Interpelacja w sprawie przeprowadzenia stałego monitoringu jakości wody w nowo powstających jeziorach i zbiornikach wodnych na terenach gmin Bukowno, Bolesław, Olkusz i Klucze oraz działań administracji państwowej w tym obszarze, w związku z powołaniem przez prezesa Rady Ministrów Międzyresortowego Zespołu ds. usuwania skutków i przeciwdziałania zagrożeniom związanym z występowaniem zapadlisk i podtopień na terenie gminy Trzebinia i w rejonie
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 13103
do ministra energii
w sprawie przeprowadzenia stałego monitoringu jakości wody w nowo powstających jeziorach i zbiornikach wodnych na terenach gmin Bukowno, Bolesław, Olkusz i Klucze oraz działań administracji państwowej w tym obszarze, w związku z powołaniem przez prezesa Rady Ministrów Międzyresortowego Zespołu ds. usuwania skutków i przeciwdziałania zagrożeniom związanym z występowaniem zapadlisk i podtopień na terenie gminy Trzebinia i w rejonie
Zgłaszający: Łukasz Kmita
Data wpływu: 23-10-2025
Temat nowo powstających zbiorników wodnych na obszarze rejonu olkuskiego, których powierzchnia może przekroczyć nawet 300 ha, jest obserwowany przez wielu naukowców, władze samorządowe, a przede wszystkim przez mieszkańców.
Powstające zalewiska, przeradzające się następnie w duże zbiorniki wodne, mogą być w przyszłości szansą na turystyczny rozwój obszaru ziemi olkuskiej, tym bardziej że w tym rejonie nastąpił koniec historycznego i wielowiekowego wydobycia rud cynku i ołowiu, a wcześniej srebra. Jednym słowem – nastąpił kres górnictwa. Aby te tereny stały się atrakcyjne, musi zostać spełniony warunek: te obszary muszą być stosownie przygotowane, zabezpieczone i uznane za bezpieczne, aby mogły być wykorzystywane w rozwoju turystyki wodnej. Już obecnie – m.in. w dawnych wyrobiskach po kopalniach piasku – powstało pięć dużych akwenów wodnych. Budzą one spore zainteresowanie lokalnej społeczności, jak i osób, które z całego regionu przyjeżdżają, aby zaobserwować to niezwykłe zjawisko. Jednak wstęp w ich okolice jest zakazany z uwagi na możliwość powstawania zapadlisk (deformacji nieciągłych).
Wbrew początkowym opiniom naukowców poziom wody w rejonie olkuskim odtworzył się w ciągu trzech lat, podczas gdy przewidywania ekspertów mówiły o okresie 30-40, a nawet 50 lat. Nie jest to jednak sytuacja pożądana, gdyż implikuje szereg problemów zarówno dla administracji państwowej, jak i samorządowej. Konieczność budowy infrastruktury wodnej, przebudowy infrastruktury drogowej, możliwość wystąpienia podtopień budynków, rozległe tereny, gdzie mogą wystąpić zapadliska – przed tymi wszystkimi wyzwaniami stoją dziś władze. Osobną, choć niezwykle ważną kwestią, jest temat występowania deformacji nieciągłych (zapadlisk) i dalszego zabezpieczenia terenów niebezpiecznych, a w przyszłości przywrócenia im ich funkcji.
W wielu miejscach w Polsce wody w dramatyczny sposób ubywa. W rejonie olkuskim – na skutek wyłączenia pomp i zamknięcia kopalni rud cynku i ołowiu – w ekspresowym tempie wypełnia się tzw. lej depresji.
Donald Tusk podczas wizyty w Trzebini obiecał – w obecności parlamentarzystów m.in M. Sowy i D. Niedzieli –natychmiastową pomoc mieszkańcom tego obszaru. Pomoc ta jednak nigdy nie nastąpiła. Mieszkańcy czują się rozczarowani i oszukani.
