Interpelacja w sprawie dostępu do koncentratorów tlenu dla pacjentów z tętniczym nadciśnieniem płucnym
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 13104
do ministra zdrowia
w sprawie dostępu do koncentratorów tlenu dla pacjentów z tętniczym nadciśnieniem płucnym
Zgłaszający: Witold Tumanowicz
Data wpływu: 23-10-2025
Szanowna Pani Minister,
zwracam się do Pani w sprawie sytuacji pacjentów z tętniczym nadciśnieniem płucnym (TNP). Prezes Polskiego Stowarzyszenia Osób z Nadciśnieniem Płucnym i Ich Przyjaciół Małgorzata Piekarska poinformowała mnie, że w Polsce jest ogromny problem z dostępem do koncentratorów tlenu. Dla chorych na TNP to sprzęt z obszaru podstawowej opieki, wielu z nich może funkcjonować zaledwie kilka godzin bez tlenu. Wynika to z faktu, że TNP objawia się problemami z oddychaniem, chronicznym niedotlenieniem i zmęczeniem oraz gromadzeniem się wody w organizmie, co z czasem uniemożliwia pacjentom przyjmowanie pokarmów, mówienie czy wydalanie.
Jednym z problemów jest długi czas oczekiwania na wizytę w poradni domowego leczenia tlenem: dla przykładu, we Wrocławiu wynosi on 300 dni, a w niedalekiej Jeleniej Górze – 700 dni. Często zdarza się, że lekarz dla ratowania życia chorego specjalnie przetrzymuje go w szpitalu do momentu, aż jego bliscy wypożyczą koncentrator prywatnie, co wiąże się z dużymi wydatkami, zwłaszcza że wielu chorych na TNP nie może pracować i utrzymuje się z rent.
Warto dodać, że w naszym kraju funkcjonują darmowe wypożyczalnie koncentratorów, np. finansowane z budżetów miast, one jednak oferują zwykle urządzenia stacjonarne. Wśród chorych na TNP nie brakuje osób w młodym lub średnim wieku, które mają rodziny i próbują choć w pewnym zakresie być aktywne zawodowo, więc bardziej praktycznym rozwiązaniem byłby dla nich koncentrator przenośny – podobnie jak dla osób na bardziej zaawansowanym etapie choroby, które mimo wszystko chciałyby choć czasami wyjść z domu na krótki spacer. Wypożyczenie używanego koncentratora to koszt 300-400 zł miesięcznie, co przy rencie w wysokości 1800 zł i ograniczonych możliwościach zarobkowania bywa dla pacjentów barierą nie do pokonania. Z kolei zakup nowego przenośnego koncentratora dobrej jakości oznacza wydatek rzędu 10-15 tys. złotych. Większość chorych nie ma zatem szans na własny sprzęt.
Na uwagę zasługuje fakt, że są pacjenci, którym ze względu na brak przenośnego koncentratora należy zapewnić transport sanitarny. W przypadku jednej pacjentki to koszt miesięczny 4 tysiące złotych. W ciągu roku jej transport kosztuje budżet państwa 48 tysięcy złotych. Gdyby tacy pacjenci mieli możliwość wypożyczenia koncentratora przenośnego w poradni leczenia tlenem, jeździliby samodzielnie do szpitala z opiekunem, co byłoby ogromną oszczędnością. To samo dotyczy pacjentów, którzy zostają dłużej w szpitalach, bo bez tlenu mogliby po prostu umrzeć.
Dodatkowo, kiedy już pacjent próbuje skorzystać z darmowej wypożyczalni koncentratorów, jego stan ocenia pulmonolog, ponieważ nadciśnienia płucnego nie ma na liście chorób w poradniach leczenia tlenem. TNP jest chorobą kardiologiczną i właściwym specjalistą do oceny stanu pacjenta jest tu kardiolog. W rezultacie zdarza się, że chorzy czekają rok na wizytę w poradni, po czym spotykają się z trudnościami, aby wypożyczyć koncentrator.
