obywateli. Natomiast Ministerstwo Finansów w lipcu 2023 r. podało, że kwota ta wzrosła już do 2,7 mln obywateli, a w wersji późniejszej wskazuje już 3,05 mln obywateli.
Zgodnie z danymi GUS na początku 2023 r. w ogóle w gospodarce narodowej pracowało około 15 mln osób. Oznacza to, że około 20% pracującego społeczeństwa pobiera minimalne wynagrodzenie i tym samym 1/5 pracującego społeczeństwa ma cały swój dochód zwolniony od egzekucji. W sposób zrozumiały osoby o niższych dochodach jednocześnie są częstszymi dłużnikami gmin, przez co w kontekście działalności gminy odsetek tych osób jest jeszcze większy. Całkowita ochrona minimalnego wynagrodzenia sprawia, że niektóre nawet drobne należności wynoszące kilkadziesiąt złotych nie są przez dłużników spłacane, gdyż są oni przekonani o swojej bezkarności. Jakikolwiek zakres potrąceń z tego wynagrodzenia nie tylko zwiększyłby skuteczność już prowadzonych egzekucji, ale również przyczyniłby się do zapobiegania konieczności występowania z kolejnymi.
Z uwagi na powyższe proszę o informację:
Czy planowane są prace nad zmianą ustaw dotyczące dopuszczenia egzekucji sądowej oraz administracyjnej należności innych niż alimentacyjne z minimalnego wynagrodzenia za pracę w wysokości nie mniejszej niż dopuszczalna egzekucja ze świadczeń emerytalno-rentowych, tj. 25%?
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Zuzanna Rudzińska-Bluszcz
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
9%
Konkretność
91%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
1 kwot, 4 %
Precyzyjne daty
5
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
7.1 / 1k zn.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (4)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (5)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
7071 znaków
+48 22 52 12 888 Al. Ujazdowskie 11
kontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
Podsekretarz Stanu
Zuzanna Rudzińska-Bluszcz
BK-VII.0520.53.2024
Warszawa, 14 marca 2024 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 1316 złożoną przez Pana Posła Lucjana Marka Pietrzczyka
w sprawie podjęcia inicjatywy ustawodawczej w zakresie zmiany ustaw Kodeksu
postępowania cywilnego, Kodeksu pracy, ustawy o postępowaniu egzekucyjnym
w administracji i innych powiązanych tematycznie, w porozumieniu z Ministrą Rodziny,
Pracy i Polityki Społecznej oraz Ministrem Finansów, uprzejmie przedstawiam, co
następuje.
Zakres egzekucji z wynagrodzenia za pracę należności innych niż alimentacyjne,
uregulowany został w ustawie z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz. U. z 2023 r.
poz. 1465 – k.p.) – zob. art. 833 k.p.c.1 oraz art. 87, 871 k.p.
Zgodnie z art. 871 § 1 pkt 1 k.p. wolna od potrąceń przy egzekwowaniu należności innych
niż alimentacyjne, zasadniczo pozostaje kwota wynagrodzenia za pracę w wysokości
minimalnego wynagrodzenia za pracę, ustalanego na podstawie odrębnych przepisów,
przysługującego pracownikom zatrudnionym w pełnym wymiarze czasu pracy, po
odliczeniu składek na ubezpieczenia społeczne, zaliczki na podatek dochodowy od osób
fizycznych oraz wpłat dokonywanych do pracowniczego planu kapitałowego, jeżeli
pracownik nie zrezygnował z ich dokonywania. Przywołany przepis ma charakter socjalny,
pełni funkcję ochronną i jest instrumentem zabezpieczającym materialne interesy
pracowników. Jest także wyrazem funkcji alimentacyjnej wynagrodzenia za pracę, które
stanowi źródło utrzymania pracownika i jego rodziny.
W polskim systemie prawnym kategoria minimalnego wynagrodzenia stanowi ważne
prawo ekonomiczne i socjalne, jest również ważną kategorią polityki społeczno-
gospodarczej. Warto nadmienić, że w myśl art. 13 k.p. pracownik ma prawo do godziwego
wynagrodzenia za pracę. Warunki realizacji tego prawa określają przepisy prawa pracy
oraz polityka państwa w dziedzinie płac, w szczególności poprzez ustalanie minimalnego
wynagrodzenia za pracę. W celu zabezpieczenia minimum płacowego ustalany jest
minimalny poziom wynagrodzenia pracownika zatrudnionego w pełnym wymiarze czasu
1 Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. z 2023 r., poz. 1550 z
późn. zm.).
-- 1 of 3 --
pracy na warunkach wynikających z przepisów ustawy z dnia 10 października 2002 r.
o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (Dz. U. z 2020 r., poz. 2207, z późn. zm.).
