Interpelacja w sprawie koncentracji inwestycji publicznych w wybranych województwach i marginalizacji Polski Wschodniej
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 13111
do ministra funduszy i polityki regionalnej
w sprawie koncentracji inwestycji publicznych w wybranych województwach i marginalizacji Polski Wschodniej
Zgłaszający: Olga Ewa Semeniuk-Patkowska
Data wpływu: 24-10-2025
Szanowna Pani Minister,
polityka inwestycyjna państwa powinna w sposób zrównoważony wspierać rozwój wszystkich regionów kraju. Tymczasem dostępne dane wskazują, że większość środków z programów krajowych i unijnych kierowana jest do największych aglomeracji, takich jak Warszawa, Kraków, Wrocław czy Katowice, podczas gdy województwa Polski Wschodniej pozostają wciąż inwestycyjną „białą plamą“.
Według analiz ministerstwa z 2024 roku aż 70% wartości projektów współfinansowanych ze środków unijnych realizowanych jest w trzech województwach: mazowieckim, małopolskim i śląskim. W tym samym czasie w województwach podlaskim, lubelskim i świętokrzyskim wiele gmin nie otrzymało żadnego wsparcia inwestycyjnego w ramach KPO ani funduszy strukturalnych.
Brak równowagi terytorialnej w inwestycjach pogłębia nierówności rozwojowe i przyczynia się do odpływu ludności z regionów peryferyjnych. Dla mieszkańców Polski Wschodniej oznacza to mniej miejsc pracy, gorszy dostęp do infrastruktury i niższy poziom życia.
W związku z powyższym proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Jak kształtuje się geograficzny podział środków inwestycyjnych w latach 2023–2025 w ujęciu wojewódzkim?
Ile projektów współfinansowanych ze środków unijnych i KPO realizowanych jest w województwach Polski Wschodniej?
Czy ministerstwo planuje zwiększenie alokacji funduszy na inwestycje w regionach o najniższym poziomie PKB per capita?
Czy rząd przewiduje opracowanie programu „Reinwestycja Wschód“, mającego na celu wyrównanie dysproporcji w rozwoju infrastrukturalnym i gospodarczym kraju?
Jakie działania planowane są w celu wsparcia przedsiębiorców z regionów o niskiej aktywności inwestycyjnej w dostępie do środków europejskich?
Z poważaniem Poseł Olga Semeniuk-Patkowska
Minister Katarzyna Pełczyńska-Nałęcz
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 12 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (28)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (2)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
12158 znakówtel. 22 273 70 10
www.gov.pl/web/fundusze-regiony
www.funduszeeuropejskie.gov.pl
ul. Wspólna 2/4
00-926 Warszawa
Warszawa, data: 18 listopada 2025 r.
znak sprawy: DSR-Vab.054.10.2025.MB
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: odpowiedzi na interpelację nr 13111 Pani Poseł Olgi Ewy Semeniuk-
Patkowskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację przedstawiam następujące informacje.
Polska jest beneficjentem już czwartej perspektywy Funduszy Europejskich.
Korzystaliśmy z wieloletnich budżetów Unii Europejskiej na lata 2000-2006
(wstępując do UE w 2004 r.), 2007-2013, 2014-2020, a obecnie korzystamy
z budżetu na lata 2021-2027. Od ponad 20 lat obserwujemy wiele pozytywnych
zmian w wielu dziedzinach oraz na obszarze całej Polski.
Obecnie mamy do dyspozycji ponad 76 mld euro. Wdrażamy je za
pośrednictwem 16 programów regionalnych (zarządzanych przez Urzędy
Marszałkowskie) oraz 8 programów na poziomie krajowym (zarządzanych przez
Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej, Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju
Wsi oraz Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej). Programy te zostały
zatwierdzone w drugiej połowie 2022 r. oraz w 2023 r., a po utworzeniu
systemów instytucjonalnych dla każdego z nich zostały przyjęte kryteria wyboru
projektów. Były – i są wciąż – ogłaszane nabory projektów oraz zawierane
są kolejne umowy z beneficjentami.
