Interpelacja nr 13082
Interpelacja w sprawie ochrony prawnej rolników przekazujących nieodpłatnie swoje plony
Zgłaszający:
•
Adresat:
Rolnictwo i Rozwój Wsi (100%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie ochrony prawnej rolników przekazujących nieodpłatnie swoje plony
Interpelacja nr 13082
do ministra rolnictwa i rozwoju wsi
w sprawie ochrony prawnej rolników przekazujących nieodpłatnie swoje plony
Zgłaszający: Iwona Małgorzata Krawczyk, Marek Jan Chmielewski, Łukasz Horbatowski
Data wpływu: 23-10-2025
Panie Ministrze,
w ostatnim okresie w wielu regionach kraju odnotowano przypadki, w których rolnicy – w obliczu nieopłacalności zbiorów, zerwania łańcuchów dostaw bądź działań dezinformacyjnych – byli zmuszeni do społecznego przekazywania płodów rolnych lub ponosili straty wynikające z błędnych informacji rozpowszechnianych w sieci.
Zjawiska te unaoczniły brak jasnych ram prawnych i podatkowych dotyczących nieodpłatnego przekazywania produktów rolnych oraz potrzebę opracowania skutecznych mechanizmów reagowania państwa na dezinformację w obszarze rolnictwa i bezpieczeństwa żywnościowego.
Obowiązujące przepisy ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2024 r. poz. 361, z późn. zm.) w art. 7 ust. 2 stanowią, że nieodpłatne przekazanie towarów przez podatnika może zostać uznane za dostawę towarów podlegającą opodatkowaniu, jeśli przy ich nabyciu przysługiwało mu prawo do odliczenia podatku naliczonego. Jednocześnie ustawa przewiduje wyjątki dla niektórych przypadków – w szczególności prezentów o małej wartości i próbek – a rozporządzenia wykonawcze ministra finansów okresowo umożliwiają zastosowanie stawki 0% VAT przy przekazaniu żywności na rzecz organizacji pożytku publicznego.
W praktyce oznacza to, że rolnicy prowadzący działalność gospodarczą i będący czynnymi podatnikami VAT nie mają jednoznacznej pewności, w jakich okolicznościach nieodpłatne przekazanie plonów może zostać potraktowane jako czynność opodatkowana. Z kolei rolnicy ryczałtowi, choć korzystają ze zwolnienia, pozostają w stanie niepewności interpretacyjnej w zakresie dokumentowania takich czynności.
Równocześnie obserwowane przypadki fałszywych informacji rozpowszechnianych w Internecie – dotyczących rzekomych „darmowych zbiorów” czy „nieodebranych płodów rolnych” – wskazują na konieczność włączenia w system ochrony rolników instytucji odpowiedzialnych za przeciwdziałanie dezinformacji w przestrzeni cyfrowej. Taką rolę może pełnić NASK – Państwowy Instytut Badawczy działający pod nadzorem ministra cyfryzacji, który posiada kompetencje w zakresie monitorowania i reagowania na zjawiska dezinformacyjne.
W tym kontekście zasadne jest rozważenie zmian prawnych lub wydania wytycznych interpretacyjnych, które zwiększą pewność prawną rolników, a także stworzenie mechanizmu koordynacji pomiędzy resortami odpowiedzialnymi za rolnictwo, finanse publiczne i cyberbezpieczeństwo.
W związku z powyższym proszę Pana Ministra o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
1. Czy Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi, we współpracy z Ministerstwem Finansów i Krajową Administracją Skarbową, planuje opracowanie jednolitych wytycznych lub interpretacji ogólnej doprecyzowującej zasady nieodpłatnego przekazywania płodów rolnych przez czynnych podatników VAT na cele społeczne, lokalne lub edukacyjne, tak aby rolnicy mieli pewność co do skutków podatkowych takich działań?
2. Czy resort rolnictwa rozważa wprowadzenie uproszczonego trybu dokumentowania darowizn dla rolników ryczałtowych, obejmującego np. ewidencję ilościową lub oświadczenie o przekazaniu produktów, co pozwoliłoby ograniczyć ryzyko sporów z organami podatkowymi i wspierałoby inicjatywy ograniczające marnowanie żywności?
3. Czy w ramach współpracy międzyresortowej (MRiRW, MSWiA, Ministerstwo Cyfryzacji, NASK – Państwowy Instytut Badawczy) planowane jest opracowanie mechanizmu szybkiego reagowania na przypadki dezinformacji godzące w interes rolników i bezpieczeństwo rynku rolnego – w tym systemu ostrzegania, dementi i wsparcia prawnego dla poszkodowanych producentów rolnych?