Niezależnie od powyższego, postulat zmian legislacyjnych, mających na celu umożliwienie
prowadzenia egzekucji sądowej oraz administracyjnej należności innych niż alimentacyjne
z minimalnego wynagrodzenia za pracę na analogicznych zasadach, jak obowiązujące
w odniesieniu do świadczeń emerytalno-rentowych (tj. w wysokości 25 % wartości
minimalnego wynagrodzenia za pracę), wydaje się warty rozważenia.
Ze sprawozdań statystycznych MS-Kom23 wynika m.in. wartość dokonanych dorocznie
zajęć (w tym także zajęć wynagrodzenia za pracę) oraz efektywność egzekucji. Jak
wskazano w tych zestawieniach, w 2019 r. dokonano 1.603.466 zajęć wynagrodzenia za
pracę, wskutek których wyegzekwowano kwotę 2.832.059.867 zł. Natomiast w 2020 r. na
podstawie 1.574.547 zajęć wynagrodzenia za pracę uzyskano jedynie kwotę
1.977.647.551 zł. W 2021 r. dał się zauważyć nieznaczny trend wzrostowy – bowiem na
1.677.452 zajęć wynagrodzenia za pracę, zdołano wyegzekwować należności o łącznej
wartości 2.083.338.340 zł. W 2022 r. dokonano 1.617.885 zajęć wynagrodzenia za pracę,
co pozwoliło na wyegzekwowanie kwoty 2.206.558.364 zł. Warto odwołać się także do
liczb bezwzględnych. W tym kontekście wskazać należy, co następuje:
- w 2020 r. komornicy wyegzekwowali należności ogółem w kwocie 9.223.169.705 zł.,
z czego w ramach egzekucję z wynagrodzenia za pracę odzyskano 1.977.647.551 zł., tj.
21,44 %;
- w 2021 r. na łączną sumę 10.641.955.841 zł. wyegzekwowanych kwot,
z wynagrodzenia za pracę zdołano odzyskać 2.083.338.340 zł., tj. 19,58 %;
- w 2022 r. natomiast, odzyskana ogółem przez komorników kwota wyniosła
11.678.477.556 zł., w tym kwota wyegzekwowana z wynagrodzenia za pracę wyniosła
2.206.558.364 zł, tj. 18,89 %.
Tym samym uzasadnione jest twierdzenie, że skuteczność kwotowa w zakresie egzekucji
z wynagrodzenia za pracę (będącej przecież zasadniczym źródłem wpływów
z egzekucji) rok do roku spada. Taki stan rzeczy zachodzi pomimo tego, że w skali
makroekonomicznej odnotowuje się rekordowo niskie bezrobocie oraz znaczący wzrost
wynagrodzeń. Stały i znaczący wzrost płacy minimalnej, jakkolwiek korzystny
z perspektywy makroekonomicznej, stwarza ryzyko poważnych zaburzeń
w przymusowym dochodzeniu świadczeń pieniężnych, skoro kwota wolna od zajęcia
w egzekucji z wynagrodzenia za pracę i z innych świadczeń powtarzających się, których
celem jest zapewnienie utrzymania albo stanowiących jedyne źródło dochodu dłużnika
(art. 833 § 21 k.p.c.), a także w egzekucji z rachunków bankowych, jest powiązana
z wysokością minimalnego wynagrodzenia za pracę.
-- 2 of 3 --
Obowiązujące rozwiązania przestają więc realizować pierwotnie cele związane ze
zwolnieniem od zajęcia płacy minimalnej. Powoduje to, że osoby niewywiązujące się ze
swych zobowiązań i doprowadzające do wszczęcia egzekucji przeciwko nim, przy tak
wysokim poziomie ochrony, są w sytuacji uprzywilejowanej wobec pozostałych osób
utrzymujących się z minimalnego wynagrodzenia, które dobrowolnie ponoszą koszty
obsługi zaciągniętych zobowiązań (mając mniej dochodu rozporządzalnego na pozostałe
wydatki).
Mając na względzie powyższe, zainicjowanie dyskusji co do zmian w systemie ograniczeń
egzekucji jest celowe i pożądane – nie tylko z punktu widzenia wierzycieli i zwiększenia
efektywności egzekucji, lecz – co najważniejsze – również z perspektywy zasad równości
i sprawiedliwości społecznej. Pośrednio może to również wpłynąć pozytywnie na interesy
fiskalne państwa i całą gospodarkę. Nowe przepisy powinny z jednej strony
zagwarantować dłużnikowi środki pozwalające na zaspokojenie podstawowych potrzeb,
z drugiej zaś – pozwalać na skuteczną egzekucję roszczenia stwierdzonego tytułem
wykonawczym w przypadku braku jego dobrowolnego spełnienia przez dłużnika.
