Interpelacja w sprawie sposobu finansowania świadczeń medycznych w ratownictwie górskim
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 13134
do ministra zdrowia
w sprawie sposobu finansowania świadczeń medycznych w ratownictwie górskim
Zgłaszający: Iwona Małgorzata Krawczyk, Katarzyna Matusik-Lipiec, Adam Krzemiński
Data wpływu: 26-10-2025
Szanowna Pani Minister,
w terenach górskich pierwszą pomoc osobom poszkodowanym najczęściej niosą ratownicy Górskiego Ochotniczego Pogotowia Ratunkowego (GOPR) oraz Tatrzańskiego Ochotniczego Pogotowia Ratunkowego (TOPR) – stowarzyszenia posiadające status podmiotów uprawnionych do ratownictwa górskiego w rozumieniu ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o bezpieczeństwie i ratownictwie w górach i na zorganizowanych terenach narciarskich (Dz. U. 2023 poz. 1154).
Zadania tych stowarzyszeń obejmują również udzielanie kwalifikowanej pierwszej pomocy oraz podstawowych czynności medycznych do czasu przybycia ZRM lub śmigłowca LPR. Pomoc ta, choć faktycznie stanowi element łańcucha ratunkowego i ciągłości leczenia, nie jest obecnie refundowana ze środków Narodowego Funduszu Zdrowia, ponieważ GOPR i TOPR nie są jednostkami PRM ani podmiotami leczniczymi w rozumieniu ustawy o PRM.
W związku z tym powstaje pytanie, czy w obowiązującym systemie nie występuje luka dotycząca finansowania świadczeń medycznych udzielanych w górach – zwłaszcza że działania ratowników górskich obejmują czynności ratujące życie i zdrowie, a ich efekty są bezpośrednio powiązane z dalszym leczeniem w ramach publicznego systemu ochrony zdrowia.
Koszty te pokrywają obecnie stowarzyszenia ratownicze – z dotacji przekazywanych przez Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji, które służą głównie utrzymaniu gotowości operacyjnej, baz i sprzętu. W efekcie medyczna część działalności GOPR i TOPR pozostaje poza mechanizmem finansowania świadczeń zdrowotnych, mimo że stanowi nieodłączny element ratownictwa publicznego. Doprecyzowanie zasad finansowania, współpracy i dokumentowania świadczeń mogłoby znacząco poprawić przejrzystość systemu i efektywność działań, a także zwiększyć bezpieczeństwo pacjentów w górach – bez konieczności zmian organizacyjnych po stronie resortu zdrowia.
W związku z powyższym proszę o odpowiedzi na poniższe pytania:
1. Czy Ministerstwo Zdrowia opracowało lub planuje opracować wytyczne dotyczące współdziałania PRM z ratownictwem górskim, określające procedury alarmowania, przekazywania pacjentów i telemedycyny w warunkach górskich?
2. Czy resort analizował koszty świadczeń medycznych realizowanych w górach oraz możliwość ich refundacji ze środków publicznych, w szczególności ze środków Narodowego Funduszu Zdrowia?
3. Czy planowane jest wprowadzenie ujednoliconego standardu dokumentacji medycznej dla interwencji GOPR i TOPR, zintegrowanego z Systemem Wspomagania Dowodzenia Państwowego Ratownictwa Medycznego (SWD PRM) lub innym rejestrem ochrony zdrowia?
4. Jak Ministerstwo Zdrowia ocenia dostępność i gotowość zespołów ratownictwa medycznego w rejonach górskich oraz czy przewidziano dedykowane programy szkoleniowe dla ratowników udzielających pomocy w trudnych warunkach terenowych?
5. W jaki sposób Ministerstwo Zdrowia współpracuje z MSWiA w zakresie pozyskiwania i wymiany danych dotyczących kosztów interwencji medycznych prowadzonych przez GOPR i TOPR, w tym sposobu przekazywania informacji o ponoszonych wydatkach na działania ratownicze w górach?
Z poważaniem
Iwona Krawczyk
Posłanka na Sem RP
Podsekretarz stanu Katarzyna Anna Kacperczyk
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Podaje wskaźniki procentowe (1)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (13)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
12611 znakówadres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
DBR.050.25.2025.JL
Warszawa, 10 listopada 2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 13134 Pani Poseł Iwony Małgorzaty Krawczyk oraz grupy
posłów: Katarzyny Matusik-Lipiec oraz Adama Krzemińskiego w sprawie
sposobu
finansowania świadczeń w ratownictwie górskim, proszę o przyjęcie poniższych wyjaśnień.
