Interpelacja w sprawie wsparcia przedsiębiorczości kobiet w Polsce
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 13155
do ministra finansów i gospodarki
w sprawie wsparcia przedsiębiorczości kobiet w Polsce
Zgłaszający: Katarzyna Matusik-Lipiec, Magdalena Łośko, Iwona Małgorzata Krawczyk, Alicja Łuczak, Iwona Hartwich
Data wpływu: 27-10-2025
Szanowny Panie Ministrze,
wsparcie przedsiębiorczości kobiet stanowi istotny element polityki zarówno gospodarczej, jak i równościowej. Zwiększanie udziału kobiet w sektorze mikro-, małych i średnich przedsiębiorstw (MŚP) przyczynia się do rozwoju gospodarczego, tworzenia miejsc pracy oraz wzrostu aktywności zawodowej kobiet.
Według danych Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEIDG) na początku 2023 roku kobiety prowadziły ok. 940 tys. jednoosobowych działalności gospodarczych, co stanowiło ok. 34% wszystkich jednoosobowych działalności w Polsce.
Badaczki ze Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w opublikowanej w 2023 r. pracy „Determinants of female entrepreneurship in Poland” wskazują, że kobiety odraczają decyzję o założeniu firmy z powodu braku kapitału, obaw, niedostatku doświadczenia, a także trudności w łączeniu obowiązków rodzinnych i zawodowych. Do najczęściej wskazywanych barier należą: brak czasu (wynikający z obowiązków opiekuńczych), ograniczony dostęp do kapitału, a także trudności w korzystaniu z sieci biznesowych i mentoringu.
Działania na rzecz przedsiębiorczości kobiet są istotne nie tylko dla rozwoju gospodarczego, ale również dla równowagi na rynku pracy, pełniejszego wykorzystania potencjału ludzkiego i wspierania modelu łączenia ról zawodowych i rodzinnych w społeczeństwie.
W związku z powyższym proszę Pana Ministra o odpowiedź na następujące pytania:
Jakie programy i instrumenty wsparcia przedsiębiorczości kobiet zostały uruchomione w latach 2023–2025 i jaka była liczba kobiet, które z nich skorzystały (w tym liczba firm założonych lub rozwiniętych dzięki tym programom)?
Jaki odsetek beneficjentów tych programów stanowiły właścicielki firm z sektora MŚP oraz kobiety prowadzące działalność w regionach słabiej rozwiniętych?
Czy Ministerstwo Rozwoju i Technologii dysponuje analizami lub raportami dotyczącymi barier, z jakimi mierzą się kobiety prowadzące działalność gospodarczą (np. finansowych, organizacyjnych, związanych z obowiązkami rodzinnymi)?
Jakie działania planowane są w kolejnych latach w celu ograniczenia lub usunięcia tych barier oraz wspierania rozwoju przedsiębiorczości kobiet w Polsce?
Z poważaniem
Sekretarz stanu Michał Jaros
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 9 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (17)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (14)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
28386 znakówZnak pisma: DMP-VII.054.5.2025
Warszawa, 22 grudnia 2025 r.
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: interpelacji nr 13155 złożonej przez Posłanki Panią Katarzynę Matusik-Lipiec,
Panią Magdalenę Łośko, Panią Iwonę Małgorzatę Krawczyk, Panią Alicję Łuczak oraz Panią
Iwonę Hartwich w sprawie wsparcia przedsiębiorczości kobiet w Polsce
Szanowny Panie Marszałku,
przekazuję odpowiedź na interpelację nr 13155 złożoną przez grupę Pań Posłanek
w sprawie wsparcia przedsiębiorczości kobiet w Polsce, przygotowaną przez Ministerstwo
Rozwoju i Technologii (MRiT) we współpracy z Ministerstwem Rodziny, Pracy i Polityki
Społecznej oraz Ministerstwem Funduszy i Polityki Regionalnej.
Należy podkreślić, że w Polsce istnieją liczne rozwiązania wspierające przedsiębiorczość,
które są dostępne dla wszystkich zainteresowanych.
Bieżącym wsparciem przedsiębiorczości zajmują się instytucje rozwoju Grupy PFR
(w tym PARP, BGK, ARP) oraz urzędy pracy. Wsparcie może być udzielone w różnych
formach, np. w postaci szkoleń, doradztwa czy finansowania. Przedsiębiorcy mogą
skorzystać z portalu biznes.gov.pl, na którym są dostępne informacje na temat
prowadzenia działalności gospodarczej. W ramach portalu działa Centrum Pomocy
Przedsiębiorcy - punkt informacyjny, w którym eksperci Centrum służą pomocą.