Proszę więc Pana Premiera o szczegółowe i wyczerpujące odniesienie się do poniższych pytań (proszę o odniesienie się do każdego z pytań osobno):
1. Jakie konkretne działania – od dnia powstania do daty udzielenia odpowiedzi na interpelację – podjął Międzyresortowy Zespół do spraw usuwania skutków i przeciwdziałania zagrożeniom związanym z występowaniem zapadlisk i podtopień na terenie gminy Trzebinia i w rejonie olkuskim? Proszę o wskazanie.
2. Ile spotkań, kiedy i gdzie odbył międzyresortowy zespół? Czy są dostępne protokoły z tych spotkań? Jeśli tak, proszę o ich załączenie w odpowiedzi na poniższą interpelację.
3. Czy zespół spotkał się z władzami samorządowymi gminy Trzebinia oraz gmin: Bukowno, Bolesław, Olkusz i Klucze powiatu olkuskiego? Jeśli tak, jaka była agenda spotkania i jakie zapadły ustalenia?
4. Czy w budżecie państwa na rok 2026 planuje się dedykowane środki dla gmin wskazanych w zarządzeniu premiera?
5. Czy międzyresortowy zespół wnioskował o wpisanie do budżetu państwa dedykowanych środków, które posłużą przygotowaniu ekspertyz, analiz oraz wsparciu finansowemu dla gminy Trzebinia i gmin rejonu olkuskiego?
6. Czy międzyresortowy zespół szacował, jakie są niezbędne środki finansowe, aby z jednej strony zatrzymać degradację terenu, zabezpieczyć miejsca niebezpieczne i przygotować infrastrukturę w przyszłości na potrzeby wykorzystania jej np. w obszarze turystyki?
7. Czy ze strony ministerstwa środowiska i Ministerstwa Zdrowia (stacje sanitarno-epidemiologiczne), a także ze strony międzyresortowego zespołu lub innych organów były zlecone badania wody w nowo powstających zbiornikach wodnych na terenie rejonu olkuskiego? Jeśli nie, czy taki stały monitoring składu chemicznego wody będzie zlecony? Czy na dziś woda w nowo powstających zbiornikach jest bezpieczna dla zdrowia i życia mieszkańców? Jeśli tak, proszę o wskazanie wyników badań wody z tego rejonu.
8. Czy międzyresortowy zespół bierze pod uwagę, że podnoszące się wody podziemne, które utworzyły zalewiska (zbiorniki), mogą być zanieczyszczone metalami ciężkimi z uwagi na fakt wieloletniego wydobycia w tym rejonie rud cynku i ołowiu?
9. Jak wygląda współpraca międzyresortowego zespołu z firmą ZGH „Bolesław“ w Bukownie, która przez lata prowadziła wydobycie w tym terenie?
10. Czy został już ustalony zakres odpowiedzialności ZGH „Bolesław“ (w związku z procesem likwidacji kopalni) w rejonie olkuskim? Czy ze strony międzyresortowego zespołu i ministerstw nadzorujących obszar przemysłu, energii i ochrony środowiska będą podejmowane jakiekolwiek działania pomocowe dla samorządów zmagających się z problemem zapadlisk oraz zalewisk (powstawania zbiorników wodnych)? Jakie plany mają w tym zakresie poszczególne resorty?
Podsekretarz stanu Marian Zmarzły
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (9)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
10359 znakówwww.gov.pl/energia ul. Przemysłowa 26
me@me.gov.pl 00-450 Warszawa
BM.053.1.2025.AZ
Warszawa, 2025-12-17
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 13103 w sprawie przeprowadzenia stałego
monitoringu jakości wody w nowo powstających jeziorach i zbiornikach wodnych na
terenach gmin Bukowno, Bolesław, Olkusz i Klucze oraz działań administracji
państwowej w tym obszarze, w związku z powołaniem przez prezesa Rady Ministrów
Międzyresortowego Zespołu ds. usuwania skutków i przeciwdziałania zagrożeniom
związanym z występowaniem zapadlisk i podtopień na terenie gminy Trzebinia i w
rejonie, po dokonaniu uzgodnień z Ministerstwem Finansów i Gospodarki,
Ministerstwem Klimatu i Środowiska oraz Ministerstwem Zdrowia, uprzejmie
informuję:
Prezes Rady Ministrów, Zarządzeniem Nr 36 z dnia 20 sierpnia 2025 r. utworzył
Międzyresortowy Zespół do spraw usuwania skutków i przeciwdziałania zagrożeniom
związanym z występowaniem zapadlisk i podtopień na terenie gminy Trzebinia i w
rejonie olkuskim (M.P. 2025 poz. 780). Zespół ma charakter międzyresortowy.