-- 1 of 6 --
2
Szczególną uwagę chciałabym zwrócić na program dedykowany Polsce
Wschodniej. Jest on wdrażany już trzecią perspektywę finansową (Program
Operacyjny Rozwój Polski Wschodniej 2007-2013, Program Operacyjny Polska
Wschodnia 2014-2020 oraz Program Fundusze Europejskie dla Polski Wschodniej
2021-2027) i miał on swój udział w poprawie sytuacji społeczno-gospodarczej
w makroregionie. W 2004 roku województwa Polski Wschodniej były jednymi
z najbiedniejszych regionów Unii Europejskiej, gdyż średnie wynagrodzenie netto
wynosiło ok. 1,5 tys. zł, bezrobocie sięgało od 16 do 29%, a PKB na mieszkańca
w poszczególnych regionach Polski Wschodniej wynosiło od 35 do 39% średniej
dla 27 krajów UE. Natomiast w 2022 roku średni PKB, w przeliczeniu
na 1 mieszkańca wyniósł od 55 do 59% unijnej średniej, stopa bezrobocia
w województwach Polski Wschodniej w 2023 roku wynosiła w zależności
od regionu od 7 do 8,6 % (spadek średnio o 14 pp.), a średnie wynagrodzenie –
ok. 5 tys. zł (wzrost o 2,5 tys. zł).
Obecnie realizowany program Fundusze Europejskie dla Polski Wschodniej
(FEPW) o wartości 2,65 mld EUR z Funduszy Europejskich, to dodatkowe
pieniądze – oprócz wsparcia z programów regionalnych i innych programów
krajowych – na przyspieszenie rozwoju wschodnich województw. Celem
programu jest utrwalenie warunków sprzyjających konkurencyjności
makroregionu oraz wyższej jakości życia w Polsce Wschodniej. Program jest
kierowany wyłącznie do województw: lubelskiego, podlaskiego, podkarpackiego,
świętokrzyskiego i warmińsko-mazurskiego oraz województwa mazowieckiego
regionalnego – z wyłączeniem Warszawy i otaczających ją powiatów.
Potencjalni beneficjenci to m.in.: MŚP, ośrodki innowacji, operatorzy systemów
dystrybucji energii (PGE Dystrybucja S.A., Energa Operator S.A., Tauron
Dystrybucja S.A.), jednostki samorządu terytorialnego, parki narodowe, PKP PLK
S.A. i PKP S.A., organizacje pozarządowe. Z efektów programu korzystać będą
wszyscy mieszkańcy Polski Wschodniej, odwiedzający ją turyści, a także
inwestorzy.
Działania FEPW obejmują następujące obszary wsparcia:
• przedsiębiorczość: wsparcie dla start-upów, innowacje dzięki zmianom
wzorniczym, automatyzacja i robotyzacja, transformacja modeli
biznesowych w kierunku gospodarki obiegu zamkniętego, pożyczki
na inwestycje w turystykę;
-- 2 of 6 --
3
• energia i klimat: rozwój inteligentnych sieci energetycznych,
dostosowanie miast do zmian klimatu, inwestycje w ochronę przyrody,
podnoszenie świadomości ekologicznej oraz zrównoważoną mobilność
miejską;
• transport: rozbudowa infrastruktury drogowej i kolejowej;
• zrównoważona turystyka: tworzenie ponadregionalnych produktów
(szlaków) turystycznych.
Poniżej przedstawiam odpowiedzi na przekazane w interpelacji pytania.
Ad 1.
Według stanu na 30 października 2025 r. wartość dofinansowania z Funduszy
Europejskich wszystkich projektów wybranych do realizacji w ramach programów
polityki spójności na lata 2021-2027 wynosi 172,9 mld zł.