Z uwagi na powyższe zwracam się do Pani Minister o udzielenie odpowiedzi na poniższe pytania:
Jaka jest ogólna liczba pacjentów chorujących na tętnicze nadciśnienie płucne?
Jaka liczba pacjentów chorujących na TNP korzysta ze stacjonarnych koncentratorów tlenu w ramach wynajmu na refundację? Jaki to jest koszt w skali roku dla budżetu państwa?
Czy Narodowy Fundusz Zdrowia pokrywa koszty wynajmu przenośnych koncentratorów? Jeśli nie, to dlaczego? Jeśli tak, jaki to jest koszt w skali roku dla budżetu państwa?
Czy istnieje możliwość, aby chorzy z TNP otrzymywali dofinansowanie na zakup koncentratorów tlenu?
Z wyrazami szacunku Witold Tumanowicz
Poseł na Sejm RP
Podsekretarz stanu Tomasz Maciejewski
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Podaje wskaźniki procentowe (1)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (6)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
8809 znakówadres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
DLG.050.185.2025.AK
Warszawa, 10 grudnia 2025
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 13104 Pana Posła Witolda Tumanowicza w sprawie dostępu
do koncentratorów tlenu dla pacjentów z tętniczym nadciśnieniem płucnym, uprzejmie
proszę o przyjęcie następujących informacji.
W związku z poruszoną w treści interpelacji kwestią czasu oczekiwania na wizytę w poradni
domowego leczenia tlenem („dla przykładu, we Wrocławiu wynosi on 300 dni, a w niedalekiej
Jeleniej Górze – 700 dni”), uprzejmie informuję, że NFZ przeprowadził weryfikację tych
informacji w oparciu o dane opublikowane w Informatorze o Terminach Leczenia. Według
stanu na dzień 20.11.2025 r., pierwszy wolny termin udzielenia świadczenia w poradni
domowego leczenia tlenem dla kategorii medycznej „przypadek stabilny” w Dolnośląskim
Centrum Onkologii, Pulmonologii i Hematologii we Wrocławiu był wyznaczony na dzień
20.11.2025 r., natomiast w Wojewódzkim Centrum Szpitalnym Kotliny Jeleniogórskiej z
siedzibą w Jeleniej Górze – na dzień 2.12.2025 r.
Należy dodać, że w przypadku niezgodności pierwszych wolnych terminów deklarowanych
przez świadczeniodawców z faktycznie proponowanymi terminami, świadczeniobiorcy
mogą zgłosić taką nieprawidłowość bezpośrednio przez Informator o Terminach Leczenia.
Dolnośląski Oddział Wojewódzki NFZ dokonał weryfikacji takich zgłoszeń i przekazał, że w
okresie od czerwca do listopada 2025 r. nie wpłynęła żadna skarga w tym zakresie.
Poniżej uprzejmie przedkładam tabelę z danymi z zakresu list oczekujących na świadczenia
w zakresie tlenoterapii domowej, ze wskazaniem liczby osób oczekujących i średniego czasu
oczekiwania, w podziale na kategorie medyczne („przypadek pilny” i „przypadek stabilny”) na
terenie działania poszczególnych Oddziałów Wojewódzkich NFZ za październik 2025 r.