Na wstępie należy zaznaczyć, że zgodnie z brzmieniem art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 8 września
2006 r. o Państwowym Ratownictwie Medycznym (Dz. U. z 2025 r., poz. 91 z późn. zm., dalej
„ustawa o PRM”) jednostkami współpracującymi z systemem są:
1) jednostki organizacyjne Państwowej Straży Pożarnej,
2) jednostki ochrony przeciwpożarowej włączone do krajowego systemu ratowniczo-
gaśniczego,
3) jednostki organizacyjne Policji i Straży Granicznej,
4) jednostki podległe Ministrowi Obrony Narodowej,
5) podmioty uprawnione do wykonywania ratownictwa górskiego na podstawie
przepisów ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o bezpieczeństwie i ratownictwie w
górach i na zorganizowanych terenach narciarskich,
6) podmioty uprawnione do wykonywania ratownictwa wodnego na podstawie
przepisów ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o bezpieczeństwie osób przebywających
na obszarach wodnych,
7) podmioty uprawnione do wykonywania ratownictwa górniczego na podstawie
przepisów ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. - Prawo geologiczne i górnicze,
8) jednostki organizacyjne Morskiej Służby Poszukiwania i Ratownictwa, o której mowa
w ustawie z dnia 18 sierpnia 2011 r. o bezpieczeństwie morskim,
9) podmioty niewymienione w pkt 1-8 oraz społeczne organizacje, które w ramach
swoich zadań ustawowych lub statutowych są obowiązane do niesienia pomocy
osobom w stanie nagłego zagrożenia zdrowotnego
- które uzyskały wpis do rejestru jednostek współpracujących z systemem PRM.
Jednostki współpracujące z systemem udzielają kwalifikowanej pierwszej pomocy osobom
znajdującym się w stanie nagłego zagrożenia zdrowotnego. Znajduje to także potwierdzenie
w art. 5 ust 1 ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o bezpieczeństwie i ratownictwie w górach i
na zorganizowanych terenach narciarskich (Dz.U. z 2023 r. poz. 1154, dalej: „ustawa o
bezpieczeństwie i ratownictwie w górach”).
Zgodnie z definicją ustawową zawartą w art. 2 pkt. 9 ww. aktu prawnego przez ratownika
górskiego rozumie się osobę posiadającą uprawnienia ratownicze lub instruktorskie w
zakresie ratownictwa górskiego oraz specjalistyczną wiedzę z zakresu technik ratownictwa
górskiego i topografii obszaru, na którym działa dany podmiot uprawniony do wykonywania
ratownictwa górskiego, spełniającą wymagania określone w:
a) ustawie o PRM dla lekarza systemu i pielęgniarki systemu realizujących
doskonalenie zawodowe lub ratownika,
-- 1 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
b) ustawie z dnia 1 grudnia 2022 r. o zawodzie ratownika medycznego oraz
samorządzie ratowników medycznych (Dz.U. z 2025 r. poz. 339) dla ratownika
medycznego realizującego doskonalenie zawodowe
- zatrudnioną lub pełniącą służbę w tym podmiocie lub będącą członkiem tego podmiotu.
Zgodnie z brzmieniem art. 27 ust 1. pkt 7 ustawy o PRM do zadań dyspozytorów medycznych
należy w szczególności powiadamianie o zdarzeniu jednostek współpracujących z systemem
PRM, o których mowa w art. 15 tejże ustawy, jeżeli wymaga tego sytuacja na miejscu
zdarzenia. Ma to także odzwierciedlenie w § 13 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z
dnia 19 sierpnia 2019 r. w sprawie ramowych procedur obsługi zgłoszeń alarmowych i
powiadomień o zdarzeniach przez dyspozytora medycznego (Dz.U. z 2019 r. poz. 1703; dalej:
rozporządzenia dot. ramowych procedur obsługi zgłoszeń alarmowych). Stanowi on, że
dyspozytor medyczny może uruchomić jednostki współpracujące z systemem PRM, do
których zaliczają się m. in. podmioty uprawnione do wykonywania ratownictwa górskiego na
podstawie przepisów ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o bezpieczeństwie i ratownictwie w
górach i na zorganizowanych terenach narciarskich. Jednostki te są wpisane do Rejestru
jednostek współpracujących z systemem PRM, prowadzonego przez właściwego miejscowo
wojewodę, dostępnego pod adresem https://rjwprm.ezdrowie.gov.pl/. Należy także wskazać,
że zarówno dyspozytorzy medyczni, jak i osoby dyżurujące w GOPR i TOPR, wyposażone są
w środki komunikacji zapewniające bezpośrednią łączność i możliwość koordynowania
wspólnych działań.