Funkcjonuje również Akademia PARP, która powstała w celu szerzenia wiedzy
o prowadzeniu działalności gospodarczej. Akademia PARP to bezpłatne kursy
e-learningowe dla osób chcących założyć lub prowadzących działalność gospodarczą,
a także dla wszystkich osób pragnących zwiększyć swoje kompetencje. Kursy są
prowadzone w pięciu obszarach: finanse, marketing, prawo, zarządzanie i kompetencje
osobiste. W celu skorzystania z dostępnej oferty szkoleń wystarczy zarejestrować się
na stronie poprzez podanie adresu e-mail, imienia, nazwiska i utworzenia hasła. Oferta
Akademii jest systematycznie uzupełniania o nowe kursy.
Warto również odnotować, że PARP dodatkowo prowadzi działania ukierunkowane na
wsparcie przedsiębiorczości kobiet w ramach inicjatywy Cross EU Women Business
Angels1.
O wsparcie doradcze można zwracać się również do polskich ośrodków Europejskiej Sieci
Przedsiębiorczości (EEN). Eksperci EEN pomagają w znalezieniu partnerów biznesowych,
organizują wyjazdy w ramach giełd kooperacyjnych i misji handlowych na całym świecie.
1 Por. https://www.parp.gov.pl/component/site/site/cross-eu-wba#kto
-- 1 of 10 --
2
EEN wspiera MŚP w dostępie do zamówień publicznych, oferuje pomoc w poszukiwaniu
ofert, doradztwo w procesie przetargowym oraz wsparcie w nawiązywaniu kontaktów z
zamawiającymi. Eksperci EEN udzielają wsparcia w zakresie zielonej i cyfrowej
transformacji. EEN zapewnia, m.in. doradztwo ds. zrównoważonego rozwoju. Obejmuje to
audyt w zakresie podejścia ESG, audyt energetyczny, audyt procesów i przygotowanie
firmy do wdrożenia gospodarki o obiegu zamkniętym, obliczanie śladu węglowego
przedsiębiorstwa, ocenę firmy w kontekście taksonomii, wsparcie przy tworzeniu strategii.
W Polsce mamy 27 ośrodków EEN rozlokowanych na terenie całego kraju i zgrupowanych
w 4 konsorcjach.
Wszystkim podmiotom (instytucjom finansowym, przedsiębiorcom) zainteresowanym
informacjami na temat preferencyjnego finansowania ze środków unijnych wsparcia
udziela Krajowy Punkt Kontaktowy ds. Instrumentów Finansowych Programów Unii
Europejskiej (KPK) przy Związku Banków Polskich. Szczególnie ważnym programem jest
program InvestEU, który obejmuje m.in. wsparcie zwrotne stanowiące zachętę do
inwestycji i poszukiwania nowych możliwości rozwoju. Program umożliwia partnerom
inwestycyjnym podjęcie większego ryzyka i wspieranie projektów, z których w innym
przypadku mogliby zrezygnować.
Poniżej przedstawiamy szczegółowe informacje stanowiące odpowiedź na pytania zawarte
w interpelacji:
Informacje dotyczące wspierania przedsiębiorczości w ramach programów finansowanych
ze środków budżetu państwa
Zadania państwa w zakresie aktywności zawodowej, wspierania zatrudnienia, w tym
wspierania przedsiębiorczości wśród osób bezrobotnych, także kobiet, określa ustawa
z dnia 20 marca 2025 r. o rynku pracy i służbach zatrudnienia (Dz. U. poz. 620), zwana
dalej ustawą o rynku pracy, której przepisy weszły w życie 1 czerwca 2025 r. zastępując
regulacje ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku
pracy (Dz. U. z 2025 r. poz. 214).
Ustawa o rynku pracy ma zastosowanie m.in. do osób bezrobotnych, w tym bezrobotnych
kobiet, zarejestrowanych w powiatowych urzędach pracy właściwych ze względu
na miejsce ich zamieszkania. Status osoby bezrobotnej uprawnia do ubiegania się
o wsparcie przy zakładaniu działalności gospodarczej. Jedną z jego form jest przyznanie
jednorazowych środków na podjęcie działalności gospodarczej, w tym na pokrycie
kosztów pomocy prawnej, konsultacji i doradztwa związanych z jej podjęciem.
Maksymalna wysokość dofinansowania równa jest 6-krotności przeciętnego
wynagrodzenia (od 9 września 2025 r. jest to ok. 52,4 tys. zł).
