Interpelacja w sprawie zasad przyjmowania petycji elektronicznych i uznawania podpisu zaufanego
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 13150
do ministra cyfryzacji, ministra spraw wewnętrznych i administracji
w sprawie zasad przyjmowania petycji elektronicznych i uznawania podpisu zaufanego
Zgłaszający: Paulina Matysiak
Data wpływu: 24-10-2025
Szanowni Panowie Ministrowie,
w ramach niniejszej interpelacji pragnę zwrócić się z kwestią dotyczącą problemu niejednolitej i niezgodnej z duchem prawa praktyki przyjmowania petycji składanych drogą elektroniczną przez organy administracji publicznej.
Zgodnie z art. 63 Konstytucji RP każdy obywatel ma prawo kierować petycje do organów władzy publicznej. Prawo to ma charakter konstytucyjny i nie powinno być ograniczane przez nadmierne wymogi formalne. W świetle obowiązującego art. 4 ustawy o petycjach, petycja może być złożona pisemnie lub elektronicznie, a w przypadku formy elektronicznej „może być opatrzona kwalifikowanym podpisem elektronicznym“. Przepis ten jednoznacznie wskazuje na fakultatywny, a nie obowiązkowy charakter podpisu kwalifikowanego.
Pomimo tego część podmiotów publicznych – w tym niektóre urzędy marszałkowskie i jednostki samorządu terytorialnego – błędnie wymaga od obywateli użycia kwalifikowanego podpisu elektronicznego przy składaniu petycji, odmawiając przyjęcia dokumentów podpisanych podpisem zaufanym lub złożonych za pośrednictwem platformy ePUAP. Praktyka ta nie ma podstawy prawnej i w oczywisty sposób ogranicza konstytucyjne prawo obywateli do składania petycji.
Podpis zaufany, będący elementem państwowego systemu identyfikacji elektronicznej, zapewnia wysoki poziom bezpieczeństwa i jednoznaczne powiązanie czynności z osobą podpisującą. Wykorzystywany jest on powszechnie do załatwiania spraw administracyjnych, w tym do składania wniosków, odwołań czy podań, dlatego brak jego uznania przy petycjach jest nieuzasadniony.
Obecna sytuacja prowadzi do niejednolitości stosowania prawa, utrudnia obywatelom realizację przysługujących im praw i powoduje niepotrzebne obciążenie organów administracji publicznej. W świetle zasad proporcjonalności, zaufania obywatela do państwa oraz neutralności technologicznej, konieczne jest doprecyzowanie przepisów ustawy o petycjach oraz wydanie jednolitych wytycznych, które uregulują sposób przyjmowania petycji elektronicznych.
Obywatele podnoszą także potrzebę opracowania jednolitego formularza „Petycja“ w systemie ePUAP, usunięcia archaicznego określenia „bezpieczny podpis elektroniczny“ z Biuletynów Informacji Publicznej, a także przeprowadzenia szkoleń dla pracowników administracji w zakresie prawidłowego przyjmowania petycji elektronicznych i dopuszczalnych form podpisu.
W związku z powyższym, działając na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 907), proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Czy planuje się doprecyzowanie przepisów ustawy o petycjach w zakresie jednoznacznego uznania podpisu zaufanego i podpisu osobistego jako równoważnych podpisowi kwalifikowanemu przy składaniu petycji elektronicznych? Jeśli tak, to kiedy?
Czy resorty zamierzają opracować i wprowadzić jednolite wytyczne dla organów administracji publicznej w zakresie przyjmowania petycji składanych elektronicznie? Jeśli tak, to kiedy?
Czy przewiduje się opracowanie specjalnego formularza „Petycja“ w systemie ePUAP, który umożliwiałby złożenie petycji w sposób prosty i zgodny z wymogami ustawy? Jeśli tak, to kiedy?
Czy zostaną podjęte działania mające na celu usunięcie z Biuletynów Informacji Publicznej przestarzałych komunikatów o konieczności używania „bezpiecznego podpisu elektronicznego“? Jeśli tak, to kiedy?