Oznacza to, że sprawy objęte przedmiotem prac Zespołu wykraczają poza
kompetencję jednego resortu i w jego skład wchodzą przedstawiciele organów
reprezentujących poszczególne działy administracji rządowej oraz organy
nadzorowane.
Zgodnie z § 3. ust 4. Zarządzenia, Przewodniczący Zespołu i Wiceprzewodniczący
Zespołu mogą zapraszać, z własnej inicjatywy lub na wniosek członka Zespołu, do
udziału w pracach Zespołu, z głosem doradczym, przedstawicieli organów
administracji rządowej i organów jednostek samorządu terytorialnego oraz
ekspertów, których wiedza i doświadczenie mogą być przydatne do wykonywania
zadań Zespołu.
Jak dotychczas, odbyły się 4 posiedzenia Zespołu, w siedzibie Ministerstwa Energii
w Warszawie. Ostatnie z nich miało miejsce w dniu 13 listopada 2025 r. Podczas
posiedzeń członkowie zapoznali się ze szczegółową informacją o zagrożeniach jakie
występują w Trzebini oraz w rejonie olkuskim. Zostały również sformułowane
pierwsze rekomendacje i zidentyfikowane pierwsze bariery prawne. Kolejne
posiedzenie zaplanowane jest w siedzibie Małopolskiego Urzędu wojewódzkiego w
-- 1 of 4 --
+48 (32) 433 33 30 Ministerstwo Energii
www.gov.pl/energia ul. Przemysłowa 26
me@me.gov.pl 00-450 Warszawa
Strona 2 z
Krakowie. Postanowiono ponadto, że na posiedzenie zostaną zaproszeni
przedstawiciele zainteresowanych samorządów.
Podczas ostatniego posiedzenia omówiono zidentyfikowane bariery prawne
dotyczące problemu zapadlisk i podtopień oraz zgodnie z § 4. ust 4. Zarządzenia
powołano Grupę roboczą ds. legislacji. Celem Grupy będzie opracowanie projektów
zmian w obowiązujących przepisach prawa, które umożliwią przeciwdziałanie
skutkom powstających zapadlisk i podtopień, a także podejmowanie działań
prewencyjnych. Ponadto jedną z rekomendacji Zespołu jest rozpoczęcie prac nad
możliwością pozyskania źródeł finansowania zadań przewidzianych Zarządzeniem.
Zgodnie ze stanowiskiem Ministra Klimatu i Środowiska, uprzejmie informuję, że w
zgodzie z przepisami prawa, na potrzeby zarządzania wodami, w tym planowania w
gospodarowaniu wodami, wody dzieli się na jednolite części wód1. Wody
powierzchniowe, aktualnie monitorowane w ramach Państwowego Monitoringu
Środowiska (PMŚ), realizowanego przez Główny Inspektorat Ochrony Środowiska
ujęte są w wykazie jednolitych części wód powierzchniowych (jcwp). Wykaz ten
wchodzi w skład dokumentacji planistycznej sporządzonej przez Państwowe
Gospodarstwo Wodne Wody Polskie (PGW WP) na potrzeby opracowania
bieżących planów gospodarowania wodami na obszarach dorzeczy, obejmujących
okres 2022-2027. Nowopowstające na terenie powiatu olkuskiego zbiorniki wodne
nie znajdują się w aktualnym wykazie jcwp, zatem obecnie nie podlegają
monitoringowi w ramach PMŚ. Decyzję o wyznaczeniu nowej jcwp i dołączeniu jej
do wykazu jcwp podejmuje PGW WP przy aktualizacji planu gospodarowania
wodami na obszarze dorzecza, przeprowadzanej cyklicznie co 6 lat i zatwierdzanej
przez ministra właściwego do spraw gospodarki wodnej w drodze rozporządzenia.