Minister właściwy do spraw pracy dysponuje danymi nt. wyrejestrowań osób
bezrobotnych z ewidencji urzędów pracy, w tym wyrejestrowań spowodowanych
podejmowaniem subsydiowanej i niesubsydiowanej działalności gospodarczej. Z danych
tych wynika, że:
w 2023 roku z powodu podjęcia niesubsydiowanej działalności gospodarczej
z rejestrów bezrobotnych wyrejestrowano 24,2 tys. osób, w tym 8,8 tys. kobiet
(kobiety stanowiły 36,5% wyrejestrowanych z tego powodu), natomiast z powodu
-- 2 of 10 --
3
podjęcia subsydiowanej działalności gospodarczej wyrejestrowano 32,6 tys. osób
bezrobotnych, w tym 14,8 tys. kobiet (kobiety stanowiły 45,6% wyrejestrowanych
z tego powodu bezrobotnych);
w 2024 roku z powodu podjęcia niesubsydiowanej działalności gospodarczej
wyrejestrowano 26 tys. bezrobotnych, w tym 9,4 tys. kobiet (36,1%), natomiast
z powodu podjęcia subsydiowanej działalności wyrejestrowano 33,1 tys.
bezrobotnych, w tym 14,6 tys. kobiet (44%);
między styczniem a wrześniem br. niesubsydiowaną działalność gospodarczą
podjęło 21,5 tys. bezrobotnych, w tym 7,6 tys. kobiet (35,6%), natomiast
subsydiowaną działalność rozpoczęło 20,1 tys. bezrobotnych, w tym 8,8 tys.
kobiet (kobiety stanowiły 43,6% wyrejestrowanych z tego powodu bezrobotnych).
Z przywołanych statystyk wynika, że bezrobotni mężczyźni częściej niż bezrobotne
kobiety podejmują działalność gospodarczą, przy czym udział kobiet w grupie osób
wyrejestrowywanych z tego powodu utrzymuje się na stabilnym poziomie. Udział kobiet
był jednocześnie wyższy wśród wyrejestrowywanych z powodu podjęcia subsydiowanej
niż niesubsydiowanej działalności, co pokazuje jak istotne jest wspieranie
przedsiębiorczości kobiet.
Należy zaznaczyć, że z perspektywy wspierania przedsiębiorczości istotne jest nie tylko
przyznawanie środków na podjęcie działalności gospodarczej, ale też umożliwienie
zdobywania umiejętności przydatnych w jej prowadzeniu. Urzędy pracy mogą sfinansować
osobom bezrobotnym i poszukującym pracy koszty szkolenia, również we wskazanym
obszarze, do wysokości 300% przeciętnego wynagrodzenia. Kobiety biorące udział
w szkoleniu, posiadające status osób bezrobotnych, otrzymują co miesiąc stypendium
równe 120% zasiłku dla bezrobotnych, jeżeli miesięczny wymiar godzin szkolenia wynosi
co najmniej 150 godzin. W przypadku niższego miesięcznego wymiaru godzin wysokość
stypendium ustala się proporcjonalnie, przy czym nie może być ono niższe niż 20% zasiłku.
Co roku szkolenia podejmuje ok. 30 tys. bezrobotnych, wśród których kobiety stanowią
ok 40%. Kobiety, które prowadzą już działalność gospodarczą, mogą ubiegać się
w powiatowych urzędach pracy o środki finansowe na szkolenia i inne formy kształcenia
ustawicznego w ramach Krajowego Funduszu Szkoleniowego (KFS). Od 1 stycznia 2026 r.
wnioski o środki KFS będą mogły składać podmioty, które w okresie co najmniej
6 miesięcy bezpośrednio poprzedzających dzień złożenia wniosku opłacały składki
na Fundusz Pracy lub są zwolnione z ich opłacania z mocy prawa. Ze środków KFS będą
też mogły być finansowane koszty związane z kształceniem ustawicznym pracowników,
pracodawców, osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą oraz osób
świadczących usługi na podstawie umów cywilnoprawnych.
W latach 2023-2025 starostowie powiatów mogli wnioskować o środki rezerwy Funduszu
Pracy (FP) na finansowanie programów aktywizacji zawodowej długotrwale bezrobotnych
kobiet. Dane dotyczące złożonych wniosków przedstawiają się następująco:
za rok 2023 kwota przyznanych środków FP to 5 146 697,46 zł, przy wydatkach
rzędu 3 898 596,91 zł i 226 uczestniczkach programu;
za rok 2024 kwota przyznanych środków FP to 6 217 729,00 zł, przy wydatkach
rzędu 4 977 325,34 zł i 379 uczestniczkach programu;
za rok 2025 (według stanu na 5 listopada 2025) kwota przyznanych środków
to 798 314,68 zł. Dane o wydatkach i liczbie uczestników będą dostępne
w II połowie 2026 r.
