Interpelacja w sprawie efektywności systemu recyklingu i gospodarki odpadami w Polsce
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 13077
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie efektywności systemu recyklingu i gospodarki odpadami w Polsce
Zgłaszający: Janusz Cieszyński
Data wpływu: 22-10-2025
Szanowna Pani Minister,
jak informuje portal businessinsider.com.pl, Polska znalazła się w czołówce krajów Unii Europejskiej pod względem ilości produkowanych i odzyskiwanych śmieci. Z danych Eurostatu wynika, że na przeciętnego Polaka po odjęciu recyklingu przypada znacznie mniej śmieci, które trafiają na wysypiska, niż w przypadku obywateli Danii czy Niemiec.
W związku z powyższym, chciałbym zadać kilka pytań dotyczących planów Ministerstwa Klimatu i Środowiska w kontekście ochrony środowiska oraz gospodarowania odpadami:
1. Jakie konkretne dane dotyczące ilości odpadów niepodlegających recyklingowi wytwarzanych w Polsce w porównaniu do innych krajów UE posiada ministerstwo i czy planowane są działania mające na celu dalsze zmniejszenie tej ilości?
2. Jakie oszczędności budżetowe mogłyby wyniknąć z wprowadzenia bardziej efektywnych systemów recyklingu w Polsce?
3. Czy dostęp do systemów segregacji i recyklingu w Polsce jest równy dla wszystkich obywateli, czy też występują różnice pomiędzy regionami lub np. miastem a wsią?
4. Jeżeli różnice opisane w pytaniu 3. występują, jak ministerstwo zamierza je zniwelować?
Z wyrazami szacunku Janusz Cieszyński
Źródło: https://businessinsider.com.pl/gospodarka/wyrzucamy-mniej-smieci-na-wysypiska-niz-dunczycy-i-niemcy-polska-wsrod-najbardziej/90ep72r
Podsekretarz stanu Anita Sowińska
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 3 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (3)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (6)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
7005 znakówinfo@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
Podsekretarz Stanu
Anita Sowińska
DGO-OK.050.33.2025.MT
4054028.16350984.13344527
Warszawa, 09-11-2025
Dotyczy: odpowiedzi na interpelację Pana Posła Janusza Cieszyńskiego (K10INT13077)
Temat: efektywność systemu recyklingu i gospodarki odpadami w Polsce
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z interpelacją nr K10INT13077 Pana Posła Janusza Cieszyńskiego
z dnia 28 października 2025 r. poniżej przedstawiam odpowiedź w zakresie kompetencji
Ministra Klimatu i Środowiska na pytania zawarte w interpelacji.
1. Jakie konkretne dane dotyczące ilości odpadów niepodlegających recyklingowi
wytwarzanych w Polsce w porównaniu do innych krajów UE posiada Ministerstwo
i czy planowane są działania mające na celu dalsze zmniejszenie tej ilości?
Ministerstwo Klimatu i Środowiska nie prowadzi statystyk w zakresie ilości odpadów
niepodlegających recyklingowi wytwarzanych w Polsce. Prace Ministerstwa ukierunkowane
są na osiąganie jak najwyższych wyników w zakresie recyklingu odpadów.
Ministerstwo za pośrednictwem Bazy danych o produktach i opakowaniach
oraz o gospodarce odpadami zbiera dane dotyczące osiągniętych w Polsce poziomów
przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych, które stanową
ok. 10% wszystkich odpadów wytwarzanych w kraju. Dane te składane są corocznie przez
marszałków województw [1].
Zgodnie z informacjami opublikowanymi przez Główny Urząd Statystyczny w roku 2023 r.
w Polsce wytworzono ok. 122,8 mln ton odpadów (ok. 109,4 mln ton odpadów
przemysłowych oraz ok. 13,4 mln ton odpadów komunalnych). Dominującym sposobem
postępowania z odpadami innymi niż komunalne wytworzonymi w 2023 r. były odzysk
(ok. 48,8%). Niemniej należy pamiętać, że odzysk to szersze pojęcie niż recykling, rozumie
się przez to jakikolwiek proces, którego głównym wynikiem jest to, aby odpady służyły
użytecznemu zastosowaniu przez zastąpienie innych materiałów, które w przeciwnym
przypadku zostałyby użyte do spełnienia danej funkcji, lub w wyniku którego odpady są
przygotowywane do spełnienia takiej funkcji w danym zakładzie lub ogólnie w gospodarce.