Osoby poszkodowane lub świadkowie zdarzenia, mogą wezwać pomoc zarówno poprzez
numery alarmowe (999, 112), jak i numery dedykowane ratownictwu górskiemu. W
pierwszym przypadku dyspozytor medyczny przyjmuje zgłoszenie i przekazuje je do
dyżurnego ratownictwa górskiego, a w drugim przypadku zgłoszenie jest przyjmowane przez
dyżurnego i w razie potrzeby przekazywane do dyspozytora medycznego lub do innej służby.
Szczegółowe opisy procedur zawarte są w wojewódzkich planach działania systemu PRM, w
części dotyczącej współpracy PRM z jednostkami współpracującymi. Stanowią one
odzwierciedlenie obowiązujących przepisów ustawy o PRM oraz rozporządzenia dot.
ramowych procedur obsługi zgłoszeń alarmowych.
Jednocześnie informuję, że Ministerstwo Zdrowia nie przeprowadzało analizy kosztów, jakie
ponoszą jednostki ratownictwa górskiego. Ten obszar pozostaje bowiem poza właściwością
Ministra Zdrowia i nie jest finansowany na podstawie ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o
świadczeniach zdrowotnych finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. z 2025 r. poz.
1461, ze zm.).
Działalność podmiotów uprawnionych do wykonywania ratownictwa górskiego jest
finansowana głównie z dotacji budżetowych państwa, w tym środków z Ministerstwa Spraw
Wewnętrznych i Administracji. Dodatkowe środki pochodzą z 15% odpisu od biletów wstępu
do parków narodowych, darowizn (np. od Fundacji TOPR i Fundacji GOPR), sponsorów,
zbiórek publicznych oraz — w przypadku niektórych działań — ze środków samorządowych.
Należy także podkreślić, że zgodnie z brzmieniem art. 7 ust 1 pkt. 1 ustawy o bezpieczeństwie
i ratownictwie w górach podmioty uprawnione do wykonywania ratownictwa górskiego
organizują, kierują, koordynują i bezpośrednio prowadzą działania ratownicze w ramach
ratownictwa górskiego.
Z kolei działania ratownicze zostały określone w art. 5 tejże ustawy jako działania polegające
w szczególności na:
1) przyjęciu zgłoszenia o wypadku lub innym zdarzeniu;
2) dotarciu na miejsce wypadku z wyposażeniem ratowniczym;
3) udzieleniu kwalifikowanej pierwszej pomocy;
4) zabezpieczeniu i ewakuacji osób przebywających w górach z terenów stanowiących
zagrożenie dla życia i zdrowia;
5) transporcie osób, które uległy wypadkowi lub są narażone na niebezpieczeństwo
utraty życia lub zdrowia do miejsca, gdzie jest możliwe podjęcie medycznych
czynności ratunkowych przez jednostki systemu Państwowe Ratownictwo
-- 2 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
Medyczne, o których mowa w art. 32 ust. 1 ustawy o PRM, po uprzednim
uzgodnieniu miejsca przekazania osoby, której udzielono pomocy w ramach działań
ratowniczych, z dyspozytorem jednostki systemu Państwowe Ratownictwo
Medyczne;
6) poszukiwaniu osób zaginionych w górach;
7) transporcie zwłok z gór.
Organizacje, których dotyczy przedmiot interpelacji, są co do zasady jednostkami
współpracującymi z systemem PRM i nie udzielają medycznych czynności ratunkowych, a
jedynie kwalifikowanej pierwszej pomocy, a zatem brak jest podstaw do ich finansowania
przez Narodowy Fundusz Zdrowia.
Jak wykazano wyżej, podmioty uprawnione do wykonywania ratownictwa górskiego nie są
zespołami ratownictwa medycznego, nie udzielają medycznych czynności ratunkowych, a ich
ruchem nie kierują dyspozytorzy medyczni, tylko dyżurni tych podmiotów. Nie są więc one
zintegrowane z SWD PRM i nie przewiduje się takiej integracji. Zgodnie z brzmieniem art. 7
ust. 1 pkt 4 ustawy o bezpieczeństwie i ratownictwie w górach podmioty uprawnione do
wykonywania ratownictwa górskiego prowadzą dokumentację działań ratowniczych w
ramach ratownictwa górskiego, w tym rejestr działań ratowniczych.
Rejestr ten zgodnie z brzmieniem ust. 3 przywołanej wyżej jednostki redakcyjnej ustawy,
enumeratywnie wylicza elementy składowe rejestru, w tym:
1) rodzaj doznanego urazu lub zachorowania osoby, której udzielono pomocy w ramach
działań ratowniczych;
2) rodzaj udzielonej pomocy;
3) miejsce wypadku lub innego zdarzenia;
4) czas i miejsce przekazania osoby, której udzielono pomocy w ramach działań
ratowniczych, jednostkom systemu Państwowe Ratownictwo Medyczne lub innym
służbom.