Wartość projektów realizowanych w ramach krajowych i regionalnych
programów na lata 2021-2027 i wartość ich dofinansowania z Funduszy
Europejskich w podziale na miejsce realizacji (województwo) prezentuje
się następująco:
Miejsce realizacji
projektu
Wartość
całkowita
Wydatki
kwalifikowalne
Dofinansowanie
UE
Udział
w Polsce
cały kraj 39 972 283 991 39 760 919 898 33 379 438 629 19%
Dolnośląskie 14 180 715 577 12 502 234 587 8 701 245 992 5%
Kujawsko-Pomorskie 13 838 281 833 11 845 762 256 9 240 885 187 5%
Lubelskie 13 140 670 392 10 938 803 699 8 939 180 112 5%
Lubuskie 4 151 730 502 3 749 668 112 2 891 720 216 2%
Łódzkie 13 108 390 635 11 709 547 926 9 449 461 860 5%
Małopolskie 16 392 956 863 13 708 583 884 10 436 478 992 6%
Mazowieckie 29 785 548 298 22 998 788 135 15 821 194 937 9%
Opolskie 4 532 094 025 4 075 140 541 3 057 937 768 2%
Podkarpackie 12 465 046 736 10 989 970 607 8 939 522 150 5%
Podlaskie 5 952 206 391 5 499 554 518 4 461 010 169 3%
Pomorskie 22 225 219 164 16 681 569 564 13 444 377 859 8%
Śląskie 28 202 418 823 23 752 580 536 17 973 062 557 10%
Świętokrzyskie 8 319 810 573 7 428 638 920 5 918 699 712 3%
Warmińsko-Mazurskie 7 809 419 922 7 077 143 910 5 597 211 532 3%
Wielkopolskie 13 716 898 772 12 425 831 698 8 808 716 534 5%
Zachodniopomorskie 8 994 817 269 7 205 497 046 5 794 896 014 3%
Razem 256 788 509 767 222 350 235 838 172 855 040 219 100%
w tym: Polska Wschodnia 47 687 154 014 41 934 111 655 33 855 623 675 20%
Źródło: CST2021
-- 3 of 6 --
4
Z powyższej kwoty 172,9 mld zł wartość dofinansowania z Funduszy Europejskich
wszystkich projektów realizowanych na terenie województw Polski Wschodniej
(województwa: lubelskie, podkarpackie, podlaskie, świętokrzyskie oraz
warmińsko-mazurskie) wynosi 33,9 mld zł. Stanowi to 20% wartości umów
zawartych w całej Polsce. Ponadto wiele projektów (ok. 19% wartości wszystkich
umów) jest realizowanych na terenie całej Polski, tj. we wszystkich
województwach, w tym w województwach wschodnich. Poziom zaangażowania
środków unijnych w województwach Polski Wschodniej nie odbiega od innych
województw. Przykładowo, projekty realizowane łącznie w największych
województwach: mazowieckim, małopolskim i śląskim stanowią 25% wartości
wszystkich umów zawartych z beneficjentami. Należy podkreślić, że nabory
jeszcze się nie zakończyły, a beneficjenci wciąż mogą ubiegać się o dostępne
środki. Dotychczas zakontraktowano ponad 50% wynegocjowanej alokacji
dla Polski.
Ad 2.
Na terenie województw Polski Wschodniej realizowane są obecnie 6 372 projekty
finansowane z programów regionalnych (Fundusze Europejskie dla Lubelskiego
2021-2027, Fundusze Europejskie dla Podkarpacia 2021-2027, Fundusze
Europejskie dla Podlaskiego 2021-2027, Fundusze Europejskie dla
Świętokrzyskiego 2021-2027, Fundusze Europejskie dla Warmii i Mazur
2021-2027), programów krajowych (Fundusze Europejskie dla Nowoczesnej
Gospodarki 2021-2027, Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat,
Środowisko 2021-2027, Fundusze Europejskie na Rozwój Cyfrowy 2021-2027
oraz Fundusze Europejskie dla Rozwoju Społecznego 2021-2027), a także
programu ponadregionalnego – dedykowanego temu regionowi Polski –
Fundusze Europejskie dla Polski Wschodniej 2021-2027.
Ze środków KPO na terenie województw Polski Wschodniej realizowanych jest
obecnie 205 525 projektów.
Ad 3.
Podział przyznanych Funduszy Europejskich dla Polski w ramach polityki
spójności na lata 2021-2027 uwzględniał dedykowane wsparcie dla regionów
o najniższym poziomie PKB per capita. Odpowiedzią na sytuację regionów
z najniższym PKB było opracowanie aktualnie wdrażanego programu Fundusze
Europejskie dla Polski Wschodniej na lata 2021-2027 dla województw Polski
Wschodniej. Nabory jeszcze się nie zakończyły – beneficjenci wciąż mogą ubiegać
-- 4 of 6 --
5
się o dostępne środki. Podobnie w przypadku KPO w części inwestycji nadal trwa
proces kontraktacji. Jest więc możliwość skorzystania ze środków przez
województwa Polski Wschodniej.
Ad 4.