Inne rozporządzenie ministra zawiera przepisy, zgodnie z którymi ustala się rodzaj i
zakres monitoringu, jakim objęta zostanie dana jcwp2.
Przepisy, zgodnie z którymi realizowany jest monitoring jakości wód
powierzchniowych, tj. ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne oraz
rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 13 lipca 2021 r. w sprawie form i
sposobu prowadzenia monitoringu jednolitych części wód powierzchniowych i
jednolitych części wód podziemnych, nie przewidują ciągłego badania i
monitorowania jakości wód. Ustawowym celem monitoringu wód
powierzchniowych jest pozyskanie informacji o ich stanie na potrzeby planowania
w gospodarowaniu wodami oraz oceny osiągania celów środowiskowych. Cel ten
realizowany jest poprzez badania i oceny stanu środowiska wodnego, rozumianego
jako stan stosunkowo stały lub podlegający stałym trendom, a nie wynikający z
nadzwyczajnych zmian warunków. Monitoring ten nie służy więc do ciągłej kontroli
jakości wód w celu identyfikacji aktualnych zagrożeń, np. dla życia lub zdrowia ludzi.
1 ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
2 rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 13 lipca 2021 r. w sprawie form i sposobu
prowadzenia monitoringu jednolitych części wód powierzchniowych i jednolitych części wód
podziemnych
-- 2 of 4 --
+48 (32) 433 33 30 Ministerstwo Energii
www.gov.pl/energia ul. Przemysłowa 26
me@me.gov.pl 00-450 Warszawa
Strona 3 z
Zgodnie ze stanowiskiem Ministra Zdrowia, na podstawie obowiązujących
przepisów, w zakresie bezpieczeństwa zdrowotnego wody, organy Państwowej
Inspekcji Sanitarnej realizują zadania ukierunkowane na ograniczanie ryzyka
zdrowotnego związanego z zagrożeniami mogącymi występować m.in. w wodzie w
kąpieliskach oraz w miejscach okazjonalnie wykorzystywanych do kąpieli. Nadzór
nad jakością wody w kąpieliskach oraz miejscach okazjonalnie wykorzystywanych
do kąpieli jest sprawowany przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej na
zasadach określonych w przepisach ustawy z dnia 14 marca 1985 r. Państwowej
Inspekcji Sanitarnej (Dz.U. z 2024 r. poz. 416).
Badania jakości wód śródlądowych i przybrzeżnych prowadzone są przez właściwe
stacje sanitarno-epidemiologiczne oraz organizatorów takich miejsc wyłącznie w
sytuacji, kiedy Uzyskały one status kąpieliska lub miejsca okazjonalnie
wykorzystywanego do kąpieli przed sezonem kąpielowym i w czasie jego trwania.
Oficjalny sezon kąpielowy w Polsce trwa od 1 czerwca do 30 września (w tych
ramach czasowych sezony kąpielowe dla poszczególnych kąpielisk rozpoczynają się
i kończą). Badania jakości wody ww. wód prowadzone są zgodnie z przepisami ww.
ustawy– Prawo wodne i rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 17 stycznia 2019
r. w sprawie nadzoru nad jakością wody w kąpielisku i miejscu okazjonalnie
wykorzystywanym do kąpieli (Dz.U. z 2019 r. poz. 255).