Z poważaniem
Iwona Krawczyk
Posłanka na Sejm RP
Interpelacja nr 13082
do ministra rolnictwa i rozwoju wsi
w sprawie ochrony prawnej rolników przekazujących nieodpłatnie swoje plony
Zgłaszający: Iwona Małgorzata Krawczyk, Marek Jan Chmielewski, Łukasz Horbatowski
Data wpływu: 23-10-2025
Panie Ministrze,
w ostatnim okresie w wielu regionach kraju odnotowano przypadki, w których rolnicy – w obliczu nieopłacalności zbiorów, zerwania łańcuchów dostaw bądź działań dezinformacyjnych – byli zmuszeni do społecznego przekazywania płodów rolnych lub ponosili straty wynikające z błędnych informacji rozpowszechnianych w sieci.
Zjawiska te unaoczniły brak jasnych ram prawnych i podatkowych dotyczących nieodpłatnego przekazywania produktów rolnych oraz potrzebę opracowania skutecznych mechanizmów reagowania państwa na dezinformację w obszarze rolnictwa i bezpieczeństwa żywnościowego.
Obowiązujące przepisy ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2024 r. poz. 361, z późn. zm.) w art. 7 ust. 2 stanowią, że nieodpłatne przekazanie towarów przez podatnika może zostać uznane za dostawę towarów podlegającą opodatkowaniu, jeśli przy ich nabyciu przysługiwało mu prawo do odliczenia podatku naliczonego. Jednocześnie ustawa przewiduje wyjątki dla niektórych przypadków – w szczególności prezentów o małej wartości i próbek – a rozporządzenia wykonawcze ministra finansów okresowo umożliwiają zastosowanie stawki 0% VAT przy przekazaniu żywności na rzecz organizacji pożytku publicznego.
W praktyce oznacza to, że rolnicy prowadzący działalność gospodarczą i będący czynnymi podatnikami VAT nie mają jednoznacznej pewności, w jakich okolicznościach nieodpłatne przekazanie plonów może zostać potraktowane jako czynność opodatkowana. Z kolei rolnicy ryczałtowi, choć korzystają ze zwolnienia, pozostają w stanie niepewności interpretacyjnej w zakresie dokumentowania takich czynności.
Równocześnie obserwowane przypadki fałszywych informacji rozpowszechnianych w Internecie – dotyczących rzekomych „darmowych zbiorów” czy „nieodebranych płodów rolnych” – wskazują na konieczność włączenia w system ochrony rolników instytucji odpowiedzialnych za przeciwdziałanie dezinformacji w przestrzeni cyfrowej. Taką rolę może pełnić NASK – Państwowy Instytut Badawczy działający pod nadzorem ministra cyfryzacji, który posiada kompetencje w zakresie monitorowania i reagowania na zjawiska dezinformacyjne.
W tym kontekście zasadne jest rozważenie zmian prawnych lub wydania wytycznych interpretacyjnych, które zwiększą pewność prawną rolników, a także stworzenie mechanizmu koordynacji pomiędzy resortami odpowiedzialnymi za rolnictwo, finanse publiczne i cyberbezpieczeństwo.
W związku z powyższym proszę Pana Ministra o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
1. Czy Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi, we współpracy z Ministerstwem Finansów i Krajową Administracją Skarbową, planuje opracowanie jednolitych wytycznych lub interpretacji ogólnej doprecyzowującej zasady nieodpłatnego przekazywania płodów rolnych przez czynnych podatników VAT na cele społeczne, lokalne lub edukacyjne, tak aby rolnicy mieli pewność co do skutków podatkowych takich działań?
2. Czy resort rolnictwa rozważa wprowadzenie uproszczonego trybu dokumentowania darowizn dla rolników ryczałtowych, obejmującego np. ewidencję ilościową lub oświadczenie o przekazaniu produktów, co pozwoliłoby ograniczyć ryzyko sporów z organami podatkowymi i wspierałoby inicjatywy ograniczające marnowanie żywności?
3. Czy w ramach współpracy międzyresortowej (MRiRW, MSWiA, Ministerstwo Cyfryzacji, NASK – Państwowy Instytut Badawczy) planowane jest opracowanie mechanizmu szybkiego reagowania na przypadki dezinformacji godzące w interes rolników i bezpieczeństwo rynku rolnego – w tym systemu ostrzegania, dementi i wsparcia prawnego dla poszkodowanych producentów rolnych?