Obecnie toczą się negocjacje z Komisją Europejską w sprawie kolejnego
wieloletniego budżetu Unii Europejskiej na lata 2028-2034. Dodatkowo KE
pracuje nad Paktem na rzecz wschodnich regionów przygranicznych, który
ma zwiększyć odporność wschodnich regionów Unii Europejskiej graniczących
z Rosją, Białorusią i Ukrainą, w kontekście trwającej wojny w Ukrainie. Pakt
ma określać specjalne działania, które należy podjąć na poziomie unijnym
w perspektywie krótko-, średnio- i długoterminowej, aby sprostać wyzwaniom,
takim jak: ograniczenia w kontaktach transgranicznych, rosnące zagrożenia dla
bezpieczeństwa fizycznego i cyberbezpieczeństwa, migracja i dezinformacja,
słabe wyniki gospodarcze. Działania rządu w zakresie wsparcia regionów Polski
Wschodniej będą uzależnione m.in. od ostatecznego kształtu tych dokumentów.
Ad 5.
Wsparcie przedsiębiorczości w Polsce Wschodniej
Obecnie w ramach programu Fundusze Europejskie dla Polski Wschodniej
przedsiębiorcy mogą otrzymać wsparcie w ramach następujących działań:
1.1 Platformy startowe dla nowych pomysłów; 1.2 Automatyzacja i robotyzacja
w MŚP; 1.3 Gospodarka o obiegu zamkniętym w MŚP; 1.4 Wzornictwo w MŚP;
1.5 Pożyczki na rozwój turystyki.
Dotychczas dla przedsiębiorców ogłoszono 15 naborów o łącznej alokacji 1,9 mld
zł (71% alokacji środków przeznaczonych na przedsiębiorczość) i planowane jest
ogłoszenie jeszcze 4 naborów o łącznej alokacji 150 mln zł:
Platformy startowe dla nowych pomysłów – komponent II a
(I-III 2026 r. z alokacją 30 mln zł oraz VI-VIII 2026 r. z alokacją 40 mln zł),
Platformy startowe dla nowych pomysłów – komponent II b
(XII 2025 r. – II 2026 r. z alokacją 10 mln zł),
Gospodarka o obiegu zamkniętym w MŚP (VI – VII 2026 r. z alokacją
70 mln zł).
Na podstawie zawartych umów o dofinansowanie planowane jest wsparcie
prawie 3,3 tys. przedsiębiorstw, w tym ok. 1,5 tys. nowych przedsiębiorstw;
udzielenie prawie 850 przedsiębiorstwom pożyczek; utworzenie ponad 700
-- 5 of 6 --
6
nowych miejsc pracy; wprowadzenie prawie 2,5 tys. innowacji; zaangażowanie
ponad 1,3 mld zł środków prywatnych przedsiębiorców.
Działania planowane w celu wsparcia przedsiębiorców z regionów o niskiej
aktywności inwestycyjnej w dostępie do środków europejskich
Aby zapewnić wysokiej jakości informacje o Funduszach Europejskich
i dostępnych źródłach finansowania projektów MFiPR współpracuje z Urzędami
Marszałkowskimi w zakresie prowadzenia ogólnopolskiej Sieci Punktów
Informacyjnych Funduszy Europejskich (PIFE). W 2024 roku Sieć PIFE liczyła 52
punkty, w tym 1 Centralny Punkt Informacyjny, 16 Głównych Punktów
Informacyjnych i 35 Lokalnych Punktów Informacyjnych. Punkty dostarczają
bezpłatnych informacji oraz wsparcia, dotyczącego dostępnych form
dofinansowania. Specjaliści PIFE informują o możliwościach, jakie dają Fundusze
Europejskie oraz wspierają w realizacji i rozliczaniu projektów. Dane kontaktowe
do punktów w poszczególnych województwach dostępne są na Portalu Fundusze
Europejskie (https://www.funduszeeuropejskie.gov.pl/strony/o-
funduszach/punkty/#/).
Natomiast w ramach działań informacyjnych związanych z KPO organizowane
są webinary poświęcone poszczególnym naborom. Spotkania te mają na celu
przybliżenie zasad aplikowania, omówienie wymogów formalnych oraz
przedstawienie zakresu i celów poszczególnych konkursów. MFiPR prowadzi
także stronę poświęconą KPO www.kpo.gov.pl. Strona zawiera aktualności
i komunikaty dotyczące realizacji planu; sekcje poświęcone wsparciu dla
przedsiębiorców, gdzie można znaleźć informacje o naborach i dostępnych
programach wsparcia z KPO; dane kontaktowe, dokumenty do pobrania,
wytyczne, regulacje i inne zasoby wspierające zarówno instytucje wdrażające,
jak i obywateli zainteresowanych uczestnictwem w programie.
Z poważaniem
Katarzyna Pełczyńska-Nałęcz
/podpisano elektronicznie/
-- 6 of 6 --