Interpelacja w sprawie spadku udziału polskich przedsiębiorstw w przetargach publicznych finansowanych z Krajowego Planu Odbudowy
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 13108
do ministra finansów i gospodarki
w sprawie spadku udziału polskich przedsiębiorstw w przetargach publicznych finansowanych z Krajowego Planu Odbudowy
Zgłaszający: Olga Ewa Semeniuk-Patkowska
Data wpływu: 24-10-2025
Szanowny Panie Ministrze,
środki z Krajowego Planu Odbudowy (KPO) miały stać się impulsem rozwojowym dla polskiej gospodarki, wspierając przedsiębiorczość, innowacje i modernizację infrastruktury. Tymczasem coraz więcej sygnałów z rynku wskazuje, że polskie firmy mają ograniczony dostęp do przetargów i projektów finansowanych z KPO, a dominują w nich duże, zagraniczne konsorcja.
Wielu przedsiębiorców i organizacji branżowych zwraca uwagę, że warunki udziału w postępowaniach są często zbyt restrykcyjne dla małych i średnich firm – wymagają wysokich zabezpieczeń finansowych, referencji z projektów unijnych lub spełnienia standardów korporacyjnych, które w praktyce eliminują lokalnych wykonawców.
W efekcie, środki przeznaczone na ożywienie polskiej gospodarki często trafiają do firm spoza kraju, a polscy podwykonawcy wykonują jedynie drobne prace o niskiej marży. Taka sytuacja osłabia efekt mnożnikowy KPO w krajowej gospodarce i ogranicza realne korzyści dla lokalnego rynku pracy.
W związku z powyższym proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Jaki jest obecnie udział polskich firm w projektach i przetargach finansowanych z Krajowego Planu Odbudowy, mierzony wartością umów zawartych w 2024 roku?
Ile kontraktów w ramach KPO realizowanych jest przez podmioty zagraniczne, a ile przez przedsiębiorstwa krajowe?
Czy ministerstwo analizowało przyczyny ograniczonego udziału polskich firm w przetargach finansowanych z KPO, zwłaszcza w sektorze budownictwa, transportu i IT?
Czy planowane są działania legislacyjne lub proceduralne mające na celu ułatwienie udziału małych i średnich przedsiębiorstw w projektach finansowanych z KPO (np. poprzez dzielenie zamówień na mniejsze części lub obniżenie wymogów formalnych)?
Czy rząd zamierza wprowadzić mechanizm preferencji dla firm krajowych lub obowiązek udziału polskich podwykonawców w projektach realizowanych przez konsorcja zagraniczne?
Czy Ministerstwo Rozwoju i Technologii publikuje lub planuje publikować regularne raporty dotyczące struktury beneficjentów KPO – z wyszczególnieniem firm krajowych i zagranicznych?
Transparentność wydatkowania środków z KPO oraz zapewnienie równego dostępu polskich przedsiębiorstw do finansowania inwestycji publicznych są kluczowe dla rzeczywistej odbudowy gospodarki narodowej.
Z poważaniem Poseł Olga Semeniuk-Patkowska
Podsekretarz stanu Michał Baranowski
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (12)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
16440 znakówkancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Znak pisma: DZG-I.054.2.2025
Warszawa, 15 stycznia 2026 r.
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Dotyczy: interpelacji 13108 Pani Poseł Olgi Ewy Semeniuk-Patkowskiej w sprawie spadku
udziału polskich przedsiębiorstw w przetargach publicznych finansowanych z Krajowego
Planu Odbudowy
Szanowny Panie Marszałku,
uprzejmie informuję, że za koordynację wdrażania KPO w Polsce, w tym za dokonywanie
analiz, zbieranie danych i podejmowanie decyzji dotyczących zakresu programu,
odpowiedzialny jest Minister Funduszy i Polityki Regionalnej. Minister Rozwoju
i Technologii realizuje jedynie część KPO będącą we właściwości MRiT.
Poniżej przekazuję odpowiedź na interpelację 13108 Pani Poseł Olgi Ewy Semeniuk-
Patkowskiej odnoszącej się do spadku udziału polskich przedsiębiorstw w przetargach
publicznych finansowanych z Krajowego Planu Odbudowy (KPO), w zakresie właściwości
Ministerstwa Rozwoju i Technologii.