Ponadto szeroki zakres danych o odpadach – zarówno na poziomie Unii Europejskiej, jak
i poszczególnych krajów członkowskich – można uzyskać z Eurostatu. Dane te pochodzą
głównie z krajowych urzędów statystycznych i są standaryzowane, co umożliwia
-- 1 of 3 --
porównania między państwami. Najważniejszymi kategoriami danych dostępnych
w Eurostacie są:
ilości wytwarzanych odpadów w podziale na sektor gospodarki, rodzaj odpadów,
źródło powstania oraz wskaźniki trendów w czasie,
dane o sposobie przetwarzania i unieszkodliwiania odpadów (recykling,
kompostowanie/fermentacja, spalanie z odzyskiem energii, składowanie,
inne metody unieszkodliwiania),
uzyskane przez poszczególne państwa członkowskie poziomy recyklingu odpadów
komunalnych, opakowaniowych, elektronicznych, z pojazdów wycofanych
z eksploatacji itp.
Oficjalna strona wyszukiwarki danych https://ec.europa.eu/eurostat/data/database.
2. Jakie oszczędności budżetowe mogłyby wyniknąć z wprowadzenia bardziej
efektywnych systemów recyklingu w Polsce? Czy dostęp do systemów segregacji
i recyklingu w Polsce jest równy dla wszystkich obywateli, czy też występują różnice
pomiędzy regionami lub np. miastem, a wsią? Jeżeli różnice opisane w pytaniu
występują, jak Ministerstwo zamierza je zniwelować?
System recyklingu w Polsce wciąż jest rozwijany i doskonalony, między innymi poprzez
dostosowywanie przepisów do unijnych celów gospodarki o obiegu zamkniętym.
Należy jednak podkreślić, że w Polsce za gospodarkę odpadami komunalnymi
odpowiedzialne są gminy [3]. Środki pochodzące z opłat za gospodarowanie odpadami
stanowią dochód własny gmin [4], który jest w całości przeznaczany na pokrycie kosztów
funkcjonowania lokalnego systemu [5].
Obecnie obowiązujące w Polsce ustawy określają jedynie ogólne ramy funkcjonowania
systemu, natomiast sposób jego realizacji zależy głównie od decyzji poszczególnych
samorządów.
W praktyce bardziej efektywny system może przynieść gminom oszczędności poprzez m.in.:
obniżenie kosztów składowania i transportu odpadów,
ograniczenie masy odpadów kierowanych do unieszkodliwiania,
zwiększenie przychodów z odzysku surowców wtórnych,
uniknięcie potencjalnych kar za nieosiągnięcie wymaganych poziomów recyklingu.
Warto jednak zaznaczyć, że poziom tych oszczędności będzie zróżnicowany w zależności
od gminy.
Ponadto jednym z działań, które pozytywnie wpłynie na zwiększanie poziomu recyklingu
w Polsce, jest uruchomienie systemu kaucyjnego. System ten umożliwi zwiększenie
poziomu selektywnego zbierania odpadów opakowaniowych i ich recyklingu. Dokonywane
przez mieszkańców zwroty odpadów opakowaniowych w ramach systemów kaucyjnych
zwiększać będą poziomy selektywnego zbierania, a w kolejnym kroku również recyklingu,
który będzie mógł zostać zaliczony do poziomów recyklingu odpadów komunalnych
osiąganych przez gminy. Dane ze sprawozdań za 2025 r. przygotowywane przez podmioty
prowadzące systemy kaucyjne będą przekazywane do gmin, które będą mogły uwzględnić
-- 2 of 3 --
wskazane poziomy recyklingu w swoich sprawozdaniach. Z uwagi na wysoką skuteczność
selektywnej zbiórki odpadów opakowaniowych w krajach europejskich (wydajność ok.
90%), wdrożenie systemu kaucyjnego wpłynie pozytywnie na możliwość osiągania przez
gminy wymaganych poziomów recyklingu, a tym samym unikania ewentualnych kar
finansowych za niezrealizowane cele. Pozyskiwany będzie czysty surowiec, który będzie
mógł być stosowany do produkcji kolejnych opakowań, w tym do kontaktu z żywnością –
czego nie można osiągnąć w systemie pojemnikowym, ze względu na zanieczyszczenie
surowca. Włączenie samorządu w działania wspomagające rozwój systemu kaucyjnego
będzie istotne dla zapewnienia powszechności systemu. Ministerstwo liczy na współpracę
gmin z operatorami systemu w zakresie organizacji punktów zbierania odpadów
opakowaniach, a także prowadzenia działań informacyjnych dla mieszkańców
i przedsiębiorców na swoim terenie.
Podstawa prawna
[1] Art. 9s ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach
(Dz. U. z 2025 r. poz. 733).
[2] Opracowanie GUS pn. „Ochrona środowiska w 2023 r.”, https://stat.gov.pl/obszary-
tematyczne/srodowisko-energia/srodowisko/ochrona-srodowiska-w-2023-roku,12,7.html
[3] Art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku
w gminach.
[4] Art. 6r ust. 1 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku
w gminach.
[5] Art. 6r ust. 2 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku
w gminach.
Z wyrazami szacunku
Anita Sowińska
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości:
1. Departament Spraw Parlamentarnych w KPRM.
-- 3 of 3 --