Należy jednocześnie wskazać, że Minister Zdrowia wskazywał w korespondencji do MSWiA,
że podmioty podlegające bądź nadzorowane przez resort spraw wewnętrznych, powinny być
wyposażone w narzędzia do dokumentowania udzielonej kwalifikowanej pierwszej pomocy –
dotyczy to zarówno takich podmiotów, jak straż pożarna (zawodowa i ochotnicza, włączone
do KSRG, oraz działające poza tym systemem), jak i innych podmiotów wykonujących
pozostałe rodzaje ratownictwa, w tym np.: ratownictwo górskie, narciarskie i wodne, w
ramach których także jest udzielana KPP. Stąd też postulat o ewentualne ujednolicenie
standardu dokumentacji winien być skierowany do MSWiA.
Przepisy regulujące dokumentację medyczną prowadzoną przez podmioty lecznicze zawarte
są w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 6 kwietnia 2020 r. w sprawie rodzajów, zakresu
i wzorów dokumentacji medycznej oraz sposobu jej przetwarzania (Dz.U. z 2024 r. poz. 798).
Rozporządzenie to dotyczy jednostek ratownictwa medycznego o tyle, o ile są one
podmiotami leczniczymi i są wpisane do rejestru podmiotów wykonujących działalność
leczniczą.
Dodatkowo zgodnie z art. 53 ust. 1 ustawy o zawodzie ratownika medycznego i samorządzie
ratowników medycznych ratownik medyczny dokumentuje świadczenia zdrowotne
udzielane w ramach realizacji zadań, w ramach ratownictwa górskiego i ratownictwa
narciarskiego w rozumieniu odpowiednio art. 2 pkt 7 i 8 ustawy o bezpieczeństwie i
ratownictwie w górach, w karcie indywidualnej ratownika medycznego. Zgodnie z
brzmieniem ust. 2, powyższa karta zawiera m. in. z zakresu opisu udzielonych świadczeń
zdrowotnych, w tym opis sposobu postępowania z pacjentem oraz zalecenia i uwagi, a także
informację o przekazaniu kopii karty indywidualnej ratownika medycznego. Wzór określony
został w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 2 czerwca 2023 r. w sprawie określenia
wzoru karty indywidualnej ratownika medycznego (Dz.U. z 2023 r. poz. 1104).
Biorąc pod uwagę brzmienie art. 19 ust. 2 ustawy o PRM stanowiącego, że planowanie,
organizowanie, koordynowanie systemu oraz nadzór nad systemem na terenie województwa
jest zadaniem wojewody, ocena w zakresie dostępności i gotowości ZRM do niesienia
-- 3 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
4
pomocy medycznej na terenie poszczególnych województw należy do wojewodów.
Wojewodowie ustalając wspólnie z oddziałami wojewódzkimi NFZ rozlokowanie i liczbę
zespołów ratownictwa medycznego, zobowiązani są do przestrzegania parametrów czasu
dojazdu ZRM na miejsce zdarzenia, o których mowa w art. 24 ww. ustawy. Ww. parametry,
ustalone oddzielnie dla miast powyżej 10 tys. mieszkańców i reszty, obowiązują bez względu
na specyfikę terenu, przy czym zawsze występują wyzwania charakterystyczne dla danej
lokalizacji np.:
- okresowe lub stałe utrudnienia w ruchu wynikające z remontów infrastruktury drogowej, jej
braku czy korków;
- tereny leśne, pojezierza, góry;
- okresowe lub stałe skupiska większej liczby ludności, przekraczającej liczbę osób
zameldowanych (ośrodki akademickie, turystyczne, duże aglomeracje, skupiska ludności
migrującej z zagranicy);
- trasy szybkiego ruchu, duże zakłady przemysłowe, lotniska;
- inne.
Odnosząc się do programów szkoleniowych dla członków zespołów ratownictwa
medycznego, udzielających pomocy w trudnych warunkach terenowych, należy wskazać, że
kwestie te leżą po stronie pracodawcy.
Reasumując, jednostki ratownictwa górskiego ze względu na specjalistyczny charakter
ratownictwa, jakie uprawiają, nadal powinny pozostać we właściwości Ministra Spraw
Wewnętrznych i Administracji. Istniejące zasady współpracy pomiędzy tymi jednostkami a
systemem PRM są przejrzyste i sprawdzają się w praktyce.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Katarzyna Kacperczyk
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 4 of 4 --