Jaki jest obecnie udział polskich firm w projektach i przetargach finansowanych
z Krajowego Planu Odbudowy, mierzony wartością umów zawartych w 2024 roku? Ile
kontraktów w ramach KPO realizowanych jest przez podmioty zagraniczne, a ile przez
przedsiębiorstwa krajowe?
W zakresie inwestycji realizowanych w ramach KPO ostatecznymi odbiorcami wsparcia są
podmioty zarejestrowane w Polsce i prowadzące działalność na terytorium Polski.
Natomiast ostateczni odbiorcy wsparcia w celu realizacji swoich przedsięwzięć prowadzą
postępowania ofertowe np. poprzez bazę konkurencyjności czy zamówienia publiczne
i zobowiązani są do postępowania zgodnie z przepisami krajowymi oraz unijnymi w tym
dyrektywami dotyczącymi zamówień publicznych. Ponadto, poprawność realizacji
przedsięwzięć (w tym zamówień/postępowań ofertowych) badana jest przez odpowiednie
jednostki wspierające plan rozwojowy dla inwestycji (JW) /Instytucje Odpowiedzialne
za realizację Inwestycji dla danych inwestycji.
Czy ministerstwo analizowało przyczyny ograniczonego udziału polskich firm
w przetargach finansowanych z KPO, zwłaszcza w sektorze budownictwa, transportu
i IT?
-- 1 of 6 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Ministerstwo Rozwoju i Technologii nie analizowało udziału polskich firm w przetargach
finansowanych z KPO, nie posiada również statystyk i raportów w tym zakresie. Niemniej
należy zwrócić uwagę, że wspólnie z Urzędem Zamówień Publicznych konsekwentnie
realizuje działania ukierunkowane na zwiększanie udziału polskich wykonawców
w systemie zamówień publicznych, w tym w sektorze budownictwa, transportu i IT.
Jednym z kluczowych narzędzi wspierających rozwój systemu zamówień publicznych jest
Polityka zakupowa państwa. Projektowana obecnie, nowa Polityka, na lata 2026-2029,
przewiduje wskazanie następujących priorytetów strategicznych:
1) Budowanie konkurencyjności i potencjału polskiej gospodarki, którego celem jest
efektywne wykorzystanie potencjału krajowych wykonawców i producentów,
w szczególności sektora MŚP;
2) Wzmocnienie odporności państwa, polegającego na szerokim uwzględnianiu
aspektów bezpieczeństwa państwa w zamówieniach publicznych;
3) Profesjonalizacja rynku zamówień publicznych, czyli dalsze podnoszenie
kompetencji i kwalifikacji osób zaangażowanych w proces udzielania zamówień
publicznych, rozwój kultury zakupowej w administracji.
Nowa Polityka zakupowa państwa będzie zatem dokumentem kierunkowym,
wzmacniającym strategiczne znaczenie zamówień publicznych jako narzędzia
wspierającego rozwój gospodarczy, bezpieczeństwo oraz profesjonalizację systemu
zamówień w Polsce. Działania podejmowane przez Ministerstwo Rozwoju i Technologii
i Urząd Zamówień Publicznych – zgodnie z zapowiedziami Pana Premiera – mają na celu
pełniejsze wykorzystanie potencjału krajowych firm oraz zapewnienie im realnego
i skutecznego dostępu do rynku zamówień publicznych, stanowiącego istotny element
rozwoju gospodarki narodowej.
Dodatkowo warto zwrócić uwagę na podjęte w 2025 roku działania o charakterze
legislacyjnym, które sprzyjały polskim przedsiębiorcom w procesie udzielania zamówień
publicznych. Należy tutaj wymienić następujące zmiany w ustawie z dnia 11 września
2019 r. – Prawo zamówień publicznych (Dz.U. z 2024 r, poz. 1320 ze zm.):
1) Ustawa z dnia 9 lipca 2025 r. o zmianie ustawy - Prawo zamówień publicznych
oraz ustawy o umowie koncesji na roboty budowlane lub usługi (Dz. U. 2025 poz.
