Interpelacja w sprawie uporządkowania sytuacji prawnej jednostek Państwowego Ratownictwa Medycznego
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 1308
do ministra zdrowia
w sprawie uporządkowania sytuacji prawnej jednostek Państwowego Ratownictwa Medycznego
Zgłaszający: Lucjan Marek Pietrzczyk
Data wpływu: 02-02-2024
Szanowna Pani Minister,
zwracam się z interpelacją w sprawie rozważenia możliwości podjęcia inicjatywy ustawodawczej w zakresie zmiany ustawy o Państwowym Ratownictwie Medycznym lub ujednolicenia jej interpretacji przez Ministerstwo Zdrowia i NFZ. Proponowana zmiana ma charakter porządkujący i zapewni stabilną pracę dysponentów ratownictwa medycznego. Umożliwi utrzymanie zatrudnienia ratowników medycznych w okresie przejściowym, do czasu zmian wojewódzkich planów działania ratownictwa medycznego wynikających z nowelizacji ustawy.
Przyjęta w roku 2006 ustawa o Państwowym Ratownictwie Medycznym określiła dwa rodzaje zespołów ratownictwa medycznego:
1) zespoły specjalistyczne, w skład których wchodzą co najmniej trzy osoby uprawnione do wykonywania medycznych czynności ratunkowych, w tym lekarz systemu oraz pielęgniarka systemu lub ratownik medyczny;
2) zespoły podstawowe, w skład których wchodzą co najmniej dwie osoby uprawnione do wykonywania medycznych czynności ratunkowych będące pielęgniarką systemu lub ratownikiem medycznym. Nowelizacja ustawy spowodowana pandemią COVID-19 zmieniła przepisy dotyczące zespołu specjalistycznego. Dodany przepis umożliwił funkcjonowanie zespołu specjalistycznego bez lekarza (art. 36a ust 1: W okresie ogłoszenia stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii w skład zespołu specjalistycznego mogą wchodzić trzy osoby posiadające kwalifikacje wymagane dla ratownika medycznego lub pielęgniarki systemu). Wprowadzony przepis okazał się być bardzo trafnym, gdyż umożliwił prawidłowe funkcjonowanie ratownictwa medycznego w tym jakże trudnym okresie. Dysponenci ratownictwa medycznego zapewnili dodatkową kadrę ratowników medycznych i skutecznie realizowali zadania ustawowe.
Odwołanie stanu zagrożenia epidemicznego spowodowało całkowitą zmianę zasad pracy zespołów specjalistycznych. Dysponenci zgodnie z harmonogramem pracy byli przygotowani na zespoły z trzema ratownikami medycznymi, zaś zgodnie z przywróconym prawem, jednego z ratowników miał zastąpić lekarz. Było rzeczą niemożliwą, by w ciągu kilku dni pozyskać kilkuset lekarzy, również społecznie trudną było natychmiastowe zwolnienie ratowników. Wg informacji uzyskanych od regionalnych centrów ratownictwa medycznego Ministerstwo Zdrowia zachęcało, w przypadku braku lekarza, do utrzymywania zespołów specjalistycznych w składzie trzech ratowników medycznych. Intencją stron było zatrzymanie w systemie Państwowego Ratownictwa Medycznego ratowników medycznych. Jednocześnie rozpoczęto intensywne rozmowy strony społecznej z przedstawicielami Ministerstwa Zdrowia w sprawie finansowania takiego rozwiązania. Ze strony Ministerstwa Zdrowia padła propozycja nowelizacji rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie ogólnych warunków umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Zmiana tego dokumentu miała zapewnić finansowanie zespołów w składzie trzech ratowników medycznych jako zespołów specjalistycznych. Ustalenia zostały wprowadzone w życie poprzez nowelizację z dnia 11 października 2023 r. ww. dokumentu (Dz.U.2023.2186). Niestety, z informacji od dysponentów wynika, że przyjęte ustalenia nie są akceptowane przez Narodowy Fundusz Zdrowia. Narodowy Fundusz Zdrowia co prawda odstępuje od naliczania kar, ale odmawia zapłaty za trzecią osobę w zespole, stojąc na stanowisku, iż ma to być lekarz i zastępowanie go przez ratownika medycznego nie ma znaczenia. Ta odmienna interpretacja Ministerstwa Zdrowia i Narodowego Funduszu Zdrowia jest olbrzymim problemem. Bez zapłaty za rzeczywiście poniesione koszty konieczna będzie szybka rezygnacja z trzeciego ratownika w zespole specjalistycznym. Zwolnienie kilkuset ratowników medycznych byłoby olbrzymią stratą dla sytemu ratownictwa medycznego.
