Interpelacja nr 13080
Interpelacja w sprawie przyszłości Elektrowni Rybnik
Zgłaszający:
•
Adresat:
Klimat, Energia i Środowisko (100%)
Infrastruktura i Transport (30%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie przyszłości Elektrowni Rybnik
Interpelacja nr 13080
do ministra aktywów państwowych
w sprawie przyszłości Elektrowni Rybnik
Zgłaszający: Marek Krząkała
Data wpływu: 23-10-2025
Szanowny Panie Ministrze,
zwracam się do Pana w sprawie przyszłości elektrowni w Rybniku, której działalność odgrywa kluczową rolę w systemie elektroenergetycznym naszego kraju, szczególnie w kontekście bieżących wyzwań energetycznych i potencjalnych niedoborów mocy w systemie. Elektrownia w Rybniku, przejęta w 2017 roku przez Polską Grupę Energetyczną od francuskiego koncernu EDF, przeszła szereg modernizacji, których łączny koszt wyniósł ponad 400 mln zł. Inwestycje te obejmowały m.in. instalacje mokrego odsiarczania spalin, redukcji tlenków azotu oraz odpylania, dzięki czemu obiekt spełnia obecne normy środowiskowe. Z uwagi na zrealizowane inwestycje oraz kluczową rolę bloków klasy 200 MW w regulacji systemu pojawiają się wątpliwości dotyczące zasadności decyzji o planowanym zamknięciu elektrowni z końcem 2025 roku. W obliczu dynamicznej sytuacji na rynku energii w Europie, a także zjawiska dunkelflaute – długotrwałego braku produkcji energii z OZE – warto zwrócić uwagę na przykłady z innych krajów. Francja i Niemcy, choć deklarują stopniowe odchodzenie od węgla, w sytuacjach kryzysowych zdecydowały się na utrzymanie lub wznowienie pracy elektrowni węglowych jako zabezpieczenia energetycznego. Zaniepokojenie lokalnej społeczności i moje własne obawy jako przedstawiciela regionu dotyczą zarówno potencjalnych niedoborów mocy w systemie elektroenergetycznym, jak i skutków społeczno-gospodarczych, w tym utraty miejsc pracy przez około 500 osób zatrudnionych w elektrowni. W związku z powyższym uprzejmie proszę o odpowiedź na poniższe pytania:
Jakiego pochodzenia jest paliwo spalane w Elektrowni Rybnik, a w szczególności jaki jest udział węgla z kopalni Jankowice i Chwałowice w ogólnym użyciu oraz czy koszty paliwa dla Elektrowni Rybnik uwzględniają niskie koszty transportu oraz magazynowania z racji lokalizacji?
Czy bloki klasy 200 MW w Elektrowni Rybnik są wystarczająco elastyczne, aby w razie potrzeby generować moce w zakresie od 140 MW do 225 MW?
Czy inwestycje zrealizowane na ponad 400 mln zł są zgodne z obowiązującymi normami ochrony środowiska i umożliwiają funkcjonowanie Elektrowni Rybnik do 2034 roku?
Jaki wpływ na wynik finansowy elektrowni miała praca czterech bloków w 2024 roku, szacowana na 5–6 tys. godzin rocznie dla każdego z bloków, w godzinach szczytowych, ale i w okresie dużej generacji OZE, niezależnie od panujących na rynku cen?
Jaki jest powód braku wykorzystywania przez operatora i planistów PGE elastyczności produkcji Elektrowni Rybnik (możliwość odstawienia wszystkich bloków w okresie niskich cen, w tym celu wybudowana została wytwornica pary)?
Jaki jest powód realizacji planu produkcji Elektrowni Rybnik w roku 2024 na poziomie 130% zaplanowanej wartości rocznej – czy wynika to z niedoborów mocy w tym rejonie?
Czy jest prawdą, że już w 2026 roku Polska może zmierzyć się z niedoborem około 4 700 MW mocy, a po roku 2030 – nawet 9 500 MW?
Na jakim etapie jest budowa bloku gazowo-parowego nowej elektrowni Rybnik i czy jego uruchomienie z końcem 2026 roku jest niezagrożone? Czy uwzględniono ryzyko opóźnień, jak to miało miejsce w Gryfinie i na Żeraniu?
Czy operator PSE gwarantuje zasilanie wszystkich odbiorców z lokalnego węzła Stacji Wielopole bez pracującego źródła generacji w tym rejonie (po odstawieniu bloków elektrowni węglowej, a bez uruchomionego bloku gazowo-parowego, przerwa trwająca od 14 do 18 m-cy)
Czy nie należałoby rozważyć utrzymania bloków węglowych Elektrowni Rybnik w rezerwie energetycznej, co pozwoliłoby na elastyczne reagowanie na spadki produkcji energii w systemie?
