Interpelacja w sprawie świadomości rozwiązań na rzecz klimatu wśród obywateli
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 13154
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie świadomości rozwiązań na rzecz klimatu wśród obywateli
Zgłaszający: Katarzyna Matusik-Lipiec, Alicja Łuczak, Magdalena Łośko, Iwona Małgorzata Krawczyk, Iwona Hartwich, Anna Sobolak, Elżbieta Anna Polak
Data wpływu: 27-10-2025
Zmiany klimatu stają się coraz bardziej odczuwalne w Polsce – zarówno w postaci susz, powodzi, ekstremalnych upałów, jak i ich skutków dla zdrowia, infrastruktury i gospodarki. Jednocześnie skuteczna realizacja polityki klimatycznej i adaptacyjnej wymaga nie tylko działań instytucji publicznych, ale także odpowiedniego poziomu świadomości społecznej oraz aktywnego udziału obywateli i społeczności lokalnych. Badania wskazują istotne luki w tym zakresie.
W badaniu European Investment Bank (EIB) z 2024 r. 93% Polaków stwierdziło, że Polska powinna adaptować się do zmian klimatu, a jednocześnie aż 60% respondentów nie było świadomych, że istnieją publiczne dotacje lub zachęty finansowe na działania adaptacyjne. W raporcie oceniającym wiedzę społeczną Polaków w obszarze zmian klimatu stwierdzono średnią ocenę 5,87/10, przy czym największy deficyt dotyczył wiedzy na temat rozwiązań (np. izolacja budynków, ograniczanie prędkości) – tylko 37% respondentów wiedziało, że lepsza izolacja budynków może pomóc w walce ze zmianami klimatu.
W konsekwencji, choć świadomość istnienia problemu klimatycznego w społeczeństwie polskim jest wysoka, wiedza o możliwościach działania, mechanizmach wsparcia finansowego oraz możliwościach udziału obywateli w planowaniu polityk klimatycznych pozostaje niewystarczająca. To z kolei może ograniczyć efektywność działań adaptacyjnych i transformacyjnych, prowadzić do mniejszego wykorzystania środków publicznych i ograniczać sprawiedliwość społeczną w dostępie do tych działań.
W związku z tym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
Jakie działania edukacyjne, informacyjne i szkoleniowe prowadzi Ministerstwo Klimatu i Środowiska (lub inne resorty we współpracy) na poziomie gminnym i miejskim, aby zwiększyć udział społeczności lokalnych (m.in. seniorów, osób o niższych dochodach, mieszkańców obszarów wiejskich) w programach adaptacji i transformacji klimatycznej?
Czy planowane jest wdrożenie mechanizmu partycypacji społecznej w planowaniu działań adaptacyjnych do zmian klimatu, np. konsultacje gminne, budżety obywatelskie klimatyczne, grupy mieszkańców pełniące funkcję doradczą?
Czy resort przewiduje utworzenie lub udostępnienie w jednej, łatwo dostępnej formie (np. portalu internetowego lub zestawienia) informacji na temat wszystkich dostępnych programów, warunków udziału, kryteriów dochodowych, rodzaju wsparcia oraz dotychczasowych wyników (liczba wniosków/liczba przyznań), z podziałem na grupy dochodowe i typ osiedla (wieś/miasto)?
Sekretarz stanu Urszula Zielińska
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (1)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
6713 znakówinfo@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
Sekretarz Stanu
Urszula Sara Zielińska
DAM-WPP.050.1.2025.AS
4057799.16481937.13418323
Warszawa, 24-11-2025
Dotyczy: odpowiedzi na interpelację Posłanki Katarzyny Matusik-Lipiec oraz grupy Posłów
(K10INT13154)
Temat: świadomość rozwiązań na rzecz klimatu wśród obywateli
Pan Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
przekazuję odpowiedź na wskazaną interpelację w zakresie kompetencji Ministra Klimatu
i Środowiska.
1. Jakie działania edukacyjne, informacyjne i szkoleniowe prowadzi Ministerstwo Klimatu
i Środowiska (lub inne resorty we współpracy) na poziomie gminnym i miejskim, aby
zwiększyć udział społeczności lokalnych (m.in. seniorów, osób o niższych dochodach,
mieszkańców obszarów wiejskich) w programach adaptacji i transformacji klimatycznej?
Kampanie edukacyjne
Ministerstwo publikuje materiały edukacyjne i eksperckie na stronie internetowej1.
Kampanie i inicjatywy kierowane są do ogółu mieszkańców oraz do konkretnych grup
odbiorców, takich jak: dzieci, młodzież, społeczności lokalne, samorządy, czy Koła
Gospodyń Wiejskich, Gminne Ośrodki Kultury, Ochotnicze Straże Pożarne.
Strategiczny plan działań w zakresie edukacji ekologicznej
Ministerstwo – we współpracy z Instytutem Ochrony Środowiska – Państwowym
Instytutem Badawczym (IOŚ-PIB) – tworzy „Strategiczny plan działań w zakresie
edukacji ekologicznej”, odnoszący się również do kwestii adaptacji i transformacji
klimatycznej. Dokument zostanie poddany konsultacjom społecznym i uzgodnieniom
międzyresortowym, co ostatecznie wpłynie na jego kształt i zawarte w nim treści.