1165) – wprowadzająca do polskiego systemu prawnego skutki orzecznictwa
Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, tj. wyroku TSUE w sprawie z dnia
22 października 2024 r. w sprawie C- 652/22 (Kolin), oraz wyroku TSUE wyroku
z dnia 13 marca 2025 r. w sprawie C-266/22 CRRC (Qingdao), polegające na
możliwości ograniczenia udziału w przetargach w Polsce wykonawcom z tzw.
państw trzecich;
2) Ustawa z dnia 25 lipca 2025 r. o zmianie ustawy - Prawo zamówień publicznych
oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2025 poz. 1173), która spowodowała
podwyższenie od 1 stycznia 2026 r. minimalnego progu dla stosowania ustawy
Prawo zamówień publicznych oraz ustawy o umowie koncesji na roboty
budowlane lub usługi z poziomu 130 000 zł do 170 000 zł - więcej zamówień
będzie udzielanych w oparciu o uproszczone zasady, co powinno przełożyć się na
większy udział w zamówieniach publicznych przedsiębiorców z sektora MŚP;
3) Ustawa z dnia 5 sierpnia 2025 r. o certyfikacji wykonawców zamówień
publicznych (Dz. U. 2025 poz. 1235), której celem jest uproszczenie,
przyśpieszenie oraz wzmocnienie procesu weryfikacji wykonawców ubiegających
-- 2 of 6 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
się o udzielenie zamówienia publicznego. Dla polskich przedsiębiorców
certyfikacja oznacza łatwiejszy i szybszy dostęp do zamówień publicznych.
Czy planowane są działania legislacyjne lub proceduralne mające na celu ułatwienie
udziału małych i średnich przedsiębiorstw w projektach finansowanych z KPO
(np. poprzez dzielenie zamówień na mniejsze części lub obniżenie wymogów
formalnych)?
Uprzejmie informuję, że KPO jest w końcowej fazie realizacji. Biorąc pod uwagę
konieczność zakończenia realizacji inwestycji podjętych w ramach KPO do 31 sierpnia
2026 r. nie są planowane dodatkowe działania legislacyjne lub proceduralne skierowane
do małych i średnich przedsiębiorstw w kontekście projektów finansowanych z KPO.
Czy rząd zamierza wprowadzić mechanizm preferencji dla firm krajowych lub obowiązek
udziału polskich podwykonawców w projektach realizowanych przez konsorcja
zagraniczne?
Zarządzeniem nr 25 z dnia 8 października 2025 r., Minister Aktywów Państwowych
powołał do życia Zespół ds. Udziału Komponentu Krajowego w Kluczowych Procesach
Inwestycyjnych (dalej: „Zespół”). Celem powołania Zespołu jest zapewnienie
systemowego, skoordynowanego i efektywnego zwiększania udziału komponentu
krajowego w kluczowych procesach inwestycyjnych, poprzez identyfikację barier,
wypracowywanie rekomendacji oraz wspieranie decyzji inwestycyjnych z uwzględnieniem
potencjału krajowych podmiotów.
Prace Zespołu, które ukierunkowane są na zwiększenie udziału krajowych przedsiębiorstw
w projektach inwestycyjnych realizowanych przez spółki z udziałem Skarbu Państwa,
są jednym z priorytetów Ministra Aktywów Państwowych i Rady Ministrów na drugą część
kadencji.
Do zadań Zespołu należy:
1) zdefiniowanie pojęcia komponentu krajowego w kluczowych procesach
inwestycyjnych;
2) identyfikacja kluczowych sektorów gospodarki, w ramach których są lub będą
realizowane kluczowe procesy inwestycyjne wymagające jak najszerszego
angażowania komponentu krajowego, z uwzględnieniem wytycznych
wynikających z obowiązujących strategii rozwoju, programów i dokumentów
programowych oraz polityk publicznych Rady Ministrów oraz Unii Europejskiej;
3) określenie metodologii pomiaru udziału komponentu krajowego w kluczowych
procesach inwestycyjnych;
4) analiza obowiązujących i projektowanych aktów prawnych w zakresie
dopuszczalnych środków ochrony podstawowego interesu bezpieczeństwa
państwa w przedmiocie ustanawiania, rozwoju oraz utrzymania komponentu
krajowego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, gwarantujących zachowanie
bezpieczeństwa dostaw sprzętu wojskowego pod kątem zdolności produkcyjnych,
naprawczych i usługowych, które powinny być ustanowione, rozwijane lub
utrzymane na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej pod kątem wykorzystania
istniejących regulacji prawnych na potrzeby wspierania udziału komponentu
krajowego w kluczowych procesach inwestycyjnych niezwiązanych z ochroną
podstawowego interesu bezpieczeństwa państwa;
-- 3 of 6 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