Czy analizowano scenariusz ekonomiczny spalania węgli niskich jakości (w tym mułów) przez Elektrownię Rybnik – dodana wartość ekonomiczna dla PGG i JSW? Elektrownia posiada urządzenia i instalacje środowiskowe dostosowane do tego typu paliw jako jeden z nielicznych zakładów w Polsce.
Jakie jest stanowisko Polskich Sieci Energetycznych SA, których zadaniem jest zapewnienie niezawodnej pracy sieci przesyłowej i dostaw energii elektrycznej do wszystkich regionów kraju wobec likwidacji elektrowni węglowej w Rybniku z końcem 2025 roku?
Elektrownia w Rybniku może pełnić istotną rolę jako element rezerwy energetycznej kraju, tak jak to ma miejsce w podobnych elektrowniach za naszą zachodnią granicą, wspierając stabilność dostaw energii, szczególnie w obliczu dynamicznej transformacji energetycznej.
Z wyrazami szacunku
Marek Krząkała
Poseł na Sejm RP
Interpelacja nr 13080
do ministra aktywów państwowych
w sprawie przyszłości Elektrowni Rybnik
Zgłaszający: Marek Krząkała
Data wpływu: 23-10-2025
Szanowny Panie Ministrze,
zwracam się do Pana w sprawie przyszłości elektrowni w Rybniku, której działalność odgrywa kluczową rolę w systemie elektroenergetycznym naszego kraju, szczególnie w kontekście bieżących wyzwań energetycznych i potencjalnych niedoborów mocy w systemie. Elektrownia w Rybniku, przejęta w 2017 roku przez Polską Grupę Energetyczną od francuskiego koncernu EDF, przeszła szereg modernizacji, których łączny koszt wyniósł ponad 400 mln zł. Inwestycje te obejmowały m.in. instalacje mokrego odsiarczania spalin, redukcji tlenków azotu oraz odpylania, dzięki czemu obiekt spełnia obecne normy środowiskowe. Z uwagi na zrealizowane inwestycje oraz kluczową rolę bloków klasy 200 MW w regulacji systemu pojawiają się wątpliwości dotyczące zasadności decyzji o planowanym zamknięciu elektrowni z końcem 2025 roku. W obliczu dynamicznej sytuacji na rynku energii w Europie, a także zjawiska dunkelflaute – długotrwałego braku produkcji energii z OZE – warto zwrócić uwagę na przykłady z innych krajów. Francja i Niemcy, choć deklarują stopniowe odchodzenie od węgla, w sytuacjach kryzysowych zdecydowały się na utrzymanie lub wznowienie pracy elektrowni węglowych jako zabezpieczenia energetycznego. Zaniepokojenie lokalnej społeczności i moje własne obawy jako przedstawiciela regionu dotyczą zarówno potencjalnych niedoborów mocy w systemie elektroenergetycznym, jak i skutków społeczno-gospodarczych, w tym utraty miejsc pracy przez około 500 osób zatrudnionych w elektrowni. W związku z powyższym uprzejmie proszę o odpowiedź na poniższe pytania:
Jakiego pochodzenia jest paliwo spalane w Elektrowni Rybnik, a w szczególności jaki jest udział węgla z kopalni Jankowice i Chwałowice w ogólnym użyciu oraz czy koszty paliwa dla Elektrowni Rybnik uwzględniają niskie koszty transportu oraz magazynowania z racji lokalizacji?
Czy bloki klasy 200 MW w Elektrowni Rybnik są wystarczająco elastyczne, aby w razie potrzeby generować moce w zakresie od 140 MW do 225 MW?
Czy inwestycje zrealizowane na ponad 400 mln zł są zgodne z obowiązującymi normami ochrony środowiska i umożliwiają funkcjonowanie Elektrowni Rybnik do 2034 roku?
Jaki wpływ na wynik finansowy elektrowni miała praca czterech bloków w 2024 roku, szacowana na 5–6 tys. godzin rocznie dla każdego z bloków, w godzinach szczytowych, ale i w okresie dużej generacji OZE, niezależnie od panujących na rynku cen?
Jaki jest powód braku wykorzystywania przez operatora i planistów PGE elastyczności produkcji Elektrowni Rybnik (możliwość odstawienia wszystkich bloków w okresie niskich cen, w tym celu wybudowana została wytwornica pary)?