Średni rzeczywisty
czas oczekiwania
Oddział Wojewódzki
NFZ Kategoria medyczna Liczba osób
oczekujących
Liczba osób
skreślonych
z listy z powodu
wykonania
świadczenia
w danym okresie
sprawozdawczym
mediana średnia
Przypadek pilny 2 0 0 5 Dolnośląski
Przypadek stabilny 123 7 16 106
Przypadek pilny 0 0 0 0 Kujawsko-Pomorski
Przypadek stabilny 0 0 0 0
Przypadek pilny 0 0 0 0 Lubelski
Przypadek stabilny 11 0 0 2
Przypadek pilny 0 0 11 11 Lubuski
Przypadek stabilny 1 1 5 5
-- 1 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
Przypadek pilny 0 0 0 0 Łódzki
Przypadek stabilny 5 0 0 13
Przypadek pilny 0 3 0 6 Małopolski
Przypadek stabilny 17 15 2 21
Przypadek pilny 43 14 0 31 Mazowiecki
Przypadek stabilny 161 30 0 88
Przypadek pilny 1 0 0 0 Opolski
Przypadek stabilny 14 0 0 0
Przypadek pilny 0 0 0 0 Podkarpacki
Przypadek stabilny 2 1 0 2
Przypadek pilny 0 0 0 0 Podlaski
Przypadek stabilny 136 15 7 98
Przypadek pilny 0 0 0 0 Pomorski
Przypadek stabilny 12 6 0 48
Przypadek pilny 41 6 0 4 Śląski
Przypadek stabilny 141 23 11 48
Przypadek pilny 4 1 0 14 Świętokrzyski
Przypadek stabilny 19 11 0 31
Przypadek pilny 0 0 0 0 Warmińsko-
Mazurski Przypadek stabilny 0 0 0 0
Przypadek pilny 0 5 0 2 Wielkopolski
Przypadek stabilny 1 4 0 4
Przypadek pilny 0 0 0 0 Zachodniopomorski
Przypadek stabilny 6 3 10 10
Przypadek pilny 91 29 0 6 Polska
Przypadek stabilny 649 116 0 33
W związku z zasygnalizowanymi w interpretacji trudnościami z uzyskaniem koncentratora
tlenu przez osoby z tętniczym nadciśnieniem płucnym, ze względu na konieczność oceny
stanu pacjenta przez lekarza specjalistę kardiologa, który nie jest wymieniony w personelu
wymaganym do realizacji świadczenia gwarantowanego: tlenoterapia w warunkach
domowych, uprzejmie informuję, że Konsultant Krajowy w dziedzinie chorób płuc nie
podziela powyższego stanowiska. Sieć ośrodków domowego leczenia tlenem stosujących
jednolite kryteria kwalifikacji i zasady organizacji opieki nad pacjentem została utworzona
przez Prof. dr hab. med. Jana Zielińskiego, a rozwój tej metody leczenia, od początku
włączonej w system opieki pneumonologicznej, był koordynowany przez Instytut Gruźlicy i
Chorób Płuc. Należy zaznaczyć, że świadczenie tlenoterapii w warunkach domowych
dotyczy chorych na przewlekłe nienowotworowe choroby płuc w okresie niewydolności
oddychania. Kwalifikacja do domowego leczenia tlenem jest prowadzona zgodnie z
obowiązującymi wytycznymi towarzystw naukowych.
Nadmieniam, iż w ramach prac nad nowym modelem opieki dla pacjentów z problemami
oddechowymi został przygotowany projekt zmian w warunkach realizacji świadczenia
gwarantowanego: tlenoterapia w warunkach domowych, który zakłada wprowadzenie
ścisłych kryteriów kwalifikacji, opartych o mierzalne parametry, co powinno wyeliminować
ewentualne wątpliwości w tym zakresie.
W odniesieniu do pytań zawartych w interpelacji, uprzejmie proszę o przyjęcie
następujących informacji.
1. Jaka jest ogólna liczba pacjentów chorujących na tętnicze nadciśnienie płucne?
W Polsce na tętnicze nadciśnienie płucne choruje ok. 1900 osób. Zgodnie ze stanowiskiem
Konsultanta Krajowego w dziedzinie chorób płuc, do domowego leczenia tlenem kwalifikuje
się ok. 25% chorych z ww. grupy.
-- 2 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
2. Jaka liczba pacjentów chorujących na TNP korzysta ze stacjonarnych koncentratorów
tlenu w ramach wynajmu na refundację? Jaki to jest koszt w skali roku dla budżetu państwa?