-- 3 of 10 --
4
W ramach realizowanych programów finansowane były takie formy pomocy, jak: staże,
szkolenia, dofinansowanie podjęcia działalności gospodarczej czy refundacja kosztów
wyposażenia lub doposażenia stanowiska pracy.
Należy podkreślić, że minister właściwy do spraw pracy nie przyznaje i nie przekazuje
urzędom pracy środków na poszczególne formy pomocy, takie jak dofinansowanie
podjęcia działalności gospodarczej czy refundacja kosztów wyposażenia lub doposażenia
stanowiska pracy, lecz na programy aktywizacji zawodowej osób bezrobotnych oraz
poszukujących pracy opracowywane przez urzędy pracy zawierające formy pomocy.
Bezrobotne kobiety mogą korzystać również z działań aktywizacyjnych prowadzonych
przez urzędy pracy w ramach środków (limitów) Funduszu Pracy przyznawanych w danym
roku budżetowym na finansowanie aktywności zawodowej, wspieranie zatrudnienia oraz
rynku pracy.
Ponadto, w ramach Rządowego Programu „Pierwszy biznes – Wsparcie w starcie”,
z pożyczek na założenie działalności gospodarczej skorzystało w latach 2023 – 2025
(według stanu na 30 września 2025) 1316 kobiet uczestniczących w programie. Kwota
udzielonych im w jego ramach pożyczek to 144 423 985,91 zł.
Kierownictwo Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej monitoruje ograniczenia
w dostępie do rynku pracy, z jakimi mierzą się kobiety w Polsce. Zgodnie z danymi
Głównego Urzędu Statystycznego bierność zawodowa dotyczy 2 094 tys. kobiet w wieku
produkcyjnym (stanowią one 54,9% osób biernych zawodowo w wieku produkcyjnym).
Do głównych przyczyn bierności zawodowej kobiet należą:
obowiązki rodzinne i związane z prowadzeniem domu (662 tys. kobiet);
nauka, uzupełnianie kwalifikacji (637 tys. kobiet);
choroba, niepełnoprawność (338 tys. kobiet).
Najważniejsza bariera w dostępie kobiet do rynku pracy (obowiązki rodzinne i związane
z prowadzeniem domu) dotyczy zaledwie 59 tys. biernych zawodowo mężczyzn w wieku
produkcyjnym.
Należy podkreślić, że polski rynek pracy charakteryzuje wysoką liczbą osób pracujących
na własny rachunek - zgodnie z danymi GUS w maju 2025 roku było ich 3 116 tys.
(wobec 11 854 tys. pracowników najemnych). Z tej grupy 1 177,113 tys. stanowią kobiety
(16,55% z 7 112, 780 tys. ogółu kobiet pracujących w gospodarce narodowej).
Informacje dotyczące wspierania przedsiębiorczości w ramach programów finansowanych
ze środków funduszy europejskich, w perspektywie finansowej 2021-2027.
W ramach Polityki Spójności UE Polska ma do dyspozycji ok. 76,5 mld euro na realizację
projektów w różnych obszarach, m.in. zielonej transformacji, cyfryzacji, innowacji
i gospodarki, infrastruktury, transportu, spójności społecznej, rynku pracy i edukacji.
Wspieranie rozwoju przedsiębiorczości i samozatrudnienia jest jednym z istotnych
obszarów polityki spójności i ma to swoje odzwierciedlenie w działaniach realizowanych
w poszczególnych programach zarządzanych przez Ministerstwo Funduszy i Polityki
Regionalnej, jak również wdrażanych w programach regionalnych zarządzanych przez
samorządy województw. Kobiety, które chcą założyć własną firmę albo już prowadzące
własną działalność gospodarczą mają równy dostęp do działań i naborów realizowanych
w programach finansowanych ze środków unijnych.
-- 4 of 10 --
5
W Programie Fundusze Europejskie dla Rozwoju Społecznego 2021‑2027 (FERS)
realizowane jest działanie, w ramach którego udzielane są pożyczki na założenie własnej
działalności gospodarczej. Jest to narzędzie wprost ukierunkowane na promocję
przedsiębiorczości, dedykowane do szerokiego grona odbiorców. Z tego wsparcia mogą
skorzystać nie tylko osoby pozostające bez pracy, ale także osoby pracujące, planujące
założenie własnej działalności gospodarczej czy studenci ostatnich lat studiów. Oczywiście
kobiety na zasadach ogólnych mogą się również ubiegać o środki na założenie własnej
firmy. Wsparcie to realizowane jest w ramach rządowego programu „Wsparcie w starcie”,
które zostało doinwestowane środkami Europejskiego Funduszu Społecznego. Było
to jedno z pierwszych działań uruchomionych w Programie i na ten cel, do 2029 r.