Proponowana zmiana ustawy o Państwowym Ratownictwie Medycznym (Dz. U. z 2023 r. poz. 1541) poprzez dodanie pod art. 36a nowego art. 36b w brzmieniu:
1. W okresie od 1 lipca 2023 r. do 30 czerwca 2024 r. w skład zespołu specjalistycznego mogą wchodzić trzy osoby posiadające kwalifikacje wymagane dla ratownika medycznego lub pielęgniarki systemu.
2. W okresie od 1 lipca 2023 r. do 30 czerwca 2024 r. kierownikiem zespołu, o którym mowa w ust. 1, jest osoba wskazana przez dysponenta jednostki, będąca ratownikiem medycznym lub pielęgniarką systemu. Z uwagi na powyższe proszę o informację:
Jak przedstawia się bieżąca sytuacja prawna działania zespołów specjalistycznych Państwowego Ratownictwa Medycznego w kontekście przytaczanych w powyższej interpelacji zdarzeń oraz czy są planowane prace nad wprowadzeniem zmian prawnych w tym zakresie?
Podsekretarz stanu Marek Kos
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (10)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
6505 znakówadres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
Podsekretarz Stanu
Marek Kos
DBR.050.6.2024.AF
Warszawa, 22 lutego 2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 1308 Pana Posła Lucjana Pietrzczyka w sprawie
wprowadzenia zmian w ustawie o Państwowym Ratownictwie Medycznym w zakresie
dotyczącym składu osobowego specjalistycznych zespołów ratownictwa medycznego
(ZRM S), uprzejmie proszę o przyjęcie poniższych informacji.
Wychodząc naprzeciw oczekiwaniom dysponentów, Ministerstwo Zdrowia wprowadziło w
okresie pandemii wywołanej COVID-19 przepis, zgodnie z którym w okresie ogłoszenia
stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii zespoły specjalistyczne mogły
funkcjonować bez lekarza, pod warunkiem, że dysponent zapewnił w nich trzy osoby
posiadające kwalifikacje wymagane dla ratownika medycznego lub pielęgniarki systemu.
Przesłanką do wprowadzenia takiego okresowego odstępstwa była wysoka absencja
lekarzy, związana z zachorowaniami na COVID-19 i kwarantanną oraz przesunięcia lekarzy
do pracy przy zwalczaniu skutków epidemii.
Dnia 30 czerwca 2023 r. zniesiony został stan zagrożenia epidemicznego i od tego czasu
dysponenci powinni zapewnić obecność lekarza systemu w zespole specjalistycznym
(ZRM S). Ponieważ wielu dysponentom wciąż jeszcze nie udało się odtworzyć składu
zespołów specjalistycznych, Ministerstwo Zdrowia zdecydowało się na wprowadzenie
przepisów, które zniosły stosowanie przez NFZ kar z tytułu braku lekarza systemu w
zespole specjalistycznym w okresie 1.07-31.12.2023 r., pod warunkiem zapewnienia w
składzie takiego zespołu trzech osób uprawnionych do wykonywania medycznych
czynności ratunkowych (analogicznie jak w okresie pandemii).
Reagując na postulaty zgłaszane przez dysponentów ZRM, rozporządzeniem Ministra
Zdrowia z dnia 4 grudnia 2023 r., zmieniającym rozporządzenie w sprawie ogólnych
warunków umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej (Dz.U. z 2023 r. poz. 2645),
okres abolicji na stosowanie kar został wydłużony do dnia 30 czerwca 2024 r. t.j. o kolejne 6
miesięcy.
Powyższe nie oznacza, że dysponenci zespołów ratownictwa medycznego są zwolnieni z
obowiązku zapewnienia składu specjalistycznego zespołu ratownictwa medycznego w
zgodzie z art. 36 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 8 września 2006 r. o Państwowym Ratownictwie
Medycznym (Dz. U. z 2023 r. poz. 1541, z późn. zm.).
Przypomnieć należy, że od roku 2019, czyli roku poprzedzającego pandemię, nakłady na
ratownictwo medyczne w Polsce wzrosły – z 2 170 956 tys. zł w 2019 r. do 3 790 867 tys.
zł w 2023 r. i do 4 120 262 tys. zł w roku 2024. W tym samym czasie liczba zespołów
specjalistycznych spadła o 54, co stało się na wniosek samych dysponentów.