Proporcje między powyższymi sprzecznymi wartościami niewątpliwe ulegały zachwianiu
w warunkach dynamicznego wzrostu wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę.
Na tle wskazanej argumentacji uprzejmie informuję, że w Ministerstwie Pracy, Rodziny
i Polityki Społecznej obecnie trwają prace związane z wypracowaniem stosownych
rozwiązań mających na celu implementację do polskiego porządku prawnego wymogów
przewidzianych w dyrektywie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2022/2041 z dnia 19
października 2022 r. w sprawie adekwatnych wynagrodzeń minimalnych w UE. W trakcie
podjętych prac legislacyjnych analizowana jest także kwestia zakresu potrąceń
z wynagrodzenia.
Z wyrazami szacunku
Zuzanna Rudzińska-Bluszcz
Podsekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
-- 3 of 3 --
kontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
Podsekretarz Stanu
Zuzanna Rudzińska-Bluszcz
BK-VII.0520.53.2024
Warszawa, 14 marca 2024 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 1316 złożoną przez Pana Posła Lucjana Marka Pietrzczyka
w sprawie podjęcia inicjatywy ustawodawczej w zakresie zmiany ustaw Kodeksu
postępowania cywilnego, Kodeksu pracy, ustawy o postępowaniu egzekucyjnym
w administracji i innych powiązanych tematycznie, w porozumieniu z Ministrą Rodziny,
Pracy i Polityki Społecznej oraz Ministrem Finansów, uprzejmie przedstawiam, co
następuje.
Zakres egzekucji z wynagrodzenia za pracę należności innych niż alimentacyjne,
uregulowany został w ustawie z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz. U. z 2023 r.
poz. 1465 – k.p.) – zob. art. 833 k.p.c.1 oraz art. 87, 871 k.p.
Zgodnie z art. 871 § 1 pkt 1 k.p. wolna od potrąceń przy egzekwowaniu należności innych
niż alimentacyjne, zasadniczo pozostaje kwota wynagrodzenia za pracę w wysokości
minimalnego wynagrodzenia za pracę, ustalanego na podstawie odrębnych przepisów,
przysługującego pracownikom zatrudnionym w pełnym wymiarze czasu pracy, po
odliczeniu składek na ubezpieczenia społeczne, zaliczki na podatek dochodowy od osób
fizycznych oraz wpłat dokonywanych do pracowniczego planu kapitałowego, jeżeli
pracownik nie zrezygnował z ich dokonywania. Przywołany przepis ma charakter socjalny,
pełni funkcję ochronną i jest instrumentem zabezpieczającym materialne interesy
pracowników. Jest także wyrazem funkcji alimentacyjnej wynagrodzenia za pracę, które
stanowi źródło utrzymania pracownika i jego rodziny.
W polskim systemie prawnym kategoria minimalnego wynagrodzenia stanowi ważne
prawo ekonomiczne i socjalne, jest również ważną kategorią polityki społeczno-
gospodarczej. Warto nadmienić, że w myśl art. 13 k.p. pracownik ma prawo do godziwego
wynagrodzenia za pracę. Warunki realizacji tego prawa określają przepisy prawa pracy
oraz polityka państwa w dziedzinie płac, w szczególności poprzez ustalanie minimalnego
wynagrodzenia za pracę. W celu zabezpieczenia minimum płacowego ustalany jest
minimalny poziom wynagrodzenia pracownika zatrudnionego w pełnym wymiarze czasu
1 Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. z 2023 r., poz. 1550 z
późn. zm.).
-- 1 of 3 --
pracy na warunkach wynikających z przepisów ustawy z dnia 10 października 2002 r.
o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (Dz. U. z 2020 r., poz. 2207, z późn. zm.).
Niezależnie od powyższego, postulat zmian legislacyjnych, mających na celu umożliwienie
prowadzenia egzekucji sądowej oraz administracyjnej należności innych niż alimentacyjne
z minimalnego wynagrodzenia za pracę na analogicznych zasadach, jak obowiązujące
w odniesieniu do świadczeń emerytalno-rentowych (tj. w wysokości 25 % wartości
minimalnego wynagrodzenia za pracę), wydaje się warty rozważenia.