przeznaczone zostanie blisko 700 mln zł. Jedna osoba może uzyskać pożyczkę
do 20-krotności przeciętnego wynagrodzenia. Dodatkowo, oprócz preferencyjnego
oprocentowania, osoby bezrobotne korzystające z pożyczki mogą skorzystać z jej
częściowego umorzenia, co dotychczas nie było możliwe. Za realizację tego działania
odpowiada Bank Gospodarstwa Krajowego, który wybiera operatorów udzielających
pożyczki. Z danych które posiadamy, wynika, że do tej pory udzielono 2382 pożyczek
na łączną kwotę 271 mln zł. Wsparcie w tym działaniu otrzymało 1039 kobiet na kwotę
ponad 116 mln zł. Działanie to jest realizowane w sposób ciągły, a na stronie banku można
sprawdzić jacy operatorzy udzielają pożyczek.
Kobiety zarejestrowane jako bezrobotne mogą się również ubiegać o bezzwrotne środki
na założenie własnej firmy w ramach projektów powiatowych urzędów pracy, które
również są dofinansowane ze środków UE w programach regionalnych. W ramach tego
działania można się ubiegać o dotację w maksymalnej wysokości około 54 tys. zł
(6-krotność przeciętnego wynagrodzenia), a za realizację tych działań odpowiadają
Powiatowe Urzędy Pracy w całym kraju. Jest to działanie ciągłe realizowane przez cały
okres programowania.
Jak wskazano w interpelacji jedną z barier wymienianych przez kobiety przy zakładaniu
firm jest brak doświadczenia. W Programie FERS oferujemy w związku z tym możliwość
realizacji i sfinansowania działań szkoleniowo-doradczych dla przedsiębiorców. Na ten cel
przewidziano blisko 1,1 mld zł. Wsparcie pracowników i przedsiębiorstw nadzoruje PARP i
jest ono skierowane do przedsiębiorców z całej Polski. Wsparcie to realizowane jest
z wykorzystaniem Bazy Usług Rozwojowych poprzez szkolenia, doradztwo, wparcie
w formie studiów podyplomowych, coachingu i innych form usług rozwojowych,
w obszarach kluczowych dla rozwoju społeczno-gospodarczego kraju. Jego celem
jest podniesienie kompetencji pracowników w związku z wyzwaniami, jakie stawia przed
nami niskoemisyjność i gospodarka o obiegu zamkniętym, czy trendy demograficzne, które
wymuszają zmianę w zarządzaniu zespołem pracowników. Realizowane są także działania
szkoleniowe i doradcze dla przedsiębiorstw, związane z wdrożeniem Europejskiego Aktu
o Dostępności oraz w zakresie radzenia sobie w okresowych trudnościach. Ponadto,
w 2026 r. planowane jest uruchomienie szkoleń i doradztwa dla przedsiębiorstw
związanych z automatyzacją i nowymi technologiami. Wszystkie informacje o tym,
jakie są możliwości skorzystania ze szkoleń, są dostępne na stronie PARP.
W Programie Fundusze Europejskie dla Polski Wschodniej 2021-2027 (FEPW)
zaplanowano ukierunkowane wsparcie kobiet poprzez wydzielenie dedykowanej alokacji
w wysokości 60 mln zł, w ramach działania dotyczącego wzornictwa w MŚP (Działanie
1.4). Jest to kompleksowe wsparcie, które pozwoli przedsiębiorstwom zarządzanym przez
kobiety podnieść innowacyjność i konkurencyjność firmy poprzez wykorzystanie
procesów wzorniczych do zwiększenia atrakcyjności oferowanych produktów i usług.
-- 5 of 10 --
6
Środki zostaną przeznaczone na przeprowadzenie audytu wzorniczego (tj. całościowej
analizy działalności przedsiębiorcy pod względem potencjału i potrzeb wzorniczych),
opracowanie strategii wzorniczej oraz wdrożenie tej strategii, tj. przeprowadzenie działań
z wykorzystaniem projektowania wzorniczego, których rezultatem będzie wprowadzenie
na rynek innowacji.
Nabór wniosków o dofinansowanie, dedykowany przedsiębiorczym kobietom już się odbył
w tym roku i prowadziła go Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości. O dofinansowanie
mogły się ubiegać MŚP prowadzące działalność na terenie Polski Wschodniej
tj. województw: lubelskiego, podkarpackiego, podlaskiego, świętokrzyskiego, warmińsko-
mazurskiego lub mazowieckiego regionalnego (z wyłączeniem regionu stołecznego, czyli
m. st. Warszawy oraz następujących powiatów: grodziski, legionowski, miński,
nowodworski, otwocki, piaseczyński, pruszkowski, warszawski - zachodni i wołomiński).