Projekt Doradztwa Energetycznego
Podległy Ministerstwu Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej
od 2016 r. tworzy sieć doradców w 16 wojewódzkich funduszach ochrony środowiska
i gospodarki wodnej. Wskazane osoby udzielają nieodpłatnych porad oraz konsultacji
w zakresie efektywności energetycznej, OZE, zielono-niebieskiej infrastruktury oraz
dostępnych źródeł wsparcia. W ramach projektu prowadzone są również szkolenia
(np. energetyków gminnych), konferencje i webinaria. Odbiorcami projektu są
samorządy, przedsiębiorstwa, sektor mieszkaniowy (spółdzielnie, wspólnoty,
deweloperzy) oraz sami mieszkańcy poszczególnych gmin.
Klimada
1 https://www.gov.pl/web/edukacja-ekologiczna
-- 1 of 3 --
IOŚ-PIB w ramach projektu „Klimada” dostarcza kompleksowych informacji oraz
wiarygodnych danych, o przyczynach i skutkach zmiany klimatu, wrażliwości
poszczególnych sektorów na te zmiany i możliwości adaptacji do nich. Grupą docelowa
serwisu internetowego jest ogół społeczeństwa z uwzględnieniem administracji
publicznej.
Wyszukiwarka Ekodotacji
IOŚ-PIB prowadzi wyszukiwarkę2, zapewniającą dostęp do ogólnokrajowych i lokalnych
programów funduszowych.
Śląskie Centrum Klimatu
Nadzorowany przez Ministerstwo Instytut Ekologii Terenów Uprzemysłowionych
(IETU) współpracuje z samorządem województwa śląskiego przy projekcie „Śląskie
Centrum Klimatu — I etap”. Obejmuje on:
cykl warsztatów dla jednostek samorządu terytorialnego dotyczących
problematyki klimatycznej, systemów informacji geograficznej, edukacji,
partycypacji i finansowania,
działania dla mieszkańców, w tym kampanię pn. „Śląskie dla klimatu", mobilny
punkt edukacji i doradztwa,
portal i regionalną bazę wiedzy o klimacie – z artykułami, kartami dobrych
praktyk, narzędziami decyzyjnymi i multimediami.
Współpraca ze szkołami średnimi
IETU współpracuje z miastami w zakresie podnoszenia świadomości z zakresu zmiany
klimatu i adaptacji do niej. Przykładem jest działanie z Katowicami, w ramach którego
przeszkolono ponad 900 uczniów z 22 szkół średnich.
Miejskie Plany Adaptacji (MPA)
Ministerstwo realizuje projekt pn.: „Wsparcie działań adaptacyjnych dla Polski
Wschodniej”. W ten sposób oferuje samorządom szerokie wsparcie eksperckie oraz
szkoleniowe w zakresie pracy nad MPA, w tym również w prowadzeniu działań
partycypacyjnych.
IOŚ-PIB prowadzi okresowo szkolenia dla przedstawicieli samorządów w zakresie
opracowywania MPA.
2. Czy planowane jest wdrożenie mechanizmu partycypacji społecznej w planowaniu działań
adaptacyjnych do zmian klimatu - np. konsultacje gminne, budżety obywatelskie
klimatyczne, grupy mieszkańców pełniące funkcję doradczą?
Informacje o działaniach konsultacyjnych dostępne są na stronie internetowej3.
Organizowane są spotkania z przedstawicielami organizacji pozarządowych.
Wydarzenia stanowią kontynuację dialogu zainicjowanego w ramach Wieloletniego
programu współpracy Ministra Klimatu i Środowiska z organizacjami pozarządowymi.
Krajowa Strategia Adaptacji
2 https://ekodotacje.ios.edu.pl/
3 https://www.gov.pl/web/klimat/konsultacje-publiczne
-- 2 of 3 --
Ministerstwo opracowuje Krajową Strategię Adaptacji wraz z Planem Działań
Adaptacyjnych. Istotnym elementem procesu będą działania partycypacyjne, m.in.
spotkania w różnych regionach Polski. Posłużą one do zebraniu wiedzy i doświadczeń
grup lokalnych.
Regionalny Plan Adaptacji do zmian klimatu dla województwa śląskiego (RPA)
Ministerstwo przygotowuje nowy instrument – regionalny plan adaptacji, opierając się
na doświadczeniach regionów pionierskich (województwa śląskie, małopolskie oraz
dolnośląskie). Procedura ich sporządzania – jeżeli zostaną wprowadzone – będzie
obejmowała działania partycypacyjne.
3. Czy resort przewiduje utworzenie lub udostępnienie w jednej, łatwo dostępnej formie - np.
portalu internetowego lub zestawienia - informacji na temat wszystkich dostępnych
programów, warunków udziału, kryteriów dochodowych, rodzaju wsparcia oraz
dotychczasowych wyników (liczba wniosków/ liczba przyznań) - z podziałem na grupy
dochodowe i typ osiedla (wieś/miasto).
Wykaz wszystkich naborów dostępny jest na stronie internetowej prowadzonej przez
Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej4. Informacja o naborach prowadzonych
przez Ministerstwo Klimatu i Środowiska dostępna jest również na stronie internetowej
resortu5. W ogłoszeniach zamieszczany jest regulamin z kryteriami wyboru projektów
oraz inne potrzebne informacje, w szczególności o terminie naboru, przedmiocie
i zakresie, rodzaju i formie wsparcia.
Ministerstwo Klimatu i Środowiska nie planuje utworzenia kolejnej strony internetowej
na ten temat.
Z wyrazami szacunku
Urszula Zielińska
Sekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości:
1. Departament Spraw Parlamentarnych, KPRM
4 https://www.funduszeeuropejskie.gov.pl/strony/skorzystaj/nabory/#/domyslne=1/10502=3741
5 https://www.gov.pl/web/klimat/skorzystaj-z-programu2
-- 3 of 3 --