Jaki jest powód realizacji planu produkcji Elektrowni Rybnik w roku 2024 na poziomie 130% zaplanowanej wartości rocznej – czy wynika to z niedoborów mocy w tym rejonie?
Czy jest prawdą, że już w 2026 roku Polska może zmierzyć się z niedoborem około 4 700 MW mocy, a po roku 2030 – nawet 9 500 MW?
Na jakim etapie jest budowa bloku gazowo-parowego nowej elektrowni Rybnik i czy jego uruchomienie z końcem 2026 roku jest niezagrożone? Czy uwzględniono ryzyko opóźnień, jak to miało miejsce w Gryfinie i na Żeraniu?
Czy operator PSE gwarantuje zasilanie wszystkich odbiorców z lokalnego węzła Stacji Wielopole bez pracującego źródła generacji w tym rejonie (po odstawieniu bloków elektrowni węglowej, a bez uruchomionego bloku gazowo-parowego, przerwa trwająca od 14 do 18 m-cy)
Czy nie należałoby rozważyć utrzymania bloków węglowych Elektrowni Rybnik w rezerwie energetycznej, co pozwoliłoby na elastyczne reagowanie na spadki produkcji energii w systemie?
Czy analizowano scenariusz ekonomiczny spalania węgli niskich jakości (w tym mułów) przez Elektrownię Rybnik – dodana wartość ekonomiczna dla PGG i JSW? Elektrownia posiada urządzenia i instalacje środowiskowe dostosowane do tego typu paliw jako jeden z nielicznych zakładów w Polsce.
Jakie jest stanowisko Polskich Sieci Energetycznych SA, których zadaniem jest zapewnienie niezawodnej pracy sieci przesyłowej i dostaw energii elektrycznej do wszystkich regionów kraju wobec likwidacji elektrowni węglowej w Rybniku z końcem 2025 roku?
Elektrownia w Rybniku może pełnić istotną rolę jako element rezerwy energetycznej kraju, tak jak to ma miejsce w podobnych elektrowniach za naszą zachodnią granicą, wspierając stabilność dostaw energii, szczególnie w obliczu dynamicznej transformacji energetycznej.
Z wyrazami szacunku
Marek Krząkała
Poseł na Sejm RP
Odpowiedź urzędowa
Sekretarz stanu Eliza Zeidler
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
22%
Konkretność
78%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 4 %
Precyzyjne daty
6
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
4.8 / 1k zn.
- Podaje wskaźniki procentowe (4)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (6)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
10024 znaków
Ministerstwo Aktywów Państwowych, ul. Krucza 36/Wspólna 6, 00-522 Warszawa, tel. +48 222 500 122
www.gov.pl/aktywa-panstwowe
BM.I.053.436.2025
IK: 1179225
Warszawa, 09 grudnia 2025 r.
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację K10INT13080, Pana Marka Krząkały, Posła na Sejm RP z dnia
28 października 2025 r. w sprawie przyszłości Elektrowni Rybnik, uprzejmie informuję,
że Ministerstwo Aktywów Państwowych, wystąpiło do PGE Polska Grupa Energetyczna
S.A. (dalej również: PGE, Spółka) oraz Biura Obsługi Pełnomocnika Rządu do spraw
Strategicznej Infrastruktury Energetycznej z prośbą o przedłożenie informacji
w przedmiotowej sprawie.
Z informacji przedłożonych przez Spółkę wynika, że Elektrownia Rybnik spala węgiel
pochodzenia krajowego. Spółka PGE Górnictwo i Energetyka Konwencjonalna S.A. (dalej:
„PGE GiEK S.A."), która jest właścicielem Elektrowni Rybnik posiada zawarte umowy
na dostawy węgla kamiennego z największymi polskimi producentami, w tym z Polską
Grupą Górniczą S.A., w skład której wchodzi m.in. KWK ROW - Ruch Jankowice i Ruch
Chwałowice. Z uwagi na lokalizację oraz specyfikę umów przewozowych, koszty transportu
węgla do Elektrowni Rybnik z kopalń zlokalizowanych na terenie Górnego Śląska
są na podobnym poziomie.
Jednocześnie Spółka poinformowała, że koszty paliwa, w tym koszty jego transportu
i magazynowania, stanowią tajemnicę handlową i tajemnicę przedsiębiorstwa, o której
mowa w ustawie z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (tj. Dz.U.
z 2022 r., poz. 1233, ze zm.).