Czy planowane są szkolenia dla pracowników administracji publicznej dotyczące prawidłowej obsługi petycji elektronicznych i akceptacji podpisu zaufanego jako pełnoprawnego sposobu identyfikacji wnioskodawcy?
Z wyrazami szacunku Paulina Matysiak
Posłanka na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej
Sekretarz stanu Tomasz Szymański
Wysoki stopień unikania odpowiedzi – zidentyfikowano zwroty o braku właściwości, braku danych lub ogólnikowe formułki uspokajające.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (4)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
- Wykryto zwrot wymijający: „pozostaje poza zakresem” (brak właściwości / odesłanie do innego organu)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
6452 znakówadres email sekretariat.BM@cyfra.gov.pl 00-060 Warszawa
www.gov.pl/web/cyfryzacja
Sekretarz Stanu
Dariusz Standerski
BM.WP.057.203.2025
Warszawa, 21 grudnia 2025 r.
Szanowny Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Dot. pisma z 30 października br. Posłanki na Sejm RP Pani Pauliny Matysiak w sprawie
zasad przyjmowania petycji elektronicznych i uznawania podpisu zaufanego (interpelacja
nr 13150)
Szanowny Panie Marszałku,
poniżej przedstawiam odpowiedzi na zadane przez Posłankę pytania będące we
właściwości Ministra Cyfryzacji.
Ad 1) Czy planuje się doprecyzowanie przepisów ustawy o petycjach w zakresie
jednoznacznego uznania podpisu zaufanego i podpisu osobistego jako równoważnych
podpisowi kwalifikowanemu przy składaniu petycji elektronicznych? Jeśli tak, to kiedy?
Obowiązujący art. 4 ust. 5 ustawy o petycjach formułuje jedynie minimalne wymaganie
dotyczące petycji składanej za pomocą środków komunikacji elektronicznej – powinna
ona zawierać adres poczty elektronicznej podmiotu wnoszącego. Wskazanie możliwości
opatrzenia petycji kwalifikowanym podpisem elektronicznym nie wyklucza użycia podpisu
osobistego lub podpisu zaufanego.
Planowano zmienić ten stan rzeczy, przygotowując w 2016 r. projekt ustawy o usługach
zaufania oraz identyfikacji elektronicznej (nr z wykazu prac UC 58, znajdujący się na
stronie Rządowego Procesu Legislacyjnego).
W projekcie tym proponowano nadanie przepisowi art. 4 ust. 5 ustawy o petycjach
takiego brzmienia, aby petycja składana za pomocą środków komunikacji elektronicznej
była opatrzona podpisem, podobnie jak się tego wymaga w przypadku petycji składanej
w formie pisemnej (utrwalonej na papierze).
Aż do etapu posiedzenia Stałego Komitetu Rady Ministrów przepis wymagający
podpisania petycji składanej elektronicznie był utrzymany w projekcie. Jednak 10 czerwca
2016 r., w związku z pismem Rzecznika Praw Obywatelskich z 31 maja 2016 r.,
sugerującym utrzymanie nieobligatoryjności podpisywania petycji składanych za pomocą
środków komunikacji elektronicznej wprowadzono autopoprawkę. Ostatecznie
utrzymała ona możliwość wnoszenia petycji bez podpisu1.
Należy jednak zauważyć, że dzisiaj dostęp do nieodpłatnych podpisów elektronicznych
jest znacznie szerszy niż w 2016 roku, jak również możliwość wykorzystywania ustawowo
umocowanego doręczenia elektronicznego, które daje pewność, ze pismo dotrze do jego
adresata.
Inicjatywa legislacyjna w odniesieniu do ustawy o petycjach nie leży jednak w zakresie
działu informatyzacji, za który odpowiada Minister Cyfryzacji. Resort cyfryzacji może
jedynie wspierać prace w zakresie rozwiązań technicznych, które zapewnią integralność
składanej petycji, ustalenie tożsamości podpisującego oraz zapewnią niepodważalne
1 Pismo DGE-I-022-1/36/16 Podsekretarza Stanu Mariusza Haładyja z 10 czerwca 2016 r. i załączoną do niego
kopię pisma Rzecznika Praw Obywatelskich w tej sprawie
https://legislacja.rcl.gov.pl/docs//2/12283556/12343458/12343459/dokument234380.pdf .
