Interpelacja w sprawie skutków wprowadzenia systemu kaucyjnego dla gminnych systemów gospodarowania odpadami komunalnymi
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 13123
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie skutków wprowadzenia systemu kaucyjnego dla gminnych systemów gospodarowania odpadami komunalnymi
Zgłaszający: Jarosław Urbaniak, Janusz Cichoń, Marek Krząkała, Alicja Łuczak, Krystyna Sibińska, Cezary Tomczyk, Bartosz Zawieja
Data wpływu: 24-10-2025
Szanowna Pani Minister,
z dniem 1 października br. w Polsce wszedł w życie system kaucyjny. Jest to rozwiązanie ważne i potrzebne, które ma szansę znacząco poprawić poziom recyklingu i ograniczyć ilość odpadów trafiających do środowiska. Jednocześnie wśród samorządów i operatorów gminnych systemów gospodarki odpadami pojawiają się pytania oraz obawy dotyczące praktycznego funkcjonowania nowych przepisów i ich wpływu na już istniejące mechanizmy.
Zgłaszane przez stronę samorządową wątpliwości nie odnoszą się do samej idei systemu, lecz do potencjalnych konsekwencji takich jak wzrost kosztów gospodarki odpadami komunalnymi. Dotychczas część surowców wtórnych, w szczególności PET i aluminium, stanowiła przychód lokalnych instalacji. Obecnie materiały te będą trafiać przede wszystkim do operatorów systemu kaucyjnego, podczas gdy koszty funkcjonowania instalacji pozostaną na dotychczasowym poziomie.
Dodatkowo pojawia się pytanie o możliwość uwzględnienia danych z systemu kaucyjnego w gminnych poziomach selektywnej zbiórki, których osiąganie jest obowiązkiem jednostek samorządu terytorialnego. Brak takiej możliwości mógłby skutkować nałożeniem kar, co w praktyce mogłoby prowadzić do zwiększenia obciążeń finansowych mieszkańców.
Mając na względzie powyższe kwestie, zwracam się z uprzejmą prośbą o odpowiedź na następujące pytania:
Czy rozważane jest rozwiązanie, które pozwoliłoby gminom lub gminnym operatorom partycypować w środkach pochodzących z nieodebranej przez konsumentów kaucji, bądź inne mechanizmy kompensacyjne, które zrekompensowałyby możliwe straty i ograniczyły ryzyko wzrostu opłat dla mieszkańców?
Czy i w jaki sposób dane zawarte w sprawozdaniach operatorów systemu kaucyjnego, o których mowa w art. 40p ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi, będą mogły być uwzględniane przez gminy w ich sprawozdawczości wynikającej z ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach? Czy prowadzone są prace nad uzupełnieniem obowiązujących przepisów w tym zakresie?
Na jakim etapie znajdują się obecnie prace nad polskim modelem rozszerzonej odpowiedzialności producenta (ROP) i czy zgłaszane przez stronę samorządową postulaty, w tym także w trakcie posiedzenia sejmowej Komisji Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa w dniu 8 października br., są uwzględniane w toku dalszych prac legislacyjnych?
Z wyrazami szacunku Jarosław Urbaniak
Poseł na Sejm RP
Podsekretarz stanu Anita Sowińska
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (2)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
4532 znakówinfo@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
Podsekretarz Stanu
Anita Sowińska
DGO-OP.050.52.2025.AK
4057798.16407632.13344517
Warszawa, 09-11-2025
Dot.: odpowiedź na Interpelację Posła Jarosława Urbaniaka oraz grupy Posłów w sprawie
skutków wprowadzenia systemu kaucyjnego dla gminnych systemów gospodarowania
odpadami komunalnymi, K10INT13123.
Pan
Szymon Hołownia,
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
W odpowiedzi na przekazaną interpelację poniżej przedstawiam wyjaśnienia.
1. Czy rozważane jest rozwiązanie, które pozwoliłoby gminom lub gminnym operatorom
partycypować w środkach pochodzących z nieodebranej przez konsumentów kaucji,
bądź inne mechanizmy kompensacyjne, które zrekompensowałyby możliwe straty
i ograniczyły ryzyko wzrostu opłat dla mieszkańców?