Bloki Elektrowni Rybnik to Jednostki Wytwórcze Centralnie Dysponowane (dalej: „JWCD”)
biorące udział w rynku energii. Zgodnie z Umową Przesyłową i Instrukcją Ruchu
i Eksploatacji Sieci Przesyłowej realizują podstawowe wymagania i zalecenia techniczne dla
jednostek wytwórczych konwencjonalnych przyłączonych do sieci zamkniętej (w zakresie
135 -225 MW brutto). Spółka wskazuje, że zakres regulacji nie jest wyznacznikiem
elastyczności. Bloki te mają wysokie minimum techniczne, długie czasy uruchamiania oraz
niskie tempo zmian mocy w porównaniu do bloków gazowych.
W poszczególnych latach eksploatacji poziom nakładów inwestycyjnych w Elektrowni
Rybnik w zależności od zużycia ekonomicznego urządzeń oraz przystosowania do norm
środowiskowych i technicznych kształtował się na różnym poziomie. Aktualnie Elektrownia
Rybnik jako JWCD spełnia kryteria i normy środowiskowe obowiązujące w Polsce.
Wszystkie urządzenia są odpowiednio zaprojektowane, eksploatowane i konserwowane
oraz umożliwiają stosowanie systemów redukcji emisji z optymalną wydajnością
i dyspozycyjnością, z uwzględnieniem efektywności oczyszczania spalin z różnych
składników.
Do listopada 2025 r. narastająco godziny pracy bloków w Elektrowni Rybnik kształtowały
się następująco: Blok nr 5 – 5 112 h, Blok nr 6 – 5 572 h, Blok nr 7 – 3 202 h, Blok nr 8 –
3 611 h. Dodatkowo wskaźnik wykorzystania mocy zainstalowanej elektrowni wynosi
narastająco: Blok nr 5 - 40%, Blok nr 6 - 44%, Blok nr 7 - 25%, Blok nr 8 - 29%. Niski
-- 1 of 3 --
wskaźnik wykorzystania mocy zainstalowanej Elektrowni Rybnik, składającej się z 4 bloków
o łącznej mocy osiągalnej 900 MWe, świadczy o szczytowym charakterze pracy na potrzeby
Krajowego Systemu Elektroenergetycznego (dalej: „KSE”). Elektrownia Rybnik przy
obecnych cenach energii elektrycznej oraz kosztach związanych z zakupem paliwa
i uprawnień do emisji CO2 nie pokrywa nawet kosztów zmiennych swojej działalności, nie
wspominając o kosztach stałych i nakładach inwestycyjnych związanych z jej
funkcjonowaniem.
Spółka wyraźnie potwierdza, że Elektrownia Rybnik jest obecnie trwale nierentowana i jak
wynika z przeprowadzonych przez nią analiz ekonomicznych i technicznych nie ma żadnych
perspektyw poprawy tej rentowności. Na produkowanej przez Elektrownię Rybnik energii
Spółka nie tylko nie zarabia, ale wręcz do niej dopłaca.
Handel energią elektryczną w Polsce odbywa się w trzech zasadniczych segmentach rynku
energii: rynku kontraktowym, rynku giełdowym, rynku bilansującym. W przypadku
wytwórców główne formy sprzedaży energii elektrycznej stanowi sprzedaż w ramach
rynków regulowanych, gdzie dominujące znaczenie ma giełda energii oraz sprzedaż do
przedsiębiorstw obrotu.
Bilansowanie ostateczne KSE jest domeną Operatora Sieci Przesyłowej, który
wykorzystując oferty techniczne JWCD bilansuje system.
Głównym powodem realizacji zadania inwestycyjnego dotyczącego budowy wytwornic
pary w Elektrowni Rybnik była zmiana sytuacji ruchowej jednostek wytwórczych po
wyłączeniu z eksploatacji bloków 1-4. Wytwornice spowodowały możliwość zmian
ograniczeń elektrownianych, co skutkuje w okresie wiosenno-jesiennym możliwością
wyłączenia wszystkich jednostek wytwórczych Elektrowni Rybnik z ruchu, z której
to możliwości Spółka korzysta. Ta „elastyczność" jest bardzo ograniczona ze względu
na wspominane już wyżej charakterystyczne cechy bloków węglowych - długi czas
uruchamiania i niskie tempo zmiany mocy.
Realizacja planów produkcji Grupy Kapitałowej PGE (dalej: „GK PGE") jest wynikiem
bezpośrednich działań Operatora Sieci Przesyłowych oraz pośrednio wynika z przyjętej
strategii sprzedaży GK PGE. Wiedza na temat bilansu mocy w KSE jest w posiadaniu
Operatora Sieci Przesyłowej. Dodatkowym czynnikiem skutkującym wyższą realizacją
wolumenu produkcji było późniejsze od planowanego rozpoczęcie wykorzystywania
wytwornic pary.