W naborze wpłynęły 234 wnioski o dofinansowanie na łączną kwotę ponad 374 mln zł.
Obecnie trwa ocena złożonych projektów. Ponadto w ramach tego Programu realizowane
jest również działanie wspierające powstawanie i rozwój start-upów w makroregionie
Polski Wschodniej (działanie 1.1 platformy startowe dla nowych pomysłów), z którego
również korzystają kobiety. Jego celem jest pomoc osobom z innowacyjnym pomysłem
biznesowym przy założeniu firmy, rozwijaniu jej i wprowadzaniu produktu lub usługi
na rynek.
Działanie to ma charakter kompleksowy i składa się z 2 etapów: inkubacji i dotacji.
Najpierw osoba z pomysłem trafia do tzw. platformy startowej (inkubatora), gdzie przez
kilka miesięcy otrzymuje: mentoring i doradztwo biznesowe, szkolenia z zarządzania,
marketingu, sprzedaży, pomoc ekspertów w dopracowaniu pomysłu i modelu
biznesowego, wsparcie techniczne i prawne przy zakładaniu firmy. Następnie taka osoba
może ubiegać się o dotację do ok. 600 000 zł na: rozwój działalności gospodarczej,
testowanie produktu, pierwszą produkcję lub sprzedaż, zakup sprzętu i oprogramowania.
Nabór na te działania realizowany jest od 2024 r. (w 2025 r. roku również
przeprowadzono jeden nabór). W tym działaniu na 52 wybrane do dofinansowania
projekty, kobiety prowadzące działalność gospodarczą lub reprezentujące firmę
występowały w 16 wnioskach (31% przypadków).
W Programie Fundusze Europejskie dla Nowoczesnej Gospodarski 2021-2027 (FENG)
nie ma działań wyłącznie dedykowanych przedsiębiorczym kobietom. Jednakże,
Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej wychodząc naprzeciw postulatom organizacji
pozarządowych, czy partnerów społeczno-gospodarczych wprowadziło kryteria
premiujące kobiety prowadzące firmy podczas finalnego etapu oceny projektów.
Preferencje takie zastosowano między innymi w działaniu, gdzie można otrzymać wsparcie
na prace badawczo-rozwojowe i wdrożenia innowacji w przedsiębiorstwach (działanie 1.1
Ścieżka smart). Celem tego działania jest rozwijanie i wzmacnianie zdolności badawczych
i innowacyjnych przedsiębiorstw – tak, by mogły one lepiej reagować na wyzwania
współczesnej gospodarki, a także wspieranie transformacji przedsiębiorstw w kierunku:
cyfryzacji, zielonej gospodarki, internacjonalizacji oraz podnoszenia kompetencji kadr.
Nabór w ramach tego działania był prowadzony od lipca do września br. i obecnie trwa
ocena wniosków.
Przykładem kolejnego działania, gdzie z powodzeniem mogą aplikować kobiety
prowadzące działalność gospodarczą jest kredyt ekologiczny (działanie 3.1).
Jest to instrument finansowy przeznaczony dla przedsiębiorstw, który umożliwia
finansowanie inwestycji pro‑ekologicznych i energooszczędnych. Celem tego działania jest
-- 6 of 10 --
7
wspieranie transformacji przedsiębiorstw w kierunku lepszej efektywności energetycznej
i ekologicznych źródeł energii. W ramach tego działania ogłoszony został czwarty nabór
wniosków, który trwa do 8 stycznia 2026 r.
Kolejnym przykładem działania, gdzie premiowany jest fakt, że dana firma jest
prowadzona przez kobietę jest działanie ukierunkowane na promocję marki
innowacyjnych MŚP (Działanie 02.25). Celem tego działania jest wzmocnienie
eksportowego potencjału MŚP, poprzez promocję marki produktowej, udział w targach,
konferencjach, ekspansję zagraniczną. Kobiety‑przedsiębiorczynie mogą wykorzystać ten
instrument do np. rozwoju własnej marki, udziału w targach zagranicznych, wzmocnienia
marketingu eksportowego. Nabór na te projekty był prowadzony w 2025 r.
Analizy/raporty dotyczące barier, z jakimi mierzą się kobiety prowadzące działalność.