Ze sprawozdań statystycznych MS-Kom23 wynika m.in. wartość dokonanych dorocznie
zajęć (w tym także zajęć wynagrodzenia za pracę) oraz efektywność egzekucji. Jak
wskazano w tych zestawieniach, w 2019 r. dokonano 1.603.466 zajęć wynagrodzenia za
pracę, wskutek których wyegzekwowano kwotę 2.832.059.867 zł. Natomiast w 2020 r. na
podstawie 1.574.547 zajęć wynagrodzenia za pracę uzyskano jedynie kwotę
1.977.647.551 zł. W 2021 r. dał się zauważyć nieznaczny trend wzrostowy – bowiem na
1.677.452 zajęć wynagrodzenia za pracę, zdołano wyegzekwować należności o łącznej
wartości 2.083.338.340 zł. W 2022 r. dokonano 1.617.885 zajęć wynagrodzenia za pracę,
co pozwoliło na wyegzekwowanie kwoty 2.206.558.364 zł. Warto odwołać się także do
liczb bezwzględnych. W tym kontekście wskazać należy, co następuje:
- w 2020 r. komornicy wyegzekwowali należności ogółem w kwocie 9.223.169.705 zł.,
z czego w ramach egzekucję z wynagrodzenia za pracę odzyskano 1.977.647.551 zł., tj.
21,44 %;
- w 2021 r. na łączną sumę 10.641.955.841 zł. wyegzekwowanych kwot,
z wynagrodzenia za pracę zdołano odzyskać 2.083.338.340 zł., tj. 19,58 %;
- w 2022 r. natomiast, odzyskana ogółem przez komorników kwota wyniosła
11.678.477.556 zł., w tym kwota wyegzekwowana z wynagrodzenia za pracę wyniosła
2.206.558.364 zł, tj. 18,89 %.
Tym samym uzasadnione jest twierdzenie, że skuteczność kwotowa w zakresie egzekucji
z wynagrodzenia za pracę (będącej przecież zasadniczym źródłem wpływów
z egzekucji) rok do roku spada. Taki stan rzeczy zachodzi pomimo tego, że w skali
makroekonomicznej odnotowuje się rekordowo niskie bezrobocie oraz znaczący wzrost
wynagrodzeń. Stały i znaczący wzrost płacy minimalnej, jakkolwiek korzystny
z perspektywy makroekonomicznej, stwarza ryzyko poważnych zaburzeń
w przymusowym dochodzeniu świadczeń pieniężnych, skoro kwota wolna od zajęcia
w egzekucji z wynagrodzenia za pracę i z innych świadczeń powtarzających się, których
celem jest zapewnienie utrzymania albo stanowiących jedyne źródło dochodu dłużnika
(art. 833 § 21 k.p.c.), a także w egzekucji z rachunków bankowych, jest powiązana
z wysokością minimalnego wynagrodzenia za pracę.
-- 2 of 3 --
Obowiązujące rozwiązania przestają więc realizować pierwotnie cele związane ze
zwolnieniem od zajęcia płacy minimalnej. Powoduje to, że osoby niewywiązujące się ze
swych zobowiązań i doprowadzające do wszczęcia egzekucji przeciwko nim, przy tak
wysokim poziomie ochrony, są w sytuacji uprzywilejowanej wobec pozostałych osób
utrzymujących się z minimalnego wynagrodzenia, które dobrowolnie ponoszą koszty
obsługi zaciągniętych zobowiązań (mając mniej dochodu rozporządzalnego na pozostałe
wydatki).
Mając na względzie powyższe, zainicjowanie dyskusji co do zmian w systemie ograniczeń
egzekucji jest celowe i pożądane – nie tylko z punktu widzenia wierzycieli i zwiększenia
efektywności egzekucji, lecz – co najważniejsze – również z perspektywy zasad równości
i sprawiedliwości społecznej. Pośrednio może to również wpłynąć pozytywnie na interesy
fiskalne państwa i całą gospodarkę. Nowe przepisy powinny z jednej strony
zagwarantować dłużnikowi środki pozwalające na zaspokojenie podstawowych potrzeb,
z drugiej zaś – pozwalać na skuteczną egzekucję roszczenia stwierdzonego tytułem
wykonawczym w przypadku braku jego dobrowolnego spełnienia przez dłużnika.
Proporcje między powyższymi sprzecznymi wartościami niewątpliwe ulegały zachwianiu
w warunkach dynamicznego wzrostu wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę.
Na tle wskazanej argumentacji uprzejmie informuję, że w Ministerstwie Pracy, Rodziny
i Polityki Społecznej obecnie trwają prace związane z wypracowaniem stosownych
rozwiązań mających na celu implementację do polskiego porządku prawnego wymogów
przewidzianych w dyrektywie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2022/2041 z dnia 19
października 2022 r. w sprawie adekwatnych wynagrodzeń minimalnych w UE. W trakcie
podjętych prac legislacyjnych analizowana jest także kwestia zakresu potrąceń
z wynagrodzenia.
Z wyrazami szacunku
Zuzanna Rudzińska-Bluszcz
Podsekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
-- 3 of 3 --