Wycena ryczałtu dobowego ZRM S w latach 2019-2023 również była kilkukrotnie
podnoszona. Wg ostatniej rekomendacji Prezesa Agencji Oceny Technologii Medycznych i
-- 1 of 2 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
Taryfikacji z dnia 20 listopada 2023 r., stawka ryczałtu dobowego dla ZRM S, w którym
obligatoryjnie w składzie znajduje się lekarz systemu, została wyceniona na 9 655 zł i
obowiązuje od dnia 1.01.2024r.
Ratownictwo pozaszpitalne to obszar, z którego lekarze nie powinni być wykluczani.
Obecnie liczba specjalistów medycyny ratunkowej wykonujących zawód wynosi 1 167 (wg
danych Naczelnej Rady Lekarskiej). Jest to grupa przygotowana w najlepszy możliwy
sposób do niesienia pomocy osobom w stanie nagłym. Dysponenci ZRM mogą też korzystać
z możliwości zatrudnienia w ZRM szerokiej grupy lekarzy spełniających wymagania
właściwe dla lekarzy systemu.
Tym samym Ministerstwo Zdrowia dokłada wszelkich starań, aby utrzymać
funkcjonowanie ZRM S w celu dostarczenia skutecznej pomocy osobom w stanie nagłym, w
szczególności w tych przypadkach, gdzie wymagana jest pomoc na poziomie wykraczającym
poza kompetencje ratowników medycznych i pielęgniarek systemu. Wspólna praca w
zespołach lekarzy systemu, ratowników medycznych i pielęgniarek systemu pozwala tym
grupom zawodowym na odniesienie wzajemnych korzyści, przyczynia się do rozwoju
medycyny ratunkowej jako dziedziny i zwiększa szanse pacjentów na przeżycie.
Biorąc pod uwagę powyższe, obsada zespołów specjalistycznych powinna być zapewniona
w zgodzie z art. 36 ust. 1 pkt 1 ustawy o PRM i wojewódzkimi planami działania systemu.
Jednocześnie informuję, iż MZ już w październiku 2023 r. przekazało do Związku
Pracodawców Ratownictwa Medycznego (podmiotu zrzeszającego dysponentów ZRM,
którzy kierują wnioski o przedmiotową zmianę przepisu do MZ oraz posłów) stanowisko,
zgodnie z którym w okresie abolicji, o której mowa w przepisie § 3c rozporządzenia Ministra
Zdrowia z dnia 8 września 2015 r. w sprawie ogólnych warunków umów o udzielanie
świadczeń opieki zdrowotnej (Dz. U. z 2023 r. poz. 1194, z późn. zm.), tj. od dnia 19
października 2023 r. do dnia 30 czerwca 2024 r., pod warunkiem zapewnienia w ZRM S co
najmniej trzech osób uprawnionych do wykonywania medycznych czynności ratunkowych,
w tym ratownika medycznego lub pielęgniarki systemu, należy stosować przepis § 28
załącznika do w/w rozporządzenia w sprawie ogólnych warunków umów.
Przy rozliczaniu świadczenia powinien być brany pod uwagę dobowy koszt funkcjonowania
takiego zespołu w ramach wyceny przygotowanej przez Prezesa Agencji Oceny Technologii
Medycznych i Taryfikacji , który wynosi 8 091 zł.
Zgodnie z informacją przekazaną przez Centralę NFZ w przypadku wymienionym powyżej
kwota zwrotu nienależnie pobranych środków, do której Oddziały Wojewódzkie NFZ
wzywają dysponentów, stanowi różnicę stawki ryczałtu dobowego dla ZRM S, czyli 9 655 zł
i oszacowanej przez AOTMiT stawki dobowego funkcjonowania ZRM podstawowego w
składzie trzech osób uprawnionych do wykonywania medycznych czynności ratunkowych -
8 091,00 zł, proporcjonalnie do czasu, w jakim zespół ten funkcjonował bez lekarza.
Jednocześnie należy wskazać, że w/w rozporządzenie zwalnia jedynie NFZ z obowiązku
nakładania kar umownych, natomiast brak odpowiedniego obniżenia stawki na ZRM S bez
lekarza, zgodnie z § 28 załącznika do rozporządzenia w sprawie ogólnych warunków umów,
postulowane do wprowadzenia jako zmiana ustawowa, prowadziłoby do nierównego
traktowania podmiotów, które zapewniają obecność lekarza systemu w ZRM S.
Z wyrazami szacunku
Marek Kos
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisano elektronicznie/
-- 2 of 2 --