Odnosząc się do kwestii analiz/raportów dotyczących barier, z jakimi mierzą się kobiety
prowadzące działalność gospodarczą uprzejmie informuję, że Ministerstwo Rozwoju i
Technologii w 2022 r. zleciło badanie, którego celem było pogłębienie wiedzy na temat
przedsiębiorczości kobiet w Polsce oraz istotnych w ich ocenie barier w prowadzeniu
działalności gospodarczej, a także stworzenie rekomendacji dla polityki państwa. Badanie
zostało zrealizowane przez pracownię badawczą EDBAD-Maciej Mroczek w X i XI 2022 r.,
a na jego potrzeby przeprowadzono analizę desk research oraz wykorzystano metody
ilościowe i jakościowe. Wnioski z badania zostały przedstawione w raporcie
zatytułowanym „Diagnoza przedsiębiorczości kobiet w Polsce 2022”. W publikacji
zdiagnozowano m.in. następujące bariery związane z rozpoczęciem i prowadzeniem
działalności gospodarczej:
bariery natury psychologicznej i mentalnej, posiadane zarówno przez same
kobiety, jak i ich rodziny i otoczenie;
niedostatek wiedzy na temat działań, jakie należy podjąć, aby założyć firmę,
wysokie koszty początkowe założenia firmy przy niepewnych dochodach oraz
brak jasnego pomysłu na biznes;
zmieniające się i niejasne przepisy dotyczące opodatkowania oraz prowadzenia
firmy, a także trudne początki działalności (pozyskanie pierwszych zleceń i
klientów).
Dodatkowo zdaniem MRiT na szczególną uwagę zasługuje projekt badawczy Global
Entrepreneurship Monitor. W skład polskiego zespołu badawczego wchodzą: Polska
Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości oraz Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach.
Raporty są cyklicznie publikowane przez PARP, ostatnia edycja badania pochodzi z 2025
roku2. Publikacje uwzględniają m.in. kwestię przedsiębiorczości kobiet i mężczyzn oraz
ekspercką ocenę warunków funkcjonowania i rozwoju firm w Polsce z punktu widzenia
kobiet.
2 https://www.parp.gov.pl/storage/publications/pdf/10-RAPORT-z-badania-GEM-polski-
WCAG3B_17092025.pdf
-- 7 of 10 --
8
Uwagę kobiecej przedsiębiorczości poświęcono w 2024 r. również w raporcie Polskiego
Instytutu Ekonomicznego („Biznes na wysokich obcasach”3).
Działania mające na celu ograniczenie lub usunięcie barier oraz wspieranie rozwoju
przedsiębiorczości kobiet w Polsce.
Ministerstwo Rozwoju i Technologii, w ramach działań wspierających szeroko rozumiany
rozwój mikroprzedsiębiorczości, podejmuje szereg inicjatyw służących ułatwieniu
prowadzenia działalności gospodarczej, obniżeniu kosztów funkcjonowania najmniejszych
firm oraz zwiększeniu elastyczności w podejmowaniu działalności zarobkowej. W
przeważającej większości inicjatywy te są kierowane do wszystkich przedsiębiorców, bez
względu na płeć osoby prowadzącej działalność.
W latach 2023-2025 przygotowano następujące rozwiązania, które mogą mieć znaczenie
dla kobiet podejmujących aktywność gospodarczą:
1. wakacje składkowe dla mikroprzedsiębiorców
Na mocy ustawy z dnia 9 maja 2024 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń
społecznych oraz niektórych innych ustaw od grudnia 2024 r. mikroprzedsiębiorcy mogą
skorzystać z tzw. wakacji składkowych, czyli możliwości zwolnienia z opłacania składek na
ubezpieczenie społeczne przez jeden wybrany miesiąc w roku.
Rozwiązania te adresowane są do przedsiębiorców, którzy:
w miesiącu kalendarzowym poprzedzającym miesiąc złożenia wniosku mieli
zgłoszonych do ubezpieczeń emerytalnego, rentowych i wypadkowego
lub ubezpieczenia zdrowotnego nie więcej niż dziesięciu ubezpieczonych
(w tym także siebie samych);
w ostatnich dwóch latach kalendarzowych poprzedzających rok złożenia wniosku
nie osiągnęli przychodu z pozarolniczej działalności gospodarczej lub co najmniej
jednym roku z dwóch ostatnich lat kalendarzowych poprzedzających rok złożenia
wniosku osiągnęli roczny przychód z pozarolniczej działalności gospodarczej
nieprzekraczający równowartości w złotych 2 milionów euro.
W okresie zwolnienia składki na własne ubezpieczenia społeczne (emerytalne, rentowe,
wypadkowe, chorobowe – jeśli zadeklarowane – oraz Fundusz Pracy i Fundusz
Solidarnościowy) są finansowane z budżetu państwa. Zwolnienie przysługuje od najniższej
obowiązującej podstawy wymiaru składek i udzielane jest w ramach pomocy de minimis.