W odniesieniu do kąpielisk, to zgodnie z definicją zawartą w ustawie z dnia 20 lipca
2017 r. - Prawo wodne (Dz.U. z 2025 r. poz. 960), przez kąpielisko rozumie się
wyznaczony uchwałą rady gminy, wydzielony i oznakowany fragment wód
powierzchniowych, wykorzystywany przez dużą liczbę osób kąpiących się,
określoną w uchwale rady gminy w sprawie wykazu kąpielisk, pod warunkiem że w
stosunku do tego kąpieliska nie wydano stałego zakazu kąpieli; kąpieliskiem nie jest:
basen pływacki, basen uzdrowiskowy, zamknięty zbiornik wodny podlegający
oczyszczaniu lub wykorzystywaniu w celach terapeutycznych, sztuczny zamknięty
zbiornik wodny, oddzielony od wód powierzchniowych i wód podziemnych.
Za kontrolę jakości wody w kąpielisku odpowiada organizator kąpieliska, który
ustala w porozumieniu z powiatowym inspektorem sanitarnym harmonogram
pobierania próbek wody oraz który ma systematycznie wizualnie nadzorować wodę
oraz badać jej jakość w zakresie mikrobiologicznych wskaźników kałowego
zanieczyszczenia wody, czyli Escherichia coli i enterokoki. Badania realizowane są
zgodnie z ustalonym harmonogramem pobierania próbek, który obejmuje jedno
badanie nie wcześniej niż 10 dni przed otwarciem sezonu kąpielowego danego
kąpieliska oraz nie mniej niż trzy próbki w sezonie kąpielowym (lub dla kąpielisk w
którym sezon kąpielowy nie przekracza 8 tygodni nie mniej niż dwie próbki), w
okresie funkcjonowania kąpieliska, tak aby przerwa między badaniami nie
przekraczała miesiąca. Natomiast organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej w
ramach kontroli urzędowej sprawują nadzór nad prowadzoną kontrolą wewnętrzną
realizowaną przez organizatora, wydają ocenę o jakości wody w kąpielisku na
podstawie badań wykonywanych przez organizatora oraz, w szczególnych
przypadkach określonych w przepisach, dokonują pobierania próbek wody do
oceny jakości wody.
-- 3 of 4 --
+48 (32) 433 33 30 Ministerstwo Energii
www.gov.pl/energia ul. Przemysłowa 26
me@me.gov.pl 00-450 Warszawa
Strona z
Odnosząc się natomiast do miejsc okazjonalnie wykorzystywanych do kąpieli to
zgodnie z ww. ustawą - Prawo wodne, są to wydzielone i oznakowane fragmenty
wód powierzchniowych, niebędące kąpieliskami i wykorzystywane do kąpieli.
Miejsce okazjonalnie wykorzystywane do kąpieli funkcjonuje przez okres nie
dłuższy niż 30 dni w roku kalendarzowym. Badania wody prowadzone przez
organizatora miejsca okazjonalnie wykorzystywanego do kąpielisk, wykonywane są
przed otwarciem tego miejsca (nie wcześniej niż 10 dni przed) oraz przynajmniej raz
w trakcie jego funkcjonowania. Organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej w ramach
kontroli urzędowej sprawują nadzór nad prowadzoną kontrolą wewnętrzną
realizowaną przez organizatora oraz wydają ocenę o jakości wody w kąpielisku na
podstawie badań wykonywanych przez organizatora.
Ponadto, uprzejmie informuje się, że, zgodnie art. 349 ust. 2 oraz art. 349 ust. 3
ustawy - Prawo wodne, badania i oceny stanu wód powierzchniowych, stanu wód
podziemnych, stanu środowiska wód morskich oraz stanu obszarów chronionych
dokonuje się w ramach państwowego monitoringu środowiska, który realizowany
jest przez organy Inspekcji Środowiska.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra
Marian Zmarzły
Podsekretarz stanu
2025-12-17 $ezdPolePodpisu1
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
Ministerstwo Zdrowia
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
Ministerstwo Finansów i Gospodarki
-- 4 of 4 --