Odnosząc się do wystarczalności mocy informuję, iż podstawowym narzędziem
bilansowania systemu są mechanizmy rynkowe, czyli dokonywany przez uczestników rynku
zakup i sprzedaż energii elektrycznej na rynku hurtowym. W przypadku niedoboru mocy
Operator Systemu Przesyłowego podejmuje działania i uruchamia narzędzia dla poprawy
bilansu mocy. Powyższe działania wynikają z art. 9c ust. 2 ustawy Prawo energetyczne.
W przypadku gdy opisane powyżej działania nie umożliwią zbilansowania systemu poprzez
zapewnienie pokrycia zapotrzebowania odbiorców na energię elektryczną przy
uwzględnieniu wymaganego poziomu rezerw mocy Operator jest zobowiązany do
przeciwdziałania zagrożeniu bezpieczeństwa pracy KSE poprzez zbilansowanie systemu
za pomocą działań nadzwyczajnych przewidzianych w sytuacji zagrożenia bezpieczeństwa
dostaw energii elektrycznej, tj. dokonując ingerencji w zapotrzebowanie odbiorców.
Realizowany przez PGE model zastępowania mocy węglowych zapewnia, że wycofywanie
nierentownych jednostek JWCD GK PGE nie ma negatywnego wpływu na Bilans mocy KSE.
Zgodnie natomiast z informacją przekazaną przez Biuro Obsługi Pełnomocnika Rządu
do spraw Strategicznej Infrastruktury Energetycznej wynika, iż wyniki tzw. krajowej oceny
wystarczalności wskazują, że w przypadku braku mechanizmu wspierającego budowę
nowych i utrzymanie istniejących zdolności wytwórczych standard bezpieczeństwa pracy
systemu w najbliższych latach może zostać przekroczony. Przyszła sytuacja bilansowa
będzie ściśle powiązana z harmonogramem wycofań istniejących źródeł węglowych
i realizacją nowych projektów.
Szczegółowe informacje dotyczące wymaganego poziomu dodatkowej mocy dyspozycyjnej
netto w Krajowym Systemie Elektroenergetycznym (dalej: KSE) zawarte są w dokumentach
przygotowywanych przez Operatora Systemu Przesyłowego, tj. w rozdziale 10 Planu
-- 2 of 3 --
rozwoju w zakresie zaspokojenia obecnego i przyszłego zapotrzebowania na energię
elektryczną na lata 2025-2035, dostępnego na stronie: Plan rozwoju sieci przesyłowej
na lata 2025-2034 uzgodniony - Aktualności - PSE oraz w Ocenie wystarczalności zasobów
na poziomie krajowym 2025-2024 dostępnej na stronie: Publikacja raportu zgodnie
z art. 15(i) ustawy Prawo energetyczne - Komunikaty OSP - PSE.
Budowa nowego bloku gazowo-parowego w Rybniku, jest w fazie realizacji. Umowa
z Generalnym Wykonawcą tj. konsorcjum firm Polimex Mostostal oraz Siemens została
podpisana w lutym 2023 r. Na terenie budowy kontynuowano dostawy i montaże
kluczowych urządzeń. W zakresie wyprowadzenia mocy obecnie prowadzone są prace
związane z montażem przewodów roboczych na słupach dla linii 400kV. Trwają montaże
wału turbiny części niskoprężnej i instalacji elektrycznych wewnątrz budynków oraz
infrastruktury gazowej. W dniu 4 sierpnia 2025 r. został podpisany aneks zmieniający datę
przekazania bloku do eksploatacji na 6 marca 2027 r.
Zgodnie z istniejącym harmonogramem wycofania i uruchamiania nowego bloku gazowo-
parowego w Rybniku, Spółka nie identyfikuje ryzyka związanego z brakiem zasilania Stacji
Wielopole z JWCD zlokalizowanej w Rybniku.
Biuro Obsługi Pełnomocnika Rządu do spraw Strategicznej Infrastruktury Energetycznej
poinformowało, że Operator Systemu Przesyłowego planuje rozwój sieci przesyłowej w taki
sposób, aby praca KSE mogła odbywać się w sposób stabilny i niezawodny niezależnie od
dostępności źródeł wytwórczych na danym obszarze sieci. Dlatego też w stacji Wielopole
przewidziano inwestycje polegające między innymi na instalacji nowych transformatorów
400/110 kV (zrealizowane) i 400/220 kV (w realizacji), które zapewnią zasilanie odbiorców
na wymaganym poziomie, niezależnie od pracy istniejących i planowanych bloków
Elektrowni Rybnik.