Instrument ten stanowi istotne wsparcie dla mikroprzedsiębiorców, umożliwiając
im czasowe odciążenie finansowe bez utraty ciągłości ubezpieczeniowej. Rozwiązanie
to sprzyja stabilizacji najmniejszych firm, wspierając rozwój przedsiębiorczości, także
wśród kobiet, zwłaszcza prowadzących jednoosobową działalność w sektorach
wymagających elastyczności i dostosowania do sezonowego charakteru rynku.
2. zwiększenie limitu dla działalności nierejestrowanej (nierejestrowej,
nieewidencjonowanej)
Od 1 stycznia 2026 r., na mocy ustawy z dnia 25 lipca 2025 r. o zmianie niektórych ustaw
w celu uproszczenia procedur administracyjnych oraz wsparcia przedsiębiorczości
(Dz.U. 2025 poz. 1168), wprowadzona zostanie istotna zmiana dotycząca działalności
nierejestrowej (art. 5 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców).
Działalność nierejestrowa to forma aktywności zarobkowej, która spełnia przesłanki
działalności gospodarczej, lecz ze względu na niski poziom przychodów nie jest za taką
3 https://pie.net.pl/wp-content/uploads/2024/03/Biznes-na-obcasach.pdf
-- 8 of 10 --
9
uznawana. Prowadzenie działalności nierejestrowej nie wymaga uzyskania wpisu
do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej. Zgodnie z nowymi
przepisami, dotychczasowy miesięczny limit przychodów zostanie zastąpiony limitem
kwartalnym. Zmiana ta zwiększy dostępność działalności nierejestrowej, w szczególności
dla osób prowadzących działalność okazjonalną lub sezonową.
Obecnie przekroczenie miesięcznego limitu przychodów, wynoszącego 75% minimalnego
wynagrodzenia (tj. 3499,50 zł w 2025 r.), skutkuje obowiązkiem rejestracji działalności
gospodarczej. Po zmianach, działalność nierejestrowa nie będzie uznawana za działalność
gospodarczą, jeżeli przychód w żadnym kwartale roku kalendarzowego nie przekroczy
225% minimalnego wynagrodzenia, tj. 10 813,50 zł (przy minimalnym wynagrodzeniu w
wysokości 4806 zł).
Wprowadzenie kwartalnego limitu umożliwia bardziej elastyczne podejście
do nieregularnych form zarobkowania. Osoby świadczące usługi w okresach zwiększonego
popytu – np. w czasie wakacji lub świąt – będą mogły osiągać wyższe przychody bez
konieczności rejestracji działalności. Rozwiązanie to sprzyja rozwojowi
mikroprzedsiębiorczości, w tym wśród kobiet rozpoczynających aktywność zawodową
oraz osób testujących pomysł na własny biznes.
Zmiana wpisuje się w szerszy cel ustawy, jakim jest ograniczenie barier formalnych
oraz wspieranie przedsiębiorczości poprzez uproszczenie przepisów. Dzięki kwartalnemu
limitowi osoby prowadzące działalność nierejestrową zyskają większą swobodę
i przewidywalność w planowaniu działań zarobkowych, co może zachęcić kolejne osoby
do podejmowania aktywności gospodarczej.
Do dnia 30 czerwca 2023 r. limit przychodów dla działalności nierejestrowej wynosił 50%
minimalnego wynagrodzenia. Stopniowe podnoszenie tego progu – najpierw do 75%,
a obecnie zmiana sposobu jego ustalania z miesięcznego na kwartalny – wskazuje
na kierunek działań ustawodawcy, zmierzający do zwiększenia dostępności tej formy
aktywności. W szczególności umożliwia to podejmowanie legalnej, elastycznej
i niskokosztowej działalności zarobkowej przez osoby, które nie mogą prowadzić
działalności w sposób ciągły – w tym kobiety łączące obowiązki zawodowe z rodzinnymi –
co może stanowić pierwszy etap w rozwoju własnej działalności gospodarczej.
Przedstawiając powyższe pragnę jednocześnie zapewnić, że resort gospodarki podejmuje
nieustannie działania w celu tworzenia jak najlepszych warunków do rozwoju
przedsiębiorstw będących podstawą polskiej gospodarki.
Z upoważnienia, z wyrazami szacunku
Michał Jaros
Sekretarz Stanu
/ kwalifikowany podpis elektroniczny /
w Ministerstwie Rozwoju i Technologii
-- 9 of 10 --
10
-- 10 of 10 --