5) analiza dobrych praktyk oraz obowiązujących aktów prawnych promujących
komponent krajowy w czterech wybranych państwach wraz z rekomendacjami
co do wprowadzenia zmian w krajowym porządku prawnym, zmierzających
do wspierania udziału komponentu krajowego w kluczowych procesach
inwestycyjnych;
6) opracowanie koncepcji projektu pilotażowego obejmującego rozwiązania
w zakresie wspierania udziału komponentu krajowego w kluczowych procesach
inwestycyjnych na przykładzie sektora morskiej lub lądowej energetyki
odnawialnej;
7) analiza możliwości rozszerzenia programów realizowanych z budżetu państwa,
w tym ze środków Unii Europejskiej, o kryteria promujące angażowanie do
realizacji takich programów komponentu krajowego;
8) przygotowanie projektu dobrych praktyk w zakresie angażowania przez spółki
z udziałem Skarbu Państwa komponentu krajowego w kluczowych procesach
inwestycyjnych;
9) opracowanie zasad monitorowania wdrażania przez wybrane spółki z udziałem
Skarbu Państwa i ich spółki zależne, do strategii biznesowych i procedur
zakupowych, zaleceń wynikających z dobrych praktyk, o których mowa w pkt 8;
10) określenie zasad okresowego pozyskiwania od spółek z udziałem Skarbu Państwa
i ich spółek zależnych informacji, w formie raportów, dotyczących sposobów
i zakresu angażowania komponentu krajowego w realizację projektów
inwestycyjnych;
11) opracowanie raportu z realizacji zadań określonych w pkt 1–10, wraz
z rekomendacjami.
Dodatkowo, należy zwrócić uwagę na wspomnianą wyżej, procedowaną obecnie Politykę
zakupową państwa na lata 2026-2029. Wyznacza ona cele strategiczne dla zamówień,
wpisujące się w priorytety gospodarcze rządu i wskazuje, że zamówienia publiczne są
ważnym instrumentem realizacji polityki państwa, w tym budowy potencjału polskich
przedsiębiorców i kreowania warunków, które sprzyjają prowadzeniu działalności
gospodarczej, a także rozwojowi krajowego łańcucha dostaw poprzez wzmocnienie
współpracy zamawiających z krajowymi dostawcami i instytucjami badawczo-
rozwojowymi oraz transformacji gospodarczej w kierunku modelu gospodarki o obiegu
zamkniętym (GOZ).
Istotnymi planowanymi narzędziami realizacji celów Polityki mają być:
a) zaangażowanie zamawiających w lepsze przygotowanie postępowań o udzielenie
zamówienia publicznego – zachęcenie ich, w trakcie planowania
i przygotowywania postępowań, do dokładnego zbadania i analizowania ofert
lokalnych przedsiębiorców, a także podjęcia z nimi dialogu, na co pozwalają
przepisy ustawy z dnia 11 września 2019 r. – Prawo zamówień publicznych (Dz.U.
z 2024 r, poz. 1320 ze zm.),
b) promowanie rozwiązań uwzględniających interesy wykonawców, takie jak podział
zamówień na części, stosowanie częściowych płatności, udzielanie zaliczek oraz
częstsze stosowanie umów ramowych, posłużą zwiększeniu zainteresowania
przedsiębiorców z sektora MŚP udziałem w rynku zamówień publicznych,
c) zalecenie dla zamawiających do przeprowadzania Testu MŚP w celu zwiększenia
obecności przedsiębiorców z sektora MŚP w zamówieniach publicznych – Test
MŚP to praktyczne narzędzie dla zamawiających, zawierające kluczowe kroki
wspierające małe i średnie przedsiębiorstwa w ubieganiu się o zamówienia
publiczne. Dzięki tej liście, zamawiający mogą w sposób usystematyzowany
-- 4 of 6 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
sprawdzać, czy projektowane, a później prowadzone postępowanie nie eliminuje
wykonawców z sektora MŚP oraz czy tworzy dla nich realne szanse na udział
w zamówieniu,
d) zapewnienie kontynuacji wsparcia MŚP w formie cyklu bezpłatnych szkoleń
dotyczących udziału w postępowaniach o udzielenie zamówienia przez Ministra
właściwego do spraw gospodarki – celem szkoleń jest wzmocnienie kompetencji
dla MŚP oraz zapewnienie dostępu do wiedzy niezbędnej do efektywnego udziału
w postępowaniach o udzielenie zamówienia publicznego,
e) uproszczenia w komunikacji: zamawiający powinni posługiwać się możliwie
prostym i przyjaznym językiem, w taki sposób, aby adresaci mogli zrozumieć ich
sens niezależnie od wykształcenia i profilu działalności, już po pierwszym
zapoznaniu się z ich treścią. Zostaną podjęte działania służące wdrożeniu prostego
języka w komunikacji pomiędzy zamawiającym a wykonawcą.