Z poważaniem
Iwona Krawczyk
Posłanka na Sejm RP
Odpowiedź urzędowa
Minister Stefan Krajewski
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
30%
Konkretność
70%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
4
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
5.8 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (4)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
3720 znaków
Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi kancelaria@minrol.gov.pl
ul. Wspólna 30, 00-930 Warszawa www.gov.pl/rolnictwo
+48 22 250 01 18
Stefan Krajewski
Warszawa, 19 listopada 2025 r.
znak sprawy: DBD.fin.058.10.2025
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: Interpelacji w sprawie ochrony prawnej rolników przekazujących
nieodpłatnie swoje plony
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 13082 z dnia 30 października 2025 r. w sprawie
ochrony prawnej rolników przekazujących nieodpłatnie swoje plony złożoną przez
Posłów Panią Iwonę Małgorzatę Krawczyk, Pana Marka Jana Chmielewskiego oraz
Pana Łukasza Horbatowskiego, uprzejmie informuję, że zgodnie ze stanowiskiem
Ministra Finansów i Gospodarki, działalność rolnicza na gruncie przepisów ustawy z
dna 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2025 r. poz. 775, z
późn. zm.) (dalej ustawy o VAT), może być opodatkowana podatkiem VAT na
zasadach ogólnych albo z zastosowaniem procedury przewidzianej dla tzw. rolników
ryczałtowych.
Dostawy produktów rolnych dokonywane przez rolnika ryczałtowego oraz
świadczenie usług rolniczych przez rolnika ryczałtowego objęte są zwolnieniem od
tego podatku.
Warunkiem objęcia zwolnieniem od VAT produktów rolnych dostarczanych przez
rolnika ryczałtowego jest, aby pochodziły one z własnej działalności rolniczej rolnika.
-- 1 of 3 --
2 | S t r o n a
Zgodnie, bowiem z art. 2 pkt 20 ustawy o VAT przez produkty rolne rozumie się
towary pochodzące z własnej działalności rolniczej rolnika ryczałtowego oraz
określone towary z nich wytworzone, przy zachowaniu warunków, o których mowa
w art. 20 ust. 1c i 1d ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób
fizycznych (Dz. U. z 2025 r. poz. 163, z późn. zm.).
Wskazane zwolnienie obejmuje również dostarczanie takich produktów przez
rolników ryczałtowych w ramach tzw. samozbiorów, tj. nieodpłatnie bądź za
symboliczną odpłatnością.
Objęci zwolnieniem od VAT rolnicy ryczałtowi zwolnieni są również z obowiązków
dokumentacyjnych i ewidencyjnych, m. in. z obowiązku wystawiania faktur.
W przypadku rolników będących podatnikami VAT czynnymi, rozliczają oni ten
podatek na zasadach ogólnych wynikających z przepisów w zakresie podatku VAT.
Zgodnie z tymi przepisami, opodatkowaniu VAT podlegają, co do zasady, czynności
odpłatne (m.in. dostawy towarów i świadczenie usług za wynagrodzeniem).
Opodatkowaniu VAT podlegają również niektóre czynności nieodpłatne (nieodpłatne
przekazanie towarów należących do przedsiębiorstwa podatnika czy wszelkie inne
darowizny), lecz tylko w sytuacji, gdy podatnikowi przysługiwało, przy nabyciu bądź
wytworzeniu towaru, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę
podatku naliczonego.
Przedstawiając powyższe uprzejmie informuję, że wystąpiłem do Ministra Finansów
wskazując, że w obliczu trudności, które dotknęły polskich rolników w ostatnim
czasie konieczne jest podjęcie działań wspierających stabilność ekonomiczną
gospodarstw rolnych, a nie nakładanie dodatkowych obciążeń finansowych, co może
doprowadzić do pogłębienia destabilizacji w sektorze rolnym.
W powyższym wystąpieniu podkreśliłem, że dla rolników „samozbiory” to nie pomysł
na biznes a awaryjny, tymczasowy sposób na przetrwanie.
W przedmiotowym piśmie podniosłem, że samozbiory czy darmowe rozdawanie
warzyw nie powinny być objęte podatkiem VAT i zwróciłem się z prośbą o
-- 2 of 3 --
3 | S t r o n a
wprowadzenie odpowiednich rozwiązań legislacyjnych, które umożliwią
zastosowanie czasowego lub stałego zwolnienia z podatku VAT od prowadzenia tzw.
samozbiorów.