Zgodnie z przyjętymi założeniami system kaucyjny będą tworzyć i finansować przedsiębiorcy
wprowadzający do obrotu napoje w opakowaniach, którzy powołują odpowiedzialnego za
prowadzenie systemu operatora. Źródłem finansowania dla systemu będą opłaty wnoszone
przez wprowadzających, nieodebrana kaucja i przychody pochodzące ze sprzedaży surowców
do recyklingu. Wszystkie wymienione przychody mają być przeznaczane na rozwój systemu.
Niezależnie od samej kwestii zapewnienia finansowania systemów kaucyjnych, przyjęcie
postulatu przekazywania niezwróconej kaucji do podmiotów niezaangażowanych w tworzenie
systemu kaucyjnego byłoby niezgodne z art. 8a ust. 4 lit. a dyrektywy 2008/98/WE, w związku
z czym takie rozwiązanie nie jest planowane do uwzględnienia w ustawie.
2. Czy i w jaki sposób dane zawarte w sprawozdaniach operatorów systemu kaucyjnego,
o których mowa w art. 40p ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami
opakowaniowymi, będą mogły być uwzględniane przez gminy w ich sprawozdawczości
wynikającej z ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach? Czy prowadzone
są prace nad uzupełnieniem obowiązujących przepisów w tym zakresie?
Wprowadzenie systemu kaucyjnego wpłynie na zwiększenie poziomów selektywnego
zbierania odpadów opakowaniowych i ich recyklingu. Według aktualnych danych
dotyczących gospodarowania odpadami komunalnymi wiele gmin nie osiągnęło
wymaganego poziomu recyklingu odpadów komunalnych. Dokonywane przez
mieszkańców zwroty odpadów opakowaniowych w ramach systemów kaucyjnych
zwiększać będą poziomy selektywnego zbierania, a w kolejnym kroku również recyklingu,
który będzie mógł zostać zaliczony do poziomów recyklingu odpadów komunalnych
zapewnianych przez gminy. Dane ze sprawozdań za 2025 r. przygotowywane przez
podmioty prowadzące systemy kaucyjne będą przekazywane do gmin, które będą mogły
-- 1 of 2 --
uwzględnić wskazane poziomy recyklingu w swoich sprawozdaniach. Przepisy w tym
zakresie są kompletne.
3. Na jakim etapie znajdują się obecnie prace nad polskim modelem Rozszerzonej
Odpowiedzialności Producenta (ROP) i czy zgłaszane przez stronę samorządową
postulaty, w tym także w trakcie posiedzenia sejmowej Komisji Ochrony Środowiska
w dniu 8 października br., są uwzględniane w toku dalszych prac legislacyjnych?
W dniu 10 września 2025 r. zakończył się etap zgłaszania uwag do projektu ustawy
o opakowaniach i odpadach opakowaniowych - (nr w wykazie prac UC 100), który służy
stosowaniu rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) w sprawie opakowań
i odpadów opakowaniowych oraz ma na celu dostosowanie systemu rozszerzonej
odpowiedzialności producenta (ROP) do wymagań ww. rozporządzenia oraz art. 8 i 8a
dyrektywy w sprawie odpadów. Resort Klimatu i Środowiska kończy pracę nad analizą uwag
zgłoszonych w ramach konsultacji, uzgodnień i opiniowania (wpłynęło ok. 1 400 unikalnych
uwag). Równolegle prowadzone są prace nad aktualizacją Oceny Skutków Regulacji (OSR)
oraz wprowadzaniem zmian do projektu ustawy oraz uzasadnienia, wynikających
z uwzględnienia części zgłoszonych postulatów. Proponowana regulacja stanowi
odpowiedź na potrzebę podjęcie działań systemowych zapewniających stabilne
finansowanie gospodarki odpadami w gminach oraz sprawiedliwy podział kosztów systemu
ROP, zgodnie z zasadą „zanieczyszczający płaci”. Wszystkie otrzymane w ramach konsultacji
uwagi i postulaty są wnikliwie analizowane przez zespół pracujący nad przepisami.
Z wyrazami szacunku
Anita Sowińska
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości: Departament Spraw Parlamentarnych, KPRM.
-- 2 of 2 --