Odnosząc się do niezawodnej pracy sieci przesyłowej i dostaw energii elektrycznej
do wszystkich regionów kraju wobec likwidacji elektrowni węglowej w Rybniku PGE Polska
Grupa Energetyczna SA i Polskie Sieci Elektroenergetyczne S.A. 5 grudnia 2024 r. uzgodniły,
że dwa z obecnie działających czterech bloków na węgiel kamienny Elektrowni Rybnik, będą
wykorzystywane do końca czerwca 2026 r., a dwa kolejne będą funkcjonowały najpóźniej
do końca czerwca 2027 r. Dzięki tej decyzji uwzględnione zostaną potrzeby sieciowe KSE
i zapewnione zostanie bezpieczeństwo energetyczne, przy jednoczesnym zagwarantowaniu
lokalnym odbiorcom w Rybniku niezagrożonych dostaw ciepła.
Z poważaniem
Z upoważnienia Ministra Aktywów
Państwowych
Eliza Zeidler
Sekretarz Stanu
dokument podpisany elektronicznie
1179225.4439844.3536999
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 3 of 3 --
www.gov.pl/aktywa-panstwowe
BM.I.053.436.2025
IK: 1179225
Warszawa, 09 grudnia 2025 r.
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację K10INT13080, Pana Marka Krząkały, Posła na Sejm RP z dnia
28 października 2025 r. w sprawie przyszłości Elektrowni Rybnik, uprzejmie informuję,
że Ministerstwo Aktywów Państwowych, wystąpiło do PGE Polska Grupa Energetyczna
S.A. (dalej również: PGE, Spółka) oraz Biura Obsługi Pełnomocnika Rządu do spraw
Strategicznej Infrastruktury Energetycznej z prośbą o przedłożenie informacji
w przedmiotowej sprawie.
Z informacji przedłożonych przez Spółkę wynika, że Elektrownia Rybnik spala węgiel
pochodzenia krajowego. Spółka PGE Górnictwo i Energetyka Konwencjonalna S.A. (dalej:
„PGE GiEK S.A."), która jest właścicielem Elektrowni Rybnik posiada zawarte umowy
na dostawy węgla kamiennego z największymi polskimi producentami, w tym z Polską
Grupą Górniczą S.A., w skład której wchodzi m.in. KWK ROW - Ruch Jankowice i Ruch
Chwałowice. Z uwagi na lokalizację oraz specyfikę umów przewozowych, koszty transportu
węgla do Elektrowni Rybnik z kopalń zlokalizowanych na terenie Górnego Śląska
są na podobnym poziomie.
Jednocześnie Spółka poinformowała, że koszty paliwa, w tym koszty jego transportu
i magazynowania, stanowią tajemnicę handlową i tajemnicę przedsiębiorstwa, o której
mowa w ustawie z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (tj. Dz.U.
z 2022 r., poz. 1233, ze zm.).
Bloki Elektrowni Rybnik to Jednostki Wytwórcze Centralnie Dysponowane (dalej: „JWCD”)
biorące udział w rynku energii. Zgodnie z Umową Przesyłową i Instrukcją Ruchu
i Eksploatacji Sieci Przesyłowej realizują podstawowe wymagania i zalecenia techniczne dla
jednostek wytwórczych konwencjonalnych przyłączonych do sieci zamkniętej (w zakresie
135 -225 MW brutto). Spółka wskazuje, że zakres regulacji nie jest wyznacznikiem
elastyczności. Bloki te mają wysokie minimum techniczne, długie czasy uruchamiania oraz
niskie tempo zmian mocy w porównaniu do bloków gazowych.
W poszczególnych latach eksploatacji poziom nakładów inwestycyjnych w Elektrowni
Rybnik w zależności od zużycia ekonomicznego urządzeń oraz przystosowania do norm
środowiskowych i technicznych kształtował się na różnym poziomie. Aktualnie Elektrownia
Rybnik jako JWCD spełnia kryteria i normy środowiskowe obowiązujące w Polsce.
Wszystkie urządzenia są odpowiednio zaprojektowane, eksploatowane i konserwowane
oraz umożliwiają stosowanie systemów redukcji emisji z optymalną wydajnością
i dyspozycyjnością, z uwzględnieniem efektywności oczyszczania spalin z różnych
składników.