Poniżej przedkładam tabelę z danymi NFZ dotyczącymi liczby pacjentów korzystających ze
świadczenia gwarantowanego: tlenoterapia w warunkach domowych i wartości tych
świadczeń w latach 2023-2025 (I półrocze). Jest to łączna liczba pacjentów z przewlekłą
niewydolnością oddychania w przebiegu różnych schorzeń. Wśród tych chorych są także
pacjenci z tętniczym nadciśnieniem płucnym. Wygenerowanie danych wyłącznie dla
wnioskowanej grupy pacjentów byłoby obarczone błędem, ze względu na możliwe różnice
pomiędzy świadczeniodawcami w zakresie jednostki chorobowej przyjętej i sprawozdanej
jako rozpoznanie główne.
Rok Wartość refundacji Liczba pacjentów
2025 32 057 927 11 037
2024 63 115 582 12 220
2023 55 866 609 11 476
3. Czy Narodowy Fundusz Zdrowia pokrywa koszty wynajmu przenośnych koncentratorów?
Jeśli nie to dlaczego? Jeśli tak, jaki to jest koszt w skali roku dla budżetu państwa?
Koncentratory tlenu są bezpłatnie dostarczane pacjentom w ramach świadczenia
gwarantowanego: tlenoterapia w warunkach domowych, zgodnie z rozporządzeniem
Ministra Zdrowia z dnia 6 listopada 2013 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu
ambulatoryjnej opieki specjalistycznej (Dz. U. z 2016 r. poz. 357, z późn. zm.). Przepisy ww.
rozporządzenia nie określają typu koncentratora tlenu, w jaki ma zostać zaopatrzony
świadczeniobiorca, jednakże już sama nazwa świadczenia wskazuje, że świadczenie jest
realizowane w domu pacjenta. Zapewnienie przenośnych koncentratorów tlenu
przynajmniej dla części pacjentów wymagających przewlekłej tlenoterapii zostanie
rozważone w ramach toczących się obecnie prac nad nowym modelem opieki dla pacjentów
z problemami oddechowymi.
4. Czy istnieje możliwość, aby chorzy z TNP otrzymywali dofinansowanie na zakup
koncentratorów tlenu?
Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 29 maja 2017 r. w sprawie wykazu wyrobów
medycznych wydawanych na zlecenie (tj. Dz. U. z 2025 r. poz. 1038) nie przewiduje
możliwości dofinansowania przez płatnika publicznego zakupu koncentratora tlenu. Intencją
wykazu jest w jak największym stopniu zabezpieczenie potrzeb pacjentów, przy
uwzględnieniu możliwości finansowych Narodowego Funduszu Zdrowia. Powyższe oznacza,
że nie wszystkie wyroby medyczne mogą zostać uwzględnione w tym wykazie i być objęte
refundacją. Dodatkowym argumentem jest kwestia bezpieczeństwa zdrowotnego
pacjentów. Tlen jest lekiem, który dla zapewnienia skuteczności terapii wymaga właściwego
przepisania zgodnie z zaleceniami, skutecznego systemu dostarczania, dawkowania
terapeutycznego i monitorowania. Z tego powodu, ośrodek domowego leczenia tlenem nie
tylko zapewnia bezpłatnie koncentrator tlenu, części wymienne i serwis, ale pełni
kompleksową opiekę nad chorym z przewlekłą niewydolnością oddychania; kwalifikuje lub
weryfikuje wskazania do przewlekłej tlenoterapii domowej, sprawuje opiekę nad chorym
wymagającym tlenoterapii zapewniając wizytę kontrolną pielęgniarki w domu chorego,
wizytę lekarską w ośrodku z wykonaniem badań kontrolnych: badania gazometrycznego,
morfologii krwi, spirometrii, EKG i RTG klatki piersiowej oraz ustalenie dalszego
postępowania terapeutycznego.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Tomasz Maciejewski
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 3 of 3 --