-- 1 of 3 --
telefon +48 22 245 54 42 ul. Królewska 27
adres email sekretariat.BM@cyfra.gov.pl 00-060 Warszawa
www.gov.pl/web/cyfryzacja
dowody doręczenia petycji, a jednocześnie umożliwią składanie petycji w wygodny
sposób. Właściwym organem dla inicjatywy legislacyjnej w tym obszarze jest minister
do spraw administracji.
Ad 2) Czy resorty zamierzają opracować i wprowadzić jednolite wytyczne dla organów
administracji publicznej w zakresie przyjmowania petycji składanych elektronicznie?
Jeśli tak, to kiedy?
Opracowanie i wprowadzenie jednolitych wytycznych w zakresie przyjmowania petycji
elektronicznych pozostaje poza zakresem działu informatyzacja, za który odpowiada
Minister Cyfryzacji.
Ad 3) Czy przewiduje się opracowanie specjalnego formularza „Petycja” w systemie
ePUAP, który umożliwiałby złożenie petycji w sposób prosty i zgodny z wymogami
ustawy? Jeśli tak, to kiedy?
Nie planujemy opracować specjalnego formularza z uwagi na swobodę, jaką zapewnia art.
4 ust. 5 ustawy o petycjach. Gdyby jednak powróciła koncepcja wymogu podpisywania
petycji w postaci elektronicznej przygotowanie usługi online, która ułatwi m.in.
opatrzenie petycji podpisem elektronicznym (w tym podpisem zaufanym, podpisem
osobistym lub kwalifikowanym podpisem elektronicznym) i wygodne doręczenie petycji
mogłoby okazać się przydatne. Usługa taka powinna jednak być udostępniona
w wygodniejszy sposób niż na ePUAP. W szczególności powinno się:
dostosować ją również do urządzeń mobilnych,
wykorzystywać możliwość doręczenia elektronicznego przewidzianego w ustawie
o doręczeniach elektronicznych.
Ad 4) Czy zostaną podjęte działania mające na celu usunięcie z Biuletynów Informacji
Publicznej przestarzałych komunikatów o konieczności używania „bezpiecznego podpisu
elektronicznego”? Jeśli tak, to kiedy?
Za treści publikowane w BIP odpowiadają konkretne podmioty publiczne, które prowadzą
te strony, w tym resorty i instytucje właściwe dla danego obszaru działania. To one są
zobowiązane, aby aktualizować informacje, zgodnie z obowiązującym stanem prawnym
i technologicznym.
Jednostki te powinny podejmować ewentualne działania korygujące w ramach swoich
kompetencji i odpowiedzialności. Dotyczy to także dbałości o standardy w zakresie spójnej
i zrozumiałej komunikacji z obywatelami, szczególnie w kontekście usług elektronicznych,
co m.in. ma ułatwiać kontakt z administracją.
Ad 5) Czy planowane są szkolenia dla pracowników administracji publicznej dotyczące
prawidłowej obsługi petycji elektronicznych i akceptacji podpisu zaufanego jako
pełnoprawnego sposobu identyfikacji wnioskodawcy?
Minister Cyfryzacji nie jest właściwy, aby organizować szkolenia dla pracowników
administracji publicznej dotyczące obsługi petycji elektronicznych, w tym weryfikacji
podpisu zaufanego.
Każdy organ administracji publicznej samodzielnie decyduje o sposobie obsługi
dokumentacji elektronicznej, w tym o wykorzystywanych systemach informatycznych,
które wspierają te procesy. W związku z tym ewentualne działania szkoleniowe leżą
w gestii poszczególnych jednostek organizacyjnych, zgodnie z ich kompetencjami
i potrzebami.
Z wyrazami szacunku
-- 2 of 3 --
telefon +48 22 245 54 42 ul. Królewska 27
adres email sekretariat.BM@cyfra.gov.pl 00-060 Warszawa
www.gov.pl/web/cyfryzacja
Dariusz Standerski
Sekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów - Departament Spraw Parlamentarnych
-- 3 of 3 --