Do listopada 2025 r. narastająco godziny pracy bloków w Elektrowni Rybnik kształtowały
się następująco: Blok nr 5 – 5 112 h, Blok nr 6 – 5 572 h, Blok nr 7 – 3 202 h, Blok nr 8 –
3 611 h. Dodatkowo wskaźnik wykorzystania mocy zainstalowanej elektrowni wynosi
narastająco: Blok nr 5 - 40%, Blok nr 6 - 44%, Blok nr 7 - 25%, Blok nr 8 - 29%. Niski
-- 1 of 3 --
wskaźnik wykorzystania mocy zainstalowanej Elektrowni Rybnik, składającej się z 4 bloków
o łącznej mocy osiągalnej 900 MWe, świadczy o szczytowym charakterze pracy na potrzeby
Krajowego Systemu Elektroenergetycznego (dalej: „KSE”). Elektrownia Rybnik przy
obecnych cenach energii elektrycznej oraz kosztach związanych z zakupem paliwa
i uprawnień do emisji CO2 nie pokrywa nawet kosztów zmiennych swojej działalności, nie
wspominając o kosztach stałych i nakładach inwestycyjnych związanych z jej
funkcjonowaniem.
Spółka wyraźnie potwierdza, że Elektrownia Rybnik jest obecnie trwale nierentowana i jak
wynika z przeprowadzonych przez nią analiz ekonomicznych i technicznych nie ma żadnych
perspektyw poprawy tej rentowności. Na produkowanej przez Elektrownię Rybnik energii
Spółka nie tylko nie zarabia, ale wręcz do niej dopłaca.
Handel energią elektryczną w Polsce odbywa się w trzech zasadniczych segmentach rynku
energii: rynku kontraktowym, rynku giełdowym, rynku bilansującym. W przypadku
wytwórców główne formy sprzedaży energii elektrycznej stanowi sprzedaż w ramach
rynków regulowanych, gdzie dominujące znaczenie ma giełda energii oraz sprzedaż do
przedsiębiorstw obrotu.
Bilansowanie ostateczne KSE jest domeną Operatora Sieci Przesyłowej, który
wykorzystując oferty techniczne JWCD bilansuje system.
Głównym powodem realizacji zadania inwestycyjnego dotyczącego budowy wytwornic
pary w Elektrowni Rybnik była zmiana sytuacji ruchowej jednostek wytwórczych po
wyłączeniu z eksploatacji bloków 1-4. Wytwornice spowodowały możliwość zmian
ograniczeń elektrownianych, co skutkuje w okresie wiosenno-jesiennym możliwością
wyłączenia wszystkich jednostek wytwórczych Elektrowni Rybnik z ruchu, z której
to możliwości Spółka korzysta. Ta „elastyczność" jest bardzo ograniczona ze względu
na wspominane już wyżej charakterystyczne cechy bloków węglowych - długi czas
uruchamiania i niskie tempo zmiany mocy.
Realizacja planów produkcji Grupy Kapitałowej PGE (dalej: „GK PGE") jest wynikiem
bezpośrednich działań Operatora Sieci Przesyłowych oraz pośrednio wynika z przyjętej
strategii sprzedaży GK PGE. Wiedza na temat bilansu mocy w KSE jest w posiadaniu
Operatora Sieci Przesyłowej. Dodatkowym czynnikiem skutkującym wyższą realizacją
wolumenu produkcji było późniejsze od planowanego rozpoczęcie wykorzystywania
wytwornic pary.
Odnosząc się do wystarczalności mocy informuję, iż podstawowym narzędziem
bilansowania systemu są mechanizmy rynkowe, czyli dokonywany przez uczestników rynku
zakup i sprzedaż energii elektrycznej na rynku hurtowym. W przypadku niedoboru mocy
Operator Systemu Przesyłowego podejmuje działania i uruchamia narzędzia dla poprawy
bilansu mocy. Powyższe działania wynikają z art. 9c ust. 2 ustawy Prawo energetyczne.
W przypadku gdy opisane powyżej działania nie umożliwią zbilansowania systemu poprzez
zapewnienie pokrycia zapotrzebowania odbiorców na energię elektryczną przy
uwzględnieniu wymaganego poziomu rezerw mocy Operator jest zobowiązany do
przeciwdziałania zagrożeniu bezpieczeństwa pracy KSE poprzez zbilansowanie systemu
za pomocą działań nadzwyczajnych przewidzianych w sytuacji zagrożenia bezpieczeństwa
dostaw energii elektrycznej, tj. dokonując ingerencji w zapotrzebowanie odbiorców.