Czy Ministerstwo Rozwoju i Technologii publikuje lub planuje publikować regularne
raporty dotyczące struktury beneficjentów KPO – z wyszczególnieniem firm krajowych
i zagranicznych?
Ministerstwo Rozwoju i Technologii jak i JW nie publikują i nie planują publikowania
regularnych raportów dotyczących struktury beneficjentów KPO – z wyszczególnieniem
firm krajowych i zagranicznych.
Jednocześnie informuję, że w zakresie:
Inwestycji A1.3.1 Wdrożenie reformy planowania i zagospodarowania
przestrzennego wsparcie kierowane jest do urzędów gmin (trwający nabór) oraz
do osób prawnych i jednostek organizacyjnych niebędących osobami prawnymi,
którym ustawa przyznaje zdolność prawną posiadających doświadczenie
w prowadzeniu wykładów akademickich/kursów/szkoleń/ studiów stacjonarnych
z zakresu planowania przestrzennego.
Inwestycji A2.2.1 Inwestycje we wdrażanie technologii i innowacji środowiskowych,
w tym związanych z GOZ (JW - Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości
i Narodowe Centrum Badań i Rozwoju), zgodnie z założeniami przeprowadzonych
naborów odbiorcami wsparcia są: MŚP, duże przedsiębiorstwa samodzielnie
realizujące przedsięwzięcie albo konsorcja (składające się z co najmniej jednego
dużego przedsiębiorstwa i co najmniej jednej organizacji badawczej, zaś MŚP
mogło wziąć udział w przedsięwzięciu jako członek konsorcjum). Beneficjentami
KPO w zakresie inwestycji A2.2.1 są wyłącznie firmy krajowe.
Inwestycji B1.1.5 Poprawa efektywności energetycznej w budynkach mieszkalnych
wielorodzinnych (JW – Bank Gospodarstwa Krajowego) wsparcie kierowane jest
do właścicieli i zarządców budynków mieszkalnych wielorodzinnych znajdujących
się na terenie Polski, bez względu na formę prawną. Ze wsparcia korzystają
przede wszystkim wspólnoty i spółdzielnie mieszkaniowe, jak również samorządy
czy społeczne inicjatywy mieszkaniowe/towarzystwa budownictwa społecznego.
Przedsiębiorstwa, będące właścicielami lub zarządcami budynków mieszkalnych
wielorodzinnych również mogą skorzystać ze wsparcia.
Inwestycji B3.5.1 Inwestycje w energooszczędne mieszkania dla gospodarstw domowych o
niskich i średnich dochodach (JW - Bank Gospodarstwa Krajowego), wsparcie kierowane
jest przede wszystkim do gmin oraz spółek gminnych znajdujących się na terenie Polski.
Zgodnie z regulacjami określającymi procedurę udzielania finansowego wsparcia,
-- 5 of 6 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
określonymi w ustawie z dnia 8 grudnia 2006 r. o finansowym wsparciu niektórych
przedsięwzięć mieszkaniowych (Dz. U z 2024 r. poz. 304, z późn. zm.), Bank Gospodarstwa
Krajowego, w terminie do 15. dnia miesiąca następującego po danym kwartale ogłasza w
Biuletynie Informacji Publicznej na swojej stronie podmiotowej listę zakwalifikowanych
wniosków o finansowe wsparcie. Ogłoszenia te zawierają wskazanie podmiotu
zakwalifikowanego do finansowego wsparcia, czyli beneficjenta:
https://www.bgk.pl/bip/listy-wnioskow-plan-rozwojowy-
new67f7a6237bd2f654884243/
Z upoważnienia, z wyrazami szacunku
Michał Baranowski
Podsekretarz Stanu
/ kwalifikowany podpis elektroniczny /
w Ministerstwie Rozwoju i Technologii
-- 6 of 6 --