Z wyrazami szacunku
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Stefan Krajewski
/podpisano elektronicznie/
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 3 of 3 --
ul. Wspólna 30, 00-930 Warszawa www.gov.pl/rolnictwo
+48 22 250 01 18
Stefan Krajewski
Warszawa, 19 listopada 2025 r.
znak sprawy: DBD.fin.058.10.2025
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: Interpelacji w sprawie ochrony prawnej rolników przekazujących
nieodpłatnie swoje plony
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 13082 z dnia 30 października 2025 r. w sprawie
ochrony prawnej rolników przekazujących nieodpłatnie swoje plony złożoną przez
Posłów Panią Iwonę Małgorzatę Krawczyk, Pana Marka Jana Chmielewskiego oraz
Pana Łukasza Horbatowskiego, uprzejmie informuję, że zgodnie ze stanowiskiem
Ministra Finansów i Gospodarki, działalność rolnicza na gruncie przepisów ustawy z
dna 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2025 r. poz. 775, z
późn. zm.) (dalej ustawy o VAT), może być opodatkowana podatkiem VAT na
zasadach ogólnych albo z zastosowaniem procedury przewidzianej dla tzw. rolników
ryczałtowych.
Dostawy produktów rolnych dokonywane przez rolnika ryczałtowego oraz
świadczenie usług rolniczych przez rolnika ryczałtowego objęte są zwolnieniem od
tego podatku.
Warunkiem objęcia zwolnieniem od VAT produktów rolnych dostarczanych przez
rolnika ryczałtowego jest, aby pochodziły one z własnej działalności rolniczej rolnika.
-- 1 of 3 --
2 | S t r o n a
Zgodnie, bowiem z art. 2 pkt 20 ustawy o VAT przez produkty rolne rozumie się
towary pochodzące z własnej działalności rolniczej rolnika ryczałtowego oraz
określone towary z nich wytworzone, przy zachowaniu warunków, o których mowa
w art. 20 ust. 1c i 1d ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób
fizycznych (Dz. U. z 2025 r. poz. 163, z późn. zm.).
Wskazane zwolnienie obejmuje również dostarczanie takich produktów przez
rolników ryczałtowych w ramach tzw. samozbiorów, tj. nieodpłatnie bądź za
symboliczną odpłatnością.
Objęci zwolnieniem od VAT rolnicy ryczałtowi zwolnieni są również z obowiązków
dokumentacyjnych i ewidencyjnych, m. in. z obowiązku wystawiania faktur.
W przypadku rolników będących podatnikami VAT czynnymi, rozliczają oni ten
podatek na zasadach ogólnych wynikających z przepisów w zakresie podatku VAT.
Zgodnie z tymi przepisami, opodatkowaniu VAT podlegają, co do zasady, czynności
odpłatne (m.in. dostawy towarów i świadczenie usług za wynagrodzeniem).
Opodatkowaniu VAT podlegają również niektóre czynności nieodpłatne (nieodpłatne
przekazanie towarów należących do przedsiębiorstwa podatnika czy wszelkie inne
darowizny), lecz tylko w sytuacji, gdy podatnikowi przysługiwało, przy nabyciu bądź
wytworzeniu towaru, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę
podatku naliczonego.
Przedstawiając powyższe uprzejmie informuję, że wystąpiłem do Ministra Finansów
wskazując, że w obliczu trudności, które dotknęły polskich rolników w ostatnim
czasie konieczne jest podjęcie działań wspierających stabilność ekonomiczną
gospodarstw rolnych, a nie nakładanie dodatkowych obciążeń finansowych, co może
doprowadzić do pogłębienia destabilizacji w sektorze rolnym.
W powyższym wystąpieniu podkreśliłem, że dla rolników „samozbiory” to nie pomysł
na biznes a awaryjny, tymczasowy sposób na przetrwanie.
W przedmiotowym piśmie podniosłem, że samozbiory czy darmowe rozdawanie
warzyw nie powinny być objęte podatkiem VAT i zwróciłem się z prośbą o
-- 2 of 3 --
3 | S t r o n a
wprowadzenie odpowiednich rozwiązań legislacyjnych, które umożliwią
zastosowanie czasowego lub stałego zwolnienia z podatku VAT od prowadzenia tzw.
samozbiorów.
Z wyrazami szacunku
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Stefan Krajewski
/podpisano elektronicznie/
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 3 of 3 --