Realizowany przez PGE model zastępowania mocy węglowych zapewnia, że wycofywanie
nierentownych jednostek JWCD GK PGE nie ma negatywnego wpływu na Bilans mocy KSE.
Zgodnie natomiast z informacją przekazaną przez Biuro Obsługi Pełnomocnika Rządu
do spraw Strategicznej Infrastruktury Energetycznej wynika, iż wyniki tzw. krajowej oceny
wystarczalności wskazują, że w przypadku braku mechanizmu wspierającego budowę
nowych i utrzymanie istniejących zdolności wytwórczych standard bezpieczeństwa pracy
systemu w najbliższych latach może zostać przekroczony. Przyszła sytuacja bilansowa
będzie ściśle powiązana z harmonogramem wycofań istniejących źródeł węglowych
i realizacją nowych projektów.
Szczegółowe informacje dotyczące wymaganego poziomu dodatkowej mocy dyspozycyjnej
netto w Krajowym Systemie Elektroenergetycznym (dalej: KSE) zawarte są w dokumentach
przygotowywanych przez Operatora Systemu Przesyłowego, tj. w rozdziale 10 Planu
-- 2 of 3 --
rozwoju w zakresie zaspokojenia obecnego i przyszłego zapotrzebowania na energię
elektryczną na lata 2025-2035, dostępnego na stronie: Plan rozwoju sieci przesyłowej
na lata 2025-2034 uzgodniony - Aktualności - PSE oraz w Ocenie wystarczalności zasobów
na poziomie krajowym 2025-2024 dostępnej na stronie: Publikacja raportu zgodnie
z art. 15(i) ustawy Prawo energetyczne - Komunikaty OSP - PSE.
Budowa nowego bloku gazowo-parowego w Rybniku, jest w fazie realizacji. Umowa
z Generalnym Wykonawcą tj. konsorcjum firm Polimex Mostostal oraz Siemens została
podpisana w lutym 2023 r. Na terenie budowy kontynuowano dostawy i montaże
kluczowych urządzeń. W zakresie wyprowadzenia mocy obecnie prowadzone są prace
związane z montażem przewodów roboczych na słupach dla linii 400kV. Trwają montaże
wału turbiny części niskoprężnej i instalacji elektrycznych wewnątrz budynków oraz
infrastruktury gazowej. W dniu 4 sierpnia 2025 r. został podpisany aneks zmieniający datę
przekazania bloku do eksploatacji na 6 marca 2027 r.
Zgodnie z istniejącym harmonogramem wycofania i uruchamiania nowego bloku gazowo-
parowego w Rybniku, Spółka nie identyfikuje ryzyka związanego z brakiem zasilania Stacji
Wielopole z JWCD zlokalizowanej w Rybniku.
Biuro Obsługi Pełnomocnika Rządu do spraw Strategicznej Infrastruktury Energetycznej
poinformowało, że Operator Systemu Przesyłowego planuje rozwój sieci przesyłowej w taki
sposób, aby praca KSE mogła odbywać się w sposób stabilny i niezawodny niezależnie od
dostępności źródeł wytwórczych na danym obszarze sieci. Dlatego też w stacji Wielopole
przewidziano inwestycje polegające między innymi na instalacji nowych transformatorów
400/110 kV (zrealizowane) i 400/220 kV (w realizacji), które zapewnią zasilanie odbiorców
na wymaganym poziomie, niezależnie od pracy istniejących i planowanych bloków
Elektrowni Rybnik.
Odnosząc się do niezawodnej pracy sieci przesyłowej i dostaw energii elektrycznej
do wszystkich regionów kraju wobec likwidacji elektrowni węglowej w Rybniku PGE Polska
Grupa Energetyczna SA i Polskie Sieci Elektroenergetyczne S.A. 5 grudnia 2024 r. uzgodniły,
że dwa z obecnie działających czterech bloków na węgiel kamienny Elektrowni Rybnik, będą
wykorzystywane do końca czerwca 2026 r., a dwa kolejne będą funkcjonowały najpóźniej
do końca czerwca 2027 r. Dzięki tej decyzji uwzględnione zostaną potrzeby sieciowe KSE
i zapewnione zostanie bezpieczeństwo energetyczne, przy jednoczesnym zagwarantowaniu
lokalnym odbiorcom w Rybniku niezagrożonych dostaw ciepła.
Z poważaniem
Z upoważnienia Ministra Aktywów
Państwowych
Eliza Zeidler
Sekretarz Stanu
dokument podpisany elektronicznie
1179225.4439844.3